Marcin Bruczkowski

Monika Borek

Radio Yokohama

Tej papugi już nie ma! Przestała istnieć! Odeszła na spotkanie ze swoim

stwórcą! To zdechła papuga! Sztywniak! Opuściło ją życie, teraz spoczywa

w spokoju! Gdyby nie przybił jej pan do grzędy, wąchałaby kwiatki od

spodu! Strzeliła w kalendarz i śpiewa teraz w anielskim chórze! To jest ex-

papuga!

Latający Cyrk Monty Pythona

Jego wzrok padł na najwyższe piętro graniczącego z kamieniołomem do-

mu. Jak błyska światło, tak rozwarły się tam skrzydła jakiegoś okna: jakiś

człowiek, słaby i nikły w tym oddaleniu i na tej wysokości, wychylił się,

jednym rzutem daleko przez okno i wyciągnął jeszcze dalej ramiona. Kto to

był? Przyjaciel? Dobry człowiek? Ktoś, kto współczuł? Ktoś, kto chciał po-

móc? Byłże to ktoś jeden? Czy byli to wszyscy?

Franz Kafka, „Proces"

Pamięci Adama Kostewicza (1964-2006), mojego przyjaciela.

Marcin Bruczkowski

Zbigniewowi Borkowi - bez którego nie powstałaby nie tylko

ta książka, ale i autorka.

Monika Borek

Rozdział Pierwszy

w którym palec tkwi w paszczy krokodyla, a Amanda na sofie.

Poniedziałek, 31 maja 1999

- Czy wie pan, do czego służy krokodyl?

Cisza.

Przyjrzałem się krytycznie nieznajomemu przycupnię-

temu na brzegu mojego fotela. Młody. Niski. Włos jeżowaty i

czarny, kości policzkowe szerokie, jakby ciut... azjatyckie? Gdzieś

go już widziałem, słowo daję. Poza tym, na oko, mało rozgarnięty. I

chyba nie zrozumiał.

Powtórzyłem pytanie w dialekcie wyspiarskim:

Zero reakcji. Nie licząc lekko opadłej żuchwy i ogólnego wyrazu

przerażenia we wzniesionych teraz na mnie jasnoniebieskich, a

więc zdecydowanie niewyspiarskich oczach.

Postanowiłem wrócić do angielskiego. Wiadomo, że w Japonii

bladoskórzy mówią po angielsku albo po portugalsku.

Ten na Latynosa zdecydowanie nie wyglądał. I bardzo dobrze,

bo nie mam pojęcia, jak jest po portugalsku „krokodyl".

Odchrząknąłem.

-Jeżeli pan nie wie - powiedziałem twardo - to proszę uprzejmie

wyciągnąć swój gajdziński paluch z paszczy krokodyla.

Młody gajdzin powiódł wzrokiem za moim i z pewnym zdzi-

wieniem odkrył swój palec — tkwiący w pysku malutkiego pluszo-

wego krokodyla, przymocowanego do jednego z suwaków.

Wycofał pośpiesznie rękę, jakby krokodyl miał go zaraz ugryźć, i

zerwał się z fotela, który pomknął na kółkach w stronę szafki z

ekspresem do kawy.

Złapałem fotel stopą i usiadłem, starając się zachować spokój.

Stanowczym gestem postawiłem swój kubek na właściwym

miejscu, po uprzednim odsunięciu leżącej tam, nie wiedzieć czemu,

trąbki rowerowej. Z zieloną gruszką.

- Więc? - Podniosłem brwi wyczekująco.

- Nazywam się Andrew Allen. Znaczy, Allen to nazwisko. Bo

Japończycy zwykle myślą, że na odwrót. Jestem...

- Lektorem. Z Kanady.

- Skąd pan wie...?

- Nie wiem, tylko słyszę. Mówisz jak Amerykanin, ale bez ak-

centu stanowego. Więc Kanadyjczyk. Ale nie bełkoczesz, jak reszta

twojego zacnego skądinąd narodu. Więc lektor. I widziałem cię tu

już kiedyś, jestem pewien. Tylko po drugiej stronie szyby, oczy-

wiście. Co prowadzi nas do interesującego zagadnienia. Co...

- ...robię po tej stronie szyby?

Zmarszczyłem brwi, żeby nie było wątpliwości, kto komu tu

może przerywać.

-

Właśnie. Co robisz po tej stronie szyby. W MOJEJ reżyserce.

Andrzej (tak go nazwałem w myślach, bo angielskie "Andrew" ja

koś mi do niego nie pasowało) westchnął głęboko i zaczął tłumaczyć:

- Bo ja przyszedłem na sesję jak co poniedziałek. Miałem na

grywać reklamę. No i kazali mi iść do studia C. No to poszedłem.

Tylko się chyba trochę zgubiłem w tym labiryncie korytarzyków

i schodów... To nie jest studio C, prawda? Teraz tak pomyślałem...

No więc czekałem, ale zamiast inżyniera, tego co zawsze, przy

szedł taki stary, zmarszczony Japończyk, w garniturze i kapciach,

i kazał mi iść do reżyserki, i więcej się nie spóźniać, i siadać za

konsoletą i nagrywać tę młodą panią... - ostrożnie pokazał brodą.

Za szybą, w sali studyjnej oświetlonej awaryjną lampką nad

drzwiami, siedziała na wysokim stołku dziewczyna. Japonka? Sła-

bo ją widziałem - lampa rzucała tylko zebrę słabych prążków

światła... Ubrana miejscowo - czarny T-shirt i jeansy. Jedyne, co ją

różniło od tłumów w Shinjuku, to ozdobna chusta na włosach,

związana z tylu jak koński ogon. No tak, arrrtystka...

Na chwilę podniosła głowę znad gitary. Nie, jednak nie Japonka.

Trochę za ciemna karnacja i za okrągłe oczy. Filipinka? Nieważne.

Ważne, że śpiewała. Do mikrofonu. Ustawionego... w złą stronę.

To znaczy nagrywającego ścianę, a nie jej głos.

Oparłem łokcie o brzeg stołu mikserskiego i wraziłem rozca-

pierzone palce we włosy. Czasem pomaga. Szczególnie kiedy jest

to jeden z TYCH dni.

- Czy ktoś może mi wyjaśnić, co tu się dzieje? - zapytałem Nie-

dobry Świat. - Co ty tu w ogóle robisz? Czy ty ją nagrywasz? Czy je-

steś realizatorem? Dźwiękowcem? Inżynierem akustykiem? Dlacze-

go nie ma odsłuchu? Hę? Dlaczego nie ma odsłuchu, ja się pytam?!

- Bo ja nie wiedziałem... - wyszeptał Andrzej.

- Wiewióra - mruknąłem.

Młody posłusznie zidentyfikował suwak opatrzony maleńką

maskotką z puszystym ogonkiem i podciągnął o kilka kresek.

Rozległy się ostatnie akordy gitary i mocno stłumiony (no tak -

mikrofon w złą stronę) głos:

-Jak... poszło?

Kiwnąłem głową Andrzejowi. Niech mówi, skoro taki mądry.

Nachylił się do gęsiej szyjki mikrofonu.

- Znakomicie, panno... Anuradh...?

- Prosiłam, żeby mówić do mnie Amanda - odpowiedziały

monitory.

- Tak, przepraszam bardzo... oczywiście. Amanda. No więc...

odjazdowo! Tak, świetne ujęcie! To teraz... errr... Może jeszcze

raz? - Andrzej spojrzał na mnie szybko.

Pokręciłem głową przecząco, wznosząc oczy do nieba. Czyli

wyłożonego kremowymi, piankowymi piramidkami sufitu.

- Znaczy... właściwie już dość! — zawołał posłusznie Andrzej.

-Jest pani odjazdowa! Pora na małą przerwę... Może pół godzin

ki? W korytarzyku jest maszyna z napojami... Proszę uważać, tam

jest taki niespodziewany stopień! A za zakrętem dwa, ale do gó

ry! Wiem, bo sam się...

Wyszła, zamykając starannie ciężkie drzwi.

Nie patrząc, sięgnąłem za siebie i wymacałem pudełko z wizy-

tówkami. Wstałem i wręczyłem swoją kulturalnie, oburącz, na

znak, że uprzejmościom stało się zadość, a teraz pora zabrać się do

roboty.

- Martin Bos - przeczytał na głos. Pewnie na wypadek, gdybym

zapomniał, jak się nazywam. — Starszy realizator dźwięku...

- Brawo, młody Andrzeju Allenie. Tak, Bos to ja. Szczególnie w

TYM studiu. Ale możesz mi mówić Martin. A teraz...

- Mam sobie pójść? - zapytał z nadzieją w głosie.

- Tak. Nie. Zaczekaj... Nie mów, że załadowałeś nową taśmę do

ADAT-a1? No... fakt, załadowałeś. Ścieżki uzbroiłeś? Ano,

uzbroiłeś. Jak widać. Ale w tym fachu nie idzie o to, żeby było wi-

dać, prawda? Jeżeli rzeczywiście udało ci się coś nagrać, to już

posłuchajmy. Siadaj. O, tu.

Wydłubałem stopą spod stołu mikserskiego zapasowy stołek na

kółkach, używany przez młodszego realizatora, jeśli takiego akurat

miałem na sesji. Czyli ostatnio dwa lata temu. Cóż. Recesja.

- Wduś orangutana - zarządziłem,

Patrzyłem w sufit, z palcami splecionymi na karku, czekając, aż

Andrzej znajdzie przycisk ozdobiony malutką, pomarańczową

maskotką.

Rozległy się czyste (w miarę, ale potem i tak nagramy instru-

ment osobno) akordy gitarowego intro (brzmiącego jakoś dziwnie

znajomo) i chwilę później głos, przywodzący na myśl las i górską

ścieżkę. I ciężki plecak na plecach. A drugi, mniejszy, na brzuchu.

Przymknąłem oczy i, wsłuchując się w głos tej małej,

ADAT - urządzenie do nagrywania dźwięku. Zob. też słownik, str. 363.

wróciłem na chwilę do czasów, gdy były to dźwięki wakacyjnej

wędrówki donikąd...

- Dość. - Wcisnąłem paszczę anakondy, czyli przycisk „Stop".

- Więc jednak coś nagrałeś. Jakim cudem...

Nie dokończyłem, bo do reżyserki wpadła, kłaniając się przed

framugą drzwi, ruda grzywa, a pod nią John. Dziś cały na bojowo -

koszula w barwach kamuflażowych plus spodnie z absurdalną

liczbą kieszeni.

- Martin! Sensacja! Rozumiesz? Sen-sa-cja!!! Nagrałem, uwa-

żasz, stukanie ducha! Prawdziwe tym razem! Rewelacja! O, moja

trąbka. Wiedziałem, że gdzieś tu się zapodziała. Kocham tę trąbkę.

A to kto? - Przybrał pozę dramatyczną, na znak, że właśnie

zauważył obecność młodego.

- Andrew. Andrew Allen. - Dokonałem znużonej prezentacji. -

Lektor. Z Kanady. Andrew, poznaj Johna Guthrie. Z Australii, jak

niewątpliwie słyszysz. John jest DJ-em w rozgłośni na piątym piętrze.

Akustykiem też bywa w wolnych chwilach. Takim prawdziwym, z dy-

plomem, wiesz? I latami doświadczenia, zanim zaczął DJ-ować...

- Cześć, Andrew, tak się cieszę! -John momentalnie objął mło-

dego gajdzina jednym ramieniem i, zanim ten zdążył zaprotesto-

wać, zaaplikował silny półuścisk, na modłę australijską. - Słysza-

łem, że stary Hayakawa przyuczył cię do zawodu. W rekordowym

czasie! - Rozrechotał się aż do czkawki. - Przez po... hep!... myłkę!

Czekaliśmy grzecznie, aż w końcu otarł łzę i wsadził głowę pod

stół mikserski. Nie znalazłszy tam stołka, podciągnął nogawki

bojówek i usiadł po turecku na podłodze, czkając jeszcze kilka razy

i patrząc na mnie wyczekująco.

- Jaką pomyłkę? — zapytałem, bo wyraźnie tego ode mnie

oczekiwał.

John zadarł głowę i zagwizdał. Zrozumiałem. Mnie wiele nie

trzeba.

- Andrew? - zagaiłem. - Sprawdź, proszę, czy nie ma cię w ko

rytarzyku. Uważaj, tam jest stopień. Niespodziewany. A za zakrę

tem dwa, ale do góry..

- Wiem, wiem - wymamrotał z lekką irytacją młody i wyszedł.

- No, dawaj — powiedziałem do Johna. — Przestań się wygłu-

piać i powiedz, o co chodzi. Z tą pomyłką.

- Nie uwierzysz, stary, po prostu nie uwierzysz... Słuchaj: sze-

fowa naraiła nam jakąś młodą piosenkarkę. Malajkę. Taką, co ma z

siedem nazwisk. W innych aspektach też nic jej nie brakuje. Wi-

działeś zresztą. Ponoć wygrała jakiś konkurs młodych talentów w

Malezji, a że mieszka w Japonii, to...

- Pierwsza płyta?

- Jak zwykle. Mamy zrobić do końca sierpnia.

-KIM?

- Kim zrobić? A... właśnie. Matthew Sugimoto miał ją nagry-

wać. Pamiętasz gościa? Niezły realizator jak na człowieka z ze-

wnątrz. Rok temu robił u nas demo tej japońskiej tarento... Jak ona

się nazywała? Cośtam-ko „uwaga ja fałszuję" Matsuda? Pamiętasz

tę sesję?

- Pamiętam. Niestety.

- Doskonale. No i tak: Matthew dziś rano miał przyjść... Ale się

nie stawił. Więc stary Hayakawa, uważasz, przychodzi do studia i

znajduje kogo? Twojego młodego przyjaciela! Tego Allena Andrew

- Andrew Allena - poprawiłem.

- Andrew Allena. To lektor od language'a, szedł na nagranie re-

klam do C, zgubił się oczywiście, trafił do A... I teraz nadchodzi

najlepsza część. Uważaj. Hayakawa, jak to Japończyk, bladych

twarzy zbytnio nie rozróżnia. Nie krzyw się - ciebie też kiedyś

pomylili z Rodem Stewartem. Była heca? Była. Autograf musiałeś

dawać rozchichotanym groupies? Musiałeś. Widzisz? Na dodatek

Hayakawa spotkał tego Matthew raz w życiu, rok temu. Więc

zastaje w studiu młodego gajdzina bez brody i innych znaków

szczególnych, przygląda mu się i stwierdza, że to musi być właśnie

Matthew w swojej własnej osobie. No, może trochę młodziej

wyglądający, ale pewnie ryż i zielona herbata mu służą... I co? Nie

myśląc wiele, opieprza go za spóźnienie, po czym odsyła do twojej

reżyserki! Rozumiesz??? Dobre, nie?!

-Nie.

- Oj! Uważam, że to dowcip stulecia. Zaraz opowiem to na an-

tenie! Może wreszcie jakiś słuchacz zadzwoni?

- Ani mi się waż. I co dalej? Matthew Sugimoto przyjdzie jutro

z producentem i zaczną ją nagrywać?

- Niestety. Matthew chwilowo został wyłączony z obiegu. Wiza

mu się skończyła. Mimo nazwiska. Urodzony w USA, tamtejszy

paszport, tutaj żyje na gajdzinkarcie, jak my. Ale my jesteśmy

etatowi, a on musi uciekać co jakiś czas. — Wzruszył ramionami. -

Nie wiem, czy wróci. Szefowa ma do niego kontakt. Ja nie.

- To kto nagra Malajkę? Ty?

- Spadaj. Ja mam co robić. Zapomniałeś, że zostało nam tylko

dwóch DJ-ów? Ja i Takeda? Którego bardziej nie ma, niż jest, bo

pracuje tylko w środy? I jeszcze mastering nagrań robię, też za-

pomniałeś. I na ducha poluję. I pomagam Woźnemu załatać dach

nad poczekalnią studia C. Nie, NIC więcej nie biorę. Ale... Czekaj,

czekaj... Wiem! Eureka! TY ją nagrasz,

- Sam spadaj. Ja mam kapelę japońską. Zaczynają jutro. Top

priorytet, rozumiesz? Sama szefowa dzwoniła. Pierwszy raz od pół

roku zresztą.

- No to niech młody nagrywa. - John wzruszył ramionami,

podniósł się z podłogi, usiadł na zwolnionym przez Andrzeja stołku

i zaczął studiować swoją trąbkę z zieloną gruszką, badając palcem

krzywiznę jej chromowanej gardzieli.

Oczywiście po to, żeby nie widzieć mojego wyrazu twarzy.

Znam drania nie od dzisiaj.

-Johnie Guthrie... — zacząłem słodkim głosem.

- NO CO??? Nagrał ją dziś, nie? Dawaj orangutana.

Nie czekając na moje pozwolenie, dziabnął palcem odpowied-

niego zwierzaka.

Słuchaliśmy przez pół minuty, aż do końca pierwszego nagrania.

- Taaak... naprawdę niezły głos - mruknął. - Będą z niej lu

dzie. Tylko cisza jakoś źle brzmi... - Zamknął na chwilę oczy. -

Aha, mam: klima ci szumi w kabinie do nagrywania wokalu. Za-

dzwoń po technicznego. Spojrzałem z wyrzutem.

- Nic nie szumi. A jak szumi, to poniżej progu słyszalności.

- Nie mojego. - Pogroził mi palcem John. - No, ale tak w ogóle

całkiem, całkiem, prawda? Poziomy przyzwoite. Przesterów nie ma.

Nagrywanie chłopię umie włączyć i wyłączyć. Resztę ty mu

ustawisz. Szefowa będzie wniebowzięta.

- Lepiej by się tu wreszcie pojawiła i sypnęła kasą, zamiast być

wniebowziętą - mruknąłem pod nosem. - Podłogę by naprawiła w

korytarzu, skrzypi jak szalona... - Wstałem i przeszedłem się po

mojej reżyserce, żeby zademonstrować, że nie tylko w korytarzu.

Zatrzymałem się przed rudą eksplozją owłosienia, pochyloną

ciągle nad trąbką. Z zieloną gruszką.

- John, posłuchaj mnie uważnie. Czeladnika mogę przyjąć, jak

mi przyślą kogoś po reżyserii dźwięku. A przynajmniej w trakcie

studiów. Andrew jest LEKTOREM, na wszystkich bogów Azji!

OK, może obeznanym ze studiem, ale NIE Z TEJ STRONY

SZYBY! A widziałeś, co on zrobił z mikrofonem? No dobra, to

neumann U87, kształt symetryczny, więc dla nowicjusza wcale

nie musi być oczywiste, gdzie jest przód. Każdy z nas kiedyś, la

ta temu, ustawił go w złą stronę. Ale chodzi właśnie o te LATA!

Mamy nagrać tę twoją dziewczynę do końca sierpnia, tak? Nie

mamy lat!!! Co przywodzi na myśl nader istotną kwestię: kto jest

jej producentem, że zapytam przyokazyjnie? Hę? Czy ty mnie

w ogóle słuchasz?

Nie dane mi było się dowiedzieć, bo John wzdrygnął się, aż

podskoczył na stołku, spojrzał oczyma duszy na swój wewnętrzny

zegarek i dał drapaka, kłaniając się w biegu futrynie.

Jasne. Zaraz wchodzi na antenę - pomyślałem, łapiąc stopą

stołek, zanim dojechał do półki z taśmami. — Podczas gdy ja zo-

staję z problemem. Jak zawsze.

Nic tak nie naciąga jak herbata.

Jak zwykł mówić mój dziadek.

Wyjąłem z granatowego kubka z ogromnym, białym napisem

(szef) liptonowską skarpetkę, wycisnąłem łyżeczką i,

nadawszy jej ruch wirowy, posłałem w stronę kubła pod stołem z

faksem. Nie trafiłem, bo na drodze stał stołek.

Stołek młodszego realizatora - myślałem, wycierając płytki PCV

starym szalikiem z logo jakiejś japońskiej drużyny baseballowej, słu-

żącym od niepamiętnych czasów za ścierkę studyjną. — Dobrze było

mieć młodszego realizatora. Wypełniał taki wszystkie tabelki z lista-

mi ścieżek, taśmy ładował i opisywał... Do archiwum biegał... Mikro-

fony ustawiał, pod czujnym okiem Bosa oczywiście... I herbaty zro-

bił w czasie nocnych nasiadówek Tak, to były czasy. Człowiek mógł

się skupić na czymś ambitniejszym. Dźwięk dopieścić. Poszukać

brzmienia, tego jednego... Marzenie i pysk, jak mawiał mój dziadek.

A teraz na drugiego realizatora nie ma pieniędzy. Bo nie ma. Bo

tak mówi szefowa. Bo recesja. Bo tak.

I co?

I trzeba mitrężyć czas na głupoty, które mógłby zrobić ktokol-

wiek. Student pierwszego roku inżynierii nagrań. Albo nawet nie

student. Do wypełniania tabelek nie trzeba znać teorii propagacji

dźwięku. Mógłby to robić nawet nasz Woźny. Albo sekretarka z

rozgłośni. Zaraz, nie ma już sekretarki. No to jeden z lektorów...

Niesamowite, jak herbata rozjaśnia umysł. Szczególnie pita na

modłę japońską, czyli z odpowiednio melodyjnym przysiorbem.

Odstawiłem kubek na stałe miejsce, odciśnięte w miękkim, ska-

jowym obiciu, wyściełającym brzeg stołu mikserskiego. Obiciu słu-

żącym do wygodnego opierania łokci realizatora. Przed fotelem

były nawet dwa wytarte punkty w tym skajowym pasie. Od moich

łokci, spoczywających tam przez te wszystkie lata nocnych nasia-

dówek... A po lewej — dwa mniejsze, ledwie już widoczne wytarcia.

Pozostałość po kilku kolejnych pomocnikach z dawnych lat.

Czas na decyzję.

Wyszedłem na korytarz, zamykając za sobą ciężkie drzwi.

Krok, krok, krok, lekki, prawie taneczny skręt w prawo, krok,

krok i zgrabny przeskok na drugą stronę korytarzyka. Udało się.

Podłoga nie skrzypnęła ani razu.

Teraz schodek w dół, krok, krok, krok, w lewo, w lewo, prosto i

dwa schodki do góry.

Siedział pod ścianą.

Wyglądał, jakby chciał zabrać swoje zabawki i wynieść się z tej

piaskownicy.

Cóż, ja też czasami tak się czuję.

Oparłem się o ścianę.

Ciekawe, do czego służył kiedyś ten pokój (właściwie nie tyle

pokój, co trapezoidalne rozszerzenie w korytarzu). Jeśli się weźmie

pod uwagę, czym była niegdyś ta część budynku, lepiej nie pytać.

Długie, drewniane deski na podłodze, uginające się pod każdym

krokiem. I skrzypiące, dranie. A pod samą ścianą - przechodzące w

przycięty skrawek maty tatami. Sypialnia tu była czy co?

Kremowe, papierowe tapety na ścianach. Dlaczego wszystkie

studia świata wykończone są w kolorze kremowo—beżowym?

Zakurzona żarówka pod sufitem, z długim sznurkiem do ga-

szenia. Jak w japońskiej sypialni, ale bez tej kwadratowej obudowy

z plastiku i pleksi, udającej papierowy lampion na drewnianej

ramie.

Żarówka, bo ukochane przez Japończyków świedówki są oczy-

wiście w studiach zakazane - bzyczą i brumią.

Młody gapił się w ścianę.

Ściana jak ściana.

Na dole trochę odklejona tapeta. Wyżej - rząd gniazdek elek-

trycznych, każde z lewą dziurką zbrązowiałą od nadmiernego po-

boru prądu. Jeszcze wyżej - grafitu, pozostawione po kolejnych

muzykach, przychodzących do tego korytarzyka poburczeć na

życie i okrutny los artysty.

The House of the Rising Gaijin

Kenji, ty świnio

Jestem bezwartościowym strzępem opakowania po strunach

Nienawidzi perkusistów

Nnnnie bbbboję sssię dddducha

Dom wariatów

New you live in Japan

Udzielam lekcji gry na nerwach. Wieczory.

Lasciate ogni speranza, voi ch'recordate (???)

I cała reszta.

Nad napisami, pod niskim drewnianym sufitem - ołtarzyk

buddyjski ze stosikiem lekko nadgniłych mandarynek. Zapo-

mniałem już, dla którego to bożka. Pewnie bożka akustyków.

Po lewej, na brzegu korytarza wylotowego — papierowa palma,

I pożółkły ze starości plakat z jakimś dawno zapomnianym, ja-

pońskim idolem, czule przyciskającym do piersi saksofon firmy

Yanagisawa.

Westchnąłem.

- Andrzej? -

No?

- Jak ci się nagrywało?

- Dobrze.

- Masz na myśli „nieźle".

- Nieźle.

- Ale mogłoby być lepiej?

- Mogłoby być dużo lepiej. Mikrofon dziwnie brzmiał.

- Tak. Jest metoda, żeby brzmiał lepiej. Nazywamy ją „obrót". O

sto osiemdziesiąt stopni. Ale to detal techniczny. Dla akustyków.

- Właśnie.

- Dużo lat siedziałeś za mikrofonem? Znaczy... jako lektor?

- Odkąd tu przyjechałem... Dwa lata. Miałem uczyć angielskiego

w szkole średniej i nawet zacząłem, ale potem trafiła się ta fu-

cha, no i wiesz... Studio... Jakaś magia... Zawsze chciałem usiąść po

drugiej stronie szyby, za stołem mikserskim, no i...

- E tam. Żadna magia. Praca jak każda inna. To co? Chciałbyś

zostać realizatorem nagrań? MŁODSZYM realizatorem? To zna

czy... czeladnikiem terminującym na młodszego realizatora?

-Ja...

- Dobra. Staw się jutro o dziesiątej rano. Jak się spóźnisz, uszy

poobrywam. I nie musisz już przychodzić pod krawatem. Po tej

stronie szyby panuje inna moda. Nawet w Japonii. Aha, jeśli się

pojawisz za wcześnie, niczego nie dotykaj. A już na pewno nie

mikrofonów.

- Tak jest, Bos-san!

- Wystarczy Bos...

To miał być Wczesny Wieczór. Przy telewizji, której oczywiście

zasadniczo nie oglądam, bo nie mam czasu na takie bzdury. A już

na pewno nie w czasie sesji nagraniowej. Sesja zacznie się jutro.

Pierwszego czerwca. Może wreszcie jakiś obiecujący zespół? Może

wejdzie na Top20... Może przyjdą do mnie dziennikarze z cza-

sopism branżowych: — Jak osiągnął pan to niezwykłe brzmienie

we wstępie do tytułowego utworu...? Czy zdradzi nam pan tajem-

nicę...?

Tak, lubię ten dzień przed początkiem sesji. Jakby lekkie swę-

dzenie opuszków palców. Potem będą szalone noce, wyrywanie

włosów z głowy, morze herbaty, arinamin2 i parę stanów przed-

zawałowych. Dni i tygodnie, kiedy świat kurczy się do rozmiarów

studia... i nic poza nim nie istnieje.

Ale to potem. Na razie jest przyjemne swędzenie antycypacji.

Zjechałem windą na drugie piętro i przeszedłem korytarzykiem

do schodów na pierwsze, kiedy zaskoczyło.

2 Japoński odpowiednik red bulla.

Amanda.

Jasny gwint.

Młody wysłał ją na sofę.

Na wszystkich bogów Azji... Ile ona tam siedzi? Godzinę? Pół-

torej?! Ładny początek współpracy z klientem...

Popędziłem schodami na górę, przypomniałem sobie, że kończą

się ślepym murem, zbiegłem znowu na drugie, sprint koryta-

rzykiem, zakręt, wskok na schodek, kolejna prosta, winda. Wci-

snąłem się do niej z trudem, bo była w większości wypełniona

stojakami na ubrania i parasole. Tak, John się odgrażał, że wywali

stojaki ze studia radiowego, jako że goście raczej mu się nie zda-

rzają. Fajnie, że wyrzucił je do windy.

Dojechałem, wybiegłem, zakręt, schodek, maszyna z napojami...

Sofa.

Dziewczyna spała.

Usiłując uspokoić oddech, przyjrzałem się jej wreszcie dokład-

nie. Tym razem nie podświetlonej od tyłu słabą lampką nad

drzwiami studia (młody pewnie nie wiedział, gdzie jest panel

kontrolny oświetlenia), tylko w pełnej krasie nagiej żarówki pod

sufitem, z obowiązkowym sznurkiem; żarówki dzielnie wspoma-

ganej przez bladoniebieskie światło maszyny z napojami.

Młodziutka.

Dwadzieścia pięć-sześć lat? W Europie daliby jej góra szesnaście.

Ładnie wyglądała, śpiąc.

Ciemne powieki z nieprawdopodobnymi rzęsami, sięgającymi

nieomal kości policzkowych. Uroda trochę azjatycka, trochę tro-

pikalna. Takie mocno opalone dziecię białej plaży na samotnej

wyspie pośrodku oceanu, a trochę klasyczna Cyganka. To ostatnie

skojarzenie nasunęło mi się w związku z czarną, ozdobną chustą,

przykrywającą włosy, związaną z tyłu jak koński ogon i

przerzuconą teraz przez lewe ramię.

Spała na zielonej sofie, z głową opartą o maszynę z napojami.

Obok niej siedział futerał z gitarą, pionowo, jak drugi człowiek.

Obejmowała go opiekuńczo ramieniem.

Chrząknąłem.

Nic.

— Pewnie jest pani bardzo zmęczona... - powiedziałem cicho.

Wzdrygnęła się i otworzyła oczy. Duże, bardziej okrągłe od ja

pońskich.

— Tak, widzę, że jest pani zmęczona... W takim razie proponu

ję skorzystać... - Wskazałem maszynę. - Serwuje niezłą kawę.

Mrożoną, o ile akurat działa.

Zamrugała oczami.

—Tak, tak, już wypiłam trzy...

—No to pora na czwartą. A potem... Zobaczymy. Albo będzie

pani zbyt zmęczona procesem twórczym, albo jednak będziemy

kontynuować wędrówkę po magicznych ogrodach muzyki. Ja...

Zaraz... Ale jestem roztargniony... Przecież się nie przedstawiłem!

Martin Bos, przez jedno „s", ale to przecież bez różnicy... - Wrę-

czyłem jej wizytówkę.

—Amanda. - Wstała i wyciągnęła swoją z zewnętrznej kieszeni

futerału gitary.

—Tak... Bardzo pożyteczny pseudonim, zważywszy na to...

Anuradha S. Binte Mohamed Idros. Malezja, prawda?

Kiwnęła głową.

—Zgadza się. Choć właściwie... Japonia. Ale to szczegół.

—Szczegóły to nasza specjalność, pani Amando - stwierdziłem

stanowczo.

—Panno.

—Przepraszam. Panno. Tak, uwielbiamy wtykać nasz gajdziński

nos w szczegóły i detale. Taka natura pracy reżysera. Niemniej je-

żeli już zdecydowała się panna ukrywać przed publicznością swoje

prawdziwe nazwisko, nie pozostaje mi nic innego, jak uszanować

panny wolę. - Wykonałem szarmancki ukłon, niekoniecznie z tej

części świata.

Moje małe przedstawienie zadziałało, bo roześmiała się. Ładny

głos.

— Uśmiech! Znacznie lepiej. To co, wracamy do studia?

Poszliśmy.

Chciałem jej ponieść gitarę, ale grzecznie odmówiła.

Tego wieczoru nagraliśmy tylko jeden numer. Właściwie pięć,

bo panna Amanda wykazywała odrobinę niepokojące zamiłowanie

do improwizacji, czyli wykonywania numeru za każdym razem

inaczej. Od słów po niektóre akordy. Świetna sprawa na scenie

(Cohen podczas koncertów nigdy nie zaśpiewał żadnej piosenki

dwa razy tak samo), ale nie w studiu, gdzie trzeba często wyciąć

kawałek jednej ścieżki i wkleić w drugą. I NIE jest wskazane

odkryć przy okazji, że ta druga ewoluowała z walczyka do ballady.

Oczywiście nic jej nie powiedziałem. Nie wolno krytykować w

pierwszym dniu sesji - grunt to zbudować u artysty trochę wiary w

siebie i zachęcić do dalszej pracy.

Trudno powiedzieć, czy mi się udało. Nie do końca ją wyczu-

wałem tego pierwszego wieczoru. Kilka razy zagrała z polotem.

Mikrofony łapały coś obiecującego. Więcej nie próbowałem z niej

wycisnąć, przekonany, że jutro pojawi się producent i powie, że ma

Zupełnie Inną Wizję Artystyczną.

Tak czy inaczej zapowiadała się niezła płyta, nawet jeśli dla jej

nagrania miałem oduczyć się spać. Nie wspominając o oglądaniu

telewizji.

Skończyliśmy wcześnie, przed dziesiątą.

- Czy panna Amanda jest już zakwaterowana w części hotelo-

wej? - zapytałem, wyłączając po kolei przedwzmacniacze, efekty i

inne moduły. O, właśnie: jutro zaczniemy edukację Andrzeja od

prawidłowej kolejności włączania i wyłączania sprzętu. To nie

wymaga doktoratu z akustyki. Jasny gwint, powinienem go zapytać,

czy umie obsługiwać komputer, który powinien się tu w końcu

pojawić... Ale kto dziś tego nie umie?

- Errr... Słucham? Przepraszam, zamyśliłem się... Czy można

prosić o powtórzenie?

- Odpowiedziałam panu, że tak. Dostałam pokój. Tylko nie je-

stem pewna, czy tam trafię.

- Nie ma sprawy, odprowadzę pannę Amandę, a jutro narysuję

mapkę. Ja mieszkam na tyłach. Wszyscy tutaj mieszkamy, przy-

najmniej w czasie sesji. Albo w części hotelowej, albo w mieszka-

niach w tylnej części budynku, za podwórkiem. No, chodźmy. To

był męczący dzień.

Właściwie wygodniej było w metrze niż na tej sofie. Ale

siedzę posłusznie i czekam. Maszyna z napojami uraczyła

mnie zbawienną, choć nie do końca mrożoną kawą. Delektuję

się czwartą z kolei, gdy przebiegający (dlaczego tutaj wszyscy

biegają?) młody cudzoziemiec odwraca się nagle i zatrzymuje.

- Ta pani chyba jest - mówi do kogoś, kogo nie widzę zza

maszyny. Hmm, trafnie to ujął, CHYBA jestem. Już zaczyna

łam w to wątpić. Mniej więcej godzinę temu. Lub dwie.

Delikatne szuranie kapciami.

- Co pani tutaj robi? - pyta wiekowy właściciel kapci z lek

ką pretensją w głosie, nawet nie wręczywszy swojej wizytówki.

(Garnitur? W studiu nagrań?)

Cóż, też się zastanawiam, co tu robię, ale jakoś nie wydaje mi

się to właściwą odpowiedzią. Wybieram wersję bezpieczną -

stanowczą, lecz jednosłowną:

— Czekam.

- Szukaliśmy pani. Pani Arona.. . Anurad. .? Yhkm„.

—Amanda - śpieszę mu z pomocą. - Proszę mówić do mnie

Amanda.

—Dobrze, pani... panno Amando... - Prawie niepostrzeżenie

mierzy mnie wzrokiem. - Proszę za... mmm.... za tym młodym

panem do studia A.

Podążając za „młodym panem", zauważam kątem oka, że tęn

starszy składa na sześć kartkę z wypisanym (nieprawidłowo zresz-

tą) moim imieniem i ostrożnie wkłada ją do kosza na śmieci.

Sofa. Znów sofa. Można by niezły tekst z tego zrobić, do tej

melodii, którą ułożyłam tydzień temu w Chiba Monorail. Jak

to szło? a C D F, a C E... D czy D7?

Ech.

Po wstępnym nagraniu dwóch kawałków zostałam wysłana

na zasłużoną przerwę, zostawiając młodego realizatora w stu-

diu razem z jego maskotkami. Swoją drogą, nie wiedziałam, że

dźwiękowcy to tacy gadżeciarze. . Jak dzieci, słowo daję.

Nie jestem wcale pewna, jak poszło;, słyszałam tylko nie-

pewne okrzyki: Świetnie! Yyy.. To co, jeszcze raz...? Skoro świetnie,

to po co jeszcze raz? Nie bardzo rozumiem.

Wychodząc, zauważyłam, że się rozmnożył - teraz siedziało

ich dwóch. Ochrzciłam ich w myślach: „Lost" (Zagubiony)

i „Cloudy" (Zachmurzony).

Ile można czekać? Może o mnie zapomnieli...? Może nie

zrozumiałam aluzji? Może powinnam iść do domu i nie wra-

cać? Ten Cloudy naprawdę nie wyglądał, jakby było „odjazdo-

wo". . Może Jack nie ma racji? Może się jednak nie nadaję?

Rzucam tęskne spojrzenie mojej kochanej Takamine, ale nie

mam odwagi nawet dotknąć strun. Jeszcze wzbudzę jakieś wi-

bracje i ktoś wypadnie z jakiegoś studia i...

Gitara patrzy na mnie z wyrzutem.

To może jeszcze kawy.. ?

- Zmęczona? - Huczy mi nad głową, aż podskakuję. Ooo,

przysnęło mi się? Niemożliwe... - To proponuję skorzystać

z dobrodziejstw tego oto urządzenia. — Cloudy wskazuje no-

sem maszynę, o którą wciąż opieram zaspaną głowę. - Serwuje

świetną kawę. Mrrrożoną. Serio - dodaje teatralnym szeptem

z taką miną, że mam ochotę się roześmiać.

- Tak... tak, wiem. Przepraszam, ja tylko...

- No, to kawa rrraz. A później... hflinim, pomyślmy. Jest

pani zbyt strudzona wspinaniem się po szczeblach muzycznej

kariery czy kontynuujemy wędrówkę po magicznych ścieżkach

dźwięku? Zaraz, zaraz... Wylazł ze mnie gajdzin nieopłerzony.

Przecież jeszcze się nie przedstawiłem! Martin Bos, przez jed-

no „s". . — Kłaniając się jak Japończyk, co śmiesznie kontrastuje

z jego bardzo nietutejszą fizjonomią, wręcza mi wizytówkę,

trzymaną trzema palcami każdej dłoni, jak należy. No, no.

—Amanda. - Podaję mu swoją, wstając.

—Skrót rzeczywiście użyteczny, zważywszy na stojące tu

Anuradha... Binte... Mohamed... Idros... Errr... Malezja?

O kurczę, światowiec po prostu.

—Zgadza się. Choć właściwie,., teraz Japonia, ale nie wnikaj-

my w szczegóły.

—Wnikanie, czyli wtykanie gajdzińskiego nochala we

wszystkie możliwe szczegóły, to nasza specjalność, pani

Amando. Niemniej, skoro...

—Panno — poprawiam go cicho, niepewna, czy to wypada,

I chyba słusznie, bo facet się marszczy.

—Panno. Niemniej, SKORO zdecydowała panna ukryć przed

szeroką publicznością swą zawikłaną tożsamość, nie pozostaje

mi nic innego, jak skłonić czoło przed jej tajemnicą. — I rzeczy-

wiście się kłania, tylko tak dziwnie - z dłonią na piersi, odsta-

wiając prawą nogę pół kroku w tył.

Parskam śmiechem.

— I mamy uśmiech! Znacznie lepiej. To jak, wracamy? —

Mar

na zapraszającym gestem otwiera drzwi

A przez chwilę myślałam, że nigdy go nie polubię.

Leżę na futonie zbyt cienkim, żeby nazwać go wygodnym,

i rozkoszuję się przestrzenią.

OK, uściślijmy - dotykam palcami stóp jednej ściany, a po

wyciągnięciu rąk ponad głowę — drugiej.

Ale jakoś tak.. przytulnie tu. Pokój nie do końca hotelowy,

bo kwadratowy. W tanich hotelikach pokoje są zawsze wąskie

jak trumny. Tutaj prawie jak w apato, tradycyjnym japońskim

mieszkaniu: ascetyczny pokoik o rozmiarze cztery i pół maty...

Tak, nawet jest mata na podłodze. Pode mną nowsza, jeszcze

zielonkawa, pachnąca subtelnie japońskim domem. Dookoła

starsze, już nawet nie złote, tylko szare. O, i kotatsu 3 też jest

Spokojnie tu. Mimo że to nadal, jakby nie było, radio.

Zamykam oczy. W głowie galopuje stado goryli. W dodatku

strasznie niezdecydowanych — każdy z nich wywrzaskuje co in-

nego. Ale pytam ich wciąż cierpliwie, jak mi dziś poszło, bo sa-

ma nie mam pojęcia. Nie wiem, co udało się nagrać. I ile razy.

Czasem w połowie frazy potrafił mi huknąć w słuchawkach

głos Martina:

- Oookiej! Jeszcze raz od same sun in hell and coś tam coś

tam...

- Jeszcze raz, dobra?

- To co, dla odmiany - jeszcze raz...?

Oczywiście po żadnym z tych jeszczerazów nie powiedział,

CO mu się nie podobało, więc starałam się zgadnąć, zmienić

przejście, dodać akord, poprawić intro...

Po czym słyszałam coraz bardziej zmęczone (a może znie-

chęcone?):

-Oookiej... Jeszcze raz.

Co jest z tymi powtórkami? To jakieś hobby czy co? Miałam

wrażenie, że Martin tam, za szybą, znów robi się Cloudy.

Chyba mnie nie polubił. A może tak po prostu ma, praca to

praca. Zresztą, czym tu się przejmować, z jego punktu widze-

nia jestem kolejną nowicjuszką, śmieszną w swojej zieloności.

Rzucam okiem na Takamine.

- Dzielna byłaś, malutka - szepczę do niej, gładząc futerał.

Tylko dwa podstrojenia w trakcie, naprawdę nieźle trzymała.

Gdyby w studiu było nieco cieplej czy wilgotniej, pewnie nie

byłoby tak różowo. Na szczęście klima działa tam bezbłędnie.

Wyczułam to od razu, przekraczając magiczną granicę między

3 Niski, kwadratowy stolik. Zob. też słownik, str. 367.

reżyserką (gdzie realizator jest panem i władcą) a studiem z ba-

rowym stołeczkiem (gdzie panuję niepodzielnie ja, przynaj-

mniej w czasie nagrania... a może tylko wydaje mi się, że nad

czymś panuję - nie wiem; stado galopujących goryli też nie

wie...).

Po bardzo, bardzo wielu jeszczerazach usłyszałam w końcu

chrząknięcie, poprzedzające:

—Tooo... tyle na dziś? Czy może... jeszcze raz?

—Możemy kontynuować jutro — odpowiadam bardziej nie-

pewnie niż pewnie.

—Załatwione. - W głosie Martina, profesjonalnie obojęt-

nym, słyszę jednak coś na kształt ulgi. - Herbata?

Zdejmuję z głowy słuchawki, rozgrzane jak lampa kotatsu.

Uff. Martin wstawia głowę przez obite gąbką drzwi.

—I jak? Więcej było widać, gdy już zapaliliśmy światło? -

Chichocze jak japońska nastolatka. - Bo mój szanowny czelad-

nik wolał panią.. znaczy, pannę, oglądać w cieniu mroków. Ty-

le że teksty wtedy również toną w mrokach, nieprawdaż? Po-

móc? - Wyciąga rękę w kierunku Takamine, spakowanej już

razem z nutami, ale przecząco kręcę głową.

—Dziękuję, ja sama... Nie, nie, naprawdę dam radę. To tro-

chę moja maskotka. . - Czuję się głupio, bo kiedy mówię te sło-

wa, stają mi przed oczami rzędy miniaturowych pluszaków na

stole mikserskim. Jak zwykle zapomniałam ugryźć się w język.

—Rozumiem, To gdzie na herbatę, miss? U mnie w reżyser-

ce czy w Części Jadalnej Części Hotelowej? - Wymawia to wła-

śnie tak: Wielkimi Literami.

—Mam prośbę. Nie wiem, czy tu jest taki zwyczaj, ale... wo-

łałabym, żeby nazywać mnie po imieniu, dobrze? A herbata..

Część Jadalna Części Hotelowej brzmi całkiem miło, Tym bar-

dziej że sama tam raczej nie trafię. — Uśmiecham się.

—Odprowadzę pann... cię chętnie, Amando, żaden problem.

Tym bardziej że tam mieszkam. Jak wszyscy w czasie sesji. Nie-

którzy zapuścili tu korzenie, a ich ziemia jest właśnie w miesz-

kaniach w tylnej części, zaraz za podwórkiem. Idziemy?

Idziemy. A raczej idzie Martin, a ja gubię się za nim.

- Tutaj ostrożnie... bo tatami ze starości przybrało strukturę

bagienną. W prawo. Uwaga na schodki. Teraz będzie w dół.

Nie, tam nie skręcamy, tamten korytarzyk prowadzi na ze

wnątrz budynku. . Á my nie chcemy na zewnątrz, przynajmniej

nie w czasie sesji... Uwaga na głowę, bo strop tutaj niższy...

A i gryfu szkoda by było.

Rety, czy ten gość przez sen też tyle gada? Chyba tak. To wy-

maga lat ćwiczeń. Ale to. . sympatyczne takie.

- Dlaczego wszystkie te ścieżki są takie zawiłe? Nie licząc

dźwiękowych, oczywiście - pytam nieśmiało, gdy po przejściu

labiryntu jesteśmy w mikroskopijnej kuchenkojadalni, stworzo

nej z ustawionego na podłodze czajnika elektrycznego i pudła

sięgającego połowy łydki, służącego zarówno za półkę, jak

i szafkę na talerzyki i cztery kubki. Każdy z innej rodziny.

I z innego pokolenia.

Herbata gotowa (z dodatkiem kwiatów jaśminu, moja ulu-

biona), siadamy z kubkami na wiekowych tatami.

- To dobre pytanie i każdy je prędzej czy później zadaje. -

Martin znów przypomina sobie o swojej ukrytej naturze japoń-

skiej nastolatki. W ogóle jak na gajdzina jest bardzo japoński.

Pomijając oczy. Zielone. A może szare? Chyba tak, nie jestem

pewna. Kiepsko widzę w świetle dyndającej nad nami żarówki.

Poza tym drobiazgiem... jest jak japończyk. Nawet kilka bia-

łych włosów w czarnej czuprynie na skroniach nie burzy jego

wyspiarskości. I porusza się tak jak my. Ciekawe.

- Na szczęście sesja trwa nie dzień, lecz tygodnie. Gwaran-

tuję, że po tym okresie będziesz mogła nie tylko służyć za ży-

wy drogowskaz, ale też swobodnie zrobisz doktorat z Historii

Niewspółczesnej Radia Yokohama. Na razie pawiem ci jedno:

to nie jest jeden budynek, tylko cztery. Połączone. W rożnych

okresach i z różnych powodów... Stworzyły one małe, za-

mknięte podwórko, idealnie kwadratowe Widać je z okien

Części Hotelowej, co można obejrzeć za dnia, oczywiście pod

warunkiem, że uda ci się rozsunąć okno w twoim pokoju. Wi-

dzisz, te budynki służyły kiedyś... różnym celom. Były wielo-

krotnie przebudowywane i modyfikowane. Tu coś dolepili, tam

dobudowali. W miarę potrzeb i przy okazji napraw po trzęsie-

niach ziemi, rozumiesz. Najlepiej zaprzyjaźnij się z panem

Hayakawą, to ci opowie. Przynajmniej... część historii.

Milczymy chwilę, wpatrując się we wciąż parujące, choć już

puste kubki.

Martin na odchodnym wskazuje mi drogę do ofuro 4, po czym

kłania się na pożegnanie. Odwzajemniam się i pokonawszy zale-

dwie dwa zakręty korytarzyka wąskiego nieomal jak w horrorze,

wkraczam do mojego nowego królestwa, wyposażonego w ża-

rówkę w czymś, co dawniej było klasyczną, sypialnianą lampą,

taką na dwie okrągłe świetlówki, i w cienia futon spodni, przykry-

ty czerwonym futomem wierzchnim. I właściwie tyle.

Stawiam gitarę obok futonu i siadam przy niej.

- Trafimy jutro do studia? Jak myślisz, Takamine?

Gitara milczy. Fakt, dość się dziś nagadała. Chociaż w sumie

to był jeden kawałek, tyle że w kółko. Chyba się obraziła.

Rozglądam się po pokoju.

Aha, więc to jest moje mieszkanie na najbliższe trzy lub czte-

ry tygodnie. Tak przynajmniej twierdził Jack. No właśnie, gdzie

on jest, zastanawiam się, schodząc z ręcznikiem ná ramieniu do

przyjemnego ofuro, na szczęście pustego, z ogromną, stalową

wanną napełnioną po brzegi. Sądziłam, że kto jak kto, ale pro-

ducent, mój rycerz na białym koniu, Ten-Który-Mnie-Odkrył,

na pierwszej sesji z zasady powinien być obecny. A może wca-

le nie... W końcu wszystko, co wiem o nagrywaniu płyty, to

w dużej mierze przypuszczenia i domysły. I relacje osób trze-

cich. Cóż. Pozostaje mieć nadzieję, że pojawi się jutro.

Łazienka. Zob. też słownik, str. 369.

Jutro...

Z niepokojem przewracając się na futonie, odtwarzam w my-

ślach znaki szczególne zapamiętane po drodze ze studia do

szumnie nazwanej „Części Hotelowej". Jakieś napisy, chyba

coś o duchu... Dziura w ścianie, którą Martin określił jako

„dezintegrację rzeczywistości" czy jakoś tak. Przed.. czy po

zejściu z pięterka?

Hmmm. Były tam drzwi, które pokazał mi z tajemniczą mi-

ną, a które po otwarciu zapraszały do wejścia... w mur. I.. nie,

więcej grzechów nie pamiętam.

Jakoś to będzie. Zawsze jakoś jest. Prawda, Takamine?

Jutro.

Stada galopujących goryli w mojej głowie powoli przeista

czają się w orangutany. Uwielbiam je; one nie galopują, lecz re-

laksująco swingują po konarach spokojniejszych już myśli Zu

pełnie jak. . "

./'>.

Nie mam czasu pomyśleć, jak kto, bo zasypiam.

Rozdział Drugi

w którym Papuga sterczy niemym

krzykiem, a czeladnik bierze kajecik,

ołówek i pisze.

Wtorek, 1 czerwca 1999

- Andrzej? Wykręć no numer pana Hayakawy i dowiedz

się, gdzie ich wcięło. Cały ten zespół. Przyjechali ponoć

o dziesiątej, mieli się tylko przebrać (ciekawe,

po co i w co), jest jedenasta, więc... HĘ??? Zgiń, przepadnij, siło

nieczysta!!! Wyrzuć to natychmiast!

- Errr...?

- Komórka!!! Wyłącz tę komórkę! Wyrzuć ją przez okno! Zakop

pod ziemią, przyklep i podlej wiadrem wody!

Andrzej przerwał pisanie sms-a i patrzył na mnie z wyrazem

twarzy wyraźnie komunikującym nie najwyższą opinię o moim

zdrowiu psychicznym.

Zlitowałem się:

- Szanowny kandydacie na czeladnika na pomocnika młodsze

go realizatora. Lekcja Pierwsza. Nie, czekaj, Trzecia, pierwsza by

ła na temat niekichania w mikrofon wstęgowy, a Druga o niesta-

wianiu kubka z kawą na sprzęcie wartym pół miliona jenów. No

więc Lekcja Trzecia, która powinna była być pierwszą. Uważaj:

Komórka Wrogiem Akustyka. Komórka to - zniżyłem głos -

Brzydkie Słowo. W studiu nigdy, przenigdy nie używamy telefo-

nów komórkowych! Chyba że chcesz zobaczyć Gniew Bosa, gdy

na idealnie nagranej ścieżce, na tym wymęczonym, dwudziestym

piątym tejku5, kiedy perkusista WRESZCIE zagrał równo, usły-

szysz: „BI BIP!!! BI Bip!! Bi bip! bi bip...".

Tak, kilku widziało Gniew Bosa. Zauważyłeś może te pionowo

wbite deski na podwórku? No, pewnie tam jeszcze nie byłeś.

Obejrzyj je sobie w czasie przerwy. Na razie uwierz mi na słowo.

Nikt z nich już ci nie powie, jak wygląda Gniew Bosa. Cha, cha! -

Roześmiałem się ponuro.

Andrzej próbował roześmiać się do wtóru, ale mu nie wyszło.

Patrząc na mnie z „Ty tylko żartujesz, prawda?" wypisanym na

twarzy, wyszedł tyłem z reżyserki, niosąc w wyciągniętej ręce swój

telefon komórkowy, trzymany dwoma palcami za antenkę.

Gruchotliwy hałas z głębi korytarzyka zakomunikował, że An-

drzej zapomniał o Schodku.

Dobrze. Lekcja na całe życie. Chyba mu nawet odpuszczę pi-

sanie czterdzieści pięć razy w kajecie „Nie będę wnosił do studia

telefonu komórkowego". Jak kazałem pisać temu młodemu Ja-

pończykowi, Koji Tanaka, który był moim Młodszym dwa lata

temu. On chyba spał z tą swoją komórką. Całował ją zapewne na

dzień dobry. Gdyby mógł, wszczepiłby ją sobie. Gdzieś. Trzy razy

próbował przemycić telefon do studia, aż poznał Gniew Bosa...

HA! Siedział potem po godzinach i pisał w kajecie...

Właśnie, gdzie kajecik?

Odnalazłem na stole czarny zeszyt Andrzeja marki Moleskine,

kultowy notatnik realizatorów nagrań. Otworzyłem pierwszą stronę.

Hmmm... starannie wpisał ołówkiem datę i numer dzisiejszej

sesji, numer studia i nazwisko realizatora. Bardzo ładnie. Porządny

chłopak. Dalej - wytwórnia i nazwisko producenta: Morie. Nie

znam gościa. Wysłał faks, że przyjedzie jutro i żeby zacząć

nagranie bez niego.

5 Tejk - kolejna próba nagrania utworu. Zob. też słownik, str. 372.

Co my tu jeszcze... Aha, nazwa zespołu: Y2K. Tak. Baaardzo

oryginalne. Dziś wszystko ma w nazwie „2000", „Milenium",

„Y2K" albo „Nawróćcie się, Koniec Świata Blisko".

No nic, grunt, że jest nazwa. Za to nie ma kapeli.

Gdzie są ci infernalni muzycy???

Chwyciłem za słuchawkę telefonu stacjonarnego i wykręciłem

numer pana Hayakawy.

- Hayakawa-san ohayo! Jak szanowne zdrowie? Czy wszystko

w porządku? Zespół dotarł...?

Słuchałem przez chwilę, potakując.

- Dobrze, wyślę do nich Andrew. Znaczy... mojego pomocni

ka. Tak, oczywiście, szefowa... to znaczy szanowna pani Orita...

została powiadomiona. Tak, otrzymałem zgodę. Ucieszyła się na

wet, bo inaczej mielibyśmy problem z nagrywaniem tej nowej

malajskiej wokalistki, Amandy... Tak, jak zawsze liczę na pana

cenną pomoc i uczoną poradę... Tak. Dziękuję.

Odłożyłem słuchawkę i podniosłem głowę. Andrzej przyglądał

mi się badawczo, ale jakby z ulgą: szef rozmawia przez telefon,

więc chyba nie postradał do końca zmysłów.

-Andrzej? Biegnij do części hotelowej. Proszę: zrób sobie ksero

tej mapki, bo inaczej tu nie wrócisz. Umiesz obsługiwać kopiarkę?

Brawo. A teraz cwałuj do hotelu, bo kapela tam tkwi od dziesiątej.

Sprawdź, co robią, i wytłumacz grzecznie, że czekamy w studiu.

Czekaj! - Złapałem go za ogon koszuli, kiedy już znikał w

drzwiach. — Jak się ma twój japoński?

- Dziękuję, dobrze. Pozdrowię go od Bosa - odpowiedział

i pobiegł.

No proszę, pyskaty Młodszy mi się trafił - pomyślałem. - Cóż,

oni wszyscy tacy. Tylko Koji był inny. Nie licząc fetysza komór-

kowego, grzeczny aż miło. Za to nic do niego nie trafiało, a jak

czegoś nie rozumiał, siedział w kącie pół dnia, zbierając się na

odwagę, żeby zapytać. Czasem cały dzień. Albo dwa. Naprawdę:

potrafił przez dwa dni obgryzać paznokcie, pocić się, drapać w

głowę i sykać z zakłopotaniem przez zęby, próbując ułożyć

w myślach skomplikowaną i przerażająco odważną wypowiedź

typu: „Eeetoo... przepraszam, szefie, to skąd mam przynieść te

taśmy...?".

Tak, zdecydowanie wolałem młodego Kanadyjczyka. Bystry

chłopak i szybko się uczy. I pyta, jak nie wie...

- Co tam, John?

Do reżyserki wpadł nasz szalony DJ, gubiąc jeden kapeć w

progu. Powiódł nieprzytomnym wzrokiem dookoła, wsadził rudą

czuprynę pod stół mikserski, walnął parę razy pięścią w ścianę i

wybiegł.

Kapeć został.

Świetnie. W tym studiu zdarzały się już dziwniejsze rzeczy. Jeśli

będzie chciał, to mi powie. Jeśli nie - drugie dobrze. Na szczęście

zawsze szanował czerwony napis

(nagranie w toku),

świecący się nad drzwiami w czasie sesji.

Wrócił Andrzej.

- Szefie...

- Czeladniku?

- Oni powiedzieli mi przez drzwi garderoby, że się... malują.

- Ma... co?

- ...luja.

- I przymierzają suknie ślubne? OK, jestem tolerancyjny i wy-

rozumiały dla alternatywnych form egzystencji, ale czas studyjny

KOSZTUJE. Ściągnij mi ich natychmiast, a potem idź do studia B

zająć się Amandą. Nie, czekaj, razem pójdziemy. A potem raz--dwa

zrobimy porządek z zespołem.

Poszliśmy.

Droga ze studia A do B była dziś nieco utrudniona ze względu na

ogromne pęki kabli, pokrywające podłogę w korytarzyku między

windą na trzecie a klatką schodową na czwarte. Kabli we

wszystkich kolorach tęczy, choć w odcieniach raczej pastelowych.

Kabli grubych i cienkich, splątanych, wijących się jak węże, cza-

sem groteskowo rozciągniętych, czasem poskręcanych, jakby w

przedśmiertnych konwulsjach.

Stąpaliśmy w skupieniu, poruszając się skomplikowanymi zyg-

zakami po nielicznych wolnych obszarach starej, wzorzystej klep-

ki, przebłyskującej wśród kolorowego chaosu.

W pewnym momencie łamigłówka mnie pokonała i po zrobieniu

jednego kroku do przodu okupionego dwoma wstecz dałem za

wygraną: rozsunąłem przewody w miejscu, gdzie były trochę

przerzedzone.

- Wybacz, Ikeda-san — mruknąłem.

- Kto? - zapytał Andrzej.

- Techniczny. Nie wiem, co tu kombinuje, więc lepiej nie ru-

szać. To najbardziej roztargniony człowiek na świecie, więc nie

zdziwiłbym się, gdyby sam już nie pamiętał, co miał zamiar zrobić

z tym instytutem kablownictwa. Ale... lepiej nie ruszać. Mam

pewne doświadczenia... Opowiem ci kiedyś.

Pokonaliśmy ostatni zwój, w niemym wysiłku martwego war-

townika broniący dostępu do drzwi studia B.

Dziewczyna już czekała. Przykucnąwszy przed wejściem do sali

studyjnej, pobrzękiwała na swojej gitarze i nuciła coś, nieświadoma

naszej obecności. Szturchnąłem młodego w bok.

- Ykhm - przywitał Amandę uprzejmie.

- O, dzień dobry. — Uśmiechnęła się, wstając.

Podałem jej rękę po malajsku, zamiast uścisku stosując muśnięcie

dłoni i dotykając czubkami palców okolic serca. Zamiast uznania zo-

baczyłem w jej oczach zdziwienie. Niemniej odwzajemniła gest.

- Mam nadzieję, że dobrze się spało.

Kiwnęła głową.

- Zaczynamy? — Zapraszającym gestem otworzyłem drzwi stu

dia. Wskazałem Andrzejowi nosem półkę z czystymi taśmami,

zrozumiał bez słowa. Trzeba mu będzie marchewkę... No nic.

Amanda obserwowała moją zwykłą krzątaninę kątem oka, sama

rozpakowując nuty, teksty i rozkładając różnej twardości piórka.

Młody także obserwował, z tą różnicą, że stał z taśmą wetkniętą

pod brodę i po każdym zerknięciu notował coś w swoim kajecie.

Uśmiechnąłem się dyskretnie z zadowoleniem.

Ustawiłem mikrofony przed gitarą Amandy, spróbowałem...

Zerkała na mnie z napięciem, jakby gotowa rzucić się w razie czego

na odsiecz instrumentowi, więc zademonstrowałem przesadną

ostrożność, dotykając jej sprzętu. Cóż, muzycy tak mają. Prędzej da

sobie taki walcem na dłoń najechać, niż potrącić ukochany

instrument. Biada realizatorowi, który o tym nie wie! O, świetny

temat na Lekcję Numer Cztery dla Andrzeja - pomyślałem.

- Oookiej, wygląda na to, że tutaj wszystko gotowe. Ile mamy

numerów?

- Osiemnaście... nie, zaraz, siedemnaście. Jack mówił, że po

aranżacji wybierzemy z tego trzynaście. Właśnie, czy mój... pro-

ducent nie wspominał przypadkiem, kiedy przyjdzie? Nie dzwonił

może...?

W wielkich, ciemnych oczach błysnęła nutka niepewności i

lekkiego zagubienia. Andrzej zastygł z ołówkiem w powietrzu.

Oboje patrzyli na mnie wyczekująco.

Uśmiechnąłem się spokojnie, ulgogennie.

- Dziś nie miałby tu nic do roboty. To będzie tak zwana sesja na

brudno. Nagrywamy numery po kolei. Jak zrobisz dzisiaj sześć-sie-

dem, będzie dobrze. Nie, nie, bez obaw, każdy tylko RAZ, może

być z pomyłkami, to bez znaczenia - dodałem szybko, widząc

rosnące przerażenie i natychmiastową ulgę po słowie „raz". -Chodzi

o ogólną orientację. Długość, brzmienie, nastrój... Później

zajmiemy się każdym utworem z osobna. Już z producentem.

- Dobrze. - Amanda usadowiła się na swoim barowym stołku,

włożyła słuchawki i sięgnęła po gitarę. Zrobiłem z kciuka i palca

wskazującego kółko, po czym ewakuowałem się do reżyserki.

- Andrzej, dziś ty nagrywasz - szepnąłem konspiracyjnie, patrząc

na zegar nad szybą. - A zatem...

- SAM?! Myślałem, że mam się tylko...

- Nie myśl, tylko słuchaj. I zdejmij tę panikę z twarzy, miałeś ją

już na sobie wczoraj.

Włączyć i wyłączyć umiesz. Pisać również, jak widać, umiesz.

Pawian - wskazałem na przycisk — pozwoli ci się komunikować

z szanowną artystką. Nagrywacie RAZ. Po każdym kawałku dzie-

sięć sekund przerwy. Czyli czas dla ciebie na zapisanie w kajecie

Ważnej Rzeczy, a mianowicie tytułu i czasu trwania numeru -

tłumaczyłem, ustawiając błyskawicznie parametry, grupy, poziomy,

submix na monitory, wreszcie odrobinkę EQ i pogłosu dla artystki

w odsłuchach. Z pewną nutą zadowolenia zakonotowa-łem podziw

w oczach młodszego. — Wszystko jasne? No to żyrafa i naprzód.

Młody wyglądał tak, jakby szukał desperacko jakiegoś pytania

— czegokolwiek, co mogłoby zatrzymać mnie minutę dłużej i po-

zwoliło mu nie zostać samemu, z dziesięcioma sążniami pod stopą i

brakiem kamizelki ratunkowej. Trudno. Ja też zostałem kiedyś

brutalnie wrzucony przez mojego Mistrza na głębokie studyjne

wody. Kiedy to było...? Chyba na trzecim roku.

Zrobiłem w tył zwrot.

- Bos...? Zdradzisz coś jeszcze...?

Zatrzymałem się w półobrocie.

- Bos nie zdradza. Bos dba o klienta. No, co tam?

- Te zwierzaczki na stole... Po co one...?

Taaak. Mogłem się tego spodziewać. Każdy do tego dochodzi.

Znaczy, ci z gatunku odważnych, niepotrzebujących sześciu dni na

przemyślenie, czy WYPADA zadać takie niedyskretne pytanie

Szanownemu Realizatorowi. Ale co czeladnik to czeladnik - wie-

dzieć powinien.

Dwoma palcami uniosłem delikatnie zadek orangutana.

- Czytaj! — Wskazałem na umiarkowanie zawikłane krzaki wy-

kaligrafowane pod suwakiem:

- Cośtamcośtam to? Tomare no to?

- Ostatni znak się zgadza. A tych pierwszych dwóch się naucz,

jeśli chcesz się zajmować nagraniami. Dobra, teraz to. — Uchyli-

łem dyskretnie pawiana. Młodemu pojawiła się pytająco-myśląca

zmarszczka pomiędzy oczami.

- A tutaj? — Chwyciłem wiewiórę za ogon. Andrzej westchnął.

- Dobra, już, dobra, zrozumiałem...

- No właśnie. Teraz sobie wyobraź, co tu się działo, gdy przyszli

pierwsi nagrywacze z Krainy Bladego Człowieka. Horror, Sodoma

z Gomorą i dramat w sześciu aktach. Siedział taki trzy godziny za

szybą i dzielnie nagrywał własny odsłuch, bo mu się krzaki pomy-

liły. Na początku Japończycy powtykali mikroskopijne karteczki z

niemal angielskim tłumaczeniem. - Zachichotałem, przypominając

sobie sławetne wpadki, będące rezultatem popisów lingwistycznych

pana Hayakawy. - Ale nie łudź się, że o trzeciej rano, po dwunastu

godzinach sesji, odczytasz w półmroku reżyserki czcionkę o

rozmiarze 6 1/2, mówiącą zresztą, że ten przycisk to „Przystanek

autobusowy nr 3". Nie śmiej się, naprawdę tak był opisany. Pamię-

tam jak dziś... W końcu błyskotliwy Ikeda-san zaopatrzył nas, gaj-

dzinów nierefbrmowalnych, w całe to sympatyczne zoo.

A więc - ciągnij żyrafę. Bo jest już... CO? Dwunasta czterdzieści

pięć???

Popędziłem drogą okrężną, mimo wszystko szybszą niż taniec w

kablowej dżungli pana Ikedy.

Studio A było równie puste jak wtedy, gdy opuszczałem je go-

dzinę temu. Nawet jakoś bardziej puste, bo wszystkie jego siedem

ścian krzyczało w niemym oskarżeniu, że brak między nimi ze-

społu. Który miał się stawić dwie godziny temu.

Chwyciłem za telefon. W części hotelowej nikt nie odbierał. Iść

tam? Czekać?

Kiedy nie wiadomo, co zrobić, należy zrobić herbatę.

Postawiłem parujący kubek na swoim miejscu i ponownie się-

gnąłem po telefon.

Zacząłem wykręcać numer pana Hayakawy, kiedy kątem oka

dostrzegłem przez szybę reżyserki jakiś ruch w sali. Ciężkie drzwi

otwarły się powoli.

Wszedł, kłaniając się w stronę szyby, pan Tabashi. Woźny.

Uśmiechnięty i rumiany jak zawsze, okaz zdrowia — pomimo

swoich pięćdziesięciu czterech lat, spędzonych chyba w całości w

korytarzach i korytarzykach Radia Yokohama. Ubrany w stare, ale

nienagannie wyprasowane prążkowane spodnie, kremową koszulę z

niską stójką oraz połatany na łokciach, szary, pikowany kubrak,

który nosił z godnością kamerdynera.

Poruszył ustami.

Odruchowo dałem prztyczka wiewiórze.

- ...ponieważ się rozpełźli na czwartym piętrze, Bos-san.

A częściowo na trzecim i pół. Czy mogą już wejść do studia?

Wdusiłem szybko pawiana i pochyliłem się do szyjki mikrofonu.

- Tak, oczywiście, Tabashi-san, dziękuję, że pan ich znalazł...

Woźny ukłonił się lekko monitorowi, mrugnął do mnie porozu-

miewawczo (o co mu chodzi?), po czym wykonał elegancki krok w

bok, jak kamerdyner, który właśnie zaanonsował przybycie Waż-

nego Gościa. Stanął pod ścianą, z dłońmi splecionymi za sobą.

Weszło COŚ.

COŚ przypominało papugę, która przez przypadek wsadziła

dziób do gniazdka elektrycznego. I sterczało. Sterczało w niemym

krzyku.

Z boku wylewało się wrzaskiem wielobarwnych piór, z domi-

nacją ostrej żółci i ceglanej czerwieni, a u góry chwiało przepysz-

nymi pióropuszami w sinej bieli i królewskiej purpurze.

Pod Papugą kroczył makijaż. Prawdopodobnie wewnątrz mie-

ściła się ludzka postać. Ale nawet gdyby się nie mieściła, Makijaż

niewątpliwie umiałby stać na podłodze o własnych siłach. KISS

może się schować. Ten Makijaż był żywcem z mangi o zombie--

samurajach, jeśli taka istnieje. A powinna, biorąc pod uwagę tę

maszkarę w czarnym, plastikowym płaszczu, ze srebrnymi epole-

tami i wybuchami supernowych od kolan w dół.

Papuga z Makijażem wykonała kilka ostrożnych kroków do

przodu, robiąc miejsce dla Pokurcza. Przez chwilę zastanawiałem

się, czy Pokurcz ma tak od urodzenia, dopóki nie zdałem sobie

sprawy, że jest po prostu zgarbiony pod ciężarem żelaznych łań-

cuchów, oplatających go jak choinkę.

Z tej jednej postaci można by zrobić niezłą aukcję na eBayu, w

kategorii „Artykuły żelazne" - pomyślałem.

Łańcuchy, łańcuszki, agrafy, agrafki, nawet kilka śrub, brzesz-

czot od japońskiej piły ciesielskiej i coś, co wyglądało jak przyrząd

do wydłubywania kamieni z kopyt końskich. A na szczycie -

gigantyczna, ośmiokątna czapka policyjna w kolorze czarnym,

przyozdobiona żeliwną czaszką i wianuszkiem piszczeli odlanych

w jakimś wyjątkowo brzękliwym metalu.

Spod czapki wystawały cienkie, czarno-czerwone pasma włosów

zakończone wężowymi głowami.

Trzeba go trzymać z dala od lustra — pomyślałem.

Nie wiem, czy był też makijaż, bowiem robocopowate, czarne

okulary godne niewidomego słonia zasłaniały całą fizjonomię.

Okulary ześlizgiwały się co chwila, więc schowany za nimi

osobnik, mając ręce zajęte pudłem z gitarą, nerwowym podrygiem

głowy podrzucał je raz za razem w górę nosa. Wyglądało to jak

przypadek rzadkiej, ale nadzwyczaj interesującej choroby ner-

wopsychicznej.

Pokurcz wykonał trzy kroki, dołączając do Papugi.

Reżyserkę wypełnił ostry, metaliczny brzęk łańcuchów, więc

szybko ściągnąłem wiewiórę o kilka kresek.

Nie, kolego, w tym to ty nagrywać nie będziesz - pomyślałem. I

coś jeszcze zacząłem myśleć, ale nie mogłem się skupić, wpatrzony

z przerażeniem w drzwi. Co się w nich teraz ukaże? Kapitan

Ameryka? Batman? Niesamowity Hulk?

Nic z tych rzeczy.

Następne stworzenie nie weszło, tylko się wślizgnęło, całym

swoim bytem przepraszając za to, że istnieje. Miało delikatne, ko-

biece rysy, podkreślone starannym makijażem, częściowo scho-

wanym pod bezkształtnym, miękkim beretem. Z broszką w

kształcie stokrotki nad lewym okiem.

Jedwabny, niebieski płaszcz, haftowany w motywy kwiatowe,

wlókł się po podłodze studia, kiedy Stworzenie zajęło swoją po-

zycję koło Pokurcza, pobrzękując po drodze tanią biżuterią i -

przysiągłbym - chichocząc nerwowo (ściągnięty potencjometr z

wiewiórą przytłumił chwilowo dźwięki studia).

Nabrałem powietrza i przygotowałem się na najgorsze.

Niesłusznie tym razem.

Jako ostatni wszedł do studia Człowiek w Czerni. Ochrzciłem go

właściwie tylko dlatego, że wszyscy inni dostali swoje miano

niejako z automatu, ten tutaj natomiast wyglądał całkiem... ludzko.

Przyzwoicie nawet. Czarny T-shirt z dyskretnym napisem Y2K na

piersi i czarne skórzane spodnie. Na nogach tenisówki (czarne,

oczywiście), a nie monster-buciory uzbrojone na wypadek najecha-

nia gąsienicą buldożera, jakie mieli jego współbracia z Transylwa-

nii. Nie, ten jeden przynajmniej nie był fanem biżuterii rodem ze

sklepu dla budowlańców. Włosy nieufarbowane, jak w latach

osiemdziesiątych, kiedy Japończycy byli jeszcze brunetami.

Stanął grzecznie w rzędzie, uśmiechnął się, po czym - ku mo-

jemu zaskoczeniu — wyszedł o krok w kierunku szyby i zajrzał do

reżyserki.

- Furukawa Yoshi - przedstawił się krótko. Głosem brzmią

cym zupełnie jak ludzki.

Powoli sięgnąłem do przycisku z pawianem. Czułem, że muszę

coś powiedzieć.

Wyręczył mnie pan Tabashi, wypowiadając złowieszcze słowa:

- To jeszcze nie wszyscy, Bos-san.

Mrugnął przy tym znowu. Najwyraźniej bawił się przednio. Do

studia zaczęły wchodzić sznurkiem... dziewczyny. Sztuk trzy. O

trzy za dużo.

Przyjrzałem się im. Reprezentowane gatunki: jedna Gotka i dwie

Lolitki6.

5 Lolity i Gotki - formy weekendowej zabawy w przebieranie się, uprawiane z entuzja-

zmem przez japońską młodzież. Przebierańcy gromadzą się rejonie Harajuku/Omotesandó,

gdzie kiedyś w niedzielę zamykano dla ruchu ulicę biegnącą przez park Yoyogi - odbywały

się tam zaimprowizowane koncerty rockowe i zbiorowe szokowanie przechodniów strojami

rodem z XIX wieku albo Rodziny Addamsów.

W kontrakcie nie było mowy o chórkach! A nawet gdyby były,

to nie nagrywa się takich rzeczy jednocześnie! Kakofonia by po-

wstała, a nie nagranie!

Oparłem łokcie o brzeg stołu mikserskiego i wraziłem rozca-

pierzone palce we włosy. Czasem to pomaga. Dziś niespecjalnie.

Wdusiłem pawiana i pochyliłem się do szyjki mikrofonu.

-

— zacząłem

- Wi spiku inglishu. Ciotto a little — poinformowały mnie wynio-

śle monitory.

- OK... dobrze. Witam panów. Zaraz do was przyjdę... Postawcie

instrumenty pod ścianą. Jeżeli jakieś macie... No nic, już idę.

W korytarzu złapałem Woźnego. Uśmiechniętego radośnie.

- Cieszę, się, że się pan cieszy, Tabashi-san. Co mi pan tu przy-

prowadził? Czy to ma być studio, czy pokaz mody ekstremalnej w

Harajuku? Jak ja nagram tego brzęczącego? I gdzie jest produ-

cent???

- Nie wiem, Bos-san. To dobre chłopaki. Trochę nieśmiałe, ale

taka jest dzisiejsza młodzież. Proszę się nie martwić, Bos-san.

Wszystko będzie dobrze. Jak zwykle...

Uśmiechnął się porozumiewawczo i zniknął na klatce schodo-

wej, prowadzącej, o ile wiem, donikąd - co niekoniecznie musiało

dotyczyć Woźnego. On chyba zbudował ten piekielny budynek.

Jakoś nie mogłem się zmusić, żeby wejść do studia i przywitać

zespół. Z chórkiem.

Spróbowałem schronić się na moment w bezpiecznym zaciszu

reżyserki. Niestety. Reżyserka była zajęta. Przez Andrzeja i

Amandę.

Stali z identycznymi wyrazami niedowierzania i zachwytu na

twarzach, wpatrując się w pochyłą szybę, tę granicę między bez-

pieczną normalnością reżyserki a obłąkanym chaosem studia.

- Piękne... — westchnęła Amanda.

Podążyłem za zastygłym w powietrzu palcem Andrzeja. W studiu

chórek gotycko-lolitkowy uwijał się wokół zastygłej kompanii

dziwolągów, poprawiając im elementy garderoby, ukła-

dając artystycznie drut kolczasty na piersi Pokurcza i nastraszając

Papugę, nieco oklapła po spotkaniu z framugą drzwi.

Nabrałem ponownie powietrza, wypuściłem powoli i postano-

wiłem być Profesjonalistą. Bosem. Czyli mną.

- Andrzej? Chodź ze mną. Amanda? Mówisz po japońsku?

Znakomicie. Zajmiesz się chórkiem. Trzeba je czymś rozerwać,

dopóki ja nie rozprawię się z zespołem. Nie, nie będziemy ich

dziś nagrywać. Pierwszego dnia nigdy się nie nagrywa. Zaczekaj

cie...

Wyszedłem stanowczym krokiem z reżyserki, podciągając

spodnie i wciągając brzuch. Nadszedł czas Bosa.

- Witam szanownych artystów! — zacząłem. — Na początek po

proszę przeuroczy chórek o udanie się na korytarz, gdzie nasza

asystentka, pani Amanda, pokaże wam... errr... sofę. A panów po

proszę o... - Skończyła mi się inwencja. Czy Stworzenie było

mężczyzną?

Dziewczęta grzecznie wyszły rządkiem. Zespół przyjął pozycję

„spocznij" i zaczął rozglądać się po wnętrzu. Dobrze.

- Panów poproszę o — kontynuowałem dzielnie — instrumenty?

Pokurcz zachichotał, z brzękliwym akompaniamentem zakry-

wając dłonią zęby jak japońska nastolatka, i wskazał palcem na gi-

tarę u swoich stóp.

Gitara przypominała gitarę tylko o tyle, że posiadała struny.

Reszta urodziła się pewnie w umyśle oszalałego projektanta fajer-

werków. Tematem przewodnim były ewidentnie testy nuklearne.

Albo nieżyt żołądka.

Nie, koteczku, na tym to ty nagrywać nie będziesz - pomyślałem,

i już miałem wysłać Andrzeja do pakamery po studyjnego

stratocastera, kiedy przypomniałem sobie słowa mojego Mistrza,

sprzed wielu, wielu lat: Pamiętaj, reżyser nagrań musi być przede wszyst-

kim psychologiem...

- Jaki... interesujący instrument! - zawołałem. - To może go

do czegoś... wetkniemy? Kabina gitarowa jest tam. Wzmacniacz

już gotowy... Zapraszam, zapraszam...

Nie, żebym zamierzał dziś nagrywać gitarzystę. Po prostu

chciałem się pozbyć brząkadełek.

- Który z panów jest perkusistą? - kontynuowałem. - Może w

ogóle się sobie przedstawimy? Ja jestem Martin. Martin Bos...

Przed moim nosem pojawiły się cztery identycznie czarne wi-

zytówki z wyczuwalnym pod palcami wzorkiem złożonym z ma-

lutkich literek „Y2K". Brzegi wizytówek były artystycznie przy-

brązowione, jakby od ogni piekielnych. Obróciłem je po kolei na

stronę z tekstem angielskim. Krwiście czerwona gotycka czcionka

oznajmiała:

Kimitsu Matsumoto — wokal

Tomoki Hayashi - gitara

Hirō Ishizuka - gitara basowa

Yoshi Furukawa - perkusja

Patrząc na trzymany w ręku czarny wachlarzyk, poczułem

dziwny spokój. Przypomniałem sobie, że jesteśmy w kraju, gdzie

każdy członek młodocianego zespołu rockowego ma własną wi-

zytówkę. Przepisy, Zasady i Ład. Czyli to, co dobry realizator

dźwięku lubi najbardziej.

Spróbowałem dopasować imiona do właścicieli.

Kimitsu. Pewnie znany jako Kimi. To będzie Papuga. Tak, na

pewno, bo nie ma żadnego instrumentu. Nie wygląda też, żeby

umiał śpiewać, ale kto dziś umie śpiewać? Dziś mamy autotune7.

Tomoki — gitara. Tomo? Pokurcz niewątpliwie. Właśnie zniknął

w kabinie. Rozlegał się stamtąd głośny, metaliczny brzęk. Dobrze,

że Andrzej jeszcze nie podłączył wzmacniacza gitarowego.

Hirō - to będzie Stworzenie. Przynajmniej imię wskazuje na

mężczyznę. Chociaż z japońskimi imionami nigdy nic nie wiado-

mo. Stworzenie stało bez ruchu, wyraźnie przerażone. Chyba że to

wrodzona kokieteria. No nic, zajmiemy się nim później.

7 Autotune® - urządzenie służące do naprawiania dźwięków wydawanych przez

fałszujących wokalistów. Umożliwia błyskotliwą karierę połowie gwiazd muzyki roz-

rywkowej.

Yoshi - perkusja. Czyli ten, którego ochrzciłem Człowiekiem w

Czerni. A powinienem był ochrzcić Ostatnim Normalnym.

Podniosłem głowę znad wizytówek. OK, rozpakowywał werbel.

Niech mu będzie. Pewnie użyjemy jednego z naszych werbli, ale

przynajmniej wie, co jest najważniejszym elementem perkusji.

Może da się z nim dogadać.

- Panowie - powtórzyłem, spoglądając nieufnie na Stworzenie.

- Muszę wam powiedzieć coś ważnego. Dziś jest pierwszy dzień

sesji. To znaczy, że nie będziecie jeszcze nagrywać właściwych

ścieżek. I że wasze... errr... stroje nie są do końca... niezbędne.

Tak. To teraz... poznajcie mojego asystenta. To jest Andrew.

Andrzej pokonał mnie w kategorii „znajomość miejscowych

manier" i z głębokimi ukłonami wręczał oburącz przygotowane już

wcześniej wizytówki. Zespół przyjął je z mieszaniną chichotów i

niezgrabnych (niezgrabnych! Co się dzieje z tą japońską

młodzieżą!) ukłonów.

- Andrew podłączy wam instrumenty, żebyśmy mogli posłu-

chać... co gracie. - JAK gracie. CZY gracie... — powiedziałem w

myślach. - Potem nagramy tak zwaną wersję brudną, a ja zajmę

się... - nie dokończyłem. Do studia wbiegł pan Ikeda, nasz

Techniczny, obwieszony zwojami błękitnego kabla mikrofono-

wego, z nieodłączną lutownicą sterczącą z kieszeni. Poprawił grube

okulary w rogowej oprawce i omiótł roztargnionym wzrokiem salę.

- Bo jest przesłuch z bussu głównego na drugim auxie i phan-

tom nie trzyma, a... - zaczął, zwracając się do Pokurcza.

- Tu jestem, Ikeda-san — zawołałem.

Poprawił okulary i, wytrzeszczywszy się po kolei na wszystkich,

zidentyfikował ceł, wskazując na mnie śrubokrętem.

- O, Bos-san! Bo przesłuch jest na auxie i cały buss brumi, a

phantom przebija na preampy, i...

- Tak, tak, wiem, a droselklapa jest tandetnie zablindowana i

ryksztosuje. Ikeda-san, właśnie rozstawiam zespół. Czy to może

poczekać...?

- Poczekać? Poczekać. Poczekać!

Ikeda-san przestał wymachiwać śrubokrętem, wsadził go sobie

za ucho i wybiegł ze studia.

Prawie się ucieszyłem, lecz niemal w tej samej chwili dostrze-

głem błysk jego grubych okularów za szybą reżyserki, gdzie naj-

wyraźniej zabierał się do rozbierania stołu mikserskiego. Mojego

stołu mikserskiego.

- Zaczekajcie tu... — jęknąłem, wybiegając z sali. Reżyserka?

Nie. Potrzebowałem herbaty. Gorzej, potrzebowałem mrożonej

herbaty. Nic innego tak nie studzi głowy w chwilach kryzysu.

Pogalopowałem do maszyny.

Zastałem ją oblężoną przez więcej kobiet, niż się przewinęło

przez ten budynek na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat.

- To nie jest chórek - oznajmiła promiennie Amanda, prezentując

swoje podopieczne. - Poznaj Rie, Chie i Akemi. Rie i Chie to

siostry, wiesz?

- O? Naprawdę? Bardzo mi miło - bąknąłem, kłaniając się lekko

Lolitkom i, dla bezpieczeństwa, Gotce. - Przepraszam panie...

Muszę wracać...

Wycofałem się na z góry upatrzone pozycje. Czyli do reżyserki.

Do miejsca skupionej pracy profesjonalisty. Oazy spokoju.

Z wyjątkiem dni, kiedy jest w niej siedem osób na przestrzeni

zaprojektowanej dla trzech. Niby normalne w Japonii, a jednak...

Intensywnie. Ekstremalnie nawet. Szczególnie kiedy przez drzwi

pcha się już kolejny strumień gości.

- Dziewczyny mówią, że martwią się o swoich chłopców -

oznajmiła stanowczo Amanda, wpychając swoje trzyosobowe

stadko do nabitej już jak tokijskie metro reżyserki.

- Ooo, jakie urocze zwierzątka! - piszczała Rie. A może Chie. -

Kawarii.

Zespół brzęczał łańcuchami i rozsiewał po stole mikserskim

farbowane włosy, przy akompaniamencie głośnych śmiechów

wskazując pomalowanymi na czarno paznokciami co ciekawsze

okazy studyjnej fauny.

Ikeda sterczał nogami spod stołu, lutując zawzięcie. Znad pa-

wiana unosiła się strużka dymu. Pachniało pastą lutowniczą i es-

tradowym makijażem.

Andrzej próbował tłumić ataki chichotów.

Akemi nic nie robiła, tylko stała i wyglądała gotycko.

Trudno mi powiedzieć, jak przebiega wybuch wulkanu. Nigdy

nie studiowałem geologii. Ani nie byłem w pobliżu żadnego, kiedy

akurat dojrzewał do wybuchu. Wiem natomiast dokładnie, jak

wygląda wybuch Bosa. Wyobrażam sobie, że nie są to zjawiska

bardzo od siebie różne. Na pewno zaczyna się od wzrostu ciśnienia

magmy, która, nie mogąc znaleźć ujścia, wypycha strumień gazów i

pary w górę krateru, aż do ujścia. Potem następuje erupcja.

- Precz! — wrzasnąłem, dostrzegając resztką świadomości, jak

piskliwy staje się mój głos w takich chwilach. — Precz z mojej re

żyserki! JUŻ!!! I nie wracać mi tu, bo wam peruki pozrywam! Nie

wracać do... jutra! Tak, do jutra! Zostaje ten, no, Yoshi! Reszta do

hotelu! Albo do jadalni! Byle nie tu! I zdjąć z siebie te brząkadeł-

ka!!! Tu studio jest, a nie estrada!!! Czy wy mnie w ogóle słucha

cie??? Aaa!!!

Zachrypłem.

Rozejrzałem się powoli.

Siedem par oczu wytrzeszczonych tak, że prawie przestały być

skośne. Stopniowo spuszczanych, wbitych w ziemię z wyrazem

zawstydzenia, szoku albo niesmaku.

Reżyserka zaczęła potulnie pustoszeć.

- Baka 8!- Parsknęła, wychodząc, Chie. A może Rie.

Spuściłem głowę w uznaniu moich win. Jakich - jeszcze nie

wiedziałem, ale czułem, że się wkrótce dowiem. Poza tym tego

wymaga kod społeczny.

Kiedy podniosłem wzrok, w reżyserce pozostali już tylko Yoshi,

nogi pana Ikedy wystające spod stołu i Andrzej gotujący się do

podążenia za zespołem.

Głupi! I kilka znaczeń pokrewnych. Zob. też słownik, str. 364.

- O, nie, ty zostajesz! - Złapałem go za ogon koszuli. — Her

bata... Królestwo za herbatę... - Opadłem dramatycznie na mój

fotel na kółkach.

Andrzej pojął w mig i włączył elektryczny czajnik.

- Yoshi-san - powiedziałem cicho między siorbami. - Pierw-

szego dnia musimy tylko przygotować perkusję. Proszę cię, zako-

munikuj to jakoś swoim kolegom. Oni chyba nie są zbyt obyci ze

studiem, prawda...?

- Hai — odpowiedział Yoshi, w tym krótkim słowie zawierając

uwagę, zrozumienie, potwierdzenie, akceptację, stanowczość, chęć

działania, skupienie, entuzjazm, powagę, odpowiedzialność,

gotowość dalszej współpracy i solidarność duchową. Czyli

wszystko, co w tę jedną sylabę upchnęło dwa tysiące lat kultury

japońskiej.

Dobrze wybrałem. Mój stary Mistrz byłby ze mnie dumny. Za-

wsze mówił, że w każdym stadzie artystów, chociażby nie wiem jak

szalonych, jest ktoś, z kim da się dogadać. Trzeba go tylko zi-

dentyfikować.

- Świetnie, Yoshi-san. Zróbmy tak: idź teraz do swoich kole

gów, wytłumacz im, że mają resztę dnia wolną i żeby się stawili

jutro o dziesiątej. W strojach... errr... nieformalnych, o ile można

prosić. Sam wróć tutaj po obiedzie, albo nie, trochę później, po

wiedzmy... o piątej? Obmikrofonujemy ci z Andrzejem perkusję

i zrobimy kilka małych testów.

Yoshi podziękował i zniknął.

Zamknąłem oczy i oddałem swoją duszę herbacie.

- Szefie...? - Wyrwało mnie ze stanu bliskiego normalności. -

Oni się zgubią.

- Nie. Oni już się zgubili - szepnąłem, nie otwierając oczu. -Ależ

ze mnie idiota... przecież zaraz się rozpełzną po budynku i ktoś

wpadnie do dziury na drugim piętrze, a studio zbankrutuje na

odszkodowaniach... Biegnij, Andrzejku, biegnij! Co ja narobiłem...

Nie, zaraz... przecież dałem ich basiście mapkę! Dałem...? Nie, nie

dałem, bo nie wziął, mówiąc, że nie potrzeba, cymbał je-

den.. Słuchaj, najlepiej ściągnij pana Tabashiego. Woźnego. Tra-

fisz? Powiedz mu, że Martin prosi o zagonienie zespołu do za-

grody. To znaczy do części hotelowej. I że chcę do niego przyjść

na kozetkę zaraz po lunchu. Bogowie, co za dzień...

Andrzeja już nie było.

Dobry chłopak.

Pana Ikedy, Technicznego, też nie było, przynajmniej duchem.

Spod stołu mikserskiego dobiegało delikatne chrapanie.

Budzi mnie CISZA. Brzmi co najmniej złowieszczo.

Pachnie zaspaniem, spóźnieniem i oskarżeniem o

nieodpowiedzialność i gwiazdorstwo. O looosie. .

Wystrzeliwuję z futonu jak z procy. W tempie godnym ame-

rykańskich sił specjalnych lokalizuję wszelki sprzęt niezbędny do

ukazania się za drzwiami Części Hotelowej.

Kilka nieomal astmatycznych wdechów pomiędzy dwudzie-

stoma czynnościami i już, teraz tylko...

Aha.

Stoję za drzwiami, usiłując sobie przypomnieć, którym ko-

rytarzykiem mam ruszyć, żeby zejść na dół, później w prawo i

do góry, a może w lewo i do góry...

Zapomniałam wieczorem przypomnieć Martinowi o obiecanej

mapce. No nic. Ruszam niepewnie, pocbylając się pod suszącą się

przed kolejnymi drzwiami bielizną. Męską.

Za jeszcze następnymi podnoszę przewróconą doniczkę z

bonsai, leżącą na białym, plastikowym stołeczku do mycia (takim

z łaźni), pod małym, nieprzeźroczystym okienkiem.

Ojć — myślę, wkładając odruchowo rękę do kieszeni i nie

znajdując tam telefonu. Wprawdzie w trakcie nagrania i tak jest

wyłączony, ale liczę na to, że dziś przed sesją zadzwoni w końcu

Jack i przynajmniej powie mi, co i jak robić. A może wreszcie się

pojawi? Trochę jestem na niego zła - zostawił mnie tu

samą, zieloną, a sam pewnie bawi na Florydzie. Albo Antark-

tydzie. Wszystko możliwe.

—Nie dotykać! — Warczy coś na mnie spod uchylonych

drzwi, obok których się zatrzymałam. Twarzy nie widzę. Nie

widzę też niczego, co warto by dotknąć.,.

—Niczego nie dotknę, przepraszam. - Odchodzę pośpiesz-

nie. Już po dziesięciu sekundach przeklinam w duchu ten po-

śpiech, bo żółtych ścian na pewno wczoraj nie widziałam, co

oznacza, że nie mam pojęcia, gdzie się znajduję. Świetnie, że

Martin dał mi swoją wizytówkę. Jeszcze świetniej, że ją zosta-

wiłam w pokoju. Który zniknął.

Słyszę dziwne, miarowe szuranie i robi mi się nieswojo. Tyle

się słyszy o starych domach... Szuranie staje się głośniejsze i

jakby... coraz bliższe. Odruchowo przywieram do framugi.

Nagle... ustaje.

Tutejszy Woźny opiera się spokojnie na wielkiej szczotce ze

słomy ryżowej i mówi po japońsku, tak naturalnym tonem, jak-

by pytał, czy jadam roti na śniadanie:

— Dzień dobry szanownej pani. W drodze do którego

studia

pani błądzi?

—Właściwie... nie jestem pewna, bo wczoraj.,. Przygląda mi

się z uśmiechem i przechodzi na angielski:

—Nazwisko szanownej pani?

—Anu... Amanda. Od Jacka Worthona.

— A! Wszystko jasne! Studio .B. Proszę za mną. Później

nary

suję pani mapkę.

Uff. Oby.

...so I'll wait for the time to come for

the time to go

Czerwone światełko nad drzwiami gaśnie na dziesięć se-

kund. Trzy oddechy, przewrócenie strony.

- Zaczynamy. - Słyszę w słuchawkach. Wchodzę w tonację e.

I was born in an old empty house...

Odpływam. Zapominam o mikrofonach, nagraniach, krę-

tych korytarzach, zaginionych producentach... Tu jest mi do-

brze, znajomo. Przecież już jako mały brzdąc, gdy świat doku-

czył, biegłam schować się pod łóżko, zatykałam uszy i

śpiewałam. Albo próbowałam wystukać rytm szumienia palmy

nad zatoką. Desaru... chyba. Ileż to już lat...

Światełko gaśnie. Wykorzystuję te dziesięć sekund, by roz-

prostować palce, co nie uchodzi uwagi młodego realizatora.

- Przerwa? - Kiwa zachęcająco głową.

Wychodzimy.

- Dziś wyjątkowo zmrożona - mówi Andrew, podając mi

puszkę. Siadam z kawą na zielonej sofie, o której po wczoraj-

szym dniu spędzonym tu niemal w całości mam szczerą ocho-

tę napisać jakiś lekko satyryczny tekst.

- Dobrze poszło - mówi tylko po to, żeby coś powiedzieć.

- Jak długo tu jesteś? - pytam bardziej z chęci przerwania

niezręcznej ciszy niż z ciekawości.

- Masz na myśli Japonię czy radio?

- W zasadzie.. jedno i drugie. Jeśli masz ochotę opowiadać.

Andrew pociąga łyk kawy, żeby zarobić parę sekund.

- Do radia trafiłem... mniej więcej dwa lata temu. Właściwie

przypadkiem. Na wyspy uciekłem jakieś pół roku wcześniej.

Miałem uczyć. A wyszło na to, że sam się uczę. Znów. -

Uśmiecha się. - A ty?

Zastanawia mnie to „uciekłem", ale nie drążę tematu.

- Moi rodzice przenieśli się tu z Malezji, gdy byłam jeszcze

dzieckiem. Cóż, historia prosta i typowa. - To akurat nieko-

niecznie zgodne z prawdą, ale,., to przecież tylko small talk. — Za-

mieszkaliśmy w Osace, później w Yokohamie. Spokojniej jakoś.

- Aaa, to już wszystko jasne. Bo - dodaje szybko, widząc

mój pytający wzrok — nie chciałem tak od razu, ale.. Mówisz

po japońsku z akcentem kansajskim, po angielsku z brytyjskim,

wyglądasz jak Malajka, a zachowujesz się jak Japonka, z tą róż-

nicą, że nie dziwisz się gajdzinom...

Śmiejemy się. Pierwsze lody odłamują się z hukiem i odpły-

wają w stronę ciepłych mórz.

Po trzech kolejnych kawałkach słyszę w słuchawkach:

—Zaczekasz chwilę? Skoczę tylko do studia A po taśmy, ta

jest ostatnia...

—Wiesz, jeśli nie masz nic przeciwko temu, chętnie przeszła-

bym się z tobą, żeby poznać teren. Wciąż się tu gubię - propo-

nuję mikrofonowi.

—Oczy... — Andrew za wcześnie ściąga suwak.

W reżyserce studia A dzieją się niesamowite rzeczy. Miał się

nagrywać jakiś ważny zespół. Nawet Martin, choć wygląda na

starego wyjadacza, biega spięty, dzwoni, pokrzykuje i przeciąga

palce przez włosy, tarmosząc je niemiłosiernie.

Tymczasem to, co weszło do sali studyjnej, wcale nie przy-

pomina zespołu muzycznego, tylko aktorów ze współczesne-

go horroru. W myślach nazywam ich „Koszmar Minionego

Lata". Po chwili przychodzi mi do głowy, że pewnie będą na-

grywać dzisiaj teledysk — ostatnio modne są takie studyjne te-

maty, bo fan ma wrażenie, że widzi Proces Tworzenia. Profe-

sjonaliści. No, no.

Niemniej widząc te tłumy za szybą (po chwili pojawiają się

dziewczyny, chyba wizażystki, bo poprawiają muzykom ich nie-

zwykłe makijaże), odczuwam swoisty rodzaj zadowolenia z

faktu, że jestem początkującą, ale samodzielną wokalistką.

Trzeba spędzić wiele lat w studiu nagrań, żeby odnaleźć się

w tym, co moje niewprawne oko postrzega jako totalny chaos.

Andrew stoi z taśmami w ręku, ze szczęką na wysokości

jabłka Adama. Mniej więcej.

— NIE!!! Znaczy... tak! Chodźcie ze mną, oboje! Mówisz

po

japońsku?! - Martin wygląda, jak... Koniec Świata Blisko.

Nie rozumiem. Po chwili ostatecznie wybucha i zaczyna

krzyczeć. Na wszelki wypadek zabieram ze studia trzy wystra-

szone dziewczyny i idziemy na kawę. Tam trafię z pewnością,

na moją ulubioną sofę.

—Uwaga na schodek, niespodziewany — ostrzegam trochę za

późno, bo obcas jednej z dziewcząt w różowych spódniczkach

wykonuje głośne „trzask"! Oj, będzie płacz i katastrofa...

- Ups - mówi tylko, zdejmuje buty i niezrażona nie najczyst

szą w tym miejscu podłogą (muzycy chodzą tu w butach, a nie

w kapciach) drepcze dalej w króciutkich skarpetkach. Niebie

skich...

Środa, 2 czerwca 1999

Za pięć jedenasta. Wieczorem.

Przeciągnąłem się i łyknąłem zimną herbatę. Pora na kolejną?

Arinaminka małego może? Nie, to jeszcze nie jest prawdziwa

Nocna Nasiadówa. Te nastaną, kiedy wejdziemy głębiej w sesję.

Może za tydzień, może za dwa.

Tak. To był dobry dzień. Skończyliśmy cztery numery na brudno

i jutro będzie można wziąć się za nagrywanie ścieżek perkusji.

Kapela była dziś zadziwiająco potulna. Grać co prawda nie umieli,

ale od tego jest reżyser nagrania (wspomagany delikatnie

współczesną technologią), żeby nawet z Milli Vanilli zrobić... errr...

Milli Vanilli.

Dziewczyny gdzieś się zmyły i nie przeszkadzały. Oby tak dalej.

Bo już się bałem, że Akemi, ta rodzaju gotyckiego, zaczyna mi

rozpraszać Andrzeja. A to by była gruba przesada. O właśnie,

Andrzej. Opisywał teraz pilnie taśmy z dzisiejszej sesji. I zerkał na

mnie, kiedy myślał, że tego nie widzę.

- No? Co tam? - zapytałem. — Wyglądasz, jakbyś chciał coś

powiedzieć.

- Właściwie... zapytać.

- Wal. Szefostwo jest dziś w dobrym nastroju — przyzwoliłem

łaskawie.

- No więc... Dlaczego pozwoliłeś im przyjść w tych swoich...

eee... sukniach? Bo wczoraj tak się tym... bulwersowałeś?

- A. — Przetrawiłem pytanie. - Wiele się jeszcze musisz na-

uczyć, drogi kandydacie na czeladnika na pomocnika młodszego

realizatora. - Wyciągnąłem nogi przed siebie i splotłem ręce na

karku - moja ulubiona pozycja między jedenastą w nocy a trzecią

nad ranem.

- I dlaczego dziś wybaczyłeś kilka pomniejszych łańcuszków

na... — kontynuował Andrzej, ośmielony moim przyzwalającym

uśmiechem.

- Pokurczu? Znaczy tym gitarzyście, jak mu tam? Tomo? Już

wyjaśniam, Andrzeju mój. Otóż łańcuszki, jak to ładnie ująłeś,

brzęczały. Fakt. Ale widzisz, wersji brudnej nagrania to zupełnie

nie szkodzi. Natomiast w swoich scenicznych zabawkach chłopcy

czuli się jak na scenie, więc trochę im przeszedł Paraliż Studyjny. O

którym będzie kiedyś osobny wykład. Bo reżyser nagrań, uważasz,

to przede wszystkim... - zawiesiłem głos dla efektu -...psycholog.

Naciskać guziki umie byle małpa. Jak ten tu orangutan. —

Wskazałem małym palcem maskotkę zdobiącą przycisk

odtwarzania. - Ale zrobić tak, żeby zespół dał z siebie wszystko, to

wymaga głębokiej, uważasz, głębokiej znajomości ludzkiej

psychiki. I „wszystko" wcale nie zawsze wystarcza. Z tego tu oto

jakmutam...

- Y2K - podpowiedział Andrzej.

- DOKładnie z tego tai cuu ket, jak oni to wymawiają, nie wy-

starczy wyciągnąć wszystko, bo to by było za mało, żeby doszli do

ćwierćfinałów konkursu na wieczorku zapoznawczym drugiego

turnusu wczasów pracowniczych w Burakach Dolnych, Ohio. Nie,

z łai cuu kei trzeba będzie wyciągnąć więcej. Więcej niż oni

w swoich najśmielszych snach odważyliby się zamarzyć. Więc

uważaj, zaraz będzie Lekcja Czwarta. Nie, czwarta była o Kierun-

kowości Mikrofonów. Piąta o Gdzie Jest Toaleta, czyli teraz pora

na Szóstą. Mam rację? No. To weź teraz swój notes...

Zachichotałem. Coś mi się nagle przypomniało, i, patrząc na

czarny notatnik leżący na Andrzejowym stole, powiedziałem w

języku, którego nie używałem od dobrych dziesięciu lat: Weź sobie

teraz kajecik, ołówek i pisz.

Andrew, dziwnie zamyślony, sięgnął po służbowy moleskine i

otworzył na pierwszej wolnej stronie.

Coś przy tym mamrocząc.

Przełknąłem.

- Coś ty powiedział...?

- Powiedziałem „wężykiem" - powtórzył. Po

polsku.

Siedzieliśmy i patrzyliśmy na siebie. Długo. -JESTEŚ

POLAKIEM??? - Zostało wypowiedziane w idealnej

synchronizacji.

- Tak - wykrztusiłem, bo coś mi stanęło w gardle.

- Nie - powiedział Andrzej. - Kanadyjczykiem. Ale... mówię

po polsku. Jako tako. Sporo zapomniałem... Ale nie kultowe tek

sty kabaretu Dudek. Kolega za ścianą puszczał je na okrągło.

W akademiku na Żwirkach. Ucz się Jasiu i Kuba? Ale czy Kuba? do

dziś wydeklamowałbym bez zacięć...

Powiedział to wszystko po polsku. Bezbłędnie. Włącznie z

Długimi i Skomplikowanymi słowami najeżonymi polską gra-

matyką i złośliwymi zbitkami spółgłosek w rodzaju „wydeklamo-

wałbym". Tylko „Żwirki" brzmiały odrobinę obco. Typowe an-

glojęzyczne problemy z dźwiękiem „ż"? I „ci" w „zacięć" ciut

pachniało „cz"... W sumie detale. W kraju pewnie nie zwróciłbym

na to uwagi.

W kraju. Boże, ile to lat...

Zapadła długa cisza.

Patrzył na mnie z wyczekiwaniem.

- Chamstwu w życiu... — zacząłem ostrożnie.

- ... należy się przeciwstawiać. . — kontynuował natychmiast. -...

siłom...

- . . i godnościom. .

- ... osobistom!

- WĘŻYKIEM!

Kiedy przestaliśmy się śmiać, otarłem oczy i, szukając chuste-

czek, wykrztusiłem, po polsku, chociaż niestety z pewnymi trud-

nościami, bo brakło mi czasem rodzimych słów - musiałem je

wyławiać z kałuż angielszczyzny i japońszczyzny, zalegających od

lat w mojej głowie, szczególnie w dziedzinach technicznych:

- Czas wyciągnąć spod ziemi nasze wspólne korzenie, co, pa

nie młodszy akustyku? Czekaj, otwórz no szafkę pod power supply

rack... znaczy... szafką z zasilaniem... Doskonale. Wyjmij tę butel

kę z zielonym ździebełkiem w środku. Pusta? Następną znaj

dziesz za pudełkiem z... jak są meishi? Aha, wizytówkami. O, to to.

Mistrzostwo świata. A teraz skocz, synku, po dwa zimne arina-

minki do jidouhambaiki, czyli maszyny na korytarzu... Wiesz, nie

wiem jak jest jidouhambaiki po polsku. Za moich czasów były

charczące dystrybutory z wodą sodową i musztardówką na dru

cie. Żeby nie ukradli. No, biegnij...

Potrzebowałem pobyć sam. Chociaż chwilę.

Znalazłem w końcu chusteczki i wytarłem nos.

Andrzej wkroczył z dwiema puszkami arinaminu balansowanymi

po kelnersku na okrągłym, metalowym pudełku po taśmie

ćwierćcalowej.

-Jesteś Polakiem z Polski czy ze Stanów? - zapytał, mieszając

Wściekłego Bizona według moich wskazówek.

- Nadwiślańskim jak najbardziej.

- To dlaczego Martin a nie Marcin?

- A. Tego ci dziś nie opowiem, bo sprawa jest delikatna, żeby

nie powiedzieć intymna. W każdym razie nie przed dodaniem lodu

do szklaneczek... O, dziękuję.

Stuknęliśmy się.

Ściany mojej reżyserki, reżyserki studia A Radia Yokohama, po

raz pierwszy w swej długiej, mrocznej, zawiłej i nie zawsze chlub-

nej historii usłyszały dźwięk słów „NA ZDROWIE".

Pociągnąłem ze swojej szklaneczki. Dobre, chociaż się jeszcze

nie zmacerowało. Odstawiłem szklankę na szafkę z taśmami.

- No, Andrzejku, będziemy mieli o czym gadać w czasie noc-

nych sesji... Ale nie teraz, dobrze? Zostawmy sobie tę przyjemność

na później. I jeszcze taka mała prośba... mówmy przy ludziach po

angielsku, co? Zgoda? No to świetnie.

- Zarrrrąbiście - powiedział niewyraźnie Andrzej, chyba nie-

przyzwyczajony do potencji Wściekłego Bizona.

- Tak. Zarąbiście. Jasne - powiedziałem, usiłując zebrać myśli. -

O co ty mnie... aha. Że realizator nagrań to przede wszystkim

znakomity psycholog...

- Kapewu - zaszpanował Andrzej znajomością slangu, miksując

na szafce drugą kolejkę Bizonów.

- Tak. Kapewu. Tak się mówiło w latach... Wybaczysz, że za-

pytam: ile ty masz lat? Co?

- Dwadzieścia sześć.

- Uff. Znaczy, to świetnie...

-A ty?

Zmarszczyłem się lekko, ale cóż, rodacy i ich sympatycy mają

swoje specjalne prawa. Nawet w mojej reżyserce.

- Dodaj trzynaście.

- Aha. Trzydzieści dziewięć.

-Jeszcze jakieś... hep!... przepraszam, pytania...?

Były. I to sporo. Z obu stron. Czasem nawet w reżyserce trzeba

się kapkę zrelaksować.

O drugiej w nocy zamknąłem za Andrzejem drzwi i, upewniwszy

się trzy razy, czy na pewno trafi do części hotelowej, zabrałem się

do wyłączania sprzętu. Młodszy akustyk chwilowo nie był w stanie

skutecznie trafiać w przyciski. Cóż. Młody. Wyszumieć się musi.

Zamknąłem reżyserkę i ruszyłem do kuchni, z trudem balansując

dwiema pustymi szklankami na zaimprowizowanej z metalowego

pudełka po taśmie tacy. W studiu paliły się jeszcze lampy nad

perkusją — wszedłem wyłączyć, gubiąc po drodze jedną ze

szklanek.

Co za niesamowity dzień... Wyłączyłem światło, po czym włą-

czyłem ponownie. Poczułem przypływ jakiejś nagłej energii, dawno

niespotykanej ochoty do życia. Pewnie nadmiar arinami-nu.

Podszedłem do perkusji, już obmikrofonowanej i gotowej na

jutrzejsze nagranie. Siadłem na stołku, zawadzając ramieniem o

talerz i prawie się przewracając o podwójne pedały. Nie umiem

grać na perkusji, ale coś trzeba było zrobić z tym nadmiarem siły

witalnej. Włożyłem słuchawki i spróbowałem przywołać ten prosty

rytm, którego Yoshi używał do testowania brzmień. Po minucie

miałem już wszystkie ręce i nogi splątane w wielki supeł.

Przednia zabawa.

Po kolejnym kwadransie prób i błędów udało mi się zagrać in-tro

do „We will rock you". Z głośnym akompaniamentem wokalnym.

Tak. To był najlepszy dzień tej sesji. Sesji, która miała się okazać

najdziwniejszą w historii mojej kariery. A może całego Radia

Yokohama.

Czego oczywiście nie mogłem wtedy nawet podejrzewać, waląc

radośnie w bębny o trzeciej nad ranem w pustym, martwym studiu.

We will, we will ROCK YOU!

Interludium

Klap, klap, klap.

Echo korytarza wyłożonego częściowo matą tatami jest krótkie,

miękkie, jakby zasysane przez otchłań schodów, majaczących

gdzieś w oddali jak czarna gardziel. Tam, gdzie nie docierają już

promienie księżyca, sączące się przez zakurzone okienko.

Stukanie cichnie.

Korytarz mrocznieje.

Księżyc rzadko strzela mglistą strugą w okno, wychodzące na

małe, kwadratowe podwórko. Czasem udaje mu się wcelować w

okna na parterze, gdzie kiedyś była recepcja, a teraz - od dawna

nieużywany skład nikomu niepotrzebnych mebli.

Na pierwszym i drugim piętrze księżyc nie ma co robić — okna

dawno już zamurowano. Na trzecim jest jedno, nieprzeźroczyste,

kiedyś rozsuwane, ale to kiedyś, zanim tłusty od soli kurz starej

dzielnicy portowej na amen zacementował prowadnice.

Na czwartym — malutka szybka, przeźroczysta, chociaż tak

brudna z zewnątrz, że równie dobrze mogłaby być z japońskiego

papieru. Tu właśnie księżyc podejmuje drugą próbę. Korytarz si-

nieje w słabym świetle. Odpowiada mu głośniejsze: Klap. Klap,

klap, klap...

Nasilające się. Zmieniające rytm.

Klap-klap. Klap-klap. Klap-klap.

I znowu cisza. Długa i niespokojna.

Na końcu korytarza rozsuwają się stare drewniane drzwi.

Rozdział Trzeci

w którym Martin jest na kozetce, Amanda na ochazuke, a

tańczącym panienkom już dziękujemy.

Poniedziałek, 7 czerwca 1999

Tradycyjne japońskie drzwi mieszkania Woźnego pomknęły w

swoich drewnianych prowadnicach jak Shin-kansen9, waląc z

hukiem we framugę na stacji końcowej. Musiałem przyłożyć za

dużo siły. Spojrzałem pod nogi -prowadnica została świeżo

wyklejona teflonową taśmą imitującą drewno, ale zapewniającą

wysoki poślizg. Tradycja spotyka ultra-nowoczesność.

- Przepraszam za hałas, Tabashi-san! — zawołałem w stronę

drzwi. - I jeszcze raz dziękuję!

Włożyłem swoje stare, znoszone, ale nad wyraz wygodne kapcie,

czekające grzecznie przed wejściem na pokoje Woźnego, po-

prawiłem spodnie, przeciągnąłem dłońmi po włosach i ruszyłem w

głąb korytarza. Lżejszy o parę duchowych kilogramów, jak zawsze

po wizycie na kozetce.

Szedłem na piętro trzecie i pół, spokojny, ale jakoś dziwnie za-

myślony. Zatrzymałem się przed czarnymi ze starości schodkami

donikąd, usiłując sobie przypomnieć, gdzie ja właściwie idę.

9 Japoński superekspres, zwany również pociąg-pocisk (niesłusznie, bo wcale taki

oszałamiająco szybki nie jest). Zob. też słownik, str. 371.

A tak, sesja. Która to godzina...? Dziesiąta trzydzieści. Zespół

miał się stawić o jedenastej. Mnóstwo czasu. Postanowiłem przejść

się dla zdrowia drogą okrężną, zwaną również widokową, czyli

wokół podwórka, pokonując trzy skrzydła budynku zamiast jed-

nego. W drodze mija się kilka okien, które - odsunięte — radują

widokiem ozdobnych krzewów i innych podwórkowych upraw

rolnych pana Tabashiego, a także fantastycznej panoramy wieży-

czek, werand, daszków z blachy falistej, zabudowanych i niezabu-

dowanych balkonów — słowem: Radia Yokohama.

Trochę ruchu dobrze mi zrobi przed nasiadówą za stołem -

pomyślałem, skręcając za starym, nieużywanym od lat sejfem

zdobiącym korytarz piętra trzy i pół. Zręcznym swingiem bioder

ominąłem sterczącą ze ściany szafkę na kapcie i przeskoczyłem nad

nierównością w podłodze, oznaczoną czarno-żółtą taśmą.

Po schodach na czwarte, w lewo, kładka, dwa schodki, zakręt,

trzecie drzwi na prawo, znowu zakręt...

- Szefie, przyszedł faks! Od producenta!

- Amandy? Jacka jakmutam? Naresz...

- Nie, od Morie, tego od Y2K.

- Też nareszcie - sapnąłem, odstawiając kubek. - Albo nawet

nareszciej. Dawaj go tu. Nie, czekaj, przeczytaj mi na głos. Chyba

że krzakami napisali, to dzwoń po pana Tabashiego. Albo Ikedę.

- Po angielsku. Mniej więcej. Idzie tak:

Szanowny Panie Boss (przez dwa „s" napisał!),

Liczę że zastałem pana w, doskonałym zdrowiu.

Spieszę donieść, iż zostałem zatrzymany przez sprawy wagi niezwykłej i

pilnej w oddziale, naszego szanownego wydawnictwa płytowego, w Shikoku

oddziale. Polecam, więc pana szanownemu profesjonalizmowi nasz szanowny

zespół w nadziei,iż, szanowny pan dokona, nagrania wstępnych nagrań.

Jednocześnie pozwalam sobie, poinformować że, jeśli tylko pozwolą mi na to spra-

wy służbowe, przybędę do studiów nagraniowych Radia Yokohama w terminie,

piątek, czerwiec, jedenasty,

roku jedenastego ery Heisei.

Łączę wyrazy szacunku i pozostaję niegodnym sługą,

Morie

- Wężykiem? - zapytałem z pewną nadzieją.

- Nie, niestety... Słowo w słowo przeczytałem, ze wszystkimi

przecinkami i „szanownymi"...

- Daj to. - Wyciągnąłem rękę.

Przecinki były faktycznie, w ilościach imponujących. I szanow-

ne było wszystko. Niech ja dorwę tę jego szanowną producencką...

Takie niedomówienie.

Jak mam nagrywać zespół bez producenta? Hę? No nic. Bywało

się w większych opałach.

Andrzej wyglądał, jakby chciał o coś zapytać.

-No?

- Skąd wiesz, że chciałem... o coś...?

- Po nosie twojem widzę, jak zwykł mawiać mój dziadek. No?

- Czy ten... producent jest naprawdę niezbędny? Przecież ty,

szefie, taki doświadczony...

- A. Znakomite pytanie. I znakomita polszczyzna, naprawdę,

Andrzeju, nie przestajesz mnie zadziwiać. W cztery lata tak się

nauczyłeś? W sumie ja japoński pokonałem w podobnym czasie...

cóż, prostszy język. Żadnych koniugacji, deklinacji i innych

machinacji jak w polskim. To dygresja taka była. Do rzeczy. Weź

sobie ołówek, kajecik i pisz.

Czeladnik posłusznie chwycił swojego moleskine'a, szczerząc

zęby w oczekiwaniu.

- Zastanówmy się więc - kontynuowałem - do czego jest dany

producent.

- Dany producent jest do niczego? - zaryzykował Andrzej.

- Bardzo dobrze!

Ryknęliśmy śmiechem unisono, i tyle było z Lekcji Szóstej. A

może Siódmej. Tym bardziej że do reżyserki zapukał Tabashi--san,

oznajmiając, że Zespół Przybył. Wyjątkowo wcześnie zresztą -

zegar nad szybą reżyserki pokazywał jedenastą pięć.

Zezwoliłem łaskawie na wpuszczenie zespołu.

Dziś mieli prawie normalne ubrania, chociaż Kimi nadal sterczał

papugą. Dziewczyny natomiast, których rola nie została jeszcze do

końca wyjaśniona, sterczały dwiema sztywnymi spódniczkami w

różu i jedną w czerni.

Poczułem, że pora na poniedziałkowy wykład poranny Bosa. Jak

w każdej tradycyjnej japońskiej firmie. Gimnastyki porannej i

odśpiewania hymnu radiostacji im oszczędzę, ale wykład musi być.

Wdusiłem pawiana i rozpocząłem. Kwieciście i z polotem.

Po angielsku, bo mój japoński, aczkolwiek płynny, nie jest spe-

cjalnie kwiecisty ani polotny.

Zacząłem zagrzewać się do roli.

Gestykulując na tyle obszernie, na ile pozwalała ograniczona

przestrzeń reżyserki, przemknąłem zręcznie przez tematy Roli

Studia, Istoty i Natury Nagrywania (z małą, ale istotną dygresją na

temat Kto Tu Jest Szefem), by w końcu dojść do klu programu:

Cele i Plany na Bieżący Tydzień.

Załoga Y2K stała na baczność i wpatrywała się we mnie inten-

sywnie, nie roniąc ani słowa. Miałem wrażenie, że je chłoną, i to

chyba przez usta, bo wszystkie były otwarte.

- Czy szanowni... errr... artyści mają jakieś wątpliwości, uwagi

albo sugestie? — zakończyłem po kwadransie pytaniem. Retorycz

nym oczywiście.

Popatrzyli po sobie. Stworzenie zachichotało wdzięcznie, za-

krywając ręką zęby.

Yoshi zrobił krok w stronę szyby i podniósł całą dłoń, jak uczeń

w japońskiej szkole nieśmiało zgłaszający się do odpowiedzi.

Podciągnąłem wiewiórę o trzy kreski.

- ...śmy nic nie słyszeli...

Opadłem ciężko na fotel. Zapomniałem, że Ikeda, niesłusznie

zwany Technicznym, lutował coś ostatnio pod stołem mikserskim,

w efekcie czego pawian, czyli talkback - przycisk do komunikacji z

artystami w studiu — nie działał.

Rzuciłem ostre spojrzenie Andrzejowi, czy się przypadkiem nie

śmieje. Walczył dzielnie, czerwony na twarzy, ale - poskromiony

moim stalowym spojrzeniem - nie parsknął.

Wstałem powoli.

- Idziemy do... - zacząłem, ale nie skończyłem, bo do reżyserki

wpadł John, kłaniając się w biegu futrynie.

- Świetny wykład poranny! - krzyknął, bijąc z zapałem brawo, aż

mu ruda czupryna zafalowała. - Słychać cię było w całym studiu

C!!! Lektorzy mieli megaubaw! Co prawda tam jest tylko jeden

taki, co rozumie po angielsku, ale tłumaczyli sobie nawzajem.

Wiesz, jak jest „reklama" w suahili? Też nie wiem, ale brzmi jak

„tango". Cha, cha, cha, cha, cha!!!

- Wężykiem.

- Słucham???

- Nieważne. Tak mi się wyrwało. Chciałem powiedzieć: Bardzo

Śmieszne. A teraz idź po Technicznego. Jak ja mam sesję po-

prowadzić? Wrzeszczeć przez szybę będę? Hę?

John tak się rozrechotał, że zapomniał się ukłonić przed framugą.

Zniknął za zakrętem korytarza, trzymając się za czubek głowy i

klnąc po australijsku.

Westchnąłem i obróciłem się na krześle.

- Andrzej? Skocz do...

Znowu nie dane mi było skończyć. W drzwiach do studia stały

dwie sterczące spódniczki. Różowe.

- Bos-san? Bo zespół nie wie, co robić...

- Bos-san też nie wie - mruknąłem. A głośniej: - Tak, Rie. Zaraz

coś wymyślę...

- Jestem Chie — wyjaśniła Chie.

- A ja Rie - uzupełniła Rie.

- Tak. Oczywiście. Nie sposób was pomylić. No nic, chodźcie do

studia, trzeba zacząć nagrywanie, choć bez pawiana to sam nie

wiem, co z tego wyjdzie...

Wtorek, 8 czerwca 1999

- Masz może mascarę? Niebieską? Albo chociaż gra-

natową?

Oczy w przeraźliwie jasnych soczewkach patrzą

prosząco z progu. Pojęcia nie mam, o co dziewczęciu chodzi.

- Widzisz, ja... - nie bardzo wiem, jak wybrnąć - nie używam

podczas nagrania. Oczy łzawią przy czytaniu nut...

- To nuty się CZYTA? Myślałam, że ty je śpiewasz. - Chie

poprawia białą taśmę izolacyjną na cieniutkich obcasach bucików. -

No trudno, nie masz to nie masz. Najwyżej nie wyjdę dziś z

pokoju. - Wzdycha.

- Daj spokój, ludzie na nagranie przychodzą nawet w yuka-tach10,

pamiętasz? - Przypominam jej historię roztargnionego lektora,

mierzwiąc jej nieco czuprynę. Mała rozjaśnia się.

- Ty dziś nagrywasz w B, tak? Byłam tam ostatnio. Przypadkiem,

bo mi się windy pomyliły. - Chichocze, zakrywając usta dłonią. - To

do wieczora. Misoschadzka w LDK!

Niezła sprawa te misoschadzki. Człowiek nie czuje się taki

samotny. Zespoły nie mają najgorzej, ale jeśli ktoś nagrywa solową

płytę, to kilka tygodni odcięcia od świata może solidnie dokuczyć. A

LDK na pierwszym piętrze jest wystarczająco duża, by pomieścić

piętnaście osób. W lodówce codziennie jest świeżutide miso , więc

gdy zaczyna nam bokiem wychodzić pizza, robimy losowanie, kto

gotuje, Prawie każdemu się udaje. Sympatyczna sprawa, trochę jak na

obozie młodzieżowym. Jak w Taman Negara... dawno, dawno

temu.

Saya tersesat, tersesat

Akadabjalan

ini menuju te. .

jantung tersesat. .

10 Szlafrokopidżama o wyglądzie kimonopodobnym. Zob. też słownik, str. 373. 11

Składnik wielu dań japońskich. Zob. też słownik, str. 368.

nucę pod nosem, wychodząc. Co to mamy dzisiaj, środę? Nie,

wtorek raczej. . Tak, na to wygląda, skoro wczoraj był poniedzia-

łek Kiepska to była sesja, oj kiepska. . Zaczyna mi brakować kon-

cepcji twórczych, a Jack. . nadal się nie pojawia. I to nie pojawia

się nie tyle drażniąco, co jakoś tak niepokojąco. Pytałam wczoraj

Martina, czy nie ma wieści od Szanownego Producenta, ale spoj-

rzał na mnie nieprzytomnie i wybiegł ze studia, jakby nagle sobie

o czymś przypomniał. Pan Tabashi tylko wzruszył ramionami.

- Trzeba by... tam... - Wykonał ręką jakiś niechętny gest

w kierunku okna, zabrał dzbanek po herbacie i chwilowo się

zdematerializował.

Niemniej zawarł w tych trzech słowach coś, co mi do tej po-

ry umykało. TAM. Właściwie, odkąd tu zamieszkałam, nie za-

uważam żadnego „tam", jest tylko „tu"...

- Gotowa? - Andrew radośnie wychyla głowę ze studia,

przytrzymując się dwoma palcami, środkowym i serdecznym,

futryny. Ten gest z czymś mi się kojarzy, z czymś bardzo bli

skim i znanym... Nie, on to chyba zrobił przypadkiem. Chociaż

można by go kiedyś zapytać...

Już prawie potakuję i niemal wyciągam rękę, by chwycić fu-

terał, gdy w połowie drogi zmieniam zdanie.

- Dziś wchodzę z producentem.

— Aha. - Głowa znika, ale za chwilę pojawia się ponownie.

- Eeetoo... znaczy... kiedy będzie?

- Też próbuję się tego dowiedzieć. I to od dwóch tygodni.

Zapada niezręczna, krępująca cisza. Teraz, kiedy dociera do

mnie efekt mojego przypływu odwagi, nie sposób już się wy-

cofać. Raz kozie...

- Andrew, nie zastanawia cię, co tu się dzieje? Zawarliście

umowę z osobą, która zniknęła. Zadzwoniłam do absolutnie

wszystkich, którzy mogliby wiedzieć, gdzie znajduje się Jack

Worthon. Nikt nie wie, rozumiesz? Nikt NIKT! Nawet jego

własna matka. A ja tutaj codziennie słyszę, że „pojawi się

w poniedziałek". W który poniedziałek, pytam?

Źrenice rozszerzone do granic możliwości odpowiadają: ???

- Martin kazał tylko...

- Człowieku, co ma do tego Martin?! On także nie wie, jestem

tego pewna. Coś jest cholernie nie w porządku, nie widzisz tego?

Pionowa zmarszczka pomiędzy brwiami zdradza proces głę-

bokiego myślenia. Czekam.

- To. . tego... może dziś przerwa w takim razie? I... jutro. .?

Nie wierzę. Po prostu nie wierzę. Wstaję, zarzucam Takami-ne na

plecy i odchodzę. Zanim powiem za dużo. Zanim...

- Zatem nic się nie przejmuj - skonkludowałem, trafiając celnie

liptonowską skarpetką w kosz pod stolikiem faksowym. —

Znajdziemy tego jej producenta. Naślemy na niego pana

Hayakawę. Coś ty myślał, że nagramy dziewczynie płytę bez

kogoś z wytwórni? To przecież ich projekt. Ja jestem tylko

realizatorem, a nie podejmowaczem decyzji. Zadzwonię do gościa

jutro, bo już za późno, a ty idź uspokoić Artystkę. Też bym się

zdenerwował na jej miejscu.

Pociągnąłem łyk herbaty.

- No, biegnij. Pewnie jest na obiedzie w LDK. Młodzi jesteście

oboje, to się dogadacie, podczas gdy ja... Czekaj. Nie płakała,

mam nadzieję? Płaczące niewiasty okropnie mnie deprymują. Po

twojej minie widzę, że nie tylko mnie. No to może zaczekaj go-

dzinkę, aż dojdzie do siebie, i wtedy jej powiedz, że..

Andrzeja już nie było.

Westchnąłem nad Porywczością Młodości i zabrałem się do

przesłuchiwania dzisiejszych tejków.

Po piątym popadłem w najczarniejszą depresję, więc posze-

dłem posmęcić nad drugim kubkiem herbaty.

Na szczęście Andrzej wrócił szybko, raportując, że Amandy

nie ma. To znaczy jest, ale w ofuro. A tam to on nie ma odwagi.

Dobrze. Zagoniłem go do ładowania taśm. Coś musieli dziś

nagrać po ludzku. COŚ. Cosik. Takie malutkie, niewinne cosik.

Byleby się dało wyciąć, poprawić krzywe nuty autotunem i jakoś

posklejać...

- Nie, nie, NIE! — Wraziłem rozczapierzone palce we włosy. -

Przecież oni w ogóle nie umieją grać! Pstryknij no, kochany,

w słonia. Jest między rekinem a płaszczką. W normalnym świe

cie nazywałaby się Group B Return. Możesz to sobie zapisać

w kajecie. A teraz posłuchaj. Bo to jest chyba, otwórz cudzysłów,

najlepszy, zamknij cudzysłów, tejk od poniedziałku.

Minęło kilka kolejnych wrzaskliwych minut.

- Masakra — mruknąłem.

- Masakra. - Pokiwał ze smutkiem głową Andrzej.

Rzuciłem mu ostre spojrzenie.

- Sobie jaja robisz ze starego Bosa czy naprawdę słyszysz tę

masakrę?

- Słyszę... chyba. Jakby każdy grał co innego, prawda? Bas nie

stroi z gitarą. Tak mi się wydaje. To znaczy, jeden z nich jest roz-

strojony, trudno powiedzieć, który...

- Gitara — powiedziałem odruchowo. — Stroję drania co tejk,

ale za mocno szarpie struny. I kręci młyńce ramieniem, jakby chciał

się wzbić w powietrze i odlecieć na Hokkaido. Pewnie myśli, że go

obserwuje pięć tysięcy fanów. Przynieś mu potem czerwonego les

paula z komórki, on ma zblokowany... jak jest po polsku bridge?

No, to, co ciągnie struny w gitarze. Model floyd rose z blokadą.

Wtedy się tak nie rozstraja. A w ogóle wiesz co? Masz niezłe ucho.

- Dziękuję.

- Tylko sobie nie pomyśl Bóg wie co, bo do ucha Johna z roz-

głośni to ci jeszcze daleeeko, i w ogóle...

- Nie pomyślę.

- Bardzo dobrze.

- To co z nimi zrobisz...?

Zamyśliłem się.

- Widzisz, Andrzeju... Producent wspominał o nagrywaniu

„na setkę". Czyli: wszyscy grają jednocześnie, oczywiście poza

mykani w swoich kabinach izolacyjnych, obserwując się przez

szybki w drzwiach i słysząc nawzajem w słuchawkach.

A nie normalnie, ścieżka po ścieżce. Czyli: najpierw perkusista

nagrywa, potem, słuchając już nagranej ścieżki perkusyjnej w słu-

chawkach, dogrywa swoje partie basista, potem, słuchając tych

pierwszych dwóch, robi swoje gitarzysta... i tak dalej.

No więc ich producent, ten, jakmutam, Morie, uparł się, żeby na

setkę nagrać. Chciał w ten sposób uchwycić... jak on to pisał w

faksie sprzed dwóch tygodni? Naturalną i, również dynamiczną

energię zespołu. Fajnie. Tylko w tym celu zespół musi umieć grać.

-A.

- Rzekłeś to, chłopcze. A. I tu leży pies pochowany.

- Pies? — rozjarzył się Andrzej. - Peeesek! Jaka rasa?

- Nie, to NIE jest mały, biały dupelek - odparłem stanowczo. Ty

mi się tu chichrasz, a zespół... jak jest po polsku sucks?

- Ssie - podsunął Andrzej.

- Niech ci będzie. Ssie. A jak ssie, to nic z niego na setkę nie...

- Wyssiemy?

- Bardzo dobrze! Nie wyssiemy. Ani ostatniej kropli krwi, ani

nawet pierwszej.

Zapadła ponura cisza.

Kiedy nie wiadomo, co robić, trzeba zrobić herbaty. Zanurzając nos

w parującym kubku, uświadomiłem sobie, że nie jadłem nic od

lunchu. Czyli od dobrych dziesięciu godzin.

- Pizza?

- Nooo...

- Znakomicie. Druga szuflada pod szafką z procesorami.

Andrzej posłusznie znalazł menu. Po japońsku, ale z obrazkami.

- Czy to jest rodzaj... super supreme? - zapytał z nadzieją,

wskazując na trzeci od góry obrazek w drugim rzędzie.

- Chciałbyś. Pizza Hut nie dowozi do tej pod-dzielnicy. To

jest... czekaj... - Zagłębiłem się w krzaki. - „Dźwięki dzwonów

Gion Shója". Czyli pizza misowa z nori, ikanago i daikonem. Nie

rozumiesz? No, miso... ta brązowa pasta, z której robi się miso

shiru. Zupę z misia, jak mawiał pewien stary znajomy, mój imien-

nik zresztą. Na tym nori, czyli wodrosty, ikanago, takie rybki ma-

lusieńkie z oczętami dużymi i daikon. Czyli warzywko albo inny

korzonek. Rzodkiew jakaś ichnia.

Mina Andrzeja wskazywała jednoznacznie, że jego podejście do

pizzy jest wybitnie ortodoksyjne.

- Drogi młodszy czeladniku. - Odłożyłem menu. -Jesteś tym,

co jesz. Jak mawiał mój dziadek. I mądrze mawiał, kiedy głębiej

nad tym pomyślisz, co będzie na dzisiaj twoją pracą domową. Jak

już dotarłeś na te wyspy, żyj po wyspiarsku. Inaczej obudzisz się

kiedyś i stwierdzisz, że przeżyłeś tu dziesięć lat, ale tylko ciałem.

A i to nie do końca.

Wziąłem długopis i napisałem na brzegu menu:

- Umiesz to przeczytać?

- Koko wa Nihon — tu jest Japonia.

- Brawo. Słowa, które prędzej czy później usłyszysz wypowie-

dziane surowym tonem przez jakiegoś autochtona, jeśli będziesz

próbował żyć po swojemu.

- Ale czy TU jest naprawdę Japonia...? - Z powątpiewaniem

przyjrzał się reżyserce, zatrzymując wzrok na ginącym w mroku

korytarzu.

-Jeszcze jak... — mruknąłem, wracając do studiowania menu. -

Bardziej niż myślisz. Radio Yokohama to Japonia w pigułce.

Andrzej westchnął i wrócił do studiowania obrazka pizzy misowej.

- Muszę...? - zapytał w końcu, unosząc brwi prosząco.

Zlitowałem się i wskazałem na stosunkowo nieofensywną pizzę

Wzgórza Yamato o Poranku. Ser, bakłażany i ikanago. Ikanago

można wydłubać.

Szliśmy korytarzami uśpionego Radia Yokohama. Tą samą trasą,

którą przemierzałem dziś rano. Kiedy mijaliśmy okno na drugim

piętrze, przemknęła mi myśl, żeby pokazać Andrzejowi podwórko,

ale nie, bez sensu. Za ciemno.

Na parterze było cieplej niż u nas. I duszno. W powietrzu snuł się

zapach japońskiego kadzidła — pewnie ze starego, niegdyś

ciemnoczerwonego ołtarzyka, przymocowanego wysoko na ścianie,

pomiędzy zamkniętym na klucz oknem a pustą szafką na buty

wyjściowe. Dziwne — Hayakawa rzadko tu schodził, doglądał

tylko ołtarzyków na wyższych piętrach.

Z nawyku zajrzałem za róg, gdzie kiedyś stały trzy maszyny z

napojami, przekąskami, papierosami, strunami i piórkami do gitary,

kilka lat temu przeniesione do części hotelowej. Nie licząc maszyny

papierosowej, która znikła w ogóle, kiedy ostatni palacz - pan

Tabashi - rzucił nałóg. Chyba w dziewięćdziesiątym szóstym.

Teraz ciemna wnęka po maszynach była zapchana wiklinowymi

koszami pełnymi zrolowanych plakatów. Żółkły tu sobie spokojnie,

odkąd Tabashi-san wyeksmitował je z pakamery na drugim piętrze.

Drzwi prowadzące na tylną uliczkę za częścią hotelową odsunęły

się z drewnianym skrzypem. Wionęło wilgotnym, lekko

spleśniałym, gorącym powietrzem.

-Jeszcze go nie ma — mruknąłem i szybko cofnąłem się do kli-

matyzowanego azylu budynku.

Andrzej przytrzymał drzwi i wyjrzał na zewnątrz, wychylając się

tak daleko, jak mógł, żeby tylko nie skalać służbowych kapci

żwirkiem na ścieżce.

Znieruchomiał, otwierając szeroko oczy.

Zaniepokojony, zrobiłem pół kroku do przodu i ostrożnie za-

puściłem żurawia.

Ciemna, pusta uliczka. Cisza. Ale cisza brzmiąca zupełnie ina-

czej niż w studiu. Jakaś taka... niespokojna. Podniosłem głowę -pod

maleńkim daszkiem nad naszymi tylnymi drzwiami dzielnie

trzymało się stare gniazdo jaskółcze, z którego prowadził do dziurki

w ścianie czarny kabelek.

Mikrofon. John od dawna nagrywał tu ciszę nocy. A na kory-

tarzach Radia Yokohama - ciszę korytarzy. A w ofuro...

Na uliczce coś głucho stuknęło.

Ubrana zupełnie nieadekwatnie do czerwcowego upału w

przeszywany w romby kubrak i długą spódnicę babcia z wieko-

wego domu naprzeciwko rozstawiała na krawężniku baterię pla-

stikowych butelek po wodzie mineralnej i pepsi-coli. Wypełnio-

nych wodą. Jak co wieczór.

Jej białe, jedwabne skarpetki z oddzielnym paluchem błyskały w

świede sączącym się z naszego korytarza. Podniosła głowę, więc

ukłoniłem się odruchowo, ale nie odpowiedziała na pozdrowienie -

widać byliśmy dla niej tylko jasną, prostokątną plamą w odległym o

kilka metrów i ponad pięćdziesiąt łat budynku po drugiej stronie

ulicy.

Andrzej otworzył usta, żeby coś powiedzieć. Nie popędzałem go

i w końcu je zamknął. Już nie wychylał się, tylko stał w drzwiach i

patrzył w ciemność, a grdyka poruszyła mu się parę razy nerwowo.

Cofnąłem się jeszcze kilka kroków i dla pewności oparłem o

ścianę. Najchętniej kazałbym Andrzejowi zamknąć te przeklęte

drzwi, ale wiedziałem z doświadczenia, że jeśli w Wafu Pizza mają

nowego chłopaka od dostaw, możemy nigdy nie zostać znalezieni -

niejeden wziął Radio Yokohama za stary, zmurszały mur i zaczął

dobijać się do babci z naprzeciwka.

Wytężyłem słuch. Poza klapaniem starej pani, wracającej już do

domu po ustawieniu ostatniej, wypełnionej wodą butelki -cisza.

Andrzej cały czas wpatrywał się w uliczkę jak urzeczony. Wi-

działem tylko zarys jego profilu i znowu uderzyła mnie myśl:

gdyby nie te zdecydowanie niejapońskie oczy, mógłby uchodzić za

autochtona. Coś w tej linii szczęki i kości policzkowych...

W oddali zapyrczał motorower.

W prostokątne pole widzenia wtoczyła się stara, trójkołowa

honda gyro z zawieszoną na sprężynach platformą nad tylnym

kołem. Na niej — dwa czerwone, termoizolacyjne pokrowce rodem

z Pizza Hut.

Pryszczaty młodzieniec błysnął przednimi zębami, daleko zbyt

białymi, żeby mogły być naturalne, zachichotał, przekazując nam

pudełka, odpowiedział chichotem na wręczony mu banknot pię-

ciotysięczny i, chichocząc, wydał resztę.

Chichot, skrzypienie resorów i pyrkot motoroweru wybrzmie-

wały na wracającej do snu uliczce dziwnym, dysonansowym trój-

dźwiękiem.

- Zamknij te drzwi wreszcie, powietrze wpuszczasz — powie-

działem do Andrzeja.

Posłuchał, rzucając ostatnie, zdziwione spojrzenie w mrok.

Środa, 9 czerwca 1999

Pukanie. Nie mam ochoty wstawać z futonu. Powtarza się po

krótkiej chwili. I znów. Drażni. Mam do wyboru: zatkać

uszy poduszką i udawać, że nie istnieję, łub otworzyć drzwi i

uświadomić to osobie po drugiej stronie. Bądź dorosła,

apeluję do siebie. Jestem. Wstaję.

— Witam, panie Hayakawa... Jak szanowne zdrowie?

Kłaniamy się sobie z powagą.

- Dziękuję, wyśmienicie. Zapraszam do studia B. Dziś ja

pannę nagrywam.

Hayakawa-san robi mi przejście w drzwiach. Nie pytam o

nic Wszystkie pytania padły, a raczej zawisły w powietrzu,

już wcześniej. Jego pewność i spokojny ton powodują, ze bez

wahania zmieniam kapcie pokojowe na służbowe i chwytam

Takamine za ucho futerału. Po chwili suniemy cicho korytarzy-

kiem. Z pewnym niepokojem stwierdzam, że bonsai znów le-

ży na podłodze. On zauważa je jednak pierwszy, schyla się

z pewnym wysiłkiem i stawia drzewko z powrotem na ©ruro-

wym stołeczku. Może stołek jest za lekki...?

- Proszę, wszystko przygotowane.

Otwiera drzwi studia, po czym wychodzi do reżyserki. Przez

szybę widzę jego spokojne, wyważone jak w tai-chi ruchy.

Siada za konsoletą, ja na swoim barowym stołku. Każdy na

swoim miejscu. Prawie...

- Dobrze. Zagramy to jeszcze raz, proszę drugą zwrotkę

utrzymać w tej samej tonacji co pierwszą, - mówi rzeczowo.

Nareszcie ktoś mną kieruje i wiem, co było nie tak w po-

przedniej wersji. Albo że było „bardzo tak" i należy powtó-

rzyć... tak samo. Po tygodniu prób i kolejnym tygodniu błędów

znalazłam się w rękach profesjonalisty. Mija czwarta godzina

sesji, a ja nie czuję się zmęczona. Odpłynęło gdzieś napięcie

poranka, mam sobie nawet za złe scysję z Andrew. Widzę prze-

cież, że jest tu nowy, a dostał, jakby mu się należało. No, mo-

że trochę.

Czerwona lampka nad szerokim oknem z podwójną, pochy-

łą szybą gaśnie, a ja słyszę w słuchawkach:

- Na dziś wystarczy. Dziękuję i zapraszam.

Posłusznie pakuję nuty, gitarę, ustawiam stołek równo pod

ścianą, przy perkusji. Przelotnie gładzę ride'a12 palcem. Nie

mogę się powstrzymać, choć to było tak dawno temu. W in-

nym życiu.

- Dziękuję, Hayakawa-san. Wiem, że jeszcze wiele muszę się

nauczyć. Dzisiaj bardzo mi pan pomógł.

- Czas jest najlepszym nauczycielem. Co mi przypomina, że

jest właściwy czas na kolację. Panna gotuje sama czy wzorem

współczesnego młodego pokolenia zamawia gotowe dania

przez telefon?

12 Talerz perkusyjny, ten największy, wiszący po prawej stronie perkusisty. Zob. też

słownik, str. 370.

—Właściwie.. jedno i drugie, ale oczywiście preferuję domo-

we potrawy. Sama również potrafię trochę gotować. — Nie bar-

dzo wiem, jak powinna brzmieć Prawidłowa Odpowiedź, toteż

nieco.. improwizuję. Bo być może Artystom zakątek kuchen-

ny winien być zupełnie obcy...?

—Świetnie. To jest.. w takim razie... zapraszam do siebie,

jeśli to. . odpowiada, miss. Przygotujemy ochazuke. Nic

wyszukanego, ale ze mnie też żaden mistrz kuchni...

Przez chwilę nie mogę się zdecydować, czy rzeczywiście po-

dążyć za panem Hayakawą. Ochazuke to nie tylko zupa z gwoź-

dzia, ale również delikatna sugestia, że najwyższa pora kończyć

wizytę. Hayakawa-san natomiast sam mnie ZAPROSIŁ. Przy-

staję.

— Panno Amando...?

-Tak?

—Pros2ę, tędy prowadzi najkrótsza droga. Chyba że panna

nie zwykła jadać tak skromnych dań? To ja...

—Nie, nie! - zaprzeczam gwałtownie i dzielę się otwarcie

swoim wahaniem.

Hayakawa-san uśmiecha się.

— Zgadza się, w obyczaju kansajskim ochazuke to delikatne

danie do zrozumienia, że rodzina gospodarza ma już nagrzaną

wodę do kąpieli. Ale tu, w Kanto, nie mamy takiego zwyczaju.

Wchodzimy do statecznego, tradycyjnego jak sam pan Haya-

kawą pokoju. W maleńkiej kuchence gospodarz nastawia czaj-

nik na część główną dania, czyli cha - herbatę. Cały czas prze-

praszając, że tak skromnie i niewyszukanie, prosi o znalezienie

odpowiedniej herbaty na niskiej półeczce.

— Sencha czy bancha? - pytam, bo znajduję obie,

starannie

opisane na wieczkach.

— Do ochatzuke nadaje się ta i ta. Którą panna woli?

Wybieram senchę, bo jest delikatniejsza w smaku.

— Szczerze mówiąc, myślałam, że do acbazuke używa się

zwy

kłej zielonej, jak na przykład...

— Dawno temu, gdy ochazuke gotowali żołdacy ery

Sengoku,

używali najpodlej szych gatunków zielonej herbaty bo innej po

prostu nie mieli Zwyczajnie, jeśli z poprzedniego dnia zostały

po potrawach ryż z brukwią, jakieś jarzyny, resztki suszonej ry

by, gotowano wszystko razem we wspólnym żołnierskim kotle

i zalewano świeżo naparzoną zieloną, herbatą. Nie, proszę się nie

obawiać - uśmiecha się na widok mojego nieufnego spojrzenia

w kierunku miski, wypełnionej w trzech czwartych białym ry

żem - ten został przygotowany dziś rano, specjalnie w tym celu.

Herbata pachnie cudownie. Zalewamy nią ryż. Wspólnie

układamy na talerzykach kiszone warzywa i kawałki suszonej

ryby. Wprawdzie w sklepach widziałam już gotowe dodatki do

ochazuke w postaci solonego, suszonego, a następnie sproszko-

wanego mięsa ryb różnych gatunków, co nadaje charaktery-

styczny smaczek, ale w naszym radiowym sklepiku próżno szu-

kać takich ułatwiających życie rarytasów.

Hayakawa-san krytycznie przygląda się jeszcze ułożeniu ta-

lerzyków na stole, czy aby na pewno stoją symetrycznie, i wy-

daje werdykt:

- Gotowe. Itadakimasu!

Czwartek, 10 czerwca 1999

- Oookiej! To był znakomity tejk, panowie! — zawołałem do

mikrofonu, szczęśliwie zreperowanego wczoraj rano przez pana

Ikedę. Co prawda teraz naciśnięcie pawiana powodowało

zgaśniecie jednej z dwóch lampek oświe-dających mój stół

mikserski, ale nie czepiajmy się szczegółów.

- Jeszcze raz, jeśli panowie pozwolą? — kontynuowałem. — Tyl-

ko tym razem, jeśli można prosić, kiedy dochodzicie do tego miej-

sca po drugiej... errr... zwrotce, jeśli można to tak nazwać... no, tam

gdzie Hirō uderza w struny basu otwartą dłonią, trochę go przy

tym... errr... rozstrajając... tak... o czym to ja... aha, w tym miejscu

byłoby dobrze, gdyby pani Ri... znaczy, pani w różowym... o, tak,

pani właśnie... nie mruczała pod nosem ci an, cia cia cian cian

CL4N. Tak, niestety, mikrofon to wychwytuje. A właśnie, a propos

mikrofonów. Czy któraś z pań umie uzasadnić obecność szminki na

stojącym tam w kabinie mikrofonie AKG C12? Wartym... errr...

Bardzo Dużo Jenów? Nie? No, trudno. Czyli mamy umowę?

Doskonale. No, to czekajcie na mój znak i jedziemy. Utwór trzeci:

„Tótaru Desutorakushon". Tejk piętnasty. Andrzej, zapisz...

Usiadłem i otarłem wierzchem dłoni pot z czoła.

Tomo wziął to za Znak, podźwignął swoją obwieszoną żelastwem

gitarę i zaczął kręcić potężnego młyńca ramieniem, więc zatrzyma-

łem taśmę i pouczyłem go, żeby nie grał, dopóki jego koledzy nie

wejdą do swoich kabin izolacyjnych. Konkretnie wokalista i perkusi-

sta, bo gitarzysta i basista grali na sali głównej - ich instrumenty bez

wzmacniaczy nie wydają praktycznie żadnych dźwięków, które mo-

głyby wpaść do niewłaściwego mikrofonu. A wzmacniacze były

grzecznie zamknięte w swoich kabinach izolacyjnych, obmikrofono-

wane i obłożone stertą futonów rodem z Części Hotelowej.

Wykonali chóralne haaai! i potulnie włożyli słuchawki. Po tygo-

dniu tej zabawy spadały im coraz rzadziej - chyba się powoli prze-

konywali, że gwałtowne machanie głową znane w pewnych kręgach

jako head banging, chociaż może widowiskowe i miłe dla przekrwio-

nego oka Szatana, niespecjalnie służy utrzymaniu słuchawek na uszach.

Wykonałem Znak i ruszyli.

Niestety, razem z nimi ruszyły do boju lolitki. Wybiegły na środek

studia i zaczęły... tańczyć. Coś ewidentnie wychoreografowanego, bo

robiły to samo w tym samym czasie. Składało się to z kaczkowatych

kroków, kręcenia odzianymi w sterczące spódniczki pupami oraz ze-

stawu ćwiczeń gimnastycznych na górną połowę ciała.

Tomo był wyraźnie zachwycony i kręcił młyńce z podwójną

energią C2asem nawet trafiając kostką w struny. Hirō, znany jako

Stworzenie, nie reagował, bo jak zawsze grał, stojąc w kącie, tyłem

do reszty świata. Kimi, zamknięty w kabinie wokalowej, zaczął

wtórować tancerkom i — przy akompaniamencie głuchych wybu-

chów z głośników w reżyserce - trącał nogami statyw mikrofonu.

Co robił Yoshi, nie wiem, bo przez szybę drzwi kabiny perku-

syjnej widziałem tylko Akemi, stojącą jak posąg Nemesis przed

bębnami i powiewającą czarnymi szatami w strumieniu powietrza z

wentylatora chłodzącego perkusistę.

Oparłem łokcie o skajowy pas wyściełający brzeg mojego stołu,

po czym wraziłem palce w czuprynę.

Ciśnienie gorących gazów zaczęło wzrastać, powoli, acz nie-

ubłaganie wypychając wrzący słup magmy w stronę krateru.

- Andrzej... zrób coś - jęknąłem. - Bo to się źle skończy...

- Coś jak... Rozmowa z klientem?

- Niestety. Chyba bez tego się nie obejdzie. A ja sobie zaparzę

herbaty...

Odczekał grzecznie, aż skończą nagranie. Taśma wiernie reje-

strująca efekty perkusyjne tańczącego wokalisty i staccato obcasów

tancerek została co prawda już zatrzymana, ale niechaj się młodzi

pobawią ze swoimi pannami. Dopóki je mają.

Andrzej wszedł do studia i zaczął coś perorować.

Pstryknąłem wiewiórę o kilka decybeli.

- ...bo szef kazał wam powiedzieć, że gracie coraz lepiej. Na

prawdę! Tylko mamy taki malutki, zupełnie maciupeńki pro

blem... W studiu robi się za ciepło! Klimatyzacja nie wytrzymuje

tylu osób... A cieplejsze powietrze pogarsza brzmienie waszych

znakomitych instrumentów... Więc niestety będziemy musieli po

prosić panie o pozostanie na zewnątrz...

Ściągnąłem wiewiórę. Geniusz. Czysty geniusz z tego mojego

pomocnika.

- No, no, całkiem nieźle - mruknąłem ze środka swojego kub

ka, kiedy Andrzej wrócił do reżyserki.

Za szybą muzycy żegnali się z Rie i Chie, a nachylona nad per-

kusją Akemi dramatycznym gestem oparła dłoń na ramieniu

Yoshiego, z miną kobiety, która ostatni raz widzi swego mężczy-

znę, odjeżdżającego właśnie na front.

Odstawiłem kubek i zatarłem ręce. W reżyserce zrobiło się

odrobinę jaśniej od światła na końcu tunelu.

- Trzeba będzie poprosić Woźnego o domalowanie nowego zna-

ku zakazu — powiedziałem Andrzejowi, który stał w drzwiach reży-

serki z wyraźnym poczuciem winy wymalowanym na fizjonomii.

-Huh?

W odpowiedzi wskazałem palcem na odległą ścianę studia.

Nachylił się do szyby. Nad wejściem do głównej sali wisiały cztery

popisy kaligraficzne pana Tabashi:

Wyjąłem Andrzejowi z rąk służbowy moleskine i w ramach

Lekcji Siódmej (chyba) naszkicowałem na dolnej połowie kartki:

- No groupies - domyślił się mój bystry pomocnik.

- Brawo. Groupies powinny być zakazane w ogóle, a w moim

studiu w szczególe. Rozpraszają. Przeszkadzają. Powiewają. Od-

głosy wydają. Tu się pracuje, a nie flirtuje! Nie mam nic przeciwko

kobietom, ale nie w miejscu Pracy Skupionej! To tak, jakbyś co

dzień rano zabierał ze sobą do biura narzeczoną. Dla towarzystwa.

Czy ty mnie w ogóle słuchasz? Hę?!

Andrzej nie słuchał. Z nietypowym dla siebie zamyśleniem

kończył rysować w kajecie wersję Znaku Zakazu z Panienką w

Czerni. Przyjrzałem się krytycznie. Mój znak był lepszy.

Odchrząknąłem.

- No więc teraz, gdy wygoniliśmy szanowne Dystrakcje, przed

zespołem otwiera się pierwsza szansa! Szansa na sukces! Ty mnie

w ogóle nie słuchasz!

- Kawaii — powiedziała ?ie, wskazując rysunek w kajecie kilo-

metrowej długości paznokciem, pomalowanym w motywy pa-

wioogonowe, z miniaturowymi kryształkami przylepionymi w

środku pawich oczek.

Podniosłem powoli wzrok i przesunąłem go wzdłuż drobnej

dłoni z pierścionkiem przedstawiającym kotka, nadgarstka

ozdobionego białą, puchową opaską, dalej, wzdłuż przedramion

oplecionych bladoróżową wstążką, docierając w końcu do bufia-

stych rękawków i peruki opadającej kaskadą wiktoriańskich loków

na nagie ramiona. Była tak blisko, że widziałem maleńkie,

przeźroczyste włoski na jej skórze. I czułem zapach. Trudny do

zidentyfikowania. Nie perfum - może po prostu młodego ciała.

Przeszły mnie dreszcze.

- Co ona tutaj robi?! — wyszeptałem ochryple do Andrzeja.

- Ooo, to nie po angielsku? W jakim języku mówicie? — Za-

szczebiotała ?ie, otwierając przy tym tak szeroko oczy, że przez

moment miałem wizję pękającego i kruszącego się pudru, opada-

jącego deszczem płatków na mój stół mikserski.

Wzdrygnąłem się znowu. I cofnąłem na tyle, na ile pozwalała

wbijająca mi się w odcinek lędźwiowy krawędź stołu.

- Szanowne panie... - zacząłem.

- Dobrze, dobrze, już idziemy. Hm! - Chie (zakładając, że ta z

Paznokciem to była Rie) zrobiła nadąsaną minę i, stukając ob-

casami, odeszła... pod tylną ścianę reżyserki.

Nie dość tylną.

Reżyserka została zaprojektowana dla producenta, realizatora i

pomocnika. OK, czasem wtłaczałem do niej za karę zespół na

posłuchanie wyjątkowo koślawych wypocin. Ale rzadko i na krót-

ko, bo muzycy, słysząc własne nieobrobione jeszcze nagrania,

zwykle się załamują i podejmują decyzję o poświęceniu reszty ży-

cia hodowli drzewek bonsai.

Poza tym nie da się pracować, kiedy masz za sobą dyszący ci w

kark tłum. Dłuższe sesje odsłuchowe dla zespołu albo przed-

stawicieli wydawnictwa płytowego organizujemy w specjalnie do

tego zaprojektowanej sali przy studiu C.

Rie (albo Chie) pociągnęła siostrę za rękę i obie ukucnęły przy

ekspresie do kawy. Jedna z nich zrobiła gest zapinania ust na zamek

błyskawiczny. Druga ujęła blond lok w palce i studiowała go,

zezując zbieżnie. Z usteczkami złożonymi w obrażone ciup.

- Errrghhh — powiedziałem.

- Wszystko w porządku, szefie, to moja wina, naprawdę! Ja

wszystko wyjaśnię... - Andrzej stał w drzwiach, kurtuazyjnie za-

praszając do reżyserki Akemi, patrzącą z niemym wyrzutem w

przestrzeń.

Przestrzeń, która się właśnie w reżyserce skończyła. Dokładnie tak,

jak moja cierpliwość. Wwierciłem wzrok w pomocnika.

- Nie, szefie, proszę się nie denerwować, naprawdę, one będą

cichutko jak strusie! - Próbował rozpaczliwie ratować sytuację.

- Trusie - poprawiłem, podwajając obroty wiertła.

- Trusie! Bo, bo, bo ja zapomniałem im powiedzieć, gdzie mają

sobie pójść... Wyrzuciliśmy je ze studia, to pomyślały, że mają być

w reżyserce... Naprawdę, nie będą przeszkadzać! Obiecuję! Na

moją odpowiedzialność... prrroszę...

Wibracje znakomitego polskiego „r" rozwarły jakąś szczelinę w

zboczu wulkanu i strumień gorących gazów uleciał z sykiem do

atmosfery. Poziom wrzącej magmy zaczął powoli opadać.

- No - powiedziałem. - Ale TYLKO dzisiaj. I żeby mi to było...

Kręcąc głową nad temporą i moresami, zajrzałem przez szybę

do sali studyjnej. Zespół siedział na podłodze i... grał w karty.

To wyraźnie nie był mój dzień.

Już miałem wcisnąć pawiana i przemówić im do rozumu, kiedy

nagle przyszedł mi do głowy John. Nie wiem dlaczego. Po prostu o

nim pomyślałem. Od tego była już krótka ścieżka do następnej

myśli: co on by zrobił w takiej sytuacji? Podciągnął wie-wiórę, ot

co.

Czuły mikrofon przesłał nam ostre, wyraziste trzaskanie kart

kładzionych na lakierowanej klepce studia. Klik, klik. Tap, tap,

SNAP... I przesuwanych. Szmmmr. Szszsz...

Mój palec sam znalazł głowę żyrafy.

- Nagrywasz to? - szepnął Andrzej.

- Tylko kilkanaście sekund... Może się do czegoś przydać. Jak

nie mnie, to Johnowi. No, dość tego. - Wcisnąłem anakondę i

wysłałem Andrzeja po nową taśmę, a sam wziąłem się za zapę-

dzanie zespołu do gry. Tym razem na instrumentach.

Sesja ciągnęła się jeszcze godzinę, ale ze skutkami niewartymi

taśmy. Byli jacyś zniechęceni.

Przedtem nie umieli grać, ale przynajmniej z ogniem.

Teraz nie umieli - z entuzjazmem śniętych makreli.

Tak, zespół rozsypywał mi się w proch, z którego prawdopo-

dobnie powstał.

Świadomość trzech par umalowanych oczu świdrujących mi

dziurę w kręgosłupie (takie przynajmniej miałem wrażenie) zde-

cydowanie nie pomagała.

Szukałem jakiegoś pretekstu, żeby je wyrzucić z reżyserki na

zbite pyszczki, ale niestety - siedziały cicho jak trusie. W pewnym

momencie wydawało mi się, że słyszę jakieś podejrzane cian, cia

aa cian, ale mogło to być ciaciacianie moich skołatanych nerwów.

W końcu sesja została zakończona, a towarzystwo zapędzone do

jadalni z przykazem, żeby stawili się w czwartek rano. Sami. Bez

ani kawałeczka dziewczyny.

Piątek, 11 czerwca 1999

- ...i dlatego chciałam cię prosić, no... Po prostu pogadaj z

nim. Nie może się tak izolować, rozumiesz, to rozbija kapelę.

- Akemi przeczesuje dłonią lśniące czarne włosy. Metrowej

długości, co najmniej.

Przez chwilę studiuję z uwagą okno. Nie, żeby było co oglą-

dać - nieprzeźroczyste szyby informują tylko, że zapadł

zmierzch, pewnie jeszcze zanim którekolwiek z nas pomyślało

o opuszczeniu salki. No, w ich przypadku — korytarzyka przed

studiem, bo Martin znów miał „swoje dni" i nie dostały zezwo-

lenia na wkroczenie do jego świątyni.

- Wiesz, problem w tym, że ja go nawet nie znam. Jak mogę

radzić cokolwiek zupełnie obcej osobie? Mijamy się tyłko na

korytarzach studia. Nie znam zarówno jego samego, jak i isto-

ty zagadnienia. Nie znam nawet ciebie - śmieję się, a wraz ze

mną Rie, oparta brodą o jej ramię. Na chwilę zapada cisza, ta-

ka myśląca cisza, gdy każda z nas zaczyna dumać ze wzrokiem

utkwionym w herbacie umykającej z kubka. Wreszcie Rie od-

stawia swój na kotatsu, trzymając go ostrożnie w obu dłoniach.

- A mnie się wydaje, że łatwiej się otworzyć przed kimś ob-

cym. -. Rie chwilę milczy, po czym dodaje: - Wiesz, Hiro wła-

ściwie zawiązał ten zespół, bez niego chłopaki w ogóle by nie

zaistnieli. To on znalazł producenta i przekonał go, że Y2K ma

świeżą krew, no wiesz, brzmienie inne niż wszyscy. Można po-

wiedzieć, że dokonał cudu, bo załatwił sesję po kosztach, ani

razu nie spotykając się osobiście z Mode. A facet się zgodził,

uważasz? Nie widząc nas nawet na oczy.

- To jak go przekonał? - pytam, bo sama cierpię na niedo-

bór producenta.

- Znalazł go w tajemnicy przed nami, z ogłoszenia czy jakoś

tak... - kontynuuje opowieść Akemi. - Wysłał mu demo. Dwa

utwory. Tamten oddzwonił prawie natychmiast, kilka rozmów,

faksów. . i jesteśmy. Stwierdził nawet, że zespół ma dynamicznie

rozwijającą są energię, że widzi chansu, szansę...

- To było zimą, kiedy zespół prawie się rozpadł, bo chłopa-

kom brakowało motywacji nawet do cotygodniowych prób.

Nie robili już nic nowego, żadnych tekstów, melodii, nic - Rie

ciągnie opowieść z półprzymkniętymi oczami (w dodatku bez

mascary błękitnej czy choćby granatowej). — I wtedy Hirō. .

-Dobra, rozumiem. - Tak naprawdę nie rozumiem tylko te-

go, czego i dlaczego dziewczyny ode mnie oczekują. Nie je-

stem terapeutką. Co ja poradzę, jeśli facet ma w nosie cały

świąt i woli własne towarzystwo? Każdy czasem tak ma. Ja na-

wet dość często.

- Pogadam z nim dziś przy okazji misoscha... - urywam

gwałtownie, bo wszystkie słyszymy kroki kogoś, kto zbliża się

do drzwi. Jakby... ostrożne. Czekamy dłuższą chwilę, ale nie

słychać pukania.

- Sprawdzę, kto to. — Wstaję, wypuszczając powoli powie

trze z płuc.

Za drzwiami nikogo nie ma. W korytarzu też. Cisza, żad-

nych kroków. Pewnie się przesły...

Akemi wyciąga dłoń zza moich pleców, wskazując na wło-

chatą wycieraczkę. Podążam wzrokiem za jej palcem. Włosy

wycieraczki powolutku się. . prostują. Jakby ktoś przed chwilą.. '

wszedł.

Rozdział Czwarty

w którym feralna czwórka zbiera swoje ponure żniwo.

Niedziela, 13 czerwca 1999

- Czekaj, usadowię się wygodniej. - John podciągnął rękawy

bordowej piżamy w białe pięciolinie. Powstałe w ten sposób

zmarszczenia na łokciach oparł na brzegu stołu mikserskiego, po

czym ułożył czoło na splecionych dłoniach i zamknął oczy. -

Odtwórz to jeszcze raz.

Delikatnie, żeby nie rozpraszać go niepotrzebnymi stukami,

wcisnąłem orangutana.

Klik, klik. Tap, tap, SNAP...

Szmmmr. Szzzzz...

- Karty! - krzyknął, podnosząc raptownie głowę i sięgając po

anakondę, czyli przycisk „Stop". - Rozkładane i przesuwane karty

do gry! I to na podłodze studia A - brzmienie tej przestrzeni

poznam na końcu świata. Jesteś mi winien... Czekaj, jaka była

stawka tym razem?

- Gorący kubek z maszyny na drugim - powiedziałem ponuro,

wracając z parującą herbatą do stołu. - Ale zaraz... - dostrzegłem

cień nadziei na odkucie się - jeśli mi powiesz, w co grają, gorący

kubek razy sześć, od dzisiaj do piątku. A jak nie - zerujemy moje

długi. Ha!

Błysk w oku Johna zakomunikował, że jak zwykle podjął wy-

zwanie.

Orangutan został zapędzony do pracy, a John znowu przyjął

pozycję Natchnionego Skupienia.

- Poker nie... — mruczał - rozdają o wiele za dużo kart... Brydż

też odpada, nie rozkładaliby tyle na podłodze... Pasjans jakiś?

Czekaj... gra japońska... OK, mam. Shichinarabe. - Podniósł głowę i

spojrzał na mnie pytająco.

- Niech cię duch kopnie... NIE MOGŁEŚ tego usłvszeć. stary.

Prędzej uwierzę, że wysłyszysz samą śmie

dzy shichinarabe a, bo ja wiem, koi koi...

Uniósł z mądrą miną brwi, po czym nie w

śmiechem.

- Oczywiście, że nie wysłyszałem! Zgadłem po prostu. Wszyscy

Japończycy w to grają. Dorośli i dzieci...

- Nie liczy się! Nie fair! Oszustwo! Ha! Stawiasz mi gorący ku-

bek i dwie pizze!

- No dobra... Spróbujmy inaczej. Uważaj. Rejestrowałeś to

mikrofonem... czekaj... daj orangutana... - Zasłuchał się znowu. -

OK, mam! - Pstryknął palcami. - Audio Technica AT4033. Ten

tani Japończyk. Nie wiedziałem, że go używasz do brudnych na

grań. W sumie do niczego innego się nie nadaje. Tylko wiesz, on ci

coś dziwnie brzmi... twardo... Jakby chwytał wibracje z podłogi...

- Gumki od nóżek statywu mi się pogubiły - stwierdziłem po-

nuro. - Wszystkie trzy. Ale to jest warte jeden gorący kubek, a nie

pięć.

- Dwa! Jeden za mikrofon, drugi za statyw bez gumek.

- No dobrze, dwa. Żeby cię... Czekaj, już idziesz? Miałem ci pu-

ścić tych nieszczęśników, co się z nimi od dwóch tygodni męczę...

Dorobiłem nam herbaty i siedzieliśmy jeszcze godzinę, ramię w

ramię, ucho w ucho, kiwając ze smutkiem głowami nad stanem

sztuki współczesnej w ogóle, a zespołu Y2K w szczególe.

- Czy prawdziwa muzyka umarła? — mruczałem ponuro. — Czy

tylko ta czwórka gra jak śmierć na kacu?

- To ładne. - John podniósł oczy znad panelu kompresora

pasmowego, którym usiłował wyrównać brzmienie death-meta-

lowego marsza pogrzebowego w jednym z tejków „Tōtaru Desu-

torakushon".

- Ładne? To jest rozpad, grób i zgnilizna...

- Nie, ładne to, co powiedziałeś. O czwórce, co gra jak śmierć

na kacu. No wiesz: shi — po japońsku „cztery" i „śmierć"...

- Tak mi się przypadkiem mruknęło. A propos: wiesz, że w

południowym skrzydle kiedyś nie było czwartego piętra?

- Bo to był hotel, a nikt nie chce mieszkać na czwartym? Tak jak

u nas na trzynastym?

- Hotel jak hotel, ale faktycznie... po trzecim było piąte. Jeszcze

jest napis na ścianie przed windą za zakrętem...

Słuchaliśmy przez kilka minut. Moje przygnębienie sięgnęło

bruku.

- Wiesz co? - Ożywił się John w pewnym momencie. - Dlaczego

ich nagrywasz na setkę? Próbowałeś instrument po instrumencie?

Posłuchaj: perkusista jest niezły. Gra, a nie łomocze. Miałbyś

przynajmniej dobrą ścieżkę perkusyjną! Pozostałych jakoś pokleisz.

Bo w kupie to oni nie dość dobrze grają, żeby na setkę...

- Producent tak chce - burknąłem.

- Myślałem, że go nie masz?

- Bo nie mam... Ale mam mieć. W piątek obiecał dojechać...

- Rozmawiałeś z nim?

- Nie, faks tylko przysłał.

-Ten?

Odwróciłem się. John stał przy faksie, jedną ręką podciągając

opadające spodnie od piżamy, a drugą odrywając odcinek papie-

rowej taśmy.

- Ciekawie facet pisze... Fascynująca interpunkcja:

Szanowny Panie Boss,

Liczę. że zastałem pana w, doskonałym zdrowiu.

Spieszę donieść,iż zostałem zatrzymany przez sprawy wagi niezwykłej i

pilnej w oddziale, naszego szanownego wydawnictwa płytowego, w Shikoku

oddziale. Polecam, więc pana szanownemu profesjonalizmowi nasz szanowny

Zespół w nadziei, iż szanowny pan dokona, nagrania wstępnych nagrań.

Jednocześnie pozwalam sobie, poinformować że, jeśli tylko pozwolą mi na

to sprawy Służbowe, przybędę do studiów nagraniowych Radia Yokohama

w terminie,

piątek, czerwiec, osiemnasty,

roku jedenastego ery Heisei.

Łączę wyrazy szacunku i pozostaję niegodnym sługą

Morie

Siedziałem, gapiąc się w ciemną salę za pochyłą szybą reżyserki

jak w wyłączony telewizor i słuchając dziwnie znajomych słów.

Kolejny piątek. Kolejny tydzień...

- OK - podjąłem męską, czyli bosową decyzję. — Dam mu

ostatnią szansę. Pomęczę tych zombie do piątku na setkę, a jak drań

się znowu nie pojawi, nagrywam ich ścieżka po ścieżce. I może mi

ten Morie skoczyć. O.

- Brawo, Martin! To jak, idziemy na gorący kubek? -John nie-

stety nie dał mi zapomnieć o swojej wygranej.

- Później... ja jeszcze posiedzę. Masz. — Wydłubałem z portfela

cztery srebrne monety z dziurkami. - Na zdrowie...

Pobiegł, machając mi na pożegnanie trąbką z zieloną gruszką.

Znowu zapomniałem zapytać, po co mu ona.

Zrobiło mi się jakoś samotnie. Myślałem o naszych nocnych

nasiadówkach, lata temu, kiedy obaj byliśmy młodymi akustykami,

stawiającymi pod czujnym okiem pana Hayakawy pierwsze

niepewne kroki po krętych ścieżkach Radia Yokohama. Wtedy

właśnie powstała gra w gorący kubek — zakłady, kto wysłyszy ja-

kiś trudno uchwytny detal w nagraniu. John zawsze wygrywał w

kategorii „jaki to mikrofon", ja zwykle odnosiłem sukcesy na polu

wyłapywania minimalnie rozstrojonych instrumentów albo fałszów

w skomplikowanych harmoniach wokalnych. Czego to człowiek

nie wymyślał, żeby zabić nudę o trzeciej nad ranem, nudę

przerywaną co kilka minut jakąś drobną czynnością (przewiń

taśmę, ustaw zgrywanie ścieżek 1—8 na stereo i... znowu pięć mi-

nut czekania).

Ha. Czasy, który odeszły i umarły.

Przynajmniej teraz człowiek więcej wie i więcej umie. Trochę.

Przeciągnąłem się i spojrzałem na zegar. Pora coś przekąsić i wyjść

na podwórko po niedzielną porcję gimnastyki.

Krok, krok, krok i przeskok o trzy deski podłogowe w lewo.

Prawie pod przeciwną ścianę, ale nie do końca, bo tu zawsze pod-

łoga wydaje skrzyp, słyszalny, o dziwo, w studiu B, piętro wyżej.

Naprawdę trzeba będzie poprosić szefową...

Właściwie to już prosiłem - chyba z pięć razy. Tylko ona nigdy

nie słucha. Słyszy, ale nie słucha.

Zbliżałem się do LDK trzecią z czterech prowadzących tam dróg

- tą najdłuższą. To dobrze robi na apetyt. Przechodziłem właśnie

koło pralni, kiedy zatrzymało mnie... chrząknięcie.

Nieśmiałe chrząknięcie.

Z ciemnego korytarzyka, prowadzącego, o ile wiem, donikąd,

wysunął się niewysoki, zakurzony pan w wieku nieokreślonym. Na

pewno starszy ode mnie. Ubrany w ciemny, prążkowany garnitur i

szary kapelusz kształtu nijakiego. Kapelusz opasany ponad rondem

wstążką, kiedyś chyba niebieską, teraz wyblakłą do nijakości.

- Przepraszam z całego serca, że ośmielam się zakłócić spokój

tym nieistotnym pytaniem... Czy wielce szanowny pan byłby tak

ogromnie łaskawy wyświadczyć mi tę cenną przysługę i zechciał

rozmienić ten oto tu banknot tysiącjenowy, o ile oczywiście nie sta

nowi to dla pana nadmiernego kłopotu i nie zaburza planu dnia?

Wyłowienie z morza gramatycznie skomplikowanych japońskich

uprzejmości sensu pytania zajęło mi ładnych kilka chwil. W końcu

doznałem olśnienia i sięgnąłem po portfel.

- Nie wiem, czy będę miał... Właśnie dałem koledze większość

monet... O, zaraz... są dwie pięćsetjenówki... Proszę.

- Dziękuję! Dziękuję panu z głębi serca. — Wyjął wytartą, sta-

roświecką portmonetkę podkówkę i wrzucił monety. Sądząc z

braku brzęku, były w niej pierwsze i jedyne.

- Teraz, dzięki pana niezwykłej uprzejmości, będę mógł sobie

kupić coś do jedzenia z tej nowoczesnej maszyny, którą mijałem

tam. — Wskazał ułożonym na zamkniętej pięści kciukiem gdzieś w

prawo, w kierunku zbyt ogólnym, żebym mógł się domyśleć, o

którą z naszych sześciu maszyn mu chodzi.

- Nie, nie, wcale nie są nowoczesne — odpowiedziałem, czując

jakąś instynktowną, bardzo japońską potrzebę umniejszenia wła-

snych zasług poprzez krytykę mojego otoczenia. — Gdyby były

nowoczesne, przyjmowałyby również banknoty...

- Nie może być! Banknoty? - Pokiwał głową ze zdumieniem i

rozłożył ręce. — Wie pan, dla mnie wszystkie maszyny są nowo-

czesne... Może źle użyłem tego słowa... — Podrapał się z zakłopo-

taniem w siwiejącą skroń. - Chodzi mi o to, że ani trochę nie ro-

zumiem, jak działają. Skąd się w nich bierze to wszystko w

środku...

-Ja w sumie też nie rozumiem... — potwierdziłem solidarnie,

dodając w myślach: „dokąd ta rozmowa prowadzi".

- To ja już sobie pójdę... — westchnął, kłaniając się, ale niezbyt

nisko, jakby znajomemu. — Eeetoo... jeszcze tylko jedno pytanie,

jeśli naprawdę nie sprawiam kłopotu... Którego dzisiaj mamy?

- Niedziela, trzynastego czerwca.

- Nie może być... - Usłyszałem znowu. Nie odpowiedziałem,

wpatrując się w zmęczony życiem, ale starannie wygładzony

banknot tysiącjenowy. Banknot z archaicznym portretem jakiegoś...

cesarza z ery Heian? Księcia? Na pewno kogoś z innej epoki,

innego świata. A nie znajomego, poczciwego oblicza Natsume

Sōseki. Równie martwego, ale przynajmniej... swojskiego.

Podniosłem głowę i nabrałem powietrza w płuca, chcąc o coś

zapytać, o cokolwiek; pytanie pewnie samo by się sformułowało,

gdybym dał mu szansę.

Wymięte plecy marynarki znikały właśnie za zakrętem prowa-

dzącym do schodów na parter.

Tam maszyny z gorącym kubkiem nie znajdzie - pomyślałem. -

A może on szuka czegoś zupełnie innego?

Trzeba by powiedzieć panu Hayakawie..

Zrobiłem wydech i wyprostowałem się, czując, że coś mi lek-

ko przeskoczyło w kolanie. Przez chwilę stałem, usiłując sobie

przypomnieć, gdzie szedłem.

Aha. LDK. Tak. Na pewno LDK. No to idziemy.

- Trzydzieści jeden, trzydzieści dwa, trzydzieści

trzy... - liczę powoli, gdy znienacka grzmi mi za ple

cami głos Martina:

- Nie spadniesz?!

Zeskakuję na lekko ugięte nogi z futryny na której wisiałam

przez ostatnie pół minuty.

- Nie, skąd, przecież to niewysoko...

Twarz Martina wyraża inne zdanie na ten temat.

- Aaa... to tak spędzasz niedziele. - Uśmiecha się w końcu,

samymi już tylko oczami wyrażając pewne zaskoczenie. - Ale

po co? I dlaczego wisisz na trzech palcach? Będziesz mogła ju

tro GRAĆ?

Jedno z pytań z serii ,Jak długo jesteś w Japonii?". Przywy-

kłam.

— Tak, spokojnie, palcom nic nie będzie. Wybierasz się

do

LDK? To świetnie, bo dzisiaj Chie gotuje miso shiri. Jest w tym

mistrzynią, więc lepiej się pośpieszyć, bo może zabraknąć!

Martin rusza, ale nagle przystaje w pół kroku.

— Wiesz... Mam jeszcze mnóstwo roboty, skoczę tylko do

maszyny po cappu nudaru i...

Oj, coś się plącze w zeznaniach szanowny Bos(s). To mi do-

daje odwagi, więc słyszę wypowiadane własnym głosem:

— No coś ty, nie wygłupiaj się. To zwykła misoschadzka,

gar

nituru i krawata nie potrzebujesz. A miso Chie jest naprawdę

boskie! Chodź, warto spróbować.

Trochę głupia sytuacja, bo w LDK pełno ludzi, właściwie

wszyscy, nawet ten lektor, co kiedyś w yukacie na nagraniu się

pojawił, no, ale obiecałam dziewczynom przecież... Choć na-

prawdę nie wiem, co mam zrobić, żeby Hirō...

- Aj! Przepraszam bardzo! - mówię do nóg wystających zza

lodówki, o które omal się nie przewróciłam. Do nóg i tego, do

czego są. przyczepione u zwykłych śmiertelników. Właściciel

coś mruczy, ale bardziej do ściany za lodówką niż do mnie,

więc czuję się rozgrzeszona.

- Dziękuję. — Uśmiecham się do Yoshiego, tego perkusisty

od Akemi, bo zdążył mnie złapać za łokieć, dzięki czemu na-

dal mam wszystkie zęby.

- Jefteście! Fiadajcie! - Rie już coś przeżuwa, Chie z miną

gospodyni domowej nalewa swoje słynne miso shiru do małych

miseczek. Atmosfera iście schroniskowa.

-I co, i co dalej? - Wyraźnie weszliśmy w połowie jakiejś hi-

storii.

- Właśnie chodzi o to, że NIC! Obudziłem się zlany zim

nym potem, puszka13 nadał grała ten sam utwór, spałem może

piętnaście sekund. Bo mnie się ta cisza śniła, rozumiecie? CI

SZA NA ANTENIE! Bogowie! Największy horror radiowca!

John podnosi ręce do nieba (a raczej sufitu), by dodać dra-

matyzmu swojemu opowiadaniu, i wypolerowaną trąbką rowe-

rową nieomal wytrąca z ręki miseczkę, którą Chie podaje Mar-

tinowi. Rusza akcja ratunkowa niezwykłej wagi, bo miso na

tatami to rzecz straszna. Szesnaście rąk, latający talerz, Hirō

z poświęceniem rzuca się Johnowi na kolana i dopiero po

chwili wybuchamy śmiechem.

13 Puszka - nagranie imitujące utwory miksowane na żywo na antenie radia, wyko-

rzystywane nocą, szczególnie w małych stacjach radiowych, gdzie realizatorzy pracują tylko

w ciągu dnia.

- Czyje to, moje... nie...

- Który tam wsuwa moją łyżką? Pałeczki komuś?

- Włączcie coś, taka nieznośna cisza...

- Co mówisz? Co nieznośna, bo nie słyszę!

- Tylko nie radio, tylko nie radio!

- Oj! Poduszką? W wokalystę? Skandal jakiś!

- O looosie, zamknijcie go gdzieś, głośny jak lokomotywa. .

- To nie ja, to czajnik! Ktoś chciał herbaty?

Dobrze mi tu. Tak zupełnie zwyczajnie.

Nie wiem, dlaczego oczekiwałem, że zastanę w naszym

LDK smutek, depresję i nosy spuszczone na kwintę. No,

może nieśmiały chichot czasami.

A tu — radosna komitywa. Jakby się znali od średniaków co naj-

mniej. Wszyscy wsuwali miso shiru i zachwycali się niczym specjal-

nością zakładu hotelu sześciogwiazdkowego.

John kończył właśnie opowiadać brodatą historię o tym, jak

puszczał na antenie Ciszę. Załoga Radia Yokohama znała ją na

pamięć (w kilku wersjach), ale obecny tu pan Ikeda rechotał ra-

dośnie, udając, że słyszy to po raz pierwszy. Pewnie mu obecność

młodych dziewczyn do głowy uderzyła. Andrzej też rechotał,

chociaż opowiadałem tę historię w reżyserce i wtedy wcale się nie

śmiał. Chyba mnie dokładnie nie słuchał.

- Proszę, Bos-san, specjalnie dla ciebie! — Chie wręczyła mi mi-

seczkę miso shiru i drugą, z ryżem posypanym liberalnie furikake -

chrupiącą posypką. Czyli zupełnie przypadkiem tak, jak lubię.

Zacząłem dziękować, kiedy John mało mi nie wylał zupy, macha-

jąc tą swoją idiotyczną trąbką. Towarzystwo rzuciło się ratować tata-

mi, zamiast moje spodnie. Westchnąłem i poszedłem do stołu, gdzie

w sąsiedztwie kuchenki i lodówki podłoga była wyłożona linoleum.

Miso shiru faktycznie zasługiwało na sześć gwiazdek. Takie pro-

ste jedzenie, a tak rzadko bywa trafione w dziesiątkę... Rzuciłem

pełne uznania spojrzenie dziewczynom, co niestety odebrały jako

zaproszenie, przyfrunęły do stołu i obsiadły mnie jak papużki, traj-

kocząc jak nakręcone. Po japońsku. Którym to językiem władam,

ale nie w tym tempie i nie w młodzieżowym slangu. Amanda jest w

tym dobra, zauważyłem. Musiała długo mieszkać... gdzieś w rejonie

Kansai. Nikt inny nie używa sa w charakterze przecinka.

Nawet Andrzej zdaje się rozumieć więcej, niż powinien po

dwóch latach. Albo udaje.

- Rozmawiamy właśnie o naszej ulubionej muzyce! - wyjaśniła

Rie, wolniej, wyczuwając chyba, że czuję się trochę zagubiony. - A

czego Bos-san słucha?

- No... różnych rzeczy... W sumie kształciłem się na muzyce

klasycznej...

-Jak X-Japan?

- Hm... Niezupełnie...

- Aha, pewnie gajdzińskiej klasyce! The Beades?

- A wiecie? Owszem. W szkole byłem wielkim fanem...

I look at you all, see the love there that's sleeping,

While my guitar gently weeps... zaśpiewała Rie. CZYSTO. Po

pierwszej zwrotce dołączyły do niej dźwięki gitary. Granej, a nie

szarpanej. Spojrzałem na Amandę, ale nie - to był Yoshi.

Perkusista, na wszystkich bogów Azji. Trzymał na kolanach

starego, trochę popękanego akustyka z nylonowymi strunami. Na

szczęście go nastroił.

/ don't know whyyyy nobody told you...

Na why dołączyła do niej Chie. Czysty, młody głos. Odruchowo

rozejrzałem się za żyrafą ale oczywiście LDK nie była wyposażone

w sprzęt. A szkoda.

Pół godziny później byliśmy już przy Doorsach i „Riders of the

storm". Hirō, basista, pożyczył od Amandy jakieś śmieszne bębenki

indonezyjskie; grał palcami, o dziwo całkiem sprawnie, szczerząc

w zażenowaniu zęby.

Potem przeszliśmy do Toto. Znali chyba całą dyskografię. Afrykę

śpiewali wszyscy. Nawet pan Ikeda, fałszując tylko umiarkowanie.

A potem ten kawałek T-Rex, gdzie Kimi pokazał, że umie śpie-

wać, pierwszy raz zresztą... Skąd te dzieciaki znają standardy z in-

nej epoki i innej wyspy?

You won't fool the children of the revolution....

— Lepiej spróbuj na tym! — przekrzykuję rozochocony chórek,

zawodzący jeden z moich ulubionych, starych jak świat numerów.

Odbieram Hirō szklankę, na której dnie nieśmiało popukiwał

palcami rytm, i wyciągam zza sofy asmat, rodzaj bębna etnicznego,

przywiezionego dawno temu ,z Mentawai1.

Niespecjalnie wyszła nam zamówiona przez dziewczyny te-

rapeutyczno-ośmielająca rozmowa, szczerze powiedziawszy;

śpiewająco-jeedzące warunki i iście wariacka atmosfera niekoniecznie

temu sprzyjały. Ale na widok bębnów Hirō wyraźnie się ożywia.

O rany, z czego to?

— To — wodzę palcami naokoło obręczy — jest specjalny ro

dzaj indonezyjskiego drewna, ironwood, a naciąga nie uwierzysz

- skóra pytona... Serio! Chwytasz, o, za to tutaj... I opuszkami,

tak... sprężynująco. Spróbujl

- Nie wiem, czy umiem...

— Każdy umie! — Śmieję się. — Dzieciaki grają na tym w wio

skach, gdzie nie wymyślono internetu!

Demonstruję kilka uderzeń i podaję zaczerwienionemu po uszy

basiście, uśmiechając się zachęcająco.

Yoshi na chwilę odstawia Starego LDK-owego akustyka pod

ścianę i przysuwa się bliżej.

14 Męntawai - niewielka wyspa w Indonezji, na północny zachód od Sumatry będąca

często epicentrum trzęsień ziemi, z racji położenia na granicy płyt kontynentalnych na dnie Oceanu Indyjskiego.

- Piękna robota. — Gładzi w dziwnej zadumie rattanowe kołeczki

i lekko uderza w naciąg. Na sekundę spotykam jego wzrok,

mocne, czarne spojrzenie...

— Jeszcze herbaty? — Akemi podchodzi z czajniczkiem w

smukłej dłoni, drugą kładąc lekko na ramieniu Yoshiego.

Opuszczam szybko wzrok. Oddaję bęben w ręce Hir ō i znikam

w najdalszym kącie części kuchennej.

Poniedziałek, 14 czerwca 1999

- Dziękuję, ci. .

- Rie - podpowiedziała Rie.

- .. Rie. To bardzo miłe z twojej strony...

Stałem na środku reżyserki, trzymając dwa zawiniątka z pięk-

nego, wzorzystego materiału. Zawiniątka o znajomym kształcie,

z wielkim supłem na górze. W środku - coś twardego, promie-

niującego słabym ciepłem... bentó. Pudełka z lunchem. Dla mnie

i Andrzeja. Pewnie ryż i coś dobrego na nim. . Może tempura15?

Może w oddzielnej przegródce, pięknie ułożona?

Nikt nigdy nie zrobił mi bentó do pracy. Poprawka: nikt w Ra-

diu Yokohama.

Przypomniała mi się japońska rodzina, u której mieszkałem la-

ta temu. W poprzednim życiu.

- Naprawdę, dziękuję, Rie.. Przepraszam, nie wiem co powie-

dzieć... W ogóle... jesteś... znaczy... ślicznie... znaczy... śliczne...

errr... furoshiki.

- Bos-san! — Rie szeroko otworzyła umalowane (trochę mniej

ekstremalnie niż wczoraj) oczy. - Wspaniale! Niewielu cudzo-

ziemców zna furoshiki. Skąd wiesz?

15 Różne różności smażone w cieście. Zob. też słownik, str. 3j72.

- No, tego... wie się to i owo... Tak... Wiem nawet, skąd się

wzięła nazwa takiej ręcznie zdobionej chusty, w którą zawijacie

bentō. Od furo — kąpiel, tak? Że kiedyś zawijano w nie ubrania

w łaźni, w taki tobołek jakby... Przed erą zamykanych szafek?

Rie roześmiała się, potakując energicznie.

- Bos-san wie bardzo dużo! Rodzaj bentó też rozpozna}

- No, mogę spróbować...

- Nie, nie teraz. — Powstrzymała moją rękę, gotową rozsupły-

wać węzeł spinający furoshiki w zgrabny tobołeczek. — Rozwiąże-

my, jak będzie czas na lunch. Na razie położę... tu, można?

- Oj, nie, lepiej nie... Tam, na szafce. Dziękuję. Naprawdę bar-

dzo dziękuję.

- Naprawdę nie ma za co! - Zachichotała. - Podziękuj Chie, ona

ugotowała ryż... Dlaczego w lodówce nigdy nie ma mięsa?

Zastanowiłem się.

Bo nigdy nie było?

Poskrobałem się w głowę i wessałem powietrze przez zęby, z

pewnym zażenowaniem zdając sobie sprawę, że zachowuję się jak

Japończyk.

- Eeetoo... my mamy jednego dostawcę... Starszy pan, przywozi

zakupy rowerowózkiem. We wtorki i czwartki. Świeże miso, ryż,

warzywa, tofu, mleko... Mięsa nigdy nie przywoził. Może by się w

lecie zepsuło bez jakiejś chłodni? Ale zawsze możecie coś za-

mówić... Pizzę mamy, taką trochę nietypową, ale są wersje mię-

sne... O, tu jest menu, mogę wam skserować...

- Bos-san jest bardzo dobry! To my już pójdziemy...

Na dźwięk słowa „my" obróciłem się i faktycznie stwierdziłem

obecność Chie. Po zdjęciu peruk okazały się mieć trochę inne

włosy. Koniec ambarasujących pomyłek.

- Nie, zostańcie. Możecie posiedzieć w studiu, bo tu trochę

ciasno. Poślę Andrew po jakieś krzesełka z czwartego piętra...

- Nie trzeba, Bos-san. Kucniemy sobie pod ścianą. Na pewno

nie przeszkadzamy?

-Jeśli nie będziecie tańczyć...

Rie roześmiała się, a Chie wyjaśniła poważnie:

- Chciałyśmy trochę rozruszać chłopaków. Grali jak... martwi.

- Chie! — Ofuknęła siostrę Rie. -Jak możesz tak mówić! To nie

temat do żartów.

Akemi, która słuchała nas przez otwarte drzwi reżyserki, spoj-

rzała na Chie z uznaniem.

Odprowadzałem je wzrokiem. No, jeśli nie będą tańczyć...

- Nie wpatruj się tak, chłopcze, w Akemi, jak kot we wróbla,

tylko załaduj taśmy i jedziemy. A w ogóle to gdzie cię wiatry tar-

gały cały poranek? Hę?

- No bo ja... pomagałem panu Hayakawie przy Amandzie.

- I bardzo dobrze. Od niego się dużo nauczysz. Teraz siadaj,

bierz kajecik, ołówek i pisz. Będzie Lekcja Siódma pod tytułem

„Plujący Wokalista". Otóż tam, za szybą kabiny wokalowej, wi-

dzimy zjawisko pod tytułem...

- Papuga? — wtrącił gorliwie Andrzej.

- Tak jest — potwierdziłem. — Ale w tym przypadku...

- Plująca papuga...?

- Tak jest! Bardzo dobrze. Plująca papuga. A co robimy z plu-

jącymi papugami?

- Zakładamy pończoszkę?

- Tak jest!!! Zaczekaj więc, chłopcze, aż skończą grać ten wy-

jątkowo wrzaskliwy kawałek, co go teraz nagrywamy, ale zaraz

skasujemy, bo taśma kosztuje, i idź założyć pończoszkę.

Andrzej pobiegł do studia, a ja zająłem się robieniem herbaty.

Przerwał mi słaby głos z monitorów.

Wróciłem do miksera i podpstryknąłem wiewiórę o dwie kreski.

- ...się przedziurawiła. Kimi ją nosem dźgnął i...

Oparłem ciężko palec na pawianie, aż się mu grzywa rozpłasz-

czyła.

- To biegnij do technicznego po nową. Czy ja wszystko muszę...

- Ale ja właśnie dzwoniłem do pana Ikedy! Pończoszki wyszły.

Trzeba zamówić, ale...

- Tak, wiem, nie ma budżetu. Wracaj do reżyserki.

Wraziłem palce w czuprynę. Szefowa. Ja ją kiedyś zabiję... Ile

może kosztować pończoszka, hę? Dwa gorące kubki? Trzy? Trzy

plus puszka zielonej herbaty? Ratunku.

Podniosłem głowę, kiedy Andrzej ze smętną miną pojawił się w

drzwiach, i kątem oka zobaczyłem ruch za szybą. Machanie.

Machała Chie. Nie, Rie. Rudo-blond pasemka i podcięty kark.

Machała... pończoszką. Giętki pręt, jak gęsia szyjka mikrofonu,

zakończony kilkunastocentymetrowej średnicy obręczą, na niej

elegancko naciągnięty filtr antyplujny. Bez żadnej dziury, chociaż

wyglądał jakoś dziwnie. Jajowato...? Wytężyłem wzrok.

Rie pokazała z triumfem filtr, a potem... swoją łydkę. Gwizd-

nąłem z podziwu.

Andrzej już biegł do studia i po chwili wrócił, prezentując ide-

alnie naciągniętą na obręcz damską pończochę, związaną z obu

stron na porządne supły.

- Czy to się nada? - zapytał, dysząc lekko.

Spojrzałem krytycznie pod światło.

- No, w sumie... Na oryginalnym też jest rodzaj pończochy...

Popatrz. Kiedy wokalista ma zły zgryz czy taką dykcję, że syczy

przy głoskach syczących, a pluje przy wybuchowych, filtr ma roz-

wiązać problem: powietrze tu wpada i robią się małe zawirowania

na splotach nitki... które osłabiają... jak jest po polsku „impact"?

Nie wiesz? Ja też. No więc impakt. Zapiszesz sobie to wszystko

potem, a teraz biegnij zamontować pończoszkę w kabinie

wokalowej. I podziękuj Rie.

- Pończocha w studiu. Prawdziwa. Damska. Koniec świata... -

mruknąłem do siebie, obserwując Andrzeja majstrującego przy

statywie mikrofonowym Papugi.

- Powiedziałem mu, żeby starał się nie dźgać w nią nosem -

zaraportował Andrzej, zamykając za sobą drzwi reżyserki. Nie

wiem dlaczego, ale ciągle dźga...

-1 musi dźgać! — zawołałem. — Dany wokalista, napotykając na

mikrofon, chce go połknąć. Praw estrady pan nie zmienisz. Na-

tomiast w studiu membrana mikrofonu musi być o dobre dwa-

dzieścia centymetrów od ust. Więc pończoszka, poza rolą anty-

plujną, ogranicza też apetyt wokalisty na mikrofon. Zapisałeś to,

synku? Bardzo dobrze.

A jak Kimi znowu przedźga pończoszkę, zwrócimy się do Rie.

Ma jeszcze drugą nogę, prawda?

No to żyrafa i jedziemy!

Siedziałem po turecku na dywaniku, na środku reżyserki, i roz-

wijałem furoshiki powoli, z namaszczeniem, przepuszczając mię-

dzy palcami miękki, piękny materiał. Mój - granatowy w małe,

białe ryby, symbolicznie naszkicowane, jak chińskie znaki. An-

drzeja, klęczącego naprzeciwko — ciemnozielony w bladoróżowe

płatki kwitnącej wiśni.

- Nie szarp tego węzła, to nic nie da... Czekaj, pokażę ci.

Odsłonięte pudełka nie były niestety drewniane, lakierowane

na czarno ani ciemnoczerwono, tylko mlecznobiałe i plastikowe;

moje przyozdobione komiksową postacią Doreamona, Andrzeja -

Hello Kitty. Nastrój prysł.

- Zassało się - wysapał, próbując podważyć wieczko.

- Oczywiście, że się zassało. Stygnie, to się zasysa. Tak ma być,

wtedy jest hermetyczne i ryż nie schnie. Poszukaj jakiegoś zawor-

ka. Założę się, że to nos kotka...

Andrzej nacisnął wskazującym palcem nos Hello Hitty i fak-

tycznie rozległ się słaby syk, a wieczko grzecznie dało się zdjąć.

- Czo, nie lubisz inariżuszi? - wymamrotałem ustami pełnymi

białych kulek z ryżu i ziarenek sezamu.

Andrzej popatrzył nieufnie w kąt swojego pudełka, gdzie czekały

słodkawe, beżowe torebki nadziane ryżem.

- Niezbyt, bo przypominają...

- No to dawaj. Szmiało.

Chwycił pierwszą porcję pałeczkami i wyciągnął w moją stronę.

Sięgnąłem swoimi...

- NIE! Tak nie wolno! - Rozległ się ostry, wysoki głos. Zamar

liśmy z pałeczkami w powietrzu - moje prawie dotykały beżowe

go woreczka, zwisającego smętnie z pałeczek Andrzeja.

W drzwiach stała Akemi.

- Przepraszam. - Zniknęła za zakrętem w korytarzyku prowa

dzącym do poczekalni, gdzie reszta zespołu jadła lunch.

-...?- zapytały przerażone oczy Andrzeja.

Powoli opuściłem swoje pałeczki.

- Połóż mi tu, na ryżu. Dzięki.

- Co jej...?

- Ma rację. Nie wolno podawać jedzenia z pałeczek do pałeczek.

- Errr...?

- Przesąd... Może nie tyle przesąd, co tradycja. Widzisz, w ten

sposób rodzina przekazuje na pogrzebie kości zmarłego do urny. Po

kremacji, rozumiesz. Z pałeczek do pałeczek, kostka po kostce, z

tacy do urny... Taki rytuał buddyjski.

- Wiedziałem o tym — szepnął - tylko...

- Zapomniałeś. Jak widzisz, w Japonii można popełnić gorsze

faux pas niż wyjście w kapciach toaletowych na korytarz. No nic,

też mi się trochę zapomniał miejscowy savoir vivre. - Roześmiałem

się, żeby rozładować nastrój. Swój własny chyba.

Skończyliśmy nasze bentó w milczeniu.

- Dziś było lepiej, prawda? - zapytał Andrzej przy herbacie.

Tym razem, wyjątkowo, zielonej. W ramach nauki savoir vivre'u.

- Trochę tak - odparłem, zamyślony. Dobrze smakuje zielona

herbata po zacnym bentó.

- Zauważyłeś, jak dziewczyny dopingują chłopaków? Dziś

wreszcie zagrali coś z ikrą...

- Iskrą - poprawiłem, odstawiając oburącz czarkę z herbatą.

- ... iskrą... I nawet w miarę równo, prawda? Ciągle na nie spo-

glądali. Jak dziewczyny kiwają głowami do taktu, oni równiej jadą

tak myślę... A zwróciłeś uwagę, jak im biły brawo po drugim tejku

„Shin harumagedon"? Bo rzeczywiście wtedy pierwszy raz od

tygodnia skończyli równo! I potem już cały czas równo kończyli

ten numer. I w trzecim tejku, i...

- ...w czwartym — dokończyłem.

Środa, 16 czerwca 1999

Powinnam wstać trochę wcześniej, a tak - znów nie zdążę z

makijażem. Pociągam tylko szybciutko kredką wewnętrzną linię

powiek, w międzyczasie porządkując nuty... Co to ja dziś gram?

Aha. W „Thousandth Day" mam pamiętać o przejściu z H7 na C,

bo przeskakuję jedną frazę.

Wszystko jasne.

Podchodzę do okna, by wyłączyć stojące pod nim maleńkie

radio. Ponieważ mój pokój znajduje się w środku podwórka, od-

biera tylko... Radio Yokohama, oczywiście. Zatrzymuję się, bo

dobiega końca „Stairway to Heaven". Lubię to, nucę ostatnie

słowa. Ciekawe* dlaczego u Martina wisi ten śmieszny zakaz...

Dziś zapytam. Oho, wiadomości, czyli już dziesiąta... O looosie!

Sięgam ręką do wyłącznika. Za późno.

Dopiero dzisiaj zidentyfikowano zwłoki trzydziestosześcioletniego cu-

dzozemca, znalezione w zeszły poniedziałek w wiwarium Ogrodu Zoolo-

gicznego Urno, Według informacji podanych przez rzecznika prasowego po-

licji dziełnicy Taitō-ku, Jack Worthon, producent muzyczny, został

Z aatakowany przez, krokodyla nilowego podczas nagrywania, za wyjątko-

wym zezwoleniem Ogrodu, dźwięków specjalnych do swojej rozprawy dok-

torskiej prowadzonej na Wydziale Musical Creativity and the Environ-

ment tokijskiego National University of Fine Arts and Music. Zarząd

Ueno Zoo oraz policja badają okoliczności tego ytagicznego zdarzenia.

Miniony weekend przyniósł takżę. .

Ściana. A może podłoga? Budzi mnie ból, jeszcze nie wiem

czego. Jak i dlaczego znalazłam się na podłodze, pomiędzy futo-

nem a ścianą? Co teraz mamy, dzień czy noc? Jasno. Dzień. Chy-

ba miałam wychodzić, bo Takamine stoi przy drzwiach. Usiłuję

wstać, lecz koszmarny ból koncentruje się za uchem. Dotykam.

Lekko krwawi. Mam nadzieję, że to tylko otarcie. Powoli wraca

świadomość. I pamięć. Studio. Nagranie. Radia Wiadomości..

Wdech. Wydech.

Przed oczami ponownie krążą mi czarne i czerwone kręgi. To

niemożliwe. Takie rzeczy się nie zdarzają. Przynajmniej nie w

świecie, który znam.

Siedzę wpatrzona w parującą bezsensem herbatę. Ktoś pu-

ka do drzwi. Nie reaguję. Czuję się jak spowita w kokon z wa-

ty, dźwięki nie są w stanie mnie z niego wyzwolić. Słońce po-

woli zachodzi, rysując czerwone plamy na nieprzeźroczystej

szybie. Szyba. Godzinę temu była jeszcze biała.

Dzwoni telefon, ale nie chce mi się podnieść go z podłogi.

Kątem oka dostrzegam małego pająka, przechadzającego się

po słomkowej macie.

Takamine stoi nadal pod drzwiami, ale chyba już na niej nie

zagram. Czy to w ogóle ma sens...?

Muszę stąd wyjść.

Ciekawe, czy już wiedzą. Czy ktokolwiek się tym zaintereso-

wał? Czy obchodzi ich śmierć człowieka, którego nawet nie

znali? Nic o nim nie wiedzieli. O tym, że nie znosi zielonej het-

baty. Że robi świetne wegetariańskie okonomiyaki. Że szuka

dźwięków ukrytych w Naturze. A Natura, której zawsze skła-

dał hołd, tak okrutnie odpłaciła mu za jego szacunek i podziw.

Co ja tu jeszcze robię...?

Pukanie do drzwi przeradza się w łomot. Takamine — opar-

ta od wczoraj o drzwi - niebezpiecznie się przechyla. Wstaję,

by ją przestawić. Podłoga oczywiście skrzypi...

- Panno Amando? Wiem wszystko. Proszę otworzyć. Bar

dzo proszę.

Nie ma mnie, nie ma, nie ma...

- BARDZO proszę.

Otwieram. Sztywno kłaniam się panu Hayakawie, który

gestem powstrzymuje mnie przed podaniem kapci. Bierze je

sobie sam i sadza mnie obok siebie na macie. Czuję, śe mam

twarz z kamienia. Nie mogę poruszyć ustami.

- Proszę nic nie mówić. Wiem wszystko.

Patrzę, ale niewiele rozumiem. Rzeczywistość. . szumi. Na-

wet huczy. Nie tylko głosem pana Hayakawy, ale nawet ciszą

między jego słowami.

- Wiem, że teraz nie chce panna rozmawiać. Potrafię to zro

zumieć. Proszę się wyciszyć przez kilka dni, odpocząć. Nie po

dejmować na razie żadnych decyzji. To bardzo ważne.

Chcę coś powiedzieć, ale podnosi dłoń.

- Tu jest ramen, proszę się posilić. - Z torby przewieszonej

przez ramię wyjmuje parujące jeszcze pudełko. — Nie, proszę

nie protestować, po prostu przygotowałem nieco więcej. Zo-

stawiani pannę teraz, ale proszę przyjść, jeżeli będzie chciała

panna porozmawiać, Pretekst nie jest konieczny.

Dziękuję półsłówkami.

Ze zdziwieniem słyszę własny zachrypnięty głos. Hayakawa-

-san odwraca się jeszcze w drzwiach.

— Panno Amando... Kiedy powiedziałem, że wiem

WSZYSTKO, dokładnie to miałem na myśli... jeżeli będzie

panna chciała poznać szczegóły...

Ramen stygnie, nie mogę go jednak przełknąć. Patrzę na pa-

rujący makaron i nie potrafię zmusić się do myślenia.

Czas płynie sennie. Odstawiam pudełko pod kotatsu, wspie-

rając się ramieniem, bo zdrętwiały mi stopy. Półleżąc - czę-

ściowo na macie, częściowo na /ułom - przepuszczam przez

palce kolejne puste godziny.

Sufit zapada się. Zamykam oczy, udając przed sobą, że mnie

nie ma. I nigdy nie było.

Wołanie. Odwracam się. Widzę Takamine opartą o drzewo

i Jacka, który próbuje mi coś powiedzieć. Powoli idę w jego

stronę. Nie rozumiem języka, w którym do mnie mówi. Ziemia

zaczyna wirować. Wyciągam dłoń, by oprzeć się o jego ramię,

ale w miejscu ramienia zwisają krwawe strzępy. Czuję ich cie-

pło. Im bardziej próbuję się cofnąć, tym mocniej owijają się

wokół moich palców...

Budzi mnie zduszony krzyk. Mój krzyk. To nie pierwszy

koszmar tej nocy. A może dnia, nie wiem. Wyjmuję dłoń z

otwartego pudełka z ramen. Twarz mam mokrą od potu, od-

dech galopuje jak oszalały koń. Nadal się boję.

Snuję się po pokoju od wielu godzin. Okno, drzwi, okno...

Brakuje powodu, by stąd wyjść. Już nawet nie zastanawiam się,

co tu robię.

? czerwca? 1999

Siedzę oparta o drzwi, w które niedawno ktoś pukał. Chyba.

Nie wiem, jak długo jeszcze uda mi się unikać snu. Nie chcę

zasypiać. Zamykam oczy i widzę, słyszę, czuję te przerażające

rzeczy. Nie zasnę.

Głowa zsuwa mi się po ścianie. Długo już nie wytrzymam...

Jesteś tu sama - przemawiam sobie do rozsądku. - I sama

musisz sobie z tym poradzić. Nie pozwól, by ten koszmar do-

prowadził cię do szaleństwa.

Naglę przypominam sobie, że mózg w stanie skrajnego zmę-

czenia wpada najpierw w Fazę nREM, czyli wypoczynku, bez

marzeń sennych. Po godzinie do dwóch przechodzi w fazę

REM, kiedy podświadomość porządkuje przeżycia.,, i wtedy

pojawiają się sny. Gdybym tak obudziła się chwilę wcześniej,

może udałoby mi się uniknąć koszmarów...

Ustawiam budzik, który po godzinie wyrzuca mnie z futonu.

Mam wrażenie, że minęła zaledwie chwila. Przez moment usi-

łuję zrozumieć gdzie jestem i po co...

Udało mi się nie śnić.

Spacer po pokoju, szklanka wody. Myję twarz. Okno nadal

czarne. Ponownie ustawiam budzik. Zasypiam natychmiast.

Powtarzam ten rytuał wielokrotnie... Z czasem coraz trud-

niej otworzyć oczy i zmusić się do spaceru od okna do drzwi.

Stopniowo ostry dźwięk budzika słyszę już tylko na granicy

świadomości...

Czas zamarł. Prawdopodobnie przespałam dzień. A może

dzień i noc, nie wiem. Słońce znów barwi szybę na czerwono,

ale równie dobrze może to być wschód, jak i zachód, Zresztą

- kogo to obchodzi...

Ściany mojego pokoju zdają się kurczyć, zsuwać. Powietrze

jest tak gęste, że mam wrażenie, jakbym przestała oddychać

dawno temu. Muszę się stąd wydostać.

A więc wschód. Pusto i cicho. Chłodno jak na tę porę roku.

Cienie rzucane przez ściany budynku na studniowate podwór-

ko coś mi przypominają. Coś znanego, swojskiego. Dotykam

szorstkiego muru... Chwytam wykruszone miejsce, idealnie pa-

sujące do mojej dłoni. A gdyby tak,..

Wstawiam gołe stopy w nierówno położony cement Ciało

posłusznie balansuje. Dwa metry nad ziemią kolejne okno, ob-

chodzę je górą, ustawiając się bokiem i przenosząc ciężar ciała na

lewą stronę. Palce łatwo mieszczą się w dziurki pomarszczonego

ze starości muru. Myśli powoli odpływają. Jest tylko ściana i

kolejny ruch. W górę.

Piątek, 18 czerwca 1999

Ukląkłem przed kozetką. To najlepszy sposób, żeby się na niej

położyć, bo ma odpiłowane nogi. Dzięki czemu nie robi czterech

dziur w macie podłogowej. Oj, starzeje się człowiek. Kiedyś

wskakiwałem na kozetkę czy futon i zrywałem się jednym susem.

Teraz kolana nie te — coś w nich strzyka i czasem pobolewa.

Trzeba by... A, właśnie. Ułożyłem się wygodniej i zapytałem sufitu:

- Tabashi-san, co się stało ze sprzętem z siłowni? Tej, co była

na czwartym piętrze?

Woźny odstawił ostrożnie czarkę z zieloną herbatą i odchrząknął.

- Dlaczego Bos-san pyta...?

- No... sam nie wiem. Warto by poćwiczyć trochę... Ikeda-san

gdzieś wyniósł urządzenia z siłowni, prawda?

Tabashi-san zrobił minę znaczącą: „Zostawmy pana Ikedę poza

nawiasami tego równania. Porozmawiajmy raczej o panu Bosie".

Mimikę Woźnego wyczuwałem raczej, niż widziałem, bo sie-

dział jak zawsze na swoim beznogim krześle przy kotatsu, na gra-

nicy mojej wizji peryferyjnej. A ja lubiłem patrzeć w sufit - stary,

żebrowany drewnianymi listwami, mroczny jak przeszłość tej

części budynku.

- Czy Bos-san czuje, że powinien ćwiczyć na siłowni?

Zastanowiłem się.

- Bo ja wiem...? Fakt, nie czuję się ostatnio na topie.

Cisza z okolic beznogiego krzesła zapytała: - A dlaczego Bos--

san nie czuje się na topie?

- Może to przez tę sesję? Sesję bez producenta? Już trzeci faks

przysłał, przesuwając spotkanie... I ten okropny zespół... Wszyst

ko się rozsypuje. A teraz wypadek z producentem Amandy...

Okropna historia, prawda? Czy ktoś się na nas uwziął? Pomór ja

kiś na producentów padł czy co?

Cisza delikatnie zachęciła moje myśli do kontynuacji marszu.

-Ja niby nie znałem tego Jacka... Ale to w końcu producent. Swój

człowiek, w pewnym sensie, chociaż zewnętrzny, prawda? Amanda

od trzech dni nie nagrywa. Stagnacja. Nie idziemy do przodu... Coś

jakby... Bezruch... Martwota... Śmierć?

- A. — Tabashi postukał znacząco czubkiem ołówka w notes, w

którym zawsze kreślił esy-floresy. - Bardzo dobrze, Bos-san. Proszę

mówić dalej.

- Ale... o czym?

- A o czym Bos-san chciałby porozmawiać?

- Właściwie... — Popatrzyłem w sufit, szukając natchnienia. -

Kolana mi jakoś tak ostatnio nawalają... prawe boli trochę, a lewe

strzyka, kiedy...

- Czy Orito-san o tym wie?

- Szefowa? O czym? Nie... dlaczego? Ona... ona się w ogóle nie

interesuje. Nie angażuje. Dzwoniłem trzy razy, prosiłem... Potrzebu-

jemy pieniędzy na naprawę podłogi, bo skrzypi. I dach nad pocze-

kalnią studia C przecieka, a za kilka miesięcy pora tajfunów. A sprzęt?

Od lat miksujemy na archaicznym analogu, tylko ADAT-y doszły...

Gdzie jest postęp? Gdzie rozwój? Gdzie idziemy?

Z pewnym wysiłkiem obróciłem głowę i spojrzałem na pana

Tabashi. Jego buddyjski uśmiech mówił: - Bos-san jest zbyt inte-

ligentny, żeby próbować naciągnąć starego Woźnego na okazywa-

nie Nielojalności wobec Szefowej.

Albo coś zupełnie innego. Z woźnymi nigdy nic nie wiadomo.

Wróciłem do studiowania sufitu. Cisza krzesła stawała się gęsta.

-I...

Cisza nie pomagała.

-I mówiłem jej o problemach z producentem Y2K, żeby użyła

swoich kontaktów, jakoś go przycisnęła! Gdyby jeszcze oni grać

umieli, ale tak? Co z tego za płyta wyjdzie? W poniedziałek

pozwoliłem ich dziewczynom siedzieć na sesji i faktycznie trochę

pomogło, ale nadal... stagnacja. Brak tej iskry, tego czegoś...

Wszystko jej wyznałem. Wszystko, bez owijania. I coś nawet od-

powiedziała, tylko nie mogę sobie przypomnieć co. Bo ja mam

wrażenie, że... errr...

Cisza popychała łagodnie, acz stanowczo.

- ...ona mnie nie słucha!

- A — potwierdził doniosłość tej myśli pan Tabashi.

- Czasem w ogóle mam wrażenie...

Okolice krzesła zamieniły się w słuch.

- ...że nikt mnie nie słucha.

- Czy prawe kolano boli cały czas, czy tylko podczas ruchu? —

zapytał Tabashi-san, podnosząc się zza kotatsu i wypełniając swoim

rumianym obliczem moją wizję peryferyjną.

- Pozwoli Bos-san, że zbadam? Proszę ugiąć nogi. I wyprosto-

wać proszę... Napinamy mięśnie... Tu boli?

-Auć.

- Taaak... Pan Bos ma bardzo skurczone mięśnie uda i łydki.

A czworogłowy uda w ogóle ulega atrofii, o tu, od wewnątrz... Dla

tego przy zginaniu kolana rzepka jest ściągana na bok i ociera się

krawędzią o kość udową... I proszę, mamy lekkie zapalenie stawu...

-Ojej?

- Nie, to zupełnie normalne, Bos-san, kiedy się prowadzi sie

dzący tryb życia. Zaczynają się przykurcze. Trzeba będzie te mię

śnie rozciągnąć. I wzmocnić. Zaraz pokażę, jak ćwiczyć. Ale za

czniemy od małego masażu, żeby rozluźnić i rozciągnąć ścięgna...

Proszę się położyć na brzuchu. O, tak.

Wychodząc, uważałem, żeby nie popchnąć drzwi zbyt mocno.

Dojechały łagodnie do framugi, wydając delikatny klik.

Interludium

Następny!

Pan do mnie? Pan umówiony? Nie...? Nazwisko!

A, Bóg-san...

No dobrze, ma pan pięć minut.

Chodzi o zapłatę? Za co?

Zawarliśmy przecież umowę o dzieło.

Na lądy i morza, światłość i ciemność,

takie tam.

Się zgadza.

Że niby aneks?

Nie, człowiek panu nie wyszedł,

zupełnie.

Pan za niego nie ręczy, ja za niego nie płacę.

Biznes iz biznes.

To wszystko? To my już panu

dziękujemy.

Tak, zwalniam pana, panie Boże.

Redukcja, rozumie pan.

Nie mamy już etatów

dla miłosiernych rozgrzeszaczy.

Bo recesja. Bo tak.

Żegnam pana. Życzę przyjemnej przyszłości.

Następny!

Rozdział Piąty

w którym wyciągamy pupę z peszla, a Debiru z dziury.

Środa, 23 czerwca 1999

Gdyby tu były schody, John miałby więcej gości na antenie —

pomyślałem, stawiając pierwszy krok na drabinie prowadzącej na

piąte piętro. Drabina była stara, dębowa, szeroka, z niższymi

stopniami wytartymi pośrodku aż do sinej bladości, a wyższymi

znikającymi gdzieś w mroku; pochylona i o tyle nietypowa, że w

połowie zakręcała — wraz z czymś w rodzaju wielkiego komina, w

którym biegła. Dawna klatka schodowa? Szyb do zrzucania

niechcianych gości rozgłośni? Trudno powiedzieć.

Pokonałem właśnie ten zakręt, kiedy utknąłem, bo przede mną

pojawiły się spodnie od garnituru. Spodnie powiedziały:

- Jeśli Martin-san idzie na górę, to ja wrócę i przepuszczę.

- Nie trzeba, Hayakawa-san, to ja zejdę i pana przepuszczę.

- Ależ nie, Martin-san...

Targi trwały dłuższą chwilę. W końcu pan Hayakawa, nie

pierwszej młodości przecież, obrócił się z lekkim stęknięciem i

usiadł na stopniu, ocierając chusteczką pot z czoła.

- Gorąco tu, prawda? - zagaił.

- Oj, tak. W rozgłośni też gorąco?

- Ależ nie, pan Ikeda naprawił już klimatyzator.

- To co teraz nie działa?

Odpowiedziała mi cisza i już się zastanawiałem, czy nie prze-

giąłem, kiedy usłyszałem nad sobą rozbawione chrząknięcie.

- Pan Martin raczy żartować, jak rozumiem. Eeetoo... Nie

działają światła w studiu. Ale John mówi, że s'wiatło lampy naf

towej poprawia brzmienie jego głosu.

Zaśmiałem się posłusznie i znowu zapadła cisza.

Przekręciłem się na swoim stopniu drabiny i spróbowałem

spojrzeć w górę. W słabym świetle zakurzonej żarówki na podeście

piątego piętra widziałem tylko brązowe, biznesowe kapcie pana

Hayakawy, nogawki garnituru i cienkie, jedwabne skarpetki,

przechodzące w blade, chude łydki.

- Hayakawa-san?

- Tak, Martin-san?

- Mam problem... Z tym moim zespołem. Producent miał się

pojawić w piątek, potem w następny piątek, a teraz w jeszcze na-

stępny... Co tydzień przysyła faks, przesuwając termin...

- Pani Orito bardzo liczy na tę płytę.

- Wiem, Hayakawa-san... I dlatego się staram, chociaż nie mamy

producenta, i naprawdę nie wiem, co robić...

Nade mną stopień drabiny skrzypnął z namysłem.

Czekałem cierpliwie.

- Przyjdę do studia A... - znowu skrzyp, potem szelest kartek

notesu — jutro, dwudziestego czwartego czerwca o czternastej

dwadzieścia pięć. Wtedy zobaczymy, co się da zrobić.

- Dziękuję, Hayakawa-san... Ale... pan przecież nagrywa

Amandę?

Skrzyp.

Otarłem rękawem pot z czoła.

- Amanda chwilowo nie będzie nagrywała. Kilka dni... przerwy.

To w związku z... - Zawiesił głos.

- Tak, rozumiem. Krokodyl...

- Krokodyl.

Skrzyp, skrzyp.

Trzask.

- To może. .?

- Tu się da wyminąć, proszę. .

- Nie, to ja przejdę na prawo...

- O, właśnie tak. .

- Dziękuję. .

Ukłoniliśmy się sobie na zakręcie, trochę nieporadnie, bo trze-

ba się było trzymać obiema rękami, z jedną nogą na drabinie,

a drugą zapartą o ścianę.

Pan Hayakawa skrzypnął z godnością dolnymi stopniami i roz-

płynął się w mroku.

Pogoda piękna, czerwcowa. Kończę kawę. Żołądek odmawia

posiłku, szczególnie o poranku, po nocy koszmarów i prób

wybudzania się z nich. Boję się zasypiać. Koszmary są, takie...

realne.

Pan Hayakawa, przynosząc wczoraj saskimi z niekolorowane-go

łososia, wspomniał, że mamy nasze prywatne, radiowe ucho,

pana Tabashiego. I że u niego jest Kozetka. Imoże bym tak. .

Zebrałam się na odwagę i postanowiłam pójść tam dziś.

Kiedyś trzeba wyrzucić to z siebie.

Powoli stąpam po korytarzu. Każdy krok wywołuje inne

skrzypienie podłogi. Omijam tę część tatami, w której można

zapaść się po kostkę. Wysiadam z windy. Czy na pewno jestem

gotowa...?

Zza zakrętu widzę, że Martin zostawia kapcie przed drzwiami i

wchodzi do mieszkania woźnego.

Odwracam się i odchodzę. Takich Znaków się nie lekceważy.

Poradzę sobie i z tym. Sama.

Na pewno.

Chyba mamy porę deszczową, ale słońce, całkowicie tego

nieświadome, prześwieca przez szybę na korytarzu, która kie-

dyś, dawno temu, była przeźroczysta. Próbuję rozsunąć okno.

Chyba nikt tego nie robił od ćwierćwiecza. Napinam mięśnie

i w końcu z trudem udaje mi się otworzyć. Szybkie spojrzenie

w głąb korytarza i...

Wyskakuję na drugą stronę okna.

- HA???!!!

Wciąż na ugiętych nogach, z przerażeniem łapię powietrze.

O mało co nie wylądowałam mu na głowie! Krzyknęliśmy

oboje, niemal jednocześnie.

- Co... to znaczy... dlaczego...?

- Ja... ja tylko... bo słońce takie i...

Patrzymy na siebie i nagle dociera do nas komizm sytuacji.

Yoshi wybucha pierwszy.

Mam wrażenie, że mięśnie mojej twarzy zapomniały już, co

to śmiech... Moje policzki powoli przypominają sobie, jak do-

brze znaleźć się w czyichś ciepłych dłoniach.

Czwartek, 24 czerwca 1999

- Kto grał „Canned Heat"? Hę? - zapytałem groźnie,

nachylając się do szyby reżyserki i omiatając wzrokiem załogę

Y2K z przybytkami. - Nie, żebym miał coś przeciwko Top20 i

w ogóle trochę funku dobrze by zrobiło waszej muzyce, ale...

- Ale to nie my - powiedział do mikrofonu Yoshi, nieoficjalny

rzecznik prasowy zespołu (i słusznie, bo ma chyba więcej oleju

w głowie niż pozostali panowie razem wzięci).

- To kto?

Wzruszenie ramionami jest w erze globalizacji gestem o prze-

kazie uniwersalnym.

Tak samo jak bezradnie rozłożone ręce.

- Andrzej? — Zrobiłem piruet na moim fotelu na kółkach. -

Dzwoń po technicznego. Coś nam sieje.

- Errr... kto sieje? - Wymówił to jak „szę je".

- Nie kto, tylko co. Studio C nam sieje. Reklamy się przebijają.

Posłuchaj.

Podciągnąłem rozczapierzonymi palcami całą arkę Noego do

oporu i faktycznie z monitorów popłynęły ostatnie akordy „Canned

Heat". A po nich...

Good Morning Yokohama!!!

za besto

DJ, John „Golden Ear" Guthrie, at 84,4FM...

- O, NIE... Andrzej, dawaj Technicznego, radiostacja sieje!

- Coś tu nie gra... - mruknął Ikeda-san, z roztargnieniem owi-

jając łapkę swoich okularów żółto-zieloną taśmą izolacyjną.

- Tyle to i my wiemy - mruknąłem, czując jakieś dziwne deja

vu. - Choć problem właśnie w tym, że gra. Równo łapie cały

program z piątego piętra. Ranna sesja zrujnowana, przebiło się we

wszystkich cichszych kawałkach. Nie, żeby Y2K grał coś cicho, ale

i tak się przebiło. Słyszy się to, nawet jeśli się nie jest Johnem.

- A — powiedział pan Ikeda, po czym wsadził lutownicę do

kieszeni, śrubokręt za ucho, i dał nura pod stół mikserski.

- Daj mi znać, jakby zasnął. Poznasz po chrapaniu - pouczyłem

Andrzeja i wcisnąłem pawiana. - Szanowni państwo. Sesja nie

będzie dziś kontynuowana z przyczyn technicznych. Nie, Hirō, to

nie twoja wina. Coś się zepsuło po prostu. Zróbcie sobie wolne

popołudnie. Nie wiem, na spacer sobie idźcie na podwórko. Na

czwartym piętrze jest stół do bilardu, Woźny da wam bile. Coś

wymyślicie. No, już. Biegnijcie.

Zespół się rozpełzł, a ja poszedłem do kabiny wokalowej popra-

wić pończoszkę - Kimi znowu dźgał ją nosem tak skutecznie, że

pogiął się wysięgnik. Będę musiał coś z tym zrobić — myślałem, ob-

serwując przez okienko kabiny pana Ikedę, pełzającego po podło-

dze studia z jakimś czujnikiem w ręku i słuchawkami na uszach.

Zaniepokoiłem się dopiero, kiedy zaczął zrywać podłogę. To

znaczy podnosić ciężkie, kwadratowe panele za pomocą podwójnej

przyssawki.

- Ikeda-san? Czy to naprawdę wymaga rozebrania studia na

czynniki pierwsze? Nie wiadomo, co tam możemy odkryć... - za-

żartowałem, ale uśmiech zdechł mi na widok surowego spojrzenia

Technicznego.

- Bardzo poważna sytuacja, Martin-san! Nie mamy pupy. - Po-

wiedział. A przynajmniej tak mi się zdawało, gdyż użył słowa asu.

- Errr... pupy? Znaczy... pośladków? I całej reszty? — Upewni-

łem się, wkraczając na kolejny poziom abstrakcji. Jak zwykle w

czasie prób dogadania się z panem Ikedą.

- AASU. Ziemia! Ziemi nie ma!

- Ziemi nie ma. Rozumiem. I szuka Ikeda-san tej ziemi, zrywa-

jąc podłogę w moim studiu...?

- Nie, szukam okularów - odparł z godnością. - Wypadły mi,

kiedy przeciągałem z reżyserki sondę RF,

Patrzyłem na Technicznego przez dłuższą chwilę.

- Errr... Ma je pan na własnym nosie.

- A - powiedział pan Ikeda i wybiegł z sali.

Z braku lepszych zajęć wyjąłem z szafy na kable odkurzacz i

zabrałem się za czyszczenie studia. Woźny dba o stan korytarzy i

innych części wspólnych, ale trudno od niego wymagać, by zaj-

mował się wszystkim. Dlatego ja odkurzam studio A, Andrzeja

ostatnio zapędziłem do czyszczenia B, a John co sobota pucuje

rozgłośnię i studio C. No właśnie, John. Ciekawe, czy wie, że za-

pewnia nam tu rozrywkę na żywo.

Wyłączyłem odkurzacz i wróciłem do reżyserki. Podciągnąłem

wszystkie zwierzaki do oporu. Z monitorów płynęły przytłumione,

lekko trzeszczące dźwięki „Hotelu California":

Mirrors on the ceiling, the pink champagne on ice,

And she said: „we are all just prisoners here, of our own device"...

Usiadłem, nagle zmęczony.

Słuchałem przez kilka chwil.

Ściągnąłem powoli suwaki, kiedy doszli do słów:

You can checkout any time you like, but you can never leave.

Po porannej krótkiej rozmowie z pattern Hayakawą wiążę

ciaśniej włosy pod chustą. Z lustra patrzy na mnie pobladła,

a właściwie poszarzała twarz icienie pod oczami.

— Wystarczy już — mówię do siebie, głaszcząc się w myślach

po głowie. Może pora się Zastanowić, jak się z tego wygrze-

bać...?

Może na początek pójdę do studia A, posiedzieć chwilę z

dziewczynami? Porozmawiać nie da rady, bo Martin dostałby

jednego ze swoich słynnych „przeciągów", czyli momentów,

gdy przeciągle krzyczy na wszystko, co się rusza...

A przy okazji, hmm... przy okazji popatrzeć, jak dziś grają.

Studio jednak ciemne i ciche.

W korytarzu wala się jakiś gruz - pewnie remont podłogi.

Dobry pomysł, należało się jej to ód mniej więcej dziesięciole

cia...

Słońce atakuje przez białe od pyłu szyby, rozświetlając wiru

jące w powietrzu drobinki.

Za zakrętem mijam .starszego mężczyznę w płaszczu. Pew-

nie jeden z lektorów. Ale w płaszczu? W taki upał? Oglądam

się za nim ze zdumieniem, co natychmiast okazuje się fatalne

w skutkach. Potykam się o gruzowisko i, rozpaczliwie próbu-

jąc utrzymać równowagę, wyciągam dłonie w kierunku ściany. .

Chwilę potem trzymam w ręce jakiś przypadkiem wyrwany

z tejże ściany kabel i kaszlę tynkiem, który przy okazji sypnął

się z rogu.

O kurczę! Techniczny.

- Do studia powinno się wpuszczać tylko ludzi po instruk

tażu! - mruczy, zmarszczony tak, że mu się brwi schodzą

w jedną kreskę. - Trzeba patrzeć, jak się chodzi!

— Przepraszam, nie zauważyłam...

- To proszę zauważać! To nie jest podwórko szanownej bab

ci, tylko poważna instytucja! Tutaj...

— W poważnej instytucji nie chodzi się po wysypisku! - od

parowuję, bo nagle wzbiera we mnie odwaga. — W poważnej

instytucji jest porządna podłoga i poważni fachowcy, którzy się

nią zajmują! W dodatku ludzie pracujący w poważnej instytucji

wiedzą, jak należy kulturalnie odnosić się do płci pięknej!!!

Fukam jak wkurzony kot i, mijając skamieniałego Ikedę, od-

maszerowuję. Potykając się tylko raz. Z godnością.

Dwunasta trzydzieści. Studio puste. Lubię puste stu-

dio. Czasem mam wrażenie, że muzycy tylko w nim

przeszkadzają.

Trochę nudno. Może iść do Amandy, pogadać chwilę, jakoś ją

podnieść na duchu? To już ponad tydzień... Powinna się wreszcie

pozbierać.. Ale co ja jej powiem? Nigdy nie umiałem być „mę-

skim ramieniem do płakania na".

Lepiej poszukać Technicznego. Inaczej możemy się dziś poże-

gnać z nagrywaniem. Ale czy to robi wielką różnicę?

Czyli najpierw herbata.

Wyszedłem na korytarz, żeby nabrać wody do czajnika elek-

trycznego.

Daleko nie zaszedłem.

Grunt kończył się po trzech krokach. Dalej zaczynały się wykopy.

Zerwane maty tatami słaniały się wielkimi płatami pod ścianą,

deski podłogowe w bezładnych stosach straszyły zębami pogię-

tych gwoździ, a na środku korytarza - nierówne plamy pokruszo-

nego cementu otaczające długi, głęboki wąwóz z kablami. Koniec

świata a la Ikeda.

Wiedziony jakąś chorą fascynacją odstawiłem czajnik i podąży-

łem wzdłuż wąwozu. Pokonałem dwa zakręty i w bardzo wąskim i

ciemnym korytarzu wpadłem na kolejkę. Za czym kolejka ta stała,

nie widziałem, bo ginęła za jeszcze następnym zakrętem.

Kolejka zajęta była ciągnięciem. Czegoś.

Zaczynając od mojego końca, Rie ciągnęła za Chie, Chie za

Akemi, Akemi za Yoshiego, Yoshi za Tomo, Tomo za Kimiego...

- Ekhem - powiedziałem.

- O, Bos-san! — Rie obróciła się, nie przestając ciągnąć. — Bar-

dzo dobrze, że pan jest! Proszę mnie szybko chwycić za biodra!

- Że co proszę???

- Wyciągamy kabel! Z takiej rurki! Tam jest za wąsko, musimy

stać rzędem... Proszę ciągnąć!

Poniesiony chwilą chwyciłem Rie za... errr... biodra i zaparłem

się nogami o stos desek podłogowych pod ścianą.

I wtedy... COŚ puściło.

Polecieliśmy.

Leżałem z głową w podłogowym wąwozie, czując gigantycznego

guza, który przebił się już przez moją świadomość i właśnie

zabierał się do przebijania przez skalp.

Co jeszcze bolało? Aha, rzepka. Ta w lewym kolanie. Biorąc pod

uwagę, że ktoś na niej stał, nie wydawało się to szczególnie

zdumiewające.

Było ciemno, a świat smakował cementem.

Spróbowałem jęknąć, ale oddech miałem zaparty kobiecymi...

errr... biodrami.

Suwak czyjejś spódniczki wgryzał mi się w nos.

Wiedziony atawistycznym instynktem, postanowiłem udawać, że

nie żyję.

- Nic się panu nie stało? - zapytał głos Technicznego. — Wy

ciągaliśmy pupę z peszla.

Talenty aktorskie oposów mogą się przy mnie schować.

Cztery pary rąk wydobywały mnie z wąwozu przy akompania-

mencie pisków, chichotów i plaśnięć dłoni otrzepujących cemen-

towy pył 2 mojej poturbowanej osoby.

Kiedy stanąłem wreszcie o własnych nogach, zostałem powitany

oklaskami.

Ukłoniłem się nieco chwiejnie i, trzymając się jedną ręką ściany,

ruszyłem do LDK po lód. Po raz pierwszy od nie wiem ilu lat

poczułem, że należą mi się wakacje. Przynajmniej do jutra rana.

Spędzę je przed telewizorem. Świat jest bezpieczniejszy, kiedy się

go ogląda przez szklaną szybę.

Dużo bezpieczniejszy.

Piątek, 25 czerwca 1999

Nie lubię poranków. Wszystko mnie wtedy drażni. Nawet... Puk,

puk.

Właśnie - w studiu nikt nie puka do drzwi reżyserki. Jeśli nie pali

się czerwone światełko

, to po prostu wchodzą.

- Andrzej...

- Chwileczkę, szefie!

Za drzwiami stał wielki, czarny, skórzany fotel z jeszcze więk-

szymi poręczami ze szlachetnego drewna. Godny nawet nie pre-

zesa, ale szefa rady nadzorczej. Gdybyśmy taką mieli.

Zastanawiałem się, jak fotelowi udało się zapukać, bo poza nim

nikogo w korytarzyku nie widziałem. Dopiero po chwili zza oparcia

wychynęła rumiana twarz Woźnego.

- Czy można prosić o pomoc? - zapytał wesoło.

- Andrzej!

-Już, już... Taśmę schowam do pudełka!

- Andrzej!!!

Rzucił taśmę na stół i we dwójkę z panem Tabashim wtaszczyli

ogromny mebel do reżyserki.

- Tabashi-san, czy TO - wskazałem palcem skórzane monstrum

- znaczy, że JA mam sobie stąd pójść? Bo na pewno dla mnie i

TEGO czegoś nie ma tu miejsca. A może to znaczy, że

awansowałem na dyrektora? Tylko że ja dziękuję bardzo, wolę

moje stare, wysłużone krzesło obrotowe. Jeśli można prosić.

- To fotel pana Hayakawy - wyjaśnił Woźny.

Pacnąłem się w czoło. Wielki guz z tyłu czaszki odezwał się

boleśnie. Na śmierć zapomniałem o obietnicy Hayakawa-san. Miał

pomóc w nagrywaniu Y2K. Wczoraj. Tylko że wczoraj studio

zamieniło się w teren wykopalisk archeologicznych. Co przy-

płaciłem guzem, trzema siniakami i bólem rzepki.

Tabashi-san stanął w lekkim rozkroku, odsunął połę brązowej,

skórzanej kamizelki i sięgnął do skórzanego holstera przy biodrze.

Zręcznym ruchem wyciągnął puszkę płynu do polerowania mebli,

zakręcił nią młynka w powietrzu, po czym łapiąc, natychmiast

wystrzelił idealnie równą kreskę pianki na prawą poręcz fotela. Zza

pasa na lewym biodrze dobył płachtę irchy i zabrał się do

polerowania lewą ręką, w czasie kiedy prawa wykonała kolejne

zakręcenie puszką (tym razem w przeciwną stronę), chowając ją w

końcu zdecydowanym ruchem do holstera.

Andrzej stał z rozdziawionymi ustami.

Pan Tabashi zachichotał, psując trochę efekt, po czym powtórzył

całą operację, tym razem z lewą poręczą.

Głęboki brąz szlachetnego drewna rozświetlił skromne progi

reżyserki studia A.

Woźny ukłonił się i odjechał wprost w zachodzące słońce, czyli

za zakręt korytarza.

Andrzej nierozsądnie wybrał tę chwilę, żeby zapytać:

-Jak szef się czuje... po wczorajszym...?

- „Po wczorajszym" - narysowałem w powietrzu palcami cu

dzysłów — oznaczałoby, że zamarynowałem się na sztywno.

A NIE że stado rozbrykanej młodzieży wrzuciło mnie do wyko

pów. Na trzecim piętrze - dodałem z goryczą, jakby to coś mo

gło zmienić.

- Bo my...

- Tak, tak, wiem, ciągnęliście pupę. Czyli przewód uziemiający.

I...?

- Bo Ikeda-san odkrył, że nasze preampy mikrofonowe nie są

uziemione, to znaczy przewód uziemiający nie jest podłączony do

ziemi i nie uziemia, i dlatego preampy zbierają fale, czyli stają się

odbiornikami radiowymi, i słychać Johna z piątego piętra, bo tam na

dachu jest antena nadawcza, i...

- ...weź sobie teraz oddech, Andrzejku, zanim zsiniejesz, a ja ci

wyjaśnię kilka drobiazgów. Czasem powinieneś mniej mówić, a

więcej słuchać. No więc, po pierwsze, preampy po polsku nazywają

się przedwzmacniacze. Tyle ze studiów na Okólniku pamiętam. Po

drugie, to nie przedwzmacniacze zbierają fale radiowe, tylko kable

mikrofonowe, a konkretnie ich oploty. Faktycznie, jeśli nie są

uziemione, działają jak anteny. No i...?

-I poszliśmy szukać, gdzie ten kabel uziemiający się przerwał.

- Co wymagało zerwania podłogi na całym trzecim piętrze? Cóż.

Znaleźliście je w końcu czy nie?

- Tak. - Andrzej wyglądał tak, jakby miał nadzieję, że nie zadam

następnego pytania.

- Gdzie?

- Na podwórku. Coś go przerdzewiło.

- Przerdzewiał - poprawiłem odruchowo. - Czyli, reasumując,

jakby ktoś ruszył głową i zaczął od tego łatwiej dostępnego końca,

gdzie kabel wchodzi w ziemię, nie trzeba by zrywać podłogi? I

wrzucać starego Bosa do rowu? Hę?

Andrzej wyglądał na tak zmieszanego, że aż zrobiło mi się go żal.

- Nie przejmuj się, chłopcze. To Techniczny powinien był ru

szyć głową. Gdyby ją tylko znalazł. Bo trzeba ci wiedzieć, że...

Nie dokończyłem, bo drzwi reżyserki stanęły otworem, a pan

Tabashi, który zdążył się przebrać z kowbojskiej kamizelki w swój

frakopodobny, pikowany kubrak, wykonał dworski ukłon i

zaanonsował:

- Pan... Hayakawa!

Hayakawa-san wkroczył z godnością i dał się wchłonąć fotelowi,

wprowadzając do reżyserki atmosferę spokoju starego świata.

- Czy Szanowni Muzycy wkrótce przybędą? - zapytał.

- Tak, panie Hayakawa — odpowiedzieliśmy chórem.

- To dobrze.

Dotknąłem plasterka, zdobiącego od wczoraj mój nos.

Przełożyłem pusty kubek z ręki do ręki.

- To może... ja pójdę sprawdzić mikrofony... Wczoraj je

wszystkie poprzestawiali, kiedy, tego... podłoga...

Nie wiem, co mnie podkusiło, żeby przed wyjściem postawić

kubek na... pawianie. Tym samym wciskając przycisk do komuni-

kacji ze studiem.

Perkusja, jako instrument, ma tę zaletę, że posiada stołek.

Usiadłem wygodnie i bez zbędnego pośpiechu zabrałem się za

poprawianie mikrofonów, jako że wykopy podłogowe pana Ike-dy

dotarły nawet tu.

Monitory sufitowe zaszemrały słabymi głosami z reżyserki.

Żeby było głośno, ktoś musiałby się nachylić do szyjki mikrofonu.

Nikt się nie nachylał, ale słychać było i tak.

Wystarczająco dobrze.

- ...i znalazłem to pod podłogą... - mówił Andrzej.

- Ciekawe... Czy Andrew-san, wie, co to jest?

- Errr... łyżka do butów?

- Nie - roześmiał się Hayakawa. - To jest fiszbin. Prawdziwy. Z

wieloryba.

- Czy... tu kiedyś mieszkali wielorybnicy...?

- Owszem, bo Chiyozaki-chó jest starą dzielnicą portową, ale to

akurat fiszbin od gorsetu.

Zapadła chwila ciszy. Jakieś szmery.

-Jakoś nie mogę sobie wyobrazić Japonki w gorsecie. - Zachi-

chotał Andrzej. - Przepraszam...

- Faktycznie, w dzisiejszych czasach, biorąc pod uwagę, jak się

ubiera nasza młodzież, może się to wydawać dziwne. Ale zapew-

niam pana, że w erze Meiji eleganckie damy nosiły takie... stroje.

Zdarzało się to jeszcze we wczesnej erze Taishó, chociaż wtedy

gorsety były raczej noszone przez damy... lekkich obyczajów. To

była era jazzu i big bandów... — W płynącym z sufitu słabym gło-

sie pana Hayakawy słyszałem wyraźną aprobatę. Jeśli nie rozma-

rzenie. — Niestety, nie da się tańczyć swinga w kimonie... Panie w

owych czasach przyjęły więc szybko modę zachodnią.

- Czy ten fiszbin jest z ery Meiji czy Taishó?

Obejma mikrofonu upadła mi na ride'a, robiąc taki łoskot, że

jeżeli Hayakawa coś odpowiedział, to nie usłyszałem. Uspokoiłem

palcami talerz i wytężyłem słuch. Mówił znowu Andrzej:

- Ale skąd to się wzięło pod podłogą... na naszym korytarzu?

Cisza.

- Myślę, że pan Andrew zrobiłby dobrze, prezentując ten... ar-

tefakt panu Tabashiemu. Pan Tabashi prowadzi małe... muzeum.

Obrazujące niewątpliwie ciekawą i kolorową historię tego...

budynku. Ale, ale. Najpierw praca, potem pogaduszki. Czy An-

drew-san jest w posiadaniu dziennika sesji?

- Proszę!

- Dziękuję, Andrew-san. Czy można poznać pana impresje na

temat nagrywanego obecnie... zespołu?

- No... jest w nich ta... dynamiczna energia...

- Rozumiem. Czyli nie umieją grać. A jak się panu pracuje z

panem Bosem?

Pauza.

Andrzej obrócił się chyba tyłem do stołu mikserskiego, bo jego

głos ledwo mnie teraz dochodził:

- ...jest dobrym szefem i - tutaj straciłem parę słów - ...się od

niego uczę...

- To mnie cieszy. Ale...?

- Ale? Ale... no... trochę despotyczny. Nie słucha ludzi. Nie daje

dojść do słowa, serwuje te niekończące się wykłady... On po

prostu... nie słucha.

- Pana przełożony jest wykształconym i doświadczonym reali-

zatorem nagrań - powiedział surowo Hayakawa. - Wychował już

niejednego pomocnika. Myślę więc, że pan Andrew zrobi najle-

piej, zamieniając się w ucho, kiedy pan Bos mówi. Ucho to naj-

ważniejsze narzędzie pracy akustyka. A propos, czy pan Andrew

raczył umyć dziś rano uszy?

- Errr...???

- W tym zawodzie należy dbać o czystość uszu. Pałeczki są do-

stępne w ofuro, a także do kupienia w sklepiku na parterze -

oznajmił pan Hayakawa, po czym dodał już łagodniej: - Widzę,

że Andrew-san prowadzi staranne i akuratne notatki z sesji. Nie

licząc tych nieco frywolnych rysunków, które, mówiąc szczerze,

nie zdarzają się w profesjonalnym dzienniku realizatora. Tak.

Eeetooo. Dobra organizacja to podstawa. Porządek i sumien-

ność. A mówiąc o porządku, na precyzyjnym sprzęcie studyjnym

nie należy stawiać...

Dalej nie słyszałem już nic.

Myślałam, że po takim czasie mapę tego zaplątanego miejsca

mogę rysować z pamięci. Tymczasem stoję przed łącznikiem do

kolejnego korytarza, który jeszcze przed chwilą wydawał mi się

znajomy, a teraz me jestem już nawet pewna, czy-.nadal' znajduję się na

tym samym piętrze.. ?

Hmm.

Oooo... drabina??? Niesamowite.

Przez chwilę, rozważam możliwość powrotu, ale nie jestem

pewna, z której strony przyszłam. Mogłabym zadzwonić po

pomoc do Andrew. Albo nawet do Martina.

Mogłabym, gdybym tak bardzo nie lubiła powtarzać tych samych

błędów i tym razem miała telefon przy sobie. A tak - leży sobie

obok kotatsu w moim pokoiku, gdziekolwiek on się obecnie

znajduje.

Przychodzi mi do głowy pewna myśl: a jeśli ten budynek jest

ruchomy i Ktoś złośliwie przestawia jego klocki podczas wę-

drówek niewinnych artystów. . Rozciąga korytarze. . by następ-

nie puścić znienacka i owinąć nieszczęśnika schodami...

Brrr. Co za absurd.

Robię dwa kroki w stronę korytarzyka i bez wysiłku wspi-

nam się po drewnianych szczeblach. Wydaje mi się, że słyszę...

muzykę, co w studiu nie powinno być rzeczą dziwną, ale...

Chyba nikt nie nagrywa w obecnej dobie Bee Geesów?

Nie, na szczęście moda na falsecik minęła. Chociaż w dzi-

siejszych czasach nic nie wiadomo. Ale to tylko Radio Yokoha-

ma, jak głosi lekko podrdzewiały napis nad wejściem. Czyli ja-

kiś DJ znęca się nad biednym zmysłem słuchu połowy

ludności Tokio. O milionach zamieszkujących samą Yokohamę

nie wspominając.

Czekam, aż zgaśnie czerwony napis

(on air) nad

drzwiami i nieśmiało pukam. Nic...? Otwieram cichutko cięż-

kie drzwi i widzę tego wielkiego, rudego cudzoziemca przy-

trzymującego sobie ramieniem słuchawki przy uchu, stukające-

go palcami po przyciskach.

—Nie przeszkadzam? - szepczę niemal konspiracyjnie. Pra-

wa noga gajdzina podryguje w rytm „Stayin' Alive", lewa ręka

biega po klawiszach peceta. Pokój pachnie... radiem.

—Można? - Ponawiam próbę nieco głośniejszym szeptem.

Reakcja przechodzi moje najśmielsze oczekiwania. John zry-

wa się z fotela, który robi jeszcze półtora obrotu, słuchawki

z głuchym stęknięciem spadają pomiędzy kable, wijące się jak

stado węży pod nogami realizatora.

Jedno słowo i lawina katastrof.

Czuję wagę własnej winy w gęstniejącej jak pudding ciszy.

— Przepraszam,

że

przeszkodziłam,

John-san...

Chciałam...

czy można...?

Widząc nadal otwarte usta i źrenice wielkości monety pięć-

setjenowej, mam ochotę zrobić szybki krok w tył. I natych-

miast się zdematerializować. Cofnąć się w czasie. A przynaj-

mniej...

—Proszę. - Słup Soli ożył i wykonał prawą ręką niedookre-

ślony ruch w kierunku wnętrza reżyserki, podczas gdy lewa

zdążyła zrobić jeszcze większy bałagan na czerwonawym skal-

pie swojego właściciela. —Jeśli szuka pa...

—Amanda. Można po imieniu.

—Jeśli szukasz drogi do studia, po wyjściu w prawo, za za-

krętem schodkami w dół, ale tylko na półpiętro i stamtąd... za-

raz... do którego studia?

—Właściwie przyszłam odwiedzić rozgłośnię - wymyślam

naprędce. -Jako... słuchacz.

- No, nie... Słuchacze siedzą po TAMTEJ stronie odbiornika

i nie mają prawa głosu. Dobry słuchacz to niemy słuchacz.

— Naprawdę tak myś...

I nagle do mnie dociera. Do Johna sekundę później. Dopa-

da stołu jednym susem, błyskawicznie ściąga w dół suwak mi-

krofonu, jednocześnie wciskając przycisk w innym rzędzie

z podklejonym napisem „MIDI". Rozlegają się pierwsze

dźwięki „Help!" Beadesów. Pasuje, nie ma co..

Słyszało nas pół Japonii,

Ale mi się dostanie. O looosie.

- Taak.. Czekamy do ostatnich sześciu sekund utworu i te-

raz. Ślad 5, suwak w górę do trójki, cztery, pięć.. jedziemy.

Max. Ślad 3 proszę wyłączyć tym przyciskiem na górze.

Znakomicie.

- Dzięki... - Zdejmuję zegarek, bo delikatne brzęknięcie

o jeden z suwaków wywołał reakcję w postaci nagłej zmarszcz-

ki na czole gajdzina. Już dosyć dziś narozrabiałam, lepiej nie

ryzykować.

- Po tej piosence powiem tylko godzinę i możemy bawić się

dalej. — John zakłada nogę na nogę, co jest niezwykle zabaw-

nym manewrem, gdyż siedzi na malusim, plastikowym łazien-

kowym stołeczku. Cud, że z niego nie spadł.

—Jingiel przed? - rzucam od niechcenia, jakbym całe życie

siedziała za konsoletą. A nie od dwudziestu minut.

—Nie wierzę, ty wiesz, co to jest jingiel??? Koniec świata.

Proszę, proszę, a takie niewiniątko udawałaś, hi, hi... Nie,

przed — nic, a po wrzucimy reklamy, bo 13:45 się zbliża. Po re-

klamach zagrasz coś dłuższego. Znajdziemy jakiś sześciominu-

towy numer, bo muszę ściągnąć wiadomości.

—Jak to ściągnąć? To ich się tu nie czyta? Przecież jest coś

na kształt newsroomu i kabina lektorów..,

John uśmiecha się z wysokości mojego brzucha, jakoś tak

przeciągle. Trochę jakby sprawdzał moją reakcję na takie za-

chowanie.

— Wiadomości same się nie przygotowują, niestety.

Kupuje

my je z innej rozgłośni. Mówią o mnie Multitask John, ale jak

każdy superhero mam swoje limity.,.

Mówi to takim tonem, jakbym miała zacząć natychmiast go

podziwiać. Mężczyźni...

- No, dawaj. —John półleżał w swoim fotelu, z noga-

mi na brzegu radiowej konsolety i rękami splecionymi

za głową. Pan na włościach. - Mamy sześć minut

i dwadzieścia pięć sekund. Potem wchodzę z zapowiedzią potem

puszczam wiadomości. Więc jak poszło?

- Sredniawo - mruknąłem, podkręcając knot w starej lampie

naftowej okupującej sam środek stołu. Otaczał ją las podrdzewia-

łych ramion mikrofonów rzucających połamane cienie na ściany.

- Hayakawa ma alergię na Y2K — kontynuowałem. — Dostaje stę-

żenia mięśni, kiedy zaczynają kolejny tejk. Zaciska ręce na poręczach

tego swojego dyrektorskiego fotela i każe ściągnąć wiewiórę o trzy

decybele. . Wiesz, po pierwszym numerze zapytał, co to za gatunek

muzyczny. Odpowiedziałem, zgodnie z prawdą że J-death-metal.

Próbował powtórzyć, ale miał problemy z wymówieniem.

- Nie winię go. - John podrzucał długopis niewidocznym ruchem

kciuka i palca wskazującego, tak że po zatoczeniu zgrabnego

piruetu wokół kostki wpadał z powrotem w swoją szczelinę między

palcami. (Ukochany trick uczniów japońskich szkół podstawowych

- przypomniałem sobie z poprzedniego życia. Potrafią to robić

godzinami, odrabiając lekcje albo czytając książkę).

- A potem przyczepił się do dziewczyn.

- A właśnie - ożywił się John. - Dlaczego je tam trzymasz? Bo

ładne?

- Coś ty, przecież to dzieciaki... Ale w jakiś sposób pomagają.

Bez nich panowie się rozsypują.

Podkręciłem knot o kolejny milimetr, aż płomień przybrał zu-

pełnie niewłaściwy kształt. Cofnąłem, ostrożnie dotykając

opuszkiem palca ząbkowane kółko.

- Wiesz, czasem mam wrażenie, że każda z nich ma więcej oleju

w głowie od tej całej bandy przebierańców. Posłuchaj: jedna z

sióstr, chyba Chie, przesiadła się dziś pod drzwi. Żeby być do-

kładnie naprzeciwko swojego przykurczonego gitarzysty. I wiesz

co? Zaczęła nim... sterować. Kręcił młyńce - robiła obrażoną

minkę. Grał równo — machała głową do taktu.

- Pomogło? —John odłożył długopis i zaczął majstrować coś

przy swojej konsolecie, spoglądając na wielki zegar na ścianie, od-

liczający sekundy do wejścia na antenę.

- A wiesz, że pomogło. Chłopak umie coś tam zagrać, jak tylko

się przestanie wygłupiać. Więc mówię do Hayakawy: Widzi pan,

one są jak... dyrygent. Na to Hayakawa unosi lewą brew, wiesz, jak

on to umie, i cedzi przez zęby - przybrałem odpowiedni

dystyngowany wyraz twarzy - DYRYGENT...? Pan Martin raczy

żartować, jak rozumiem. Cha. Cha.

John parsknął śmiechem, odruchowo zasłaniając ręką mikrofon,

który sobie właśnie ustawiał przed nosem.

- Dobre! Opowiem to na antenie.

- Ani mi się waż! Wyrzucą nas obu z pracy...

John posłał mi spojrzenie mówiące: „A znasz innych, co by

chcieli pracować w tym wariatkowie?".

- Zobaczysz, emerytury tu dożyjemy. Jak Hayakawa. - Wstał i

oderwał taśmę papieru z faksu. - To co, będzie ci produkował?

Dogadał się z wytwórnią?

- E tam. On ma tę, jak jej tam. Uczciwość. Wobec swoich zasad.

Nie to, co my.

- Fakt. Ja nagram wszystko, jeśli dobrze brzmi. Nawet śmieciarkę.

- Właśnie. A Hayakawa robił Miny. I powiedział, że, cytuję , jest

mi niewymownie przykro, ale moje staroświeckie wychowanie i ograniczone

doświadczenie nie dają mi wystarczających umiejętności do produkowania

tego typu... eeetooo... muzyki.

-I co?

- I nic. Zadzwoni do wytwórni i wywrze na nich... eeetooo...

delikatny nacisk.

- To dobrze, nie? Naciski pana Hyakawy potrafią ruszyć z posad

Wyspy.

- Auć — powiedziałem, bo komin lampy naftowej okazał się

gorętszy, niż myślałem.

John wrócił do konsolety, usiadł i włożył okrągłe, druciane

okulary. Idiotycznie w nich wygląda. Jak Lennon, tylko brzydszy.

Otworzył pokrywę laptopa. Ekran rozjarzył się... Coś błysnęło na

jego nadgarstku.

- Udała się randka z artystką? - zapytałem.

- Co ty...

W ramach odpowiedzi wskazałem palcem na niewątpliwie

damski zegarek ozdabiający jego przegub.

- Aaa... No, tego... Wpadła tu na chwilę...

-I? Udała się?

-Jaka tam randka... Tak wpadła, bo zawsze chciała zobaczyć, jak

pracuje DJ. Niezły bigos z tego wyszedł. Obraziła mi połowę

słuchaczy, zanim zdążyłem ściągnąć suwak... Słuchaj, ja zaraz

wchodzę na antenę. Zostajesz?

- A masz coś do jedzenia?

Zakręcił się na fotelu i, cały czas patrząc na ekran, sięgnął do

szafki pod stołem.

Wyciągnął płaskie, prostokątne, biało-czerwone pudełko mig-

dałów w czekoladzie, autorstwa firmy Meiji. Jenów dwieście za

sztukę, w maszynie z przekąskami na piętrze trzecim. Kultowy ja-

poński przysmak, produkowany w niezmienionej formie gdzieś od

końca ery Heian.

- Tylko spróbuj mi chrupać! - Pogroził palcem.

- Gdzie ci to mikrofon usłyszy...

- JA usłyszę.

To fakt. Usłyszysz nawet, jak mi się soki żołądkowe wydzielają

— pomyślałem i chwyciłem za nitkę do zrywania celofanika.

Oczywiście krzywo się zerwała, marszcząc brzydko (i głośno)

przeźroczyste opakowanie.

John ukatrupił mnie spojrzeniem i z zawodowym animuszem

zaanonsował do mikrofonu:

- Goooood Morning Yokohama!!!

Przeczekałem chwilę irytującej anglo-japońskiej paplaniny, ro-

dem z J-Wave16 lat osiemdziesiątych, a teraz de rigueur każdej sza-

nującej się rozgłośni japogajdzińskiej, i przystąpiłem do kolejnego

ataku na celofanik.

Niestety - usłyszał.

Skomplikowany gest palcem w okolicach grdyki, chociaż nie-

wątpliwie rodem z australijskiego buszu, nie budził wątpliwości co

do intencji autora.

Usiadłem cicho jak duch i ostrożnie sięgnąłem do kieszeni po

klucze, których ostre ząbki rozcięły już niejeden problem.

Nie było. Zostawiłem je w studiu,

Długopis Johna?

Wsunięty między pudełko a celofanik?

Spróbowałem.

16 Kultowa rozgłośnia japońska, 81,3FM, która zapoczątkowała w latach osiem-

dziesiątych ruch „mniej gadania, więcej muzyki", jednocześnie wprowadzając modę na

gajdzińskich DJ-ów trajkoczących na przemian po angielsku i autochtońsku.

Celofan pękł z cichym hukiem. To znaczy cichym według mnie,

a hukiem według Johna, który, nie przerywając narracji, rzucił we

mnie gąbką od mikrofonu, idealnie trafiając w plaster na nosie.

Ból był małą ceną za nagrodę czekającą wewnątrz kartonowej

szufladki. Wyciągałem ją milimetr po milimetrze, rzucając nie-

spokojne spojrzenia na Johna. Ucho trochę mu drgało, ale poza tym

nie reagował.

Pierwszy migdał w czekoladzie został delikatnie umieszczony na

języku. Poczekałem chwilę, aż się zacznie rozpuszczać, zwarłem

mocno wargi i ostrożnie nacisnąłem zębami.

CHRUP.

Jeszcze nigdy tak szybko nie pokonałem drabiny z piątego na

czwarte.

He, he. Lubię przeszkadzać Johnowi. Jest zupełnie inny w roz-

głośni niż na dole. Mniej australijski. Skupiony. Lakoniczny.

A przynajmniej próbuje być.

Wrzuciłem do ust kolejny migdał i skręciłem za starym składem

manekinów przez podwójne, uchylne drzwiczki jak z amery-

kańskiego baru i dalej korytarzykiem, prowadzącym do schodów na

trzecie piętro.

Ciekawe, czy ja też jestem inny w reżyserce? Nie sądzę. Nikt mi

nigdy niczego takiego nie powiedział.

Cóż, ja to robię od dziesięciu lat. Rutyna. A John ciągle przej-

muje się swoją nową rolą.

W sumie nie taką nową, już prawie dwa lata, jak zaczął DJ-ować

- pomyślałem, chrupiąc migdały najgłośniej, jak umiałem.

Życie składa się z małych przyjemności.

Oblanych czekoladą.

Chrup.

Sobota, 26 czerwca 1999

Głęboka dziura po cegle świetnie służy jako stopień.

Właściwie można zejść z trzeciego piętra na podwórko po

ścianie, bez dotykania krętych schodków. I wrócić tą samą

drogą.

Wyżej nie próbuję, bo robi się ciemno, Swingując delikatnie,

ledwie muskając palcami ścianę, schodzę po niej niżej, zeska-

kując w odległości metra od podejrzanego wykopu.., A, to

pewnie miejsce, gdzie szukali jakiegoś kabla czy czegoś w tym

rodzaju. Ciekawe, dlaczego nie zasypali go z powrotem. Wła-

ściwie mogłabym...

Już mam zacząć spychać półmetrowej wysokości górę ziemi

tam, gdzie jej miejsce, gdy słyszę... głos. Nie, nie głos...

Płacz??? Cichy, jakby... dziecięcy... Z niepokojem wpatruję się

w dno dziwacznego dołu,

Z czerni patrzą na mnie oczy.

Zielone, jarzące się światłem nocy.

Ki diabeł...?

Aaa, diabeł, faktycznie. Czyli Debiru. W całej swej czarnej

okazałości.

- Chodź, mały. . - Wzdycham, wyciągając ręce w stronę wyko

pu. Czarny kot, drapiąc mi niechcący przedramię, gramoli się po

nich do góry. John opowiadał o nim z dumą jako o Powszechnie

Szanowanym Kocie Radiowo-Studyjnym, z usposobieniem hra

biowskim, Tyle że do tej pory jakoś go nie spotkałam,

— Wystraszyłeś mnie, draniu. - Głaszczę zakurzone

futro,

a jego mruczący właściciel wdzięcznie nadstawia miękki, koci

policzek do głaskania teraz, zaraz i natychmiast. John miał

rację. Czworonożny hrabia.

Drzwi uchylają się z lekkim skrzypnięciem i pojawia się

w nich stopa kogoś, kto ma zajęte obie ręce. Stopa przytrzymuje

przez chwilę skrzydło drzwi, po chwili staje na ziemi, zastą-

piona najwidoczniej przez biodro. Yoshi. Łapię drzwi, zanim

puszczone hukną znienacka o framugę, oznajmiając całej oko-

licy, że ktoś śmiał opuścić budynek studia. Kucam bez słowa

z powrotem, głaszcząc kota.

- Przyniosłem ci herbatę. Jaśminową.

Chłopak wyciąga rękę z parującym kubkiem.

- Dziękuję... Skąd wiedziałeś, że tu siedzę?

- Nie wiedziałem... Tak naprawdę chciałem zobaczyć, co ro-

bisz, wisząc na murze. No... przez okno widziałem. Bałem się,

że może... Że ci nie najlepiej i że...

- Że chcę skoczyć? - Uśmiecham się bez przekonania. -No

coś ty. Aż tak źle nie jest. Zresztą, istnieją lepsze miejsca, jeśli

już. Petronas Twin Towers na przykład. Ale tutaj...?

- To w Malezji, tak? Najwyższy budynek świata?

- Azji. W Kuala Lumpur.

Upijam nieco jaśminowego, zielonkawego płynu, ale czarne

oczy nadal wpatrują się, wyczekując dalszych wyjaśnień, więc

dodaję:

- Nie, to nie myśli samobójcze. Raczej... forma relaksu.

- Rozumiem. - Kiwa głową, wyrazem twarzy zaprzeczając

własnym słowom.

Milczymy przez chwilę, wypatrując czegoś ciekawego na

dnie kubków.

- Trzymasz się?

- Próbuję się pozbierać.

- Twarda jesteś.

-Jeszcze nie. Ale szybko się uczę. — Próbuję się uśmiechnąć,

ale wychodzi to jakoś słabo. Szczególnie że zadrżał mi podbró-

dek. Nagle moje ramię znajduje się pod jego dłonią.

- Daj sobie czas. To bzdura, że leczy rany, ale przynajmniej

pozwala im nieco przyschnąć. Tylko nie izoluj się od ludzi. Oni

— pokazuje zza głowy okno — oni też są wstrząśnięci. I trochę

cię rozumieją.

Siedzimy w kucki, nasłuchując brzęczenia wieczornych cy-

kad, zakłócających ciszę nocy.

-John chwalił się dziś na misoschadzce, że szkoli sobie no-

wego pomocnika — zaczyna Yoshi ostrożnie.

- Serio? Nareszcie. Podobno mają tam na górze problemy

kadrowe...

- Mówił, że szybko się uczysz.

Dwa znaki zapytania w źrenicach. W końcu dociera do mnie

sens i tonu, i słów.

- Aha... łobuz. - Śmieję się, grożąc palcem w kierunku wy-

imaginowanego Johna Guthrie. - Przypadkiem trafiłam dziś

do rozgłośni, zamiast... Zamiast gdzie indziej. Był w taaakim

szoku! I rzeczywiście na chwilę posadził mnie za konsoletą,

wiesz, na zasadzie: żeby się dziecko nie nudziło, daj mu się

chwilę pobawić...

- I naprawdę przenosisz się do radia?

- Skąd! To tylko w ramach... Wiesz, żeby coś robić..

-Aaa.

Wieczorny wiatr zrywa się, znienacka podrywając zapomnia-

ny przez czas zeschły liść. Nareszcie chłodniejsza noc, bo

ostatnio parno jak w Malezji - myślę z ulgą, wzdrygnąwszy się

nieco pod dotknięciem podmuchu. Ręka obejmująca moje ra-

mię jakby odruchowo zaciska się lekko. Spoglądam ostrożnie

w tamtym kierunku.

- Widzisz...

-Jeśli cho...

Zaczęliśmy równocześnie. Odwracam wzrok, Yoshi śmie-

chem pokrywa zażenowanie.

- OK, ty mów.

Nabiera powietrza.

—Jeśli chodzi o tamto. . wtedy. . to. . Przyjacielski. . errr. . ca-

łus, tak?

- .. to nic się nie wydarzyło - kończę za niego. Na jego twa

rzy, prawie chłopięcej w słabym świede wschodzącego księży

ca, odmalowuje się... chyba zaskoczenie.

-Ale...

— Ale nadal możemy się przyjaźnić, wiem.

Cykada umilkła, ustępując miejsca ciszy. Chwilowo.

—Debiru, kreaturo! Gdzie się włóczysz?! - Drzwi otwierają

się z hukiem godnym wystrzału armatniego i pojawia się w

nich ruda grzywa Australijczyka.

—O, cześć pomocniku! Widziałaś może radiowego kota?

Noc idzie, a jak znów mu się przypomni o czwartej rano, że

jest kotem radiowym, a nie kotem włóczęgą, obiecuję, że tym

razem oskubię drania za jego Nocne Symfonie Parapetowe.

Dopiero wrócił z amorów, ponad miesiąc go nie było, już my-

ślałem, że coś go zja... przepraszam. O, ty też tutaj? Siemasz...

Przez chwilę mierzy jakby niechętnym wzrokiem Yoshiego,

który otula dłońmi pusty już kubek, trzy kroki ode mnie. De-

biru, czyli Diabeł, miękkim ruchem zatacza ósemkę pomiędzy

moimi kostkami i od niechcenia objawia się swojemu panu,

anonsując przybycie przeciągłym miauknięciem.

— Ha, zdrajca. Choć nie dziwię mu się, nie dziwię.., 4

Chi

chocze John, uchylając kotu drzwi. — Zostajecie jeszcze? — rzu

ca w przestrzeń, omijając jednak starannie wzrokiem perkusi

stę.

Nie, ja już wracam. - Wstaję, otrzepując spodnie z pyłu

startego pracowicie Ze ściany, o którą się opierałam. — Dobra-

noc, panowie.

— Dobranoc - odpowiada mi unisono oraz dwa ukłony.

Znikam jak duch.

Rozdział Szósty

w którym artystki wiszą na balkonach, a Martin dmie w róg.

Poniedziałek, 28 czerwca 1999

John wbiegł do sali odsłuchowej przy studiu C dobre pięć minut po

rozpoczęciu obrad. Hamując kapciami na wirażu, wpadł w nie swój

fotel, przeprosił i przeskoczył na przynależne mu miejsce służbowe,

zgodne z wiekiem, stażem i stanowiskiem.

Czyli przedostatnie, jako że porządek grzędowy Części Oficjalnej

mamy ściśle ustalony:

1. Pani Orito (nieobecna)

2. Pan Hayakawa (następny po Bogini)

3. Pan Tabashi (Woźny - dyrektor ds. wszystkiego)

4. Pan Ikeda (cel mojego życia: zepchnięcie drania na nr 5. Kiedy

tylko prześcignę go wiekiem i wyhoduję sobie skośne oczy, na

pewno mi się uda)

5. Pan Martin (zaczynałem od pozycji dwunastej, dawno temu,

kiedy było nas więcej)

6. Pan John (całkiem niedawny awans, kiedyś był za Takedą)

7. Pan Takeda (drugi DJ, nieobecny, bo pracuje z doskoku; ostatnio

coraz częściej zastępowany — jak to John nazywał? — puszką?)

8. Pan Andrew (po raz pierwszy zaproszony na comiesięczną

naradę generalną)

9. Pusty fotel (tradycja, chociaż nikt nie pamięta, skąd się wzięła)

- O czym stary nawijał? - szepnął konspiracyjnie John, usiłując

przygładzić rozwichrzone od biegu czerwone druty.

- Raport finansowy czytał. Twoje akcje spadają.

- Hi, hi! A czyje rosną?

- Panowie, proszę o ciszę. — Hayakawa zmarszczył się nad

kartką i zrobił małą pauzę, dając nam czas na odczucie skruchy.

- Przechodzimy do punktu drugiego spotkania. Po długiej nara

dzie z panią Orito ustaliliśmy, że w przyszłym miesiącu studio zo

stanie wyposażone w nowe filtry. Zwane przez panów realizato

rów... pończoszkami. Otrzymaliśmy również budżet na

konserwację i wymianę głowic w magnetofonach szpulowych do

masteringu. A także, co niewątpliwie ucieszy pana Martina, nowe

gumki do nóżek statywu mikrofono...

- Zaraz, zaraz! — przerwałem, poniesiony nierozważną emocją.

- A moja nagrywarka twardodyskowa? A mikser cyfrowy? Z pa

mięcią scen, jak prosiłem? Czy pani Orito wie, że za rogiem cze

ka dwudziesty pierwszy wiek?

Oczywiście szybko pożałowałem tego wybuchu. Pan Hayakawa

powoli uniósł na mnie wzrok. Naprawdę nie jest to łatwe, ale on

potrafi.

Spojrzenie powiedziało: „Pan Martin potrzebuje jeszcze trochę

czasu, zanim będzie mógł zająć fotel numer 4".

- ...wego — kontynuował pan Hayakawa, jakby nic się nie stało.

- I ostatnia pozycja: budżet na kompleksową kontrolę oprogra

mowania komputerowego w ramach przygotowań do... waitsukei

mondai.

- Łajcu-co? — szepnąłem do Johna, zarabiając od Hayakawy

mały piorunik wzrokowy.

-Millenium bug— wyjaśnił prawie samym ruchem ust. — Wszyst-

kie komputery staną, kiedy za pół roku data zmieni się na dwa

tysiące.

- Aaa... — odpowiedziałem samym wydechem.

Hayakawa perorował dalej, a ja odpłynąłem, zafascynowany

głębią leksykalną tego wyrażenia, silnie rezonującego w moim

sercu. Y2K mondai - czyli, dosłownie, zmartwienie płynące z

Y2K. Ha!

- Czy szanowni państwo mają jakieś pytania? — Dotarło do

mnie nagle.

- Eeetoo... Ja mam. - Wstałem. - Czy udało się coś osiągnąć w

sprawie mojego prywatnego Y2K mondai?

Hayakawa przez chwilę mierzył mnie wzrokiem, zastanawiając

się, czy ma zapytać, o co chodzi, czy też może sobie pozwolić na

uruchomienie swojej, niebagatelnej w końcu, inteligencji. Ucie-

szyło mnie, że wybrał to drugie.

- Pan Martin, jak rozumiem, zrobił tutaj dowcipną... aluzję do

nagrania zespołu Y2K, nieprawdaż? Pozwolę sobie odpowie

dzieć. Dnia... — skonsultował z notatkami — dwudziestego piąte

go czerwca zaksięgowałem na naszym koncie wpłatę za dwieście

godzin czasu studyjnego dla zespołu Y2K. Jak rozumiem, było to

swoistą... odpowiedzią na moje liczne zapytania o nieobecność

producenta. Sesja będzie więc kontynuowana. A teraz do spraw

administracyjnych. Na pewno ucieszy państwa wiadomość, że

sklepik samoobsługowy dla załogi i artystów otrzymał wczoraj

nową dostawę. Szczególnej uwadze polecam yukaty bawełniane

w rozmiarach S do... XXXXL - podniósł na chwilę oczy na Joh

na - oraz zeszyty w kratkę zdobione motywami... errr... popular

nych postaci komiksowch. Tak. Co jeszcze? Eeetooo... A! Fryzjer

będzie świadczył nam swoje usługi w niedzielę, czwartego lipca.

W pokoju numer dwadzieścia osiem, chyba państwo wiedzą...

Tak. Wszystkich chętnych - rzucił znaczące spojrzenie rudemu

mopowi koło mnie - zapraszam w godzinach...

Znowu się wyłączyłem.

Zeszyty w kratkę. Hurra. Ważne, że wytwórnia zapłaciła za na-

granie Y2K. To już postęp, biorąc pod uwagę pewne doświadczenia

z lat... poprzednich. Tak. Wiele mi to pomoże w kwestii braku

producenta. Ogłoszenia drobne w „Japan Times"? Ratunku.

Podniosłem głowę, kiedy Hayakawa zszedł z mównicy i zaprosił

pana Ikedę, który miał nam teraz opowiedzieć o akcji spraw-

dzania komputerów pod kątem ich odporności na datę pierwszego

stycznia roku dwutysięcznego.

Korzystając z zamieszania, trąciłem łokciem Johna.

- Hej, a może ty byś mi poprodukował Y2K?

- Dlaczego ja?

- Bo kto? Hayakawa mógłby równie dobrze produkować na-

granie młockarni.

- A kto będzie nagrywał lektorów w studiu C?

-Ja.

- A kto będzie nagrywał Y2K w czasie, kiedy ja będę ich pro-

dukował, a ty nagrywał lektorów?

- Andrzej. Tak, tak, wiem, zwariowałem...

- Później — szepnął.

Pan Ikeda bujał się miarowo na piętach i, gestykulując drama-

tycznie lutownicą, roztaczał apokaliptyczne wizje Końca Wszyst-

kiego W Czym Płyną Elektrony, zaplanowanego na dzień trzy-

dziesty pierwszy grudnia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego

dziewiątego roku, o północy. Kiepski czas na koniec świata — po-

myślałem — wtedy zwykle dziurawimy sufit w LDK korkami od

szampana.

Z rzadkim, ale rozwianym włosem, narzędziami sterczącymi z

kieszeni wędkarskiej kamizelki i wytrzeszczonym obłędem za

grubymi szkłami okularów, Ikeda wyglądał jak uosobienie proroka

absurdu.

Ciekawe, co zrobią ci wszyscy prorocy - zastanawiałem się -

jeżeli rok dwutysięczny nadejdzie i nic się nie stanie. Kto wie?

Może zgarną zapłatę i wymyślą nowe religie?

Pan Hayakawa stał w pozycji pełnej szacunku uwagi, z rękami

złożonymi starannie przed sobą. W rzeczywistości uważał tylko na

jedno: czy słuchamy Ikedy. JA słuchałem. A przynajmniej tak mi

się wydawało.

Ikeda chyba skończył, bo zapadła cisza.

- Czy mamy jakieś pytania? — Hayakawa położył akcent na min-

nasan - MY wszyscy. My - zespół. My - rodzina. Wszyscy za jed-

nych, nikt za drugich. Czyli takich, co by chcieli mieć cyfrowy

mikser. I nowe tatami w poczekalni studia A... Marzenie i pysk.

Dobrze jest mieć marzenia. Życie trzeba czymś wypełnić.

Chyba się zamyśliłem, bo godzina upłynęła nie wiem jak i kiedy.

Woźny już przeorganizowywał salę, przystosowując ją do Części

Nieoficjalnej. Tej z nieznacznie, ale namacalnie odmiennym

porządkiem grzędowym, porządkiem niemającym dla odmiany nic

wspólnego z odcieniem skóry:

1. Pani Orito (ciągle nieobecna, niestety)

2. Pan Hayakawa (z krawatem rozluźnionym o 1,5 milimetra)

3. Pan Martin

4. Pan John

5. Pan Tabashi

6. Reszta - grzecznie wyproszona

Numer trzy: pozycja daleko bardziej satysfakcjonująca niż w

Części Oficjalnej.

Siedzieliśmy teraz w posturach nieformalnych przy stoliku z

zieloną herbatą, a Woźny wysypywał na talerz chipsy krewetkowe

z orzeszkami.

- Słucham, słucham — powiedziałem, bo wydawało mi się, że

Hayakawa znowu mnie zbeształ za nieuwagę.

- Miło mi, że pan Martin słucha - powiedział Hayakawa. -

Kontynuując: nie wiem, kiedy pani Orito przyjedzie. Ma dużo

pracy z nowym sklepem muzycznym w Sendai. Obiecywała przy-

lecieć w tym miesiącu, ale miesiąc się kończy...

- Pieniądze też się kończą — poddał pan Tabashi.

- Nie jest tak źle - zaoponował Hayakawa. — Mamy przecież

Zespół i Amandę. I oczywiście lektorów, którzy, jak panowie wie-

dzą, są dla nas ważni ze względów finansowych. Więc proszę ich

nie zaniedbywać. I nie pozwolić się rozpełzać po budynku. Jak się

pogubią, to nie nagrają. Eeetooo. Wszystkie trzy studia pracują co

najmniej przez najbliższy miesiąc. W rezultacie stać nas było nawet

na pomocnika dla pana Martina. Musimy tylko zacisnąć trochę pasa

w kwestii remontów i nowego sprzętu. Bo...

- Recesja - powiedzieliśmy jednocześnie. To znaczy John i ja.

- Eeetooo... cieszę się, że panowie rozumieją. Dlatego również,

niestety...

- Nie będzie pomocy w rozgłośni — zgadł John.

- Ani, obawiam się, przy sesjach. Przynajmniej do końca tego

roku jesteśmy zdani na siebie. Oczywiście, sam dołożę starań, żeby

pomóc... — Szef spojrzał na mnie i nagle odniosłem wrażenie, że

się... zawstydził.

Nie myśląc, uścisnąłem przedramię Hayakawy i powiedziałem

szybko:

- Proszę się nie przejmować. Już się dogadałem z Johnem. Po

może mi z Y2K. Wie pan, właściwie to producent jest w tym ze

spole potrzebny jak sternik w kajaku. Jeśli tylko ich wytwórnia się

zgadza... Damy radę. Naprawdę. Nie z takimi cudami sobie tutaj

poradziliśmy.

Hayakawa chyba się zarumienił, a w każdym razie zmienił kolor

na jeden ton cieplejszy odcień różobeżu. Cofnął przedramię i

wymamrotał garstkę skomplikowanych podziękowań, których w

większości nie zrozumiałem. Ale intencję tak.

Krok, krok, krok, przeskok, w lewo i pod ścianę. Co, tu też

skrzypi? No to w prawo.

Dobrze.

Krok, krok, zakręt, drzwi donikąd, w prawo i w dół po schod-

kach na półpiętro, żeby stamtąd przejść znowu do góry na piętro

właściwe.

Kroczyłem sprężyście w rytm śpiewających mi od jakiegoś czasu

w głowie „Raindrops keep falling on my head". Bardzo adekwatnie,

bo pora deszczowa przypomniała sobie wreszcie o swoich powinno-

ściach. Lało zrywami. Nie bez przerwy, ale jak już, to z entuzjazmem.

Świat pleśniał, a nasze klimatyzowane wnętrza — nie. Ha!

Za kolejnym zakrętem okno, pewnie mokre od deszczu.

Mokre - tak, ale nie tylko okno, podłoga też. Pod samą ścianą,

tam, gdzie jest pas tatami. Woźny dostanie spazmów... Hayakawa

też, ale z innej przyczyny — klima się marnuje. Rachunki za prąd.

Chwyciłem za aluminiową listwę i wytężyłem mięśnie, żeby je

zasunąć, kiedy, niestety, spojrzałem na podwórko.

Okno zasunęło się z mokrym plaśnięciem, obryzgując mnie

drobnymi kropelkami.

Otworzyć i znowu spojrzeć, czy zostawić w spokoju i udawać,

że to tylko wytwór mojej wyobraźni, rozbudzonej zieloną herbatą i

ciasteczkami ryżowymi? Z orzeszkami?

W życiu zawsze zwycięża ciekawość.

Someone told me long ago, there's a calm before the storm, I know... —

nucę, szukając kapci. Noc była jednak jak sauna fińska, mimo

że zapowiadało się miło i wietrznie. Klimatyzacja

skapitulowała i zasnąć nie było jak. A może to nie wina klimy,

lecz... powiedzmy, jaśminu. W zielonej herbacie. Hmm.

Pora zacząć nowy dzień. I nie tylko.

Do porannej herbaty, dziś czarnej - jak nieprzespana noc,

wsypuję sproszkowany imbir i zalewam ją w połowie wrząt-

kiem, a w połowie gorącym mlekiem. Teh ahliya... Zapach

wspomnień, malezyjskiego domu, dzieciństwa i babci. Muszę

zaproponować kiedyś panu Hayakawie. Może jutro wieczorem,

gdy wrócę z nagrania. Herbata przyjemnie szczypie podniebie-

nie, a ja, trzymając w dłoni „Mountain Madness" Roberta Birk-

by'ego, odpływam daleeeko poza japońskie wyspy. Ech, być ta-

kim Scottem Fischerem i pół życia w Himalajach, i...

Po przydługim śniadaniu próbuję napisać melodię do ostat-

niego tekstu, ale w głowie gra mi zupełnie co innego. Chowam

zatem Takamine i, korzystając z przyjemnego, pochmurnego

poranka, postanawiam zażyć nieco ruchu. Tylko przedtem od-

niosę kabel od mikrofonu, spakowany przypadkowo z kablem

od gitary. Bo jeszcze Ikeda-san pomyśli, że naśladuję lektora

z trzeciego piętra i rozwieszam na kablach pranie... O właśnie,

o praniu też trzeba dziś pamiętać.

.. and I wanna know, have you ever seen the rain...

Oho, będzie lało.

Po drodze pukam do dziewczyn, ale za drzwiami cisza.

W sumie dopiero jedenasta, czyli zespołowy blady świt...

Swoją drogą - ciekawe, jak oni tu wytrzymują bez ruchu tyle

czasu, myślę, przeskakując nad sztangą do ćwiczeń, podpie-

rającą wypaczone, niedomykające się okno. Chociaż, skoro jest

minibiblioteczka, może jest i minisiłownia.. Zapytam wieczo-

rem Martina w LDK. Dziś on gotuje. Podobno - jak mówiła

Akemi — sam się zaoferował. Z jakimś słynnym Daniem Bosa.

Dlaczego John dostał na to hasło nagłego ataku radości, za-

kończonego czkawką — pozostaje tajemnicą.

Bonsai podnoszę już odruchowo. Jak to drzewko jest w sta-

nie jeszcze żyć, pojęcia nie mam;

W części studyjnej głucha cisza. Nikt dziś nie Itagrywa,

wszyscy mają lenia? No, ładnie. Co to ja miałam... j£ha, kabel.

Gdzieś tu była taka pokojoszafa z obrazkiem mikrofonu na

drzwiach, pewnie tam je trzymają.

W przyciasnym korytarzyku czuć pleśniaj choć przysięgła-

bym, że wczoraj w ogóle nie było tu ani tego zapachu, ani tym

bardziej korytarzyka. Mam wrażenie, że za tym zakrętem był

schodek, z którego zawsze spada Andrew, ą za nim ptzejście

z czerwonymi drzwiami i windy. O, ale jest szafa.

— AaaaaaaH! — Odskakuję z wrzaskiem godnym

indiańskiego

plemienia Navaho.

Wdech. Wydech.

—Co... co... pan tu robi?!!

—Mieszkam — odpowiada ze spokojem mężczyzna z wnę-

trza szafy. Szafy na mikrofony! W yukaćie. To znaczy — męż-

czyzna w yukacie, nie szafa...

Wdech.

Okrągła twarz z migdałowymi oczami nie zdradza śladu nie-

pokoju. Tak sobie siedzi po prostu. Zupełnie jakby Malajki

wskakujące z dzikim krzykiem do jego — hmm... mieszkania.-.?

- należały do codzienności Zwykłej takiej.

Wydech.

- Herbaty? — Powoli wyciąga w moją stronę dłoń z czajnicz

kiem i dodaje dla zachęty: — Świeżo zaparzona.

Paranoja.

Zaciskam powieki w przebłysku nadziei, że nie zwariowa-

łam. Otwieram.

Niestety, nadal go widzę. Czyżbym jednak potrzebowała po-

mocy. .? Przymykam drzwi i wychylam głowę - na zewnętrznej

stronie znak z mikrofonem przyklejony jak byk, a nawet jak

dwa byki, bo pod spodem czerwony napis

- Eeetooo. . ja. . dziękuję i.. do widzenia! Przepra. . znaczy..

- Kłaniam się niezdarnie i, uciekając, rozglądam się w pod

świadomym oczekiwaniu na Cha, cha! Jesteś w ukrytej kamervgl

Stop.

Takie rzeczy nie zdarzają się w rzeczywistości. A już z całą

pewnością NIE w mojej. Przywidziało mi się, bo jestem prze-

męczona. Noc nieprzespana i w ogóle... Tak, na pewno. Wra-

cam, bo kabel nadal wisi mi na przedramieniu.

Tym razem pukam. Wiem, że to idiotyczne - pukać do drzwi

szafy - ale wolę nie ryzykować.

Cisza.

Wieszam kabel na górnym haku, z którego zwisają dwa po-

dobne. Poprawiam statyw od mikrofonu, bo niebezpiecznie

wychynął zza drewnianego regaliku...

- Przyniosłem spodeczki!

- HYYYY????!!!! - Głośny wdech zamyka mi dopływ krwi

do serca, a może mózgu, nie mam pojęcia. Mężczyzna (w yuka-

cie) stoi tuż za mną, z baterią spodeczków w jednej ręce, a pa-

rującym czajniczkiem w drugiej. BARDZO rzeczywistym.

Nie do końca pamiętam, w jaki sposób znalazłam się w win-

dzie. Ale z pewnością dopiero wtedy zaczęłam oddychać.

Czarne kręgi powoli znikają sprzed oczu.

Tabashi-san przyjmuje potrzebujących na kozetce. Zapiszę

się na pierwszy wolny termin, przysięgam. Panie Woźny, mam

problem. Słyszę głosy...

Na dole wymieniam przyjazne machnięcia głową z Kimim.

W przelocie muska mnie tym śmiesznym czymś, co ma na gło-

wie. Ciekawe, czy z tym śpi. Jasne, że nie zapytam. Aż tak źle

ze mną jeszcze nie jest. Chyba.

Przez chwilę zastanawiam się, czy nie poprosić go o coś z...

szafy, ale po chwili rezygnuję.

Do otwarcia drzwi wejściowych na podwórko muszę użyć

ramienia, biodra i połowy masy ciała. Ciekawe, jak Rie i Chie

sobie z nimi radzą...

Słońce świeci ostro spod ołowianego nieba. Lunie jak nic.

Muskam delikatnie wykruszone ściany. Przystawiam się do

tego odchylonego kawałka przy dolnym oknie, wygląda nie-

źle...

Niestety, nie tym razem. Zeskakuję. Ojć, zabolało. Przydał-

by się stary futon jako lądowisko.

jeszcze raz.

Prawe dwa palce na odciąg. Lewa z podchwytu, dostawić

stopę... Strzał do klamy! Wytrzyma? O, działa. Swing ciała

w prawo. Fajna sekwencja ruchów.

Balansuję lekko, prawie bez wysiłku, zapominając o absur-

dalnej rzeczywistości studyjnych szaf i ich mieszkańców. Pro-

ducentów i krokodyli. Herbat i depresji. To są rzeczy... pozio-

me. W pionie świat nabiera innego znaczenia.

Nagły błysk i grzmot sprowadzają mnie na ziemię. Niestety

tylko mentalnie. Fizycznie jestem gdzieś na wysokości trzecie-

go piętra. No nic, przetrawersuję do tamtego balkonu na

czwartym i przez niego do środka.

Deszcz chlapie wielkimi kroplami. O looosie, nie mógł za-

czekać trzech minut..? Ech.

Wspinam się szybko do metalowego parapetu przy zamuro-

wanym oknie. Mokre cegły nie są już przyjemnymi chwytami.

Wykruszone, omszałe otwory robią się śliskie jak masło.

- Bleee... - Wzdrygam się, gdy ręka zamiast solidnej dziury

napotyka powstałą w tym miejscu miskę z wodą. Jeszcze tylko

dwa ruchy i...

O, tego nie przewidziałam.

Balkonik jest. Barierka jest. Drzwi nie ma. Dziwoląg. Tak so-

bie sterczy ze ściany i udaje balkon. Trudno, przekładam nogi

przez balustradę. Poczekam, aż przestanie lać i zejdę tą samą

drogą, do schodków przeciwpożarowych.

Pffee... leje mi się za kołnierz. Otrząsam się jak Debiru, gdy

napotykam WZROK.

Właśnie tak, wielkimi literami. Bo i oczy są wielkie i.. jakby

przerażone?

Rozglądam się, ale nie widzę nic strasznego. Martin nato-

miast (bo to jego wzrok) wychyla się niemal do połowy przez

okno i nienaturalnie wysokim głosem krzyczy:

- Amanda?! Nie ruszaj się!!!

Macham uspokajająco ręką, na znak, że panuję nad sytuacją

i że spokojnie, i że...

—Nie rób tego! Biegnę po pomoc!!!

—Nie trzeba... — Ale Martin już znika, po chwili wraca, za-

trzaskuje okno, a po trzech sekundach otwiera się inne, bar-

dziej na prawo.

-Jesteś?! Nie ruszaj się tylko! Proszę! Potrzebujemy cię!

- Martin, jest ok! Nie musisz...

— Nie bój się! I nie skacz!!! Zaraz tam

będziemy!

Kolejne trzaśnięcie przesuwanej szyby.

No, to znów narozrabiałam.

- Kiedy znowu otworzę okno, zobaczę tylko deszcz,

deszcz i jeszcze mniej artystek wiszących na balkonach

- powiedziałem sobie, napierając ciałem na aluminio

wą ramę.

Zamknęło się łatwo, za to otworzyć trudno. Jak to w życiu.

Rama okna dała za wygraną i raptownie puściła, urządzając mi

kolejny prysznic.

Faktycznie, deszcz.

Deszcz, deszcz i... Amanda. Na balkonie. Szykująca się do...

W ułamku sekundy Zrozumiałem. Wszystko. Przez mózg

przebiegały mi już nawet nie słowa, ale obrazy, szalona sekwencja

kadrów na szybkim przewijaniu.

Osamotnienie. Śmierć producenta. Pewnie przyjaciela, a może

nawet więcej. Hayakawa na drabinie: Amanda chwilowo nie będzie na-

grywała. Kilka dni... przerwy. Kilka dni ciągnące się... tygodniami?

Pozorna beztroska w LDK... Beztroska kryjąca... zobojętnienie?

Depresję? Depresja???

Wychyliłem się, na ile pozwoliło mi wąskie okienko, i zawołałem:

- Amando! Proszę zachować spokój i nie robić żadnych gwał

townych ruchów!

Wykonała niepewny, dramatyczny ruch ręką.

Zrobiło mi się słabo. Przypomniałem sobie program telewizyjny

o japońskich policjantach specjalizujących się w negocjacjach z

samobójcami.

Słuchać. Dać się wygadać.

- Nie warto... - zaczął słaby, zrezygnowany głos.

Nie dałem jej dokończyć.

- Proszę tego nie robić! - zawołałem spokojnie, ale z we

wnętrzną mocą. - Biegnę po pomoc!

Zatrzasnąłem okno z siłą, o którą się nie podejrzewałem, i po-

galopowałem w stronę wind. Na pierwszym zakręcie wyhamowa-

łem i wiedziony nagłym przeczuciem rzuciłem się do kolejnego

mijanego okna. Ofiar nie wolno zostawiać samych — przypomnia-

ło mi się. Trzeba cały czas mówić. To znaczy słuchać.

Odsunęło się na szczęście łatwiej. Wystawiłem głowę na deszcz.

Była. Jeszcze była...

- Amando! Jesteś... Jesteś w dobrych rękach! Pomożemy ci!

Nie ruszaj się tylko! Proszę... Potrzebujemy cię!

Wyglądała na wycieńczoną. Zdesperowaną.

- Martin, nie jest OK! Muszę...

- Nie bój się! I na Boga nie skacz!!! Zaraz tam będziemy!

Zatrzasnąłem okno i wystartowałem do wind, po drodze przy-

pominając sobie, że na tym piętrze się nie zatrzymują. Hamulec z

poślizgiem na tatami, w prawo do schodów w dół na półpiętro,

sprint nieużywanym normalnie korytarzykiem do kolejnych

schodków i w górę po trzy stopnie...

Ulewa chwilowo ustaje. Martin... na pewno mi się

przywidział. W każdym razie zniknął. Trochę szkoda, bo

chciałam go zapytać, czy schodki przeciwpożarowe mają

otwarte wejście. Cóż.

Mur mokry i oślizgły. Decyduję się na lekki trawers do okna

na strychu powyżej czwartego piętra. Wygląda na uchylone.. i

~ Pan też tu mieszka? - Pytam. Można mieszkać w szafie, to

można i na strychu, nic mnie już dziś nie zdziwi.

Postać nie rusza się.

- Ykhm... Przepraszam! - dodaję nieco głośniej, — Przepra-

szam, że weszłam do pańskiego pokoju, ale byłam uwięziona

na balkonie i...

Podchodzę bliżej i... śmieję się z siebie. Rozmawiałam z tka-

niną rzuconą na oparcie fotela! Choć sekundę temu przysięgła-

bym, że to ludzka głowa...

—Nie szkodzi! — Słyszę nagłe nieznajomy, tubalny głos i podska-

kuję z wrażenia. Głos. . zza drzwi. — Dawno nikt tu nie zachodził. .

Fffuuu. . wypuszczam powietrze. Ale się wystraszyłam. Pod-

chodzę bliżej, klamka wprawdzie daje się z pewnym oporem

nacisnąć, ale drzwi pozostają niewzruszone.

- Zamknięte... Czy... czy ma pan może klucz?

— Klucza do tych drzwi nie ma nikt... nikt! - szepcze

jakoś

tak, że ciarki przechodzą.

Otrząsam się jednak. Dość absurdów na dziś.

— Jakoś mnie to nie dziwi... Przepraszam.

Może otwierają się tylko od zewnątrz... - przechodzi mi

przez myśl.

- Mógłby pan spróbować je otworzyć ze swojej strony? Bar-

dzo proszę!? - Nagłe zaczyna mi się robić nieswojo w tym za-

kurzonym, starym miejscu, jakby z innej bajki.

- Tych drzwi nikt nie otwierał od stu trzydziestu... od trzy-

dziestu lat..! - Słyszę już jakby z oddali.

— Ale może gdyby... Proszę pana. .? Halo?

Cisza.

No to fajnie.

Martin pewnie zna to miejsce, a skoro już narobił paniki,

zajrzy.. Postanawiam chwilowo nie przejmować się tym, że nie

do końca umiem określić, gdzie jestem, że drzwi są ciężkie

i nikt nie ma do nich klucza, i te głosy - prawie ludzkie...

Siadam na fotelu, wzbijając chmurę kurzu, na co moje wraż-

liwe gardło oczywiście odpowiada kaszlem. Chyba kiedyś był

tu teatr. .? Z toaletki rzeźbionej w przedziwne maszkarony

podnoszę kawałek rękawa. Na podłodze gipsowa maska. Do-

strzegam jakiś ruch i zastygam...

Lustro! Śmieję się z własnej reakcji. Kątem oka dostrzegłam

swoje odbicie. Tak przerdzewiałe, że trudno je dostrzec w pół-

mroku.

Przymykam oczy i przenoszę się myślami w tamten czas.

Przedmioty przetrwały.. A ludzie, którzy ich dotykali, zachwy-

cali się nimi, przekładali je z miejsca na miejsce? Co się stało

z ludźmi? Czy przedmioty pamiętają ich głosy, ich dotyk? Się-

gam ręką do drewnianego, niegdyś lakierowanego uchwytu

i otwieram szufladę czegoś na kształt kredensu czy toaletki.

Pusta? Nie - w głębi stary, koronkowy wachlarz. Biały, oczywi-

ście w czasach swej świetności. Ujmuję go delikatnie, z szacun-

kiem. Wachlarze nieodparcie kojarzą mi się ze Straussem, któ-

rego słuchał ojciec...

Nucąc walca, głośno, bo przecież i tak nikt mnie tu nie usły-

szy, przechadzam się powoli po tym przedziwnym, starym

miejscu.

- ...anda..?

Anda? Czyli... „ty"? Ktoś tu mówi po malajsku?

- Amaaanda?! Odezwij się!

Martin. Całkiem blisko.

-Jestem! Jestem tutaj! Spokojnie! Jest OK!

- Proszę mówić! Cały czas!

Pan Hayakawa? Narobiłam bigosu na całe studio*..

Przez dłuższą chwilę słyszę na przemian ich głosy, to bliżej,

to dalej. W końcu wielkie drzwi otwierają się z hukiem, wznie-

cając tumany kurzu.

- Ale, uważasz, ani na moment nie straciłem głowy. Najgorsza

rzecz w takiej sytuacji to zacząć biegać i panikować. Obróciłem się

od stołu mikserskiego, żeby sprawdzić, czy Andrzej słucha.

Słuchał. Był jednym wielkim uchem. Jak każdy dobry kandydat na

realizatora dźwięku.

- Na czym to ja skończyłem? Aha. Spokojnie, ale bez zwłoki,

dotarłem na drugie, do biura pana Tabashiego. Na szczęście był na

miejscu. Wysłuchał, nic nie zrozumiał, wysłuchał znowu i pobiegł

ze mną (to znaczy ja szedłem) po drabinę z pakamery na

pierwszym. Po drodze przyczepił się Ikeda. We trzech przenieśli-

śmy jakoś tę drabinę przez korytarz w południowym skrzydle, ale

utknęliśmy na zakręcie. W końcu trzeba było obejść podwórko i

wyjść drzwiami za pralnią. Na szczęście Tabashi miał klucz.

Znalezienie właściwego zajęło mu tylko pięć minut.

- A Amanda...? - Nie wytrzymał Andrzej.

- Słuchaj i nie przerywaj, bo właśnie do tego zmierzam. Wpa-

dliśmy na podwórko. Amandy nie było już na balkonie.

Nie blednij tak, przecież wiesz, że nic się nie stało, widziałeś ją

dzisiaj w LDK.

Na podwórku nie było jej również. Ikeda rzucił się badać swój

ukochany kabel uziemiający, czy go przypadkiem nie zerwała. Ta-

bashi zapytał mnie wzrokiem, czy nie chciałbym odwiedzić jego

kozetki. Ale ona tam była! Przysięgam! — tłumaczyłem. Nie nie widzę -

wymamrotał Ikeda, kierując zalane deszczem okulary w stronie

ślepego balkonu na czwartym. Eeetooo — powiedział Woźny, osła-

niając rękami głowę przed ulewą. Jeśli panna Amanda umiała się

tam wdrapać, to mogło jej się udać przejść na piętro cztery i pół. - Ale tam

nic nie ma! Na pewno...? — zapytała uniesiona brew Tabashiego.

Poszliśmy. Niestety, po drodze wpadliśmy na pana Hayakawę,

który w niewiadomy sposób dowiedział się już o całej historii.

Dobieranie klucza do rzadko używanych drzwi na podwórko

było niczym w porównaniu z próbą sforsowania rozlicznych barier

piętra czwartego. I pół. Tabashi wyciągał z kolejnych kieszeni

kubraka jakieś archaiczne ogromne kluczyska na zardzewiałych

kółkach wyjętych chyba z nosa krowie i na przemian wtykał je w

mosiężne, zdobne dziurki, psikał WD-40, znowu wtykał...

W gardle mi zaschło, Andrzejku. Zaparzysz...? Dziękuję.

No więc trzeba ci wiedzieć, że piętro cztery i pół to strych. Strych

jednego z czterech budynków, stanowiących teraz Radio Yokoha-

ma. Właściwie dwa - tak, to są chyba dwa połączone strychy.

Nie wiedziałeś, prawda? No widzisz. Ja też kiedyś nie wiedzia-

łem.

Otóż ten strych nie był chyba używany, odkąd panował nam

świętej pamięci i niespełna rozumu cesarz Taishó. Kurz, gorąco,

stare meble, kurz, manekiny, kurz, dekoracje teatralne, kurz i jesz-

cze trochę kurzu. To na początek. Za drugimi drzwiami podobnie,

tylko mniej kurzu. Za trzecimi drzwiami nawet czysto, pewnie kurz

nie miał jak się tam dostać. Niestety, my również, bo skończyły się

klucze pana Tabashiego. Nawet Hayakawa zdawał się bezradny.

Hayakawa. Bezradny! Rozumiesz?

I wtedy usłyszeliśmy głosy. Właściwie nie głosy, głos. Głos tak

zniekształcony mroczną akustyką przestrzeni poddasza, że aż

trudno było powiedzieć, czy żeński, czy męski... To był moment,

kiedy musiałem przejąć prowadzenie. Nie posiadam może złotego

ucha jak John, ale mam kilka lat słuchania za sobą... Skupiłem się.

Po kolei odrzucałem zwodnicze echa i pogłosy, obierałem je

warstwa po warstwie jak cebulę, błyskawicznie kalkulowałem kąty

odbicia dźwięku, jego absorpcję na meblach i dyfrakcję na regałach

z książkami, dążyłem do samego jądra. Do źródła. I znalazłem. Bez

słowa wskazałem palcem na stary kominek (chyba atrapę teatralną)

po prawej. Tabashi poszedł w lewo i znalazł kolejne drzwi za

papierowym statkiem.

W dzisiejszych czasach nikt nie docenia talentu.

Drzwi nie dało się otworzyć żadnym kluczem, ale dało siłą. Za

nimi znaleźliśmy... Amandę. W miarę suchą, bardzo przestraszoną i

chyba na wpół oszalałą z radości, że ją uratowaliśmy, bo wywróciła

oczy do sufitu i przez chwilę myślałem, że zemdleje. Okazało się,

że... Czy ty mnie w ogóle słuchasz???

- Tak, szefie. - Obudził się Andrzej.

- To dlaczego patrzysz na zegar?

- Bo mam rand... miso... kolację.

- A z kim masz tę randmisokolację?

- Z Akemi - wyszeptał, spuszczając głowę.

- Z Akemi - powtórzyłem, klapiąc z rezygnacją na fotel. -Z

dziewczyną perkusisty, tak?

- Tak — jęknął Andrzej w czarnej rozpaczy.

Zrobiło mi się go żal. Może nawet do siebie pasowali. Ona też

była czarna i rozpaczająca.

- Idź, czeladniku. Może w to nie uwierzysz, ale ja również kie

dyś byłem młody. Rozumiem. Pamiętaj tylko...

_?

- Nieważne.

- Aha! — Zatrzymałem go w drzwiach. - Przypomniałem sobie.

Pamiętaj, że Yoshi, znaczy, perkusista, to jest Klient. Ktoś, kto się

znajduje Po Drugiej Stronie Szyby. A więc... uważaj. Nie narób

nam kłopotów.

- Tak jest, szefie...

Zniknął.

Westchnąłem, wziąłem jego czarny kajet i zabrałem się za

przeglądanie notatek z sesji, która prowadziła donikąd. Jak połowa

drzwi w Radiu Yokohama.

Szczególnie tych na piętrze czwartym.

Nie wspominając o czwartym i pół.

Chyba pójdę dziś wcześnie spać.

Kobieta, której nie znałem, wręczyła mi róg.

Podniosłem go odruchowo do ust i nagle zdałem sobie sprawę,

że jestem zupełnie nagi. Stałem pod murami Radia Yokohama,

ubrany jedynie w ten róg, zasłaniając się nim niezręcznie, pragnąc,

żeby był większy albo miał inny kształt.

Stałem, mokry od potu, z oczami wlepionymi w ruchomy dy-

wan, pokrywający łagodnie opadające pola.

Nad polami chmury mknęły na szybkim przewijaniu.

Na polach — dywan utkany z miliona czarnowłosych głów armii

maszerującej pod naszą twierdzę. Falujące morze czerni, roz-

iskrzone wyciągniętymi mieczami i wycelowanymi w niebo grota-

mi strzał.

Obróciłem się i zadarłem głowę. Na wieżyczkach czwartego

piętra zakuci w czarne, lakierowane zbroje przechadzali się straż-

nicy, nieświadomi niebezpieczeństwa. Widziałem tylko ich pod-

winięte hełmy, podrygujące w rytm kroków, chowające się co

chwila za bezpieczne zręby fortyfikacji.

Cofnąłem się pod ścianę. Chropowatą, nagrzaną czerwcowym

słońcem i wilgotną. Próbowałem się w nią wcisnąć. Poddała się

trochę, wgłębiła, ale potem złośliwie zatrzymała, stawiając niby

miękki, a jednak nieubłagany opór.

Rozłożyłem ramiona, czując pod palcami zwróconych do ściany

dłoni nierówny, rozgrzany kamień.

Coś musnęło mi kolano i załaskotało staccatem pazurków.

Jaszczurka alpinistka. Biegła teraz zupełnie pionowo w górę,

pewnie szukając bezpiecznego schronienia wśród baszt wieńczą-

cych mury. Cofnąłem się odruchowo i zamarłem. Jaszczurka

podbiegła zwinną sinusoidą. Znieruchomiała dopiero na wysokości

moich oczu, z paszczą otwartą jak miniaturowy krokodyl. Paszcza

zdawała się wydłużać, ujawniając rząd ostrych zębów.

Odskoczyłem od ściany i zrobiłem raptowny krok do przodu, ba-

lansując na krawędzi urwiska. Uratowałem się ćwiercobrotem na

ugiętych nogach i... znowu miałem przed sobą osaczające nas armie.

Próbowałem odwrócić wzrok w nadziei, że znikną, ale nie mo-

głem. Nie miałem kontroli nad własnymi mięśniami.

Czarne morze rozstąpiło się, tworząc wąską szczelinę. Wysunął

się z niej gigantyczny, czarny, bazaltowy słup, niesiony przez setki

rąk, kołyszący się, przygotowany do ostatecznego ciosu w bramy.

Podniosłem do ust róg, długi, cętkowany, i spróbowałem zadąć.

Zanim jeszcze zadąłem, wyobraziłem sobie lekko chropawy,

szlachetny i doniosły ton, bez kompresji i z bogato wybrzmiewa-

jącym echem autorstwa firmy Lexicon.

Rozległ się słaby, rachityczny dźwięk, przypominający miau-

czenie kota.

Skrajnie sfrustrowany, zadąłem znowu.

Kot zamiauczał głośniej.

Obudziłem się zlany potem. Czerwona lampka na klimatyzatorze

migała, sygnalizując awarię.

Za oknem coś dęło w róg. Znaczy, miauczało.

Przeciągle, przeraźliwie i głosem nieznoszącym sprzeciwu.

Jęknąłem w odpowiedzi.

Zwlokłem się z futonu.

Na czarnym, mokrym parapecie stał jeszcze czarniejszy i bar-

dziej mokry kot. Rzucił mi pełne wyrzutu spojrzenie i wskoczył

zgrabnie do pokoju.

Rozejrzał się z dezaprobatą, a po chwili wahania pomaszerował

prosto na mój futon.

Kiedy w pośpiechu zasunąłem okno i odwróciłem się, by prze-

mówić mu do kociego rozsądku, było za późno — dreptał właśnie

w miejscu z wyprężonym ogonem, kręcąc się w kółko i pracowicie

ugniatając sobie gniazdko, z wyrazem takiego ukontentowania i

Niezłomnego Zamiaru, że nie pozostało mi nic innego, jak wes-

tchnąć i pójść do szafy po suchą pościel.

Niestety. Pościel może była sucha, ale nie w szafie, tylko roz-

wieszona na starych kablach mikrofonowych na trzecim piętrze.

Zmoczyłem w zlewoumywalce ręcznik i wytarłem spoconą

twarz.

- Wrócę tu - rzuciłem do kota najlepszą imitacją Terminatora, na

jaką mnie stać o godzinie czwartej nad ranem.

Kot w odpowiedzi westchnął przez sen.

Do trzeciego piętra skrzydła południowego nie można się dostać

bezpośrednio z mojego studia, więc rzadko je odwiedzam. A na

pewno nigdy w nocy. Nie wiem nawet, gdzie są wyłączniki świateł.

Kierowałem się słabym światłem księżyca, sączącym się przez

zakurzone, półprzeźroczyste okienka, i dotykiem - ręką sunącą po

chropowatej tapecie.

Nie uchroniło mnie to przed potknięciem się o coś, co po

ostrożnym zbadaniu okazało się rośliną doniczkową, a dokładniej

drzewkiem bonsai. Postawiłem je na stołeczku z łazienki, bo

niczego innego dookoła nie było.

Szedłem dalej, teraz ostrożniej - za zakrętem nie było już okien.

Żałowałem, że nie wziąłem latarki. Niestety, baterie w sklepiku

skończyły się w kwietniu, a nowa dostawa była dopiero przed-

wczoraj — nie zdążyłem kupić.

Za chwilę powinny być schody po prawej...

Auć. Zapomniałem, że tu jest uskok w podłodze.

Zatrzymałem się, żeby przeczekać ból w dużym palcu lewej

nogi, kiedy usłyszałem...

Klap, klap, klap.

Krótkie, miękkie echo...

Czerń korytarza zdawała się gęstnieć.

Może księżyc, jedyne źródło półmroku wylewającego się zza

zakrętu, zbladł i uciekł za chmurę?

Klap. Klap, klap, klap...

Nasilające się. Zmieniające rytm.

- Tabashi-san? — zawołałem niepewnie. Mój własny głos wsią-

kał w miękką ciemność, nie wracał znajomym echem.

Odpowiedziała mi cisza. Długa i niespokojna.

I coś jakby szum drewna sunącego po wyślizganych prowadni-

cach. Drzwi.

Poczułem, jak kurczy mi się skóra na czaszce.

Może to niedawny sen? Może upiorna noc bez klimatyzacji i

wyczerpanie dniem pełnym ściągania artystek z balkonów? Może

echa starych legend i głupich przesądów połączone z niewyspaniem

i długotrwałym brakiem urlopu? Sam nie bardzo wiedząc, co robię,

przywołałem resztki nieużywanego od paru dekad języka z liceum i

trzęsącym się, nienaturalnie wysokim głosem zawołałem w

ciemność:

Coś zachichotało.

Sprint to mało powiedziane. Drogę z trzeciego na drugie, potem

korytarzem wokół skrzydła zachodniego, po schodach, dwoma

korytarzami, korytarzem i prosto do mojego mieszkania pokonałem

z szybkością nadświetlną.

Chyba znowu potknąłem się o ustęp w podłodze i zrzuciłem w

locie drzewko bonsai. Nie jestem pewien, bo cały czas wydawało

mi się, że goni mnie mój własny oddech.

Trudno. Kot pewnie już wysechł.

A jeśli nie, to zawsze można podłożyć ręcznik.

Interludium

Duchy karmią się emocjami.

Nie własnymi - te są tylko wspomnieniem, czyli esencją ich

mglistej, niespełnionej materii.

Ludzkimi. Ostrymi, barwnymi i namacalnymi.

Smakującymi życiem.

Wchłaniają szczęście, rozpacz, marzenia, ambicje, porażki,

wzniesienia i upadki, pożądanie, ból i spełnienie. Najedzone, zbli-

żają się o krok do świata realnego, chociaż same już nie pamiętają,

czym jest realność. Wiedzą jednak, czują, że każdy byt ma swój

cel, jest komuś albo do czegoś potrzebny.

A przynajmniej powinien być.

Jeśli zatem istnieją (straszę, więc jestem), to ich egzystencja musi

ku czemuś zmierzać. Może są gąbkami wchłaniającymi nadmiar

namiętności, niszczących delikatną materię świata? Może taka jest

ich rola?

Dlatego nader wszystko kochają teatr.

Dlatego każdy teatr jest nawiedzony.

Najgorzej, kiedy teatr jest opuszczony i straszy zakurzonymi

garderobami, nieużywanymi meblami, wyblakłymi kurtynami i

pustymi krzesłami. Porzucony teatr to najsmutniejszy rekwizyt tej

rzeczywistości.

I nie tylko tej.

Wtedy duchy próbują zapędzić żywych do gry.

Zwykle im się udaje.

Rozdział Siódmy

w którym kozetka strzyże, John rozbiera suszarkę, a Martin niebyje.

Niedziela, 4 lipca 1999

Na korytarzu kolejka, Dziwna, bo... siedząca. Przed

drzwiami do mieszkania pana Tabashiego. Aż tylu

kandydatów na kozetkę? Niesamowite. Rie i Chie miarowo

dyndają kozaczkami. Białymi, niestety. Na obcasach

grubości długopisu. - O, ty też do fryzjera? - pyta Rie.

Mrugam przez chwilę, usiłując zrozumiej. Fryzjer? Do bi-

blioteki, pralni, siłowni, sklepiku, o furo zdążyłam się przyzwy-

czaić; ale fryzjer? Co oni tu jeszcze mają, spa z masażem i sa-

lon pachinko?

- Nie... - Odruchowo poprawiam chustę związaną na karku.

-Nie... używam... fryzjera. -Może zrozumieją, że nie chcę o

tym mówić.

- A właściwie jaki ty masz kolor włosów? Długie czy krót-

kie? — Chie pociąga lekko za końcówkę czerwonej chusty. Od-

suwam się delikatnie.

—Nie chodzisz do fryzjera? Serio? — Rie patrzy z

niedowierzaniem, zupełnie jakbym powiedziała, że nie wiem,

jak używać szczoteczki do zębów.

—Dajcie spokój — odzywa się cicho Akemi, siedząca na

podłodze. Dziewczyny milkną posłusznie. Jestem jej

wdzięczna,

choć wyczuwam pewne napięcie za każdym razem, gdy jest

w pobliżu,..

Drzwi otwierają, się z hukiem i wypada z nich Australijczyk

ze wspomnieniem czerwonej czupryny. Wystrzyżone boki

zdradzają ślady spotkania z Szalonymi Nożycami.

- No! Teraz to już radiofanki się nie opraj Nie, żeby kiedy

kolwiek próbowały... - Chichocze John, po czym napotyka

mój wzrok. — Ooo. . Ups. . Aaa. . Ten. . Będziesz dziś na miso...?

-Z zakłopotaniem mierzwi bałagan pośrodku głowy.

Nie zdążam odpowiedzieć, bo drzwi przesuwają się ponow-

nie i ukazuje się w nich pomarszczona japońska twarz z koń-

cem nosa ozdobionym okularami bez oprawek.

- Kto następny?

Wstaje Andrew. Martin mówi coś do niego w niezrozumia-

łym języku, śmieją się. Będę musiała kiedyś spytać Martina,

dlaczego nazywa go NJ...

Na korytarzu kolejka, jak to zwykle do fryzjera — siedząca pod

ścianami. Miałem szczęście, że dotarłem zaraz po Johnie i

Andrzeju, bo za mną już sadowiła się cała dzieciarnia — Chie,

Rie & Co.

Wymachiwały zimowymi butami, jakby to nie był początek lipca.

Szczebiotały radośnie, jakby czekanie w kolejkach do fryzjerów

było najwyższą formą rozrywki. Nigdy nie zrozumiem kobiet.

- Proszę, szefie. - Andrzej uprzejmie zaoferował mi miejsce

przed sobą

-Jaki tam szefie - mruknąłem, myśląc jednocześnie: Jak to jaki?

Despotyczny! I nieumiejący słuchać... Rozmowa się nie

kleiła.

- Ciekawe, czy w więzieniach jest fryzjer? - powiedział nagle

Andrzej.

- Czy to jest pytanie?

- „Czy" pytające, nie wzięte liczebniczo — potwierdził.

- Nie wiem. - Wzruszyłem ramionami. - Na statkach jest.

- Skąd wiesz?

- Nieważne. Nie jesteśmy w więzieniu.

Andrzej patrzył z namysłem w małe, nieprzeźroczyste okienko

wysoko nad podłogą korytarza, naprzeciwko drzwi fryzjera.

- Kiedy ostatni raz stąd wyszedłeś...? — zapytał wreszcie.

- Miesiąc temu, po ostatnich postrzyżynach. Tabashi obcina

włosy, a nie głowy.

- Mam na myśli... z tego budynku.

- W zeszły czwartek.

- Odebrać pizzę...?

-Tak.

Znowu się zamyślił, tym razem na dłużej.

Przejechałem palcami po głowie, pod włos, zastanawiając się,

czy wyglądałbym młodziej ostrzyżony na zapałkę.

Na drugim końcu kolejki - jakieś zamieszanie. Dziewczyny

przypuściły chichotliwy atak na Amandę, która wyraźnie skrępo-

wana odsuwała się od rąk próbujących uchylić rąbka jej chusty.

- Czy ona jest... muzułmaninką? - szepnął do mnie Andrzej.

- Mówi się: „muzułmanką" - odmruknąłem. — Chyba jest, ale

na pewno niespecjalnie ortodoksyjną. Wiele Malajek w ogóle nie

przykrywa głowy. Poza tym to nie jest hidżab, tylko ozdobna chu-

sta. Może ją lubi i już. Wiesz, typ artystyczny. Musi mieć coś na

głowie.

- Na przykład papugę - zasugerował Andrzej.

Nie mogłem się powstrzymać i parsknąłem śmiechem na myśl o

Papudze pod ortodoksyjnymi nożycami Woźnego.

Z gabinetu wychynął mocno zaczerwieniony John, dziś w pa-

siastej, czarno-białej koszuli. Wyprostował się aż po sufit i pogła-

dził z zażenowaniem po rudej szczecinie nad uszami.

- Co się tak gapicie? - powiedział. - Zaczekajcie, aż was do

padną Szalone Nożyce.

Zachichotał potem głupio, rzucił coś o swoim fanklubie, którego

nie miał, i pobiegł do rozgłośni.

- No, wchodź — szturchnąłem Andrzeja.

- Czekam na E!— wyjaśnił.

- Na co?

- Na E! Nie pamiętasz? Jak z awołam „E!" to pan wejdziesz! — wy-

recytował z nadzieją.

Despotyczni szefowie nie mają poczucia humoru. I, jak wiado-

mo, nie słuchają. Jak on mógł coś takiego powiedzieć... O mnie? JA

nie słucham?

W tym momencie zza drzwi gabinetu rozległo się słabe EL

Było to prawdopodobnie irrasshaimasEl, czyli „zapraszam".

Znowu nie mogłem się powstrzymać i parsknąłem śmiechem,

Andrzej odsunął drzwi, wypiął pupę w ukłonie i zniknął.

Objąłem ramionami kolana i wbiłem wzrok w biało-czerwone

pasy wirującego walca, który Tabashi-san instalował na takie okazje

na ścianie, w samym rogu korytarza, koło stojaka na kapcie gościnne.

Pasy pełzły hipnotyzująco do góry, symbolizując Radio Yoko-

hama: meandry i owijanie w bawełnę.

Ale również jakiś postęp.

Wtorek, 6 lipca 1999

Dobrze jest czasem nie być.

Dziś właśnie mnie nie było.

Siedziałem sobie cichutko w kąciku własnej reżyserki, dmucha-

jąc w kubek herbaty i trenując niebycie.

Szło mi coraz lepiej.

Andrzej tymczasem trenował sztukę bycia Zastępcą Realizatora,

podczas kiedy John udawał Producenta. Obiektem ich wysiłków

było już nie Y2K w całej swojej wrzaskliwej krasie, tylko

fundament i fundacja zespołu — perkusista.

Szło powoli, bo John pełnił podwójną rolę - producenta i re-

alizatora. Jako producent nie powinien przejmować się kątem

ustawienia mikrofonu nad werblem, tylko wymagać od nas, ma-

lutkich technicznych, osiągnięcia Dźwięku spójnego z jego Wizją

Artystyczną i Komercyjną.

Niestety, nauka takiego obmikrofonowania perkusji, żeby

brzmiała zgodnie z naszą Wizją, trwa kilka lat, a nie kilka miesięcy.

Andrzej robił postępy, ale do zawodowca brakowało mu mniej

więcej czterdziestu następnych sesji. Na razie musiał być

wspomagany przez Johna.

Wczoraj próbowałem włączyć się do akcji. Może wtedy

ustawianie mikrofonów zajęłoby dwie godziny, a nie osiem. John

ubzdurał sobie jednak, że Andrzej musi się sam nauczyć, i to na

własnych błędach; a mnie najlepiej gdyby przy tym nie było.

- Ciekawe, kto będzie płacił za te błędy — mruknąłem do swo

jej herbaty. - Czas studyjny kosztuje.

Na szczęście nie usłyszeli, bo wkroczyłem właśnie na wyżyny

sztuki niebycia.

- Stop! - krzyknął nagle John, gdzieś koło pierwszego refrenu

„Shin harumagedon". - Andrzej? Słyszałeś? Fenomenalne!

Fe-no-me-nal-ne, mówię! Co to było? Wszystkie maszyny stop!

Sięgnął do pawiana.

- Yoshi? Uderz w dużego toma. Świetnie. Jeszcze raz. Mocniej.

I jeszcze... Nie, nie brzmi... A przed chwilą był taki wspaniały,

chropawy pogłos... Czekaj! Pewnie coś z zewnątrz! Uderzaj dalej!

- Słyszałeś to? — zwrócił się do mnie.

- Nie, bo mnie, zgodnie z wolą szanownego producenta, nie ma -

nie odpowiedziałem.

John potrząsnął w desperacji rudym jeżem i wystrzelił z reżyserki

jak kula armatnia, pudłując w spotkaniu z framugą drzwi tylko o

milimetry.

Yoshi posłusznie walił miarowo pałką w bęben.

To nie jest sesja „po ścieżce" - pomyślałem. - To jest cyrk.

John wrócił po pięciu minutach, niosąc triumfalnie w obu rękach

wyciągniętych przed sobą— jak gotowy do strzału pistolet -

suszarkę do włosów. Różową.

- Nie uwierzysz, stary! - zaczął wołać w moim kierunku, po

czym przypomniał sobie, że mnie nie ma, i kontynuował już do

Andrzeja: — Hej! Ty też nie uwierzysz! Ikeda suszył tym ściany po

wczorajszej ulewie! To wszystko wyjaśnia!

- Co wyjaśnia? - zawołał Andrzej, przekrzykując miarowe

bummm, bummm, bummm, dudniące od dziesięciu minut z monito-

rów; twardo, miarowo i bezlitośnie, jak jakieś koszmarne wahadło

śmierci.

John pochylił się nad mikserem i ściągnął wiewiórę.

- Co wyjaśnia? Pogłos! Cudowny, wibrujący pogłos z tomów

wyjaśnia!

- Errr... suszarka go wyjaśnia...?

- Tak! Widzisz, w suszarce do włosów jest silniczek. Wiesz,

gdzie Martin trzyma śrubokręty? Super, daj jeden. Nie, mały

krzyżakowy daj. O, świetnie. Zaraz ci pokażę...

Usiedli na dywaniku pod ekspresem do kawy i przystąpił do

wiwisekcji suszarki.

Nie spodziewałem się, ile radości może płynąć z niebycia.

- Widzisz? - mruczał John pochylony nad bebechami ex-su-

szarki. — Tu są szczotki. Tak to się fachowo nazywa... elektrody,

które przekazują prąd do wirującego wnętrza silnika. Szorują po

tym walcu z nacięciami... I jak się zużyją, to sieją.

- Tak jak... twoja radiostacja kiedyś siała...? Bo się pupa... zna-

czy... ziemia zepsuła?

- Tak. Ale trochę inaczej. Silniczek wpuszczał do sieci elek-

trycznej zakłócenia. Nasze przedwzmacniacze są zasilane prądem, a

ten prąd był skażony zakłóceniami. Rozumiesz?! Tak samo, jak

kiedy Tabashi włącza ten stary odkurzacz na parterze i we

wszystkich telewizorach w części hotelowej pokazują się paski...

Oczywiście mamy filtry sieciowe, ale zakłócenia silnika mogą być

tak mocne, że się przebiją przez filtr. Rozumiesz? Ale co za

brzmienie! Od lat takiego szukałem! Wiesz co? Skręcimy suszarkę

i spróbujemy to powtórzyć!

Chwycił śrubokręt, kiedy drzwi reżyserki powoli się otworzyły i

zajrzała przez nie głowa Yoshiego.

-Ja bardzo przepraszam, ale...

- Co tam, Yoshi? - zawołał wesoło John. — Skręcamy ci suszarkę!

- A... czy ja mam nadal uderzać w toma...?

Zapadła cisza.

- Ja nie jestem — nie powiedziałem.

- Sorki, Yoshi — powiedział John, drapiąc się w rudego jeża. -

Zaraz skończymy. Idź sobie na kawę z automatu, co? Czekaj! -

Sięgnął do kieszeni. - Kup mi puszkę. Zimną, z mlekiem. An

drzej? Nie? OK. Mar...

Spojrzał na mnie i otworzył usta, ale zaraz je zamknął.

- Dobra, to tylko jedną. Dzięki!

Kiedy Yoshi wrócił z wąską, oszronioną puszką, suszarka była

już zmontowana (minus mała, tajemnicza blaszka pozostała po

operacji) i przechodziła testy.

- Eeetoo... po co wam suszarka? - zapytał perkusista.

- Hi, hi... Nie zgadniesz! - odpowiedział Andrzej.

- Pewnie John-san chce, żebym grał... goręcej. Z ogniem? -zgadł

Yoshi, mrugając szelmowsko do Zastępcy Realizatora.

John dostał ataku radości, zakończonego czkawką i prychnię-

ciem kawą na podłogę.

Moją podłogę.

Gdybym był, tobym mu przyłożył w ucho. Ale nie byłem.

Nie było mnie jeszcze bardziej, kiedy Yoshi rozpoczął kolejny

tejk, z Johnem obsługującym konsoletę, a Andrzejem - suszarkę.

Zastępca Realizatora przy każdym przejściu po tomach ryt-

micznie szarpał palcem wskazującym za przycisk dmuchawy, stojąc

na środku studia i podrygując do rytmu, żeby się lepiej wczuć w

swoją rolę.

Są takie dni, kiedy niebycie jest jedyną formą gwarantującą za-

chowanie zdrowia psychicznego.

Środa, 7 lipca 1999

— ...i wtedy mnie znaleźli — opowiadam po raz nie

wiem który tę samą historię.

Siedzimy na podwórku, przed wejściem. W LDK

coś się stało z klimatyzacją. Zaczęła kichać, aż w końcu pod-

dała się zupełnie. W oczekiwaniu na Technicznego wynieśli-

śmy miso (dziś w postaci bezmisowej, ale równie pysznej) i resz-

tę schadzki na zewnątrz. Może nie jest chłodniej, ale

przynajmniej lekko powiewa... czasami.

- Dajcie mu rybę, on nie znosi tempury - mówi Akemi, wska-

zując na Debiru, który przysiadł w odpowiedniej odległości od

swojej miski, z godnością owijając się ogonem i patrząc z wyrzu-

tem w przestrzeń. Andrew, klęcząc przy niskim parapecie, kroi ka-

wałek surowego łososia na półcentymettowe kosteczki i podaje

jedną z nich kotu. Łaskawie zaakceptowana ryba zostaje zamienio-

na miejscem ze wzgardzoną tempurą krewetkową. Koniec świata.

- Dobrze, ale po co właściwie wdrapałaś się na ten ślepy

balkon? - Koniecznie chce wiedzieć Chie.

- Boo... tam była taka prosta droga. Logiczna. I przyjemna,

z małą przewieszką i zacięciem w miejscu, gdzie łączą się ko-

rytarze... — Przerywam, bo odpowiada mi pytanie kilku par źre-

nic: „Ale o co, przepraszam, źe tak powiem, hę...?".

- Wspinaczkowa droga w sensie... — dodaję w nadziei, że to

coś wyjaśni.

„Że niby kogo i którędy. ,?" — pytają oczy,

Ups.

No trudno, gdy się powiedziało "a", to trzeba powiedzieć

„zebra", jak mawiała babcia Janaki Biorę głęboki oddech.

- To właściwie jest dość proste. Zanim się wyjdzie do skle

pu, szczególnie pierwszy raz, trzeba sobie zaplanować drogę.

W takim Tokio na przykład... Kto był, ten wie. Żeby się nie

zgubić. Przy wspinaniu tak samo. Jedyna różnica polega na

tym, że jedna droga przebiega w poziomie, a druga w pionie...

— Wspinasz się? Ładne rzeczy.. - zachichotał Kuni.

—Zawsze myślałem, że do tego potrzebne są silne ręce, a ty,

wybacz, na kulturystkę nie wyglądasz... - rzuca Tomo, mimo-

chodem przygarniając kota. Debiru obrzuca go wyjątkowo

przychylnym spojrzeniem i żąda dogłaskania drugiej strony.

—To taki mit, że wspina się, wisząc na rękach. Fakt, na po-

czątku każdy tak robi, ale to wynika raczej z braku umiejętno-

ści balansowania i używania siły nóg i kręgosłupa, i.. Rozbu-

dowane mięśnie raczej by przeszkadzały.

Czuję się trochę dziwnie, bo łyżki i pałeczki zawisły w powie-

trzu - pomiędzy ciszą a ciszą jest tylko mój głos. Niezwykła sy-

tuacja, bo na misoschadzkach panuje zawsze jarmarczny gwar.

—Ale to chyba... nie dla kobiet? - odzywa się Rie znad ra-

mienia Tomo, na którym oparła w zamyśleniu brodę. I talerzyk

z temputą,

—No cos ty! Wspinaczka jest najbardziej naturalnym sposo-

bem poruszania się człowieka! - Widząc na twarzach rozba-

wienie pomieszane z niedowierzaniem, dodaję szybko: - Po-

patrz na małe dzieci. Zanim zaczną dobrze chodzić, co robią?

Wspinają się! Po meblach, schodach, rodzicach. . Tak samo gdy

podchodzisz pod stromą górkę - łatwiej podeprzeć się czy

podciągnąć, niż iść na samych nogach.

—NOj w sumie...

—A wiesz co? — Świta mi nagle pewna myśl, więc wstaję. -

To nawet nie takie trudne! Właściwie każdy potrafi się wspinać,

tylko nie każdemu się chce. Chodź, pokażę ci! - Podaję rękę

Rie, a ża nią wstają Tomo i Cnie.

—Ja... No nie wiem... Bo ja nigdy...

Powoli zdejmuję buty i ustawiam je równo przy wejściu.

Podchodzę boso do drzwi pakamery, tej zewnętrznej, i przez

chwilę uważnie studiuję pokruszony mur.

- Widzisz to? Świetne na stopień. A tu z łatwością można

się chwycić. - Pokazuję i przystawiam się do pionowego pęk

nięcia między niskim okienkiem a łączeniem korytarzy. - Spró

buj! Możesz iść za rnną, nie będzie wysoko. Będziemy iść

w bok, nie do góry.

Kie przygląda mi się przez moment nieufnie. Wolno swingu-

ję na zaimprowizowanym trawersie, czyli zwisając na swobod-

nie wyprostowanych ramionach, jak mają w zwyczaju orangu-

tany, przemieszczam się w bok, ani przez chwilę nie dotykając

ziemi. Już myślę, że nic z tego nie będzie, kiedy mała rozjaśnia

się i... ciska kozaczki pod mur. Po minucie różowe skarpetki

tkwią w dziurze pół metra nad ziemią.

- Taaak? I co teraz?

- Tam! Tam masz taki uchwyt! - Niespodziewanie odzywa

się milczący dotąd Yoshi.

- Fajne... O, tutaj...

- A ja nie wiem, co dalej - słyszę mruczenie w wydaniu

damskim i ze zdumieniem zauważam, że niedaleko Rie i Chie

Akemi wpiła się w mur i stoi ze stopą na wysokości pasa. Chie

zeskakuje raz po raz na ziemię i próbuje od nowa.

- A w butach też można?

- Można, ale niekoniecznie w tych. Jakbyś miał trampkii to

co innego... Ale tych raczej szkoda, zarysują się. - Obrzucam

spojrzeniem szpiczaste czubki Kimiego,

- Doobra! - mruczy przeciągle i, maskując ekscytację miną pod

tytułem „czego to się już w życiu nie robiło", obiema rękami ujmuje

każdy but z osobna, ściąga i dołącza do tej niezwykłej procesji

- Aaa... co z rękami? Będę mógł jutro grać? - Yoshi ma in-

ne obawy.

- Aaa co, za dużo sake? - przedrzeźnia Tomo, podtrzymu-

jąc Chie między łopatkami i doprowadzając do wybuchu chi-

chotów na ścianie.

- Spokojnie, jeżeli nie przesadzisz, nie powinno być proble-

mu. I nie stawaj sobie stopą na dłoń, jak obecny tu Andrew. -

Klepię Yoshiego zachęcająco po ramieniu. W przelocie łapię

spojrzenie Akemi, ale jakieś takie.. przyjazne. Chyba.

Debitu przygląda się bez zdumienia. Nie takie rzeczy wi-

dział już w tym dziwnym miejscu.

Śmiejąc się, skacząc, trawersując i wygłaszając coraz to nowe

odkrywcze uwagi, nie zauważamy, że powoli zapada zmierzch.

- Aha, tu się wszyscy podzia. . - Wstawia głowę przez uchylone

drzwi Martin. Realizatorska szczęka powoli opada w dół. I znika.

Trzask.

Po chwili drzwi uchylają się znów, a w szparze ukazuje się

głowa z zamkniętymi oczami. Andrew zeskakuje na ziemię.

Powieki uchylają się, ukazując niebieskie zaskoczenie.

- Epidemia jakaś? I wszyscy idziecie na ślepy balkon???

- My, szefie, żeby się rozruszać. .

-Ja... my... tak tylko... - Czuję się trochę winna, ale Rie i Chie

zeskakują z muru i podbiegają do Martina.

- Chodź, chodź! Spróbuj! Każdy to potrafi! - Śmieją się jed-

na przez drugą, ciągnąc lekko oniemiałego Martina za rękawy.

- Nie! Nie, nie, nie, NIE! Ktoś musi pozostać normalny

w tym pokręconym świecie! Ja tylko wpadłem na miso...

- Tak panjat, tak makan - rzucam w zamyśleniu hasło mojej

dawnej ekipy dzieciaków z rodzinnego miasta.

- Makaron? Spaghetti dziś?

- Nie, to po malajsku „Nie ma wspinu, nie ma jedzenia". . —

odzywa się nagle Hirō.

- Adakah anda berbahasa Mełąyt ? Mówisz w bahasa?!

- Ykbm... sedikit saja... tylko troszeczkę.

- Naprą..

- Słuchajcie, klima już działa! Co nie znaczy, że światło

w korytarzu także, hi, hi... Coś za coś, jak mawiali starożytni

Indianie! O, a to coś to łosoś? Sashimi? - Wpada rudy tajfun,

będący niegdyś fryzurą Johna. Zanim ktokolwiek ma szansę

zareagować, sięga pałeczkami do miski z pokrojoną rybą, sto

jącej na niskim parapecie.

- Nie!!! To jest.. - jęknęła Akemi.

,—:Czeszcz, sztary, jak leczi —John, przeżuwając, klepie Debi-

ru, który, obrzuciwszy go spojrzeniem pełnym nagany, odwraca

się i z godnością, podniesionego pionowo ogona oddala się na

bezpieczną odległość. — No co...

- Nie lubi cię. Wsuwasz mu kolację...

- O, serio? Sorry, kot. Słuchajcie, jest sensacja. Asabi dla te-

go, kto zgadnie, kto zapowiedział się z wizytą na przyszły ty-

dzień!?

- Szefowa?! Nareszcie, czas najwyższy - z nadzieją w głosie

rzuca Martin.

- Nic z tego. Ti-Wi. Te-le-wi-zja...

- Dobra robota, kolego Yoshi - powiedziałem, wchodząc

do studia.

- Dziękuję... John-san już poszedł?

- Zaraz wchodzi na antenę. Zadzwonił do mnie, żebym cię do-

kończył.

- Ale nie wykończył?

Przerwałem zwijanie kabla mikrofonowego i podniosłem głowę.

Yoshi, ubrany w biały T-shirt i prostą, jeansową kurtkę bez ani jed-

nego ćwieka, siedział za bębnami. W mroku kabiny perkusyjnej

(wolał nagrywać po ciemku) pochylał się nad otwartym laptopem,

rozstawionym na bordowym, włochatym ręczniku z ofuro, pokrywa-

jącym membranę dużego toma. Stuknął kilka razy w klawisze i

światło ekranu zmieniło się, zabarwiając mu twarz na zielonkawo.

W tym fachu spotyka się wszystkie typy ludzi.

Nawet Japończyków z całkiem niejapońskim poczuciem humoru.

Zebrałem zwoje jasnożółtego kabla i usiadłem na podłodze, w

drzwiach kabiny, opierając się plecami o framugę. Zacząłem je

metodycznie zwijać w duże, równe pętle.

- Co tam piszesz?

- Pracę dyplomową. Studia zaoczne..;

- I znajdujesz na to czas?

- Trzymanie czasu to moja specjalność. — W niebieskiej po-

świacie z ekranu laptopa błysnęły błękitnawe, wyszczerzone w

uśmiechu zęby.

Kabel zwinął się nierówno i sterczał niechlujnie odstającymi

pętlami, więc go raz jeszcze rozwinąłem i zacząłem od nowa, przy

każdej pętli delikatnie skręcając opuszkami palców, tak żeby się

ułożyła równiutko obok poprzednich. Kątem oka widziałem

skupioną twarz Yoshiego, oświetlaną co chwilę inną barwą z

ekranu. Za nim las statywów i bębnów topił w mroku swoje

kontury, śpiąc i czekając na zmartwychwstanie.

- O czym ta praca? - zapytałem.

- Raczej o kim... John Keats. To był Anglik. Poeta. Jemu też nie

starczyło czasu...

- Tak się śpieszył?

- Wiedział, że umrze młodo. Czuł to... Czuł... Jak to jest po an-

gielsku? Furastorēshon...?

- Frustrację.

- Frustrację, że nie zdąży wszystkiego napisać, doświadczyć,

przelać z serca na... Nie, źle to tłumaczę. Posłuchaj.

W głuchej przestrzeni wytłumionej kabiny perkusyjnej za-

brzmiały słowa o mocy niestłumionej cichym głosem ani lekko

zacinającym się, japońskim akcentem:

Gdy mnie ogarnia lęk, że być przestanę, Nim

pióro cały plon myślenia zbierze, Nim stosy

książek nad tym zżętym łanem Staną jak

ciężkie od ziarna spichlerze;

Gdy widzę nocą, jak nade mną krąży Chmura

postaci w balladach ukryta, I myślę o tym, że

mogę nie zdążyć Za ich cieniami, choć je

prawie chwytam;

I kiedy czuję — człowiek małej wiary — Że i ty

znikniesz razem z gwiazd obiegiem, Że nie

dosięgną mnie już nigdy cząry Ślepej miłości

— wtedy świata brzegiem Sam idąc myślę tak

długo, aż w końcu Miłość i sława w pustym

giną słońcu17.

Nie wiem, jak długo trwała potem cisza.

Słuchałem w niej słów, które już przebrzmiały.

Zamyślony, trzymałem na wyciągniętej ręce symetryczną, bla-

dożółtą pętlę, jak jakieś ciało obce.

Yoshi trwał nieruchomo, a ekran tym razem zabarwił mu twarz

na sino.

- Ty... też się boisz, że nie wystarczy ci czasu? — zapytałem,

wzdrygając się na dźwięk własnego — dziwnie obcego — głosu.

- Tak — odpowiedział, po prostu i naturalnie. — A Martin-san

się nie boi?

Czwartek, 8 lipca 1999

- A po południu co robisz? Wieczorem znaczy? -

Hmm.... Nie jestem pewna. Na razie nagrałam

dwa utwory, sama nie wiem, czy ostatecznie, bo An-

drew nie ma zwyczaju wypowiadać się na temat jakości tego, co

udało się wypocić w studiu... Chyba przejął ten zwyczaj od

swojego Mistrza, Jeszcze muszę spotkać się z Hayakawa-san,

który miał mi pokazać coś w związku ze strojeniem się w trak-

cie sesji. A później... muszę wymyślić, co gotuję, bo dziś moja

kolej. A co?

17 Tłum. Juliusz Żuławski.

- Nie, nic, tylko. . Bo wiesz, Kimi, Tomo i Hiro wymyślili, że

fajnie będzie jeszcze raz urządzić taką misoschadzkę jak wtedy.

No... na podwórku.

Chie mruga zabawnie niebieskimi.rzęsami. Usiłuję zrobić

poważną minę, ale ten żywy obrazek HelloKitty przyprawia

moje kąciki ust o niekontrolowaną serię drgań. Mała zauważa

go i dostaję przyjaznego szturchańca.

- Wiesz, sam fakt, że Hirō się odezwał. . - mówi niemal zachę

cająco Akemi. Jej migdałowe oczy przewiercają mnie na wylot.

-Jasne, nie ma sprawy. To o ósmej, OK? - pytam, chcąc jak

najszybciej zakończyć rozmowę. Jakośs niewygodnie mi we

własnej skórze...

- Świetnie. Przekażę reszcie - oznajmia dziwnie grobowym

tonem i po krótkiej chwili jest już tylko szelestem powłóczystej

spódnicy za rogiem korytarza.

- Chie? Czy ja jej coś.. ? - bąkam niepewnie, nie chcąc na-

wet domyślać się przyczyn.

- Nie, chyba nie... A wiesz? Znalazłam u siebie takie przy-

ciasne tenisówki, chyba lepsze to niż wspinanie się w skarpet-

kach, co? Bo z ostatnich niewiele zostało... Zobacz, takie, o. -

Wyjmuje zza pleców parę różowych, gumowych bucików

w kopciuszkowym rozmiarze. W gwiazdki.

- A tak, jak przyciasne, to nawet lepiej! Prawdziwe buty

wspinaczkowe żiwsze są mniejsze niż normalne... Czekaj, po-

każę ci. Czemu właściwie stoimy w progu?

Wyciągam zza futonu parę dobrze wysłużonych, pomarań-

czowo-żółtych butków o bardzo azjatyckiej nazwie red chili,

choć w całej Azji na próżno ich szukać (w przeciwieństwie do

samego chili). Dobrze mieć wuja żeglarza... Stawiam jeden na

podłodze, tuż obok mojej bosej stopy, wyraźnie większej od

całego buta. Chie wybucha śmiechem.

-Prawie jak do baletu... Daj spróbować! Ajć! Lecę!!!

Lądujemy na futonie, Mała z jednym butem do połowy na

stopie i ja - usiłując złapać ją w locie. Rozchichotane jak pso-

diwe dzieci nie zauważamy, że w progu...

- Ykhra... przeszkadzam? To ja...

-

NIE! Skąd... To znaczy... - Staję na równe nogi.

Zbieram siebie i Chie z podłogi, mimo klimy czując, że mo

je policzki gwałtownie purpurowieją.

- Dobra, czyli zabieram dziś buty. Super. To do wieczora! —

Nie przestając chichotać ani na chwilę, Chie łapie swoje różo

we skarby i znika w podskokach.

Dyskretnie poprawiam węzeł chusty na karku.

- Ja tylko.. Bo zostawiłaś na sofie... Myślę, że to twoje, do

nikogo innego nie pasują takie teksty.

Yoshi podaje mi rulon kartek. Wyglądają, jakby ktoś na nich

usiadł.

- Rzeczywiście, szukałam ich całe rano, dzięki wielkie! Na

sofie? Całkiem prawdopodobne. Spędzam tam połowę życia...

Ręka, którą sięgam po kartki, natrafia na ciepło jego ręki. I na-

gle stoję w kręgu, zamknięta szczupłym ramieniem Yoshiego.

Podświadomie popycham lekko drzwi, które wślizgują się

we framugę, cicho dzieląc przestrzeń na korytarz i (s)pokój.

Dwa tysiąclecia później, czyli mniej więcej po minucie, wy-

puszczam wreszcie powietrze z płuc i otwieram oczy. Stoimy

nadal przy drzwiach, tylka.. Mój policzek na jego piersi, zupeł-

nie jakby tam właśnie było jego miejsce... Po chwili czuję do-

tyk na ustach, powiekach. Delikatny, ale nie nieśmiały. Pewny.

Bezpieczny. I w jakiś niesamowity sposób. . znajomy.

- Yoshi, ja... — szepczę, gdy moja twarz, ujęta jego dłońmi,

znajduje się blisko, niebezpiecznie blisko.

- Pozwól mi. Proszę. -

Ale Ak...

- Proszę.

Przestrzeń między nami przestaje istnieć.

Nareszcie.

Piątek, 9 lipca 1999

Wzajemne unikanie się wzrokiem w ograniczonej

przestrzeni reżyserki jest więcej niż umiejętnością. Jest

sztuką.

- Przygotowałeś taśmy? — zapytałem, patrząc wszędzie, tylko

nie na Andrzeja. Niestety, znajdywałem go na przecięciu wszelkich

możliwych linii wzroku.

- Tak, bo John chciał, żebyś przesłuchał nagrania Yoshiego z

całego tygodnia... Potrzebna nam twoja opinia... - zaczął Andrzej, z

oczami wbitymi w fascynujący punkt na ścianie, czterdzieści pięć

centymetrów w prawo i metr powyżej ekspresu do kawy.

- Wiem, wiem. Prosił mnie po obiedzie — przerwałem, przy-

glądając się z zaciekawieniem nieco inaczej niż zwykle rozmiesz-

czonym wgnieceniom od łokci na brzegu stołu mikserskiego. John

ma chyba większy rozstaw łokci ode mnie.

- To zupełnie normalne - kontynuowałem - że realizator prosi o

konsultację starszego, bardziej doświadczonego kolegę. Sam tak

kiedyś będziesz robił. Mam nadzieję. No, wrzucaj pierwszą taśmę.

Jest? To podciągnij słonia i jedziemy.

Odsłuchiwanie pierwszego numeru upłynęło mi na oglądaniu

ściany nad drzwiami i zastanawianiu się, czy Andrzej wie, że sły-

szałem, jak nazwał mnie Despotycznym Szefem. Który, co gorsza,

Nie Słucha.

Pewnie wie, bo sam zdejmował kubek z pawiana. Pytanie, czy

wie, że ja wiem. I czy wie, że ja wiem, że on wie. I czy...

Przebrzmiało ostatnie finale na kotłach.

Pstryknąłem w anakondę.

- I jak? - spytał, oglądając dywanik.

- Przysiągłbym, że jej tam kiedyś nie było.

- Że kogo?

- Dziurki po gwoździu, zaraz nad framugą drzwi... Nieważne

- mruknąłem.

Zapadła cisza przerywana tylko szumem dwóch par spojrzeń

omiatających reżyserkę, hamujących raptownie w momentach za-

grożenia kolizją.

- Errr... A co ty myślisz o nagraniu? - zagadnąłem, w braku

lepszej koncepcji.

- No... Dziwnie jakoś brzmi. Sucho.

- Aaa, to akurat normalne, widzisz. - Ożywiłem się. - Gdyby

John nagrał bębny z pełnym, bogatym brzmieniem, nie zmieściłyby

się do miksu. Wszystko by zdominowały i porozlewały się na

pozostałe instrumenty. A jakby je ściszyć, brzmiałyby niewyraźnie.

Nie chodzi o to, rozumiesz, żeby instrument sam dobrze brzmiał,

tylko w miksie z innymi. Zaczekaj, aż dogramy bas, zaraz zoba-

czysz różnicę. Perkusja musi ładnie siedzieć w kontekście pozo-

stałych... - przerwałem, cudem unikając zderzenia ze wzrokiem

Andrzeja. - No, nic, chyba nie było źle. Dawaj drugie nagranie.

Ostatnia taśma wyskoczyła z ADAT-a. Powstrzymałem odruch

spojrzenia w bok i pociągnąłem ostatni łyk zimnej już herbaty.

Andrzej włożył mi do ręki nowy kubek, patrząc przy tym w sufit i

nie oblewając mi spodni wrzątkiem. Chłopak staje się coraz lepszy.

- Przeczytasz?

Obróciłem się do niego plecami, żeby lepiej słyszeć.

- Nagrania jeden, dwa, trzy: bez większych uwag - zaczął. -

Nagranie cztery: w dwudziestej ósmej sekundzie koma szesnaście

setnych nieznaczne zwolnienie przed przejściem. Powrót na raz

prawidłowy. Nagranie pięć: mocno spóźniony akcent na...

- Dobra - przerwałem. - Dalej pamiętam. To mamy problem.

Trzeba będzie dograć ten akcent.

- A nie da się... bo ja wiem... wkleić?

- A! — Podniosłem palec i, czując nagły przypływ dawnego

animuszu, wcelowałem wzrok w brzuch Andrzeja. Miałem wra-

żenie, że się cofnął o kilka centymetrów. - W tym sęk!

- Co...?

- Sęk! Deska drzewnianna, w środku sęk.— Roześmialiśmy się,

ale jakby z przymusem. - Montaż na tych starych pudłach -

wskazałem na otaczające nas rusztowania szafek — wymaga tech-

nik z epoki cesarza Jimmu. Taki japoński król Ćwieczek, dla twojej

informacji. Gdyby szefowa wreszcie zainwestowała w sprzęt

cyfrowy, chwyciłoby się ten akcent myszą i przesunęło go na

ekranie o kilkadziesiąt milisekund wte czy wewte. A tak — trzeba

dograć. Rozumiesz?

- To... zawołać Yoshiego...?

Podniosłem głowę na zegar. W ostatniej chwili zdając sobie

sprawę, że Andrzej zrobi to samo, wróciłem zręcznie wzrokiem na

podłogę inną drogą.

- Za późno - zdecydowałem. - Wiesz, to tylko jedno uderzenie

w werbel. Sami dogramy. Umiesz uzbroić ścieżki? No to do boju.

Po kwadransie Andrzej siedział za perkusją, uzbrojony w parę

słuchawek i największą pałkę, jaką znaleźliśmy na zapleczu.

- Mocniej - wołałem do mikrofonu. - To w ogóle nie brzmi!

Musi być tak, jak inne akcenty, inaczej wyjdzie rachitycznie... Nie,

nie wystarczy zwiększyć głośność; werbel inaczej brzmi, gdy się

w niego porządnie przywali! Nie tylko głośniej; inaczej! Soczy

ściej! Masz zrobić brzmienie Yoshiego, OK? No, pokaż, ile masz

pary w tych młodych łapkach. Dawaj!

Andrzej w desperacji chwycił pałkę oburącz i zamachnął się,

jakby to był cep.

Wyszło głośniejsze, ale nadal rozmyte i bezpłciowe „prask". O

dobre cztery decybele poniżej tego, co produkował Yoshi. Skąd w

tym szczupłym Japończyku tyle siły?

Westchnąłem i wdusiłem pawiana:

- Wracaj do reżyserki, zamieniamy się. Tu nie wystarczy siła.

Trzeba techniki...

Siadłem za perkusją i włożyłem słuchawki, żeby nie ogłuchnąć.

Na próbę lekko uderzyłem w werbel. Nastrojony. Spróbowałem

mocniej. I mocniej...

-Już lepiej, szefie! - zawołały słuchawki. - Ale ciągle za cicho!

- Czekaj — mruknąłem przez zaciśnięte zęby. - Nu, pogodi.

Raz, dwa Bam! cztery. Raz dwa ŁUPS! cztery. Raz, dwa

RRRĄB!!! cztery! Raz, dwa, AUĆ!

Pałka uderzyła o krawędź werbla, odskoczyła i, wyrywając się ze

zmordowanych palców, uderzyła w świeżo zagojony nos.

Krzywiąc się z bólu, ruszyłem do drzwi. Za drzwiami zwisała

firanka, czyli Amanda na framudze.

- Dobry wieczór - powiedziała, zeskakując. - Przyszłam zo-

baczyć, co się u was dzieje. Brzmiało to jak nocna lekcja perkusji.

- Musimy nagrać z szefem jedno uderzenie w werbel — wyjaśnił

Andrzej, zanim ktoś mnie zapytał, jak brzmi wykładnia oficjalna. -

Na TRZY dokładnie. I obu nam brak pary! Ma być mocno jak u

Yoshiego. Pokażę ci, jak to robiłem...

Zostawiłem ich w studiu i poczłapałem do łazienki, masując

nasadę nosa.

Po drodze uświadomiłem sobie, że w reżyserce też jest lustro,

bliższe o cztery zakręty i trzy schodki, więc wróciłem.

Chyba nie spuchł.

Już miałem zabrać się za wyłączanie sprzętu na noc, kiedy z

monitorów dobiegło... BAM.

Po chwili jeszcze głośniejsze i bardziej zdecydowane. Prawie...

yoshiowe.

Stałem przy lustrze, w samym rogu reżyserki, niewidoczny przez

szybę do studia. Kucnąłem, przeszedłem krokiem kaczki pod prawą

stronę stołu i, wyciągając ostrożnie rękę, przesunąłem po omacku

wiewiórę o kilka kresek do góry.

Monitory powiedziały:

- Widzisz, to trzeba całym nadgarstkiem... Jakbyś strzelał z ba-

cika. Czekaj, włóż drugą parę słuchawek, bo ogłuchniemy... Twój

szef je chyba gdzieś tu zostawił? O, dobrze. To teraz popatrz...

BAM. Pam, pa pa pam pam prrrrr... BAM. BAM!

Chwyciłem się za szczękę, ale chyba nie usłyszeli, jak opadała -

reżyserka jest dobrze izolowana.

- Waliłem z całej siły i nie wychodziło! Martin miał rację, tu

trzeba techniki... Bo Yoshi wcale nie wygląda na Herkulesa!

- Mocne palce też pomagają, ale przede wszystkim potrzebna

jest technika. Popatrz. Daj rękę, spróbujemy razem. Jak z bata...

-BAM.

Udało mi się wymacać żyrafę. Włączyłem nagrywanie. Oran-

gutan łatwo dał się rozpoznać, bo jest włochaty, a gumowe coś z

wypustkami było pewnie kałamarnicą. Podciągnąłem odrobinę, tak

żeby słyszeli w słuchawkach...

Z monitorów w reżyserce popłynęło oryginalne nagranie

Yoshiego, na które w odpowiednich miejscach - na każde „trzy" -

zaczęły się nakładać mocne, soczyste, energiczne BAM!!! z kabiny

perkusyjnej.

Bingo.

Czyli koniec świata.

DJ został producentem, lektor realizatorem, japoński perkusista

badaczem Keatsa, a soulowa piosenkarka — perkusistą zespołu

metalowego.

Kozetko, przybywam.

Krok, krok, krok, uskok, zakręt i wyjście na ostatnią prostą.

Zatrzymałem się z piskiem kapci.

Korytarz prowadzący do drzwi Woźnego był zupełnie ciemny.

To pewnie wynik napraw klimatyzacji prowadzonych ostatnio

przez pana Ikedę.

Ciemność jako taka nie jest mi straszna — znałem ten koryta-

rzyk jak własne kapcie i wiedziałem, że między krokiem ósmym a

dziewiątym trzeba lekko ugiąć kolana, bo piskliwe linoleum

przechodzi tam w zapadającą się ze starości matę tatami. Więcej

zagrożeń nie ma. Zatrzymało mnie co innego: postać ledwie ry-

sująca się w słabym świede niedomkniętych drzwi Woźnego, a

może z klatki schodowej za zakrętem na końcu korytarza. Po-

stać wkładająca właśnie kapcie, niewątpliwie po wizycie u pana

Tabashiego. Ubrana... tak, nawet jako czarny zarys na szarym de...

ubrana w staromodny płaszcz i kapelusz.

Postać wyprostowała się.

Chciałem coś powiedzieć, ale sam nie wiem, dlaczego postano-

wiłem dla odmiany... posłuchać.

Dobiegło mnie echo szeptu, słowa wypowiadane chyba do sa-

mego mroku:

- Nie może być...

Postać zafalowała i zniknęła za zakrętem.

Sterując po omacku na szarawą plamę u końca korytarzyka, pomy-

liłem rachubę kroków i o mało nie skręciłem sobie kostki, zapadając

się w tatami jedną stopą, a drugą potrącając jakiś stołeczek z ofuro.

Zapukałem i po zachęcającym wołaniu rozsunąłem ostrożnie

drzwi.

Pan Tabashi, ubrany w stary garnitur i domowy fartuch, przyjął

dzisiaj rolę Kustosza. Uzbrojony w półokulary bez oprawek i

trzymaną w białej rękawiczce miotełkę z piór na bambusowym

patyczku, zdejmował eksponaty z półek przeszklonych regałów.

Stałem przez chwilę i patrzyłem, jak odkurza jakąś mosiężną

gałkę do drzwi czy starego łóżka, a po niej anonimowy kawałek

ołowianej rurki przepasanej różową wstążką. Niektóre artefakty po

omieceniu piórami wracały na swoje miejsca, inne były prze-

noszone na blat kotatsu, pewnie do poważniejszego przeglądu.

- Proszę, Martin-san. Proszę się rozgościć. Kozetka czy...?

Pytanie zawisło w powietrzu, czekając na prawidłową odpo-

wiedź. Zastanowiłem się. Rząd eksponatów na kotatsu na pewno

nie był przypadkowy... I nie zachęcał do zajęcia miejsca na bez-

nogiej kozetce.

Kustosze nie prowadzą... kozetek.

Usiadłem na podłodze, wsuwając wyprostowane nogi głęboko

pod kotatsu.

Zapytać o cień w płaszczu? I kapeluszu? Nie.

Tak?

Nie?

Nie.

Sięgnąłem po pierwszy z brzegu przedmiot: ułamaną listewkę,

pomalowaną w ukośne, biało-czarne prążki.

- Z czym się to kojarzy panu Martinowi?

- Bo ja wiem...? Zebra? Szlaban? Nie mam pomysłu... Lekki

uśmiech uformował kurze łapki nad spuszczonymi na

czubek nosa okularami, tym samym zachęcając do dalszych prób.

- Fryzjer? Że niby jak te czerwono-białe, wirujące pasy...

Uśmiech się poszerzył.

- Trzeba przyznać, że bardzo panu Martinowi do twarzy w no-

wej fryzurze.

- Dziękuję... A właściwie dlaczego przed salonem fryzjerskim

zawsze jest taki wirujący biało-czerwony walec? I to chyba nie tyl-

ko w Japonii? — zapytałem w nadziei, że Tabashi-san nie ma na

coś odpowiedzi.

- Aaa, to bardzo ciekawa historia. Widzi Martin-san, fryzjerzy,

czyli cyrulicy, pełnili kiedyś o wiele więcej ról niż skracanie czu-

pryn i bród. Byli lokalnymi psychologami, dentystami, puszcza-

czami krwi (za pomocą pijawek, nie wiem, czy Martin-san uwierzy)

a także... pierwszymi chirurgami. I stąd właśnie symbol ich profesji

- te pasy przedstawiają zakrwawione bandaże. Ale proszę próbować

dalej - podjął, wyjmując mi z palców listewkę i trzymając ją

poziomo nad blatem.

- Zaraz, zaraz... Klaps! Boże, jak to jest po japońsku... Albo po

angielsku...

- Kachinko - pomógł Tabashi-san. - Po angielsku: klappabōdo.

- A tak, clapperboardl Filmy. Produkcja. Hollywood... Kino. Te-

lewizja?

Uśmiech pana Tabashiego poszerzył się o 0,2 milimetra, za-

chęcając do dalszych asocjacji.

- Telewizja... Teledyski. Zespół... Mają przyjść do nas kręcić

Y2K w przyszłym tygodniu, prawda? Będą... będą...

Kolejne 0,1 milimetra.

- Przeszkadzać! — wydusiłem w końcu. - Będą wtykać nosy.

Ciągnąć jakieś grube kable z... — wzdrygnąłem się - z Zewnątrz.

Rozłazić się będą. Gubić na piętrach... I zadawać Pytania. A prze-

cież my tutaj pracujemy! Mamy nagranie do zrobienia!

- Czy Martin-san czuje się tym... zirytowany?

- Zirytowany? Bo ja wiem... Nie, pewnie nie powinienem,

prawda? To dobra reklama dla studia i dla klienta, i w ogóle... Nie

takim sztormom daliśmy radę, tak...?

Jakby w nagrodę za moje wysiłki intelektualne, artefakt został

starannie wytarty irchą i wrócił na swoje miejsce, za przesuwaną

szybą półki.

Zamyślony, popychałem palcem różnokształtne drobiazgi po

blacie kotatsu. O: biały - no, może niegdyś biały - teraz pożółkły -

pasek twardego, nieco spękanego plastiku z zaostrzonymi końcami.

Lekko elastyczny, chociaż gdybym mocniej nacisnął, pewnie by

pękł. Przyszedł mi do głowy mechanizm powrotu klawiszy w

starych

organach

elektronicznych Hammonda, ale

nie

-

przymierzyłem palec - za szeroki. I za sztywny. Trzeba by mieć w

łapach parę kulturysty, a nie organisty.

- Nie wiem. Daję za wygraną. Wysiadam. Poddaję się...

Uśmiech zwiądł, nie pozostawiając wątpliwości, jaka jest opinia

Kustoszów o takich, co się Poddają wobec Zagadek Przeszłości.

- Ale ja naprawdę...

W porównaniu z Tabashi-san, Mona Liza pokładała się z ucie-

chy.

Wyciągnął rękę i wyjął mi z palców...

Fiszbin.

- Fiszbin - powiedziałem.

Uśmiech poszerzył się nieznacznie.

- Fiszbin. Z wykopalisk pana Ikedy na korytarzu. Kiedy szukał

pupy. Znaczy ziemi. I znalazł go...

Uśmiech zanęcał.

- Andrew!

Uśmiech zapłonął.

- Bo ja zupełnie przypadkiem postawiłem ten kubek na pawia

nie... I usłyszałem...

Tabashi-san ujął fiszbin w białe rękawiczki i napiął jednym pal-

cem.

- Że jestem...

Fiszbin wyprostował się z trzaskiem.

- Despotycznym Szefem!

- No OK, dobrze, fakt, może byłem trochę surowy wobec An-

drew, ale on musi zrozumieć, że reżyserka to nie plac zabaw... A

zawodu się uczy latami, to nie jest jak we współczesnej muzyce,

gdzie wystarczy garaż, gitara z deski i ufarbowane włosy...

Fiszbin został ujęty w dwa palce białej rękawiczki i delikatnie

pogładzony, pewnie w ramach przeprosin za tortury sprzed paru

chwil.

- Ale teraz jest bardzo niezręcznie, bo ja nie wiem, czy on wie,

że ja słyszałem... On uważa, że ja nie słucham ludzi, ale... Haya-

kawa sam mu zwrócił uwagę, żeby nie stawiał kubków na konso

lecie, więc on ten kubek zdjął, więc pewnie zauważył, że stoi na

pawianie i się domyślił... I teraz pewnie się zastanawia czy ja

wiem, że on wie, że ja wiem, że on mnie tak nazwał, i w ogóle na

siebie nie patrzymy...

Fiszbin zasłużył na zawinięcie w kołderkę z irchy i czułe po-

tarcie.

- Pewnie powinienem z nim pogadać, tak...? Wiem, starszy je

stem i w ogóle... Ale cała ta sytuacja z Y2K i wszystkim... John

mnie wysiudał z mojego studia i mam nagrywać tych... lektorów.

To wszystko mnie...

Odziany w rękawiczkę palec przejechał wzdłuż krawędzi fiszbi-

nu, po czym dotknął kilka razy końca, jakby sprawdzając ostrość

czubka noża.

- Niekomfortowa sytuacja, Martin-san?

- Właśnie. Niekomfortowa. Boję się, że wszystko wyleci w po-

wietrze... Boję się...

Nie zdążyłem wymyślić, czego się boję, bo moją uwagę przykuł

przedmiot zupełnie niepasujący do reszty śmie... to znaczy ar-

tekfaktów pokrywających blat k otatsu.

Róg.

Oprawiony w srebro, które przy bliższych oględzinach okazało

się tanim łuszczącym się chromem. Pewnie jakiś rekwizyt es-

tradowy... Niezatkany na końcu, więc chyba nie do picia z, tylko

grania na, a może do nalewania czegoś przez; Bogowie raczą wie-

dzieć, do czego kiedyś służyły rogi...

Róg.

- Miałem taki sen... - zacząłem.

Uśmiech aprobował.

Zachęcony, zrelacjonowałem oblężenie Radia Jerycho, w którym

przy pomocy ogłuszającego sygnału zagranego na rogu roz-

pędziłem czarne hordy atakujące nasze mury. I nocny spacer po

korytarzach, i...

Uśmiech przybrał aspekt zatroskano-pytający.

- Tabashi-san... Ja go chyba zobaczyłem. No... rozumie pan...

Uśmiech nie rozumiał.

- No, tego... Cha, cha... Znaczy... Ducha - brnąłem, zapędzo

ny w kozi... róg. - Ducha Jurija Siemieckiego... Tak, tak, wiem, to

pewnie przepracowanie i całe to wariactwo ostatnich miesięcy.

Wszystko się zmienia, nie jest, jak dawniej, w rodzinie... Andrew

i ten cholerny zespół, i recesja, i szefowej nie ma, i producent ca

ły czas w lesie, i Andrew... Najzdrowszy realizator dźwięku by

trochę zwariował, prawda? Prawda...?

Róg został delikatnie, prawie z czułością przejęty przez białe

rękawiczki. Które zaczęły go miarowo pocierać, przywracając

dawną świetność.

- I te dziewczyny! Co innego niż kiedyś, przychodziły nagry

wać i szły sobie potem w świat, przyciskając płytę demo do pier

si... A teraz się rozpełzają wszędzie, na mury włażą, drażnią, iry

tują... No, OK, o Amandzie nic złego nie mogę powiedzieć. Poza

tym gotują świetnie i nawet pomagają tym swoim pajacom coś

nagrać, bo są od nich inteligentniejsze, ale... Tu nigdy nie było ko-

biet! Dlaczego nie może być tak, jak dawniej? - Wytarłem rękawem

czoło. — Dobrze, że tylko duchy widzę, prawda...? — Roze-

śmiałem się chrapliwie.

Uśmiech przeszedł do fazy ojcowsko-dobrotliwie-kojącej.

Róg został po ojcowsku poklepany i położony do snu w swojej

gablotce.

Zrobiłem głęboki wdech i wydech. Oczyszczający ciało. I ducha.

Z kotatsu po kolei zniknęły eksponaty. Pojawił się czajniczek z

herbatą i pudełko chusteczek firmy Tissues of the Puppies.

Wychodząc, wręczyłem panu Tabashiemu małe zawiniątko.

- To tylko kilka mandarynek... Ostatnio była dostawa do skle

piku... Na zdrowie, Tabashi-san.

Podziękował poważnie, kłaniając się i odkładając miotełkę z

piór, żeby je starannie przenieść do czarnej, lakierowanej miski na

szafce.

Kiedy wkładałem już kapcie, coś mnie tknęło.

Odsunąłem ponownie drzwi o kilka centymetrów i zawołałem:

- Tabashi-san! Przepraszam, ale... Skąd ten klaps? Czy tu kiedyś

było studio filmowe?

- Tak, Martin-san - dobiegł cichy głos z dalszego pokoju. -W

latach dwudziestych ery Shówa. To będzie u was...

- Wiem, zaraz... wczesne lata pięćdziesiąte, tak? I co tu kręcono?

- Niskobudżetowe filmy dokumentalne i obyczajowe. Wyko-

rzystywano rekwizyty pozostałe po teatrze i wodewilu sprzed

wojny.

- Aha. To ja już...

Zamknąłem drzwi.

Nagle coś mi się przypomniało.

- Tabashi-san...? A ten róg...?

- Dobranoc, Martin-san.

- Dobranoc, Tabashi-san...

Dobranoc.

Są. takie dni, kiedy chciałoby się mieć uszy węża. -I

co? —Jak to co, I wyszłam.

- ..i zostawiłaś ich samych? W JEJ pokoju???

Usiłuję bardzo głośno myśleć o czymś innym. O czymkol-

wiek. O...

- Ale o co ci chodzi, Akemi? Miałam się bawić w niańkę,

uważasz? Zresztą widziałam, że dziesięć minut później wracał

do siebie. Co się mogło przez dziesięć...

BARDZO usiłuję. O... słoniach. I wężach. I...

- Myślałam, że masz więcej wyczucia. Naprawdę.

Na dźwięk tego głosu mogę myśleć tylko o grobowcach,

podziemiach, brr...

- Ej, nie złość się... Sama pomyśl... Nie możesz go zawsze

tak...

- Ja cię bardzo uprzejmie prrroszę, Chie, nie mów mi, co

mogę, a czego nie mogę! Znasz tę historię od wieków. Wiesz,

jak jest

Czegoś szukałam, chyba... noża. Tak, właśnie noża. Ten jest

dobry, tylko przydałoby się go naostrzyć...

- Tak, znam. I właśnie dlatego uważam, że... Nie, nie po

uczam cię, mówię tylko, co o tym sądzę. Myślę, że powinnaś

dać mu więcej przestrzeni, — Wibruje cichy głos — Żeby doj

rzał. Już czas, Akemi,

- Nie rozmawiajmy o tym więcej.

—Jak chcesz.

Bezwiednie zaciskam dłoń na ostrzu. Zdziwiona, patrzę, jak

kropelka krwi ścieka mi po palcach.

Interludium

Na ścianie tańczą cienie.

Cienie są. A właściwie byją.

Nic innego nie byje.

Może poza poezją która na ułamek sekundy pozwala dostrzec

światło, definiujące cień.

Poezja jest mruczeniem zwiniętego w kłębek kota.

Poezja to stara, zwietrzała cegła, która chce, żeby jej dotknąć.

Poezja nie odzwierciedla, a tylko byje.

Poezja to brzytwa, goląca brodę Ockhama.

Cienie tańczą.

Tańczą, próbując sobie przypomnieć.

Tańczą, zasłuchane w muzykę, która jest chropowatym biegiem

czasu.

A więc muzyka też byje.

Może to ona jest źródłem cieni?

Audio ergo sum.

Rozdział Ósmy

w którym Martin poznaje dwunastu apostołów danitolu, a

Amanda ich trzodę.

Poniedziałek, 12 lipca 1999

- Który z panów jest lektorem języka angielskiego? -

zapytałem, podnosząc wzrok znad clipboarda.

Dwanaście par oczu wszelkich możliwych kształtów i

kolorów powiedziało „nie rozumiem" w dwunastu różnych ję-

zykach.

-

- spróbowałem w narzeczu go-

spodarzy.

eu nao compreendo,

, ik begrijp niet,

, tidak ditemukan di kamus,

.. — za-

dudniło dwanaście czarujących barytonów.

Otarłem pot z czoła i z resztką nadziei powiodłem wzrokiem po

różnobarwnym tłumie, wypełniającym poczekalnię studia C. W

powietrzu unosił się zapach potu, kadzidła, koziego sera,

wczorajszego dymu tytoniowego (Tabashiemu wysadziłoby korki) i

ciepła, rodzinna wilgoć rodem z jurty.

Po bliższej lustracji za wilgoć okazał się odpowiedzialny jasno-

brązowy dżentelmen w długiej, białej piżamie, gotujący coś na ma-

lutkim piecyku w rogu pomieszczenia. Mieszał zawartość garnusz-

ka parą długich, metalowych pałeczek, gaworząc do siebie w języku,

którego chyba nie rozumiał nawet on sam. Wokół piecyka wznosi-

ło się coś w rodzaju szałasu z listewek i umiejętnie pozszywanych

kawałków płótna. Zidentyfikowałem je jako pozostałość po para-

solu ogrodowym, z czasów, kiedy John próbował wprowadzić w

Radiu Yokohama kulturę grillowania podwórkowego.

W przeciwnym rogu dwóch brodatych rozwieszało pranie, a oliw-

kowy w kwiecistej spódnicy czytał na głos książkę skośnookiemu z

tatuażem, który najwyraźniej nic z niej nie rozumiał, ale chichotał z

uznaniem. Obok wychudzony młodzieniec w obwisłym, czarnym

garniturze, z pejsami i w jarmułce kłaniał się miarowo ścianie.

Brakowało tylko kozy.

- Ekhem — powiedziałem.

Nie odniosło to spodziewanego skutku. Nie, żebym się jakiegoś

spodziewał.

Po chwili z podłogi wstał jegomość koloru gorzkiej czekolady,

rozprostował fałdy białej sukni, podciągnął obszerne rękawy,

zbliżył się i dźgnął mnie palcem.

Nie lubię, kiedy mnie dźgają palcami.

- English lector uże priestać być - zadudnił po rosyjsku. Chyba. -

On Allen Andrew no uże niet - kontynuował, stojąc o dobre

trzydzieści centymetrów za blisko. Cofnąłem się o krok.

Czekoladowy podążył za mną, nieprzyjemnie zmniejszając dystans

prawie do zera. Dalej cofnąć się nie dało, bo za plecami miałem

ścianę.

- On nie być już. Finiś. Nie przychodzić być. English nie mieć

my. Wy Polak, ja Sudan z doktorat rucisiśtyka na Adaś Miskiewić

University. Się dogadać my. Hi, hi.

- Hi, hi — potwierdziłem na wszelki wypadek, opierając się

mocniej o ścianę.

Czekoladowy obejrzał mnie dokładnie, jakby oceniał moją

Umiejętność Rozumienia Rzeczy Oczywistych, po czym wycofał

się i usiadł po turecku na pasiastym ręczniku pod ścianą.

Wróciłem do clipboarda. Pomogłoby, gdyby w rozpisce znalazły

się nazwiska moich dwunastu apostołów. Chyba na dźwięk

własnego imienia reagują?

Niestety — były tylko języki, harmonogram nagrań i uwagi Joh-

na dotyczące preferowanych ustawień na mikserze w zależności od

stopnia boomienia danego barytonu.

Może jeśli będę mówił powoli i głośno, to ktoś zrozumie.

- A więc, panowie, nagrywamy dziś reklamę danitolu. Jak wiecie

danitoł to... errr... nie wiem, co to jest. Ale proszę, żebyście dali z

siebie wszystko.

Na pierwszy ogień pójdzie... - Spojrzałem na rozpiskę przypiętą

do clipboarda — pan Urdu. Potem pan Pasztet, przepraszam,

Pashto, to chyba Afganistan, tak? Mamy takiego? Nie wiadomo?

No trudno. Potem pan Suahili, pan Mongolski i... errr... kółka i

patyczki. To chyba pan Koreański. Panów Tamilskiego, Burmij-

skiego, Hebrajskiego, Kurdyjskiego, Lao, Khmer, Bahasa... errr... i

pozostałych możemy dzisiaj przeprosić, bo pięć nagrań jednego

dnia to i tak dużo. OK? Understand? Wakatta} Comprende? Kapewu?

CZY KTOŚ W OGÓLE MNIE SŁUCHA?

W ciszy słychać było bulgot kociołka.

Po długiej - zbyt długiej — chwili, zza sznurka z suszącymi się

kalesonami wychynął długowłosy i krótkobrody chudzielec urody

indoeuropejskiej, odziany w połatane jeansy oraz koszulkę z

wizerunkiem Che Guevary. Ukląkł przed czekoladowym jak przed

jakimś guru i przeprowadził z nim szybki wywiad.

Następnie zerwał się na równe nogi i pobiegł na drugi koniec

pokoju, gdzie kucnął koło lektora, którego ochrzciłem w myślach

Szejkiem. Miał co prawda podejrzanie skośne oczy, ale turban nie

pozostawiał wątpliwości.

Szejk pokiwał mądrze głową i udał się tłumaczyć coś małemu

grubemu o wyglądzie Latynosa. Ten z kolei począł wykładać coś

Mongołowi (a może Koreańczykowi, kto go tam wie) przy akom-

paniamencie niezwykle energicznej gestykulacji.

Trasa sztafety językowej zdawała się być dawno opracowana i

przećwiczona w boju. Cóż, John mnie o tym uprzedzał.

Przypomniało mi się moje przedszkole na ulicy Sandomierskiej,

gdzie przebojem starszaków była gra w głuchy telefon. Tak.

Ciekawe, co z mojej przemowy powstanie w dwunastej iteracji.

Nie było mi dane dowiedzieć się, bowiem ostatnia iteracja

przybrała postać przekładu z tagalog (chyba) na perski (sądząc po

wąsach).

Westchnąłem i powiedziałem bardzo głośno i powoli:

- URDU. PAN URDU PROSIĆ DO KABINA.

O dziwo, podziałało. Młody człowiek o rysach pakistańskopo-

dobnych, w luźnym, białym garniturze z artystycznie rozchełstaną

na piersi fioletową koszulą (myślałem, że piętnastocentyme-trowe

kołnierzyki wyszły z mody już w latach siedemdziesiątych), wstał i,

napinając nonszalancko złoty łańcuch na szyi artystycznie

wyhodowanym paznokciem, udał się do kabiny.

Pierwsze sukcesy cieszą.

Wręczyłem mu arkusz robaczków, pokazałem na migi, że ma się

zmieścić w dwudziestu sekundach i odmaszerowałem do reżyserki.

John na szczęście wszystko poustawiał i wystarczyło nacisnąć

żyrafę. W studiu A była pluszowa, tu - gumowa, ale poza tym bez

różnic.

Pawian też na miejscu. Nic, tylko wciskać i nagrywać.

Zatarłem ręce i dałem lektorowi znak przez szybę, żeby ruszał do

boju.

Niestety. Czytał, jakby miał umrzeć jeszcze przed obiadem.

Wykonałem kilka podskoków i energetyzujących wymachów

ramionami — język migowy stanowi przekaz uniwersalny.

Modniś wstał zza mikrofonu i wiernie powtórzył moje ćwicze-

nia, zapewne w przekonaniu, iż jest to forma rozgrzewki przed

decydującym tejkiem.

Chwyciłem za telefon. Wykręciłem wewnętrzny studia A.

-John?! Co ja mam zro... A, to ty, Andrzej — przeszedłem na

polski. - Słuchaj, mam tu Wieżę Babel i katatonicznego Pakistań-

czyka! W jakich mówisz językach? Jeśli można zapytać — doda-

łem, żeby nie być despotycznym szefem.

- Angielski, francuski, polski, inuktitut - wyrecytowała słu

chawka.

- lnu co?!

- Inuktitut. Mama była Inuitką- powiedział ciszej. - Ale wiele

nie pamiętam, tylko trochę z dzieciństwa...

- Wiesz, od początku zauważyłem... Przepraszam, wciskam

nos...

- Że mam azjatyckie rysy? No... tak, to kuzyni. Dalecy kuzyni.

Przystojniaczek za szybą poruszał ustami, kreśląc w powietrzu

skomplikowane znaki długachnym paznokciem.

- Zaczekaj, Andrzej... Wpadłbyś? Francuski mógłby się przy

dać, jest tu kilka byłych kolonii... Nie teraz? Aha. Rozumiem.

Trudno. Nic, nic, dam sobie jakoś radę. Pozdrów Johna i po

wiedz, że jest mi winien tydzień gorących kubków za wrobienie

mnie w tych lektorów. I niech zadzwoni w wolnej chwili i powie,

co to jest ten cholerny danitol! Słuchaj, muszę kończyć...

Wyszedłem z reżyserki i wziąłem parę głębszych oddechów jak

nurek przed zejściem pod wodę, po czym otworzyłem drzwi do

poczekalni.

- Panie doktorze... Ja... znaczy... triebuju pierewod. Tłumaczenie

potrzebne. Poniatno?

Sudańczyk z uniwersytetu Adasia klasnął kilka razy w dłonie i

gwar rozmów przycichł. Ustało nawet bulgotanie kociołka. Lek-

torzy ustawili się w kolejce i rozpoczęli proces przekładu słów

Bosa. Że żywiej i z ogniem. Że z uczuciem i pasją. Jakby od tego

danitolu, co by to nie było, zależało ich życie oraz przyszłość

wszechświata.

Notując na przypiętej do clipboarda kartce, zacząłem tworzyć

podręczny słowniczek nagrywania reklam.

„Mów głośniej" —> suahili —> sema kwa sauti kuba — pisałem.

„Z życiem" — > urdu -> khush dil.

„Nie bądź taka zdechła ryba" —> pashto —> ne kawem merr coś-

tam coś tam z charkotem.

Lektorzy tłoczyli się wokół mnie, w podnieceniu wskazując

kolejne słowa na clipboardzie palcami różnych kolorów i stopnia

czystości. Wszyscy bawili się przepysznie.

Prawie wszyscy.

Profesjonalista się nie bawi, tylko pracuje.

Grunt, że wykazywali znaczące ożywienie.

Wróciłem do reżyserki i zacząłem dawać z siebie wszystko.

Lektor też.

Spocony, w rozchełstanej koszuli, wznosił zaciśnięte w pięści

dłonie do nieba, rycząc w ekstazie:

Rekhta ke tumhi ustãd nahi ho ghãlib!!! Kahte hai agle zamãne mei ko'i

DANITOL!!!

Jako profesjonalny i kompetentny producent reklam obudziłem w

nim pasję.

Do danitolu.

Co by to nie było.

Oho, będzie ulewa - mówi mi charakterystyczny ból,

pulsujący od karku do czubka głowy. Nieznośne paskudztwo,

od którego nuty tańczą przed oczami. Nie mogę skupić się na

poprawkach

do

dzisiejszego

numeru

zgodnych

ze

wskazówkami pana Hayakawy.

Jakoś nie mam pomysłu na to intro. I naprawdę kiepsko wi-

dzę. W końcu otwieram boczną kieszonkę pokrowca Takarni-

ne i po omacku znajduję lekkie, skórzane etui, A więc nadal tu

sąy dobrze. Wkładam na nos okulary, których nie używałam już

ze dwa ćwierćwiecza. Jaka ulga.

O, już wiem. Zacznę od c-moll, dwa miękkie akordy do D7.

Pauza. Nucę pod nosem. Tak, to zaczyna brzmieć. Sięgam nie-

cierpliwie po gitarę. Dobrze brzmi. Czyli Hayakawa-san jak za-

wsze miał rację. Fenomenalna wyobraźnia muzyczna. Będę

musiała mu podziękować.

A właściwie... dlaczego nie teraz?

Aha, i miał coś zrobić z moją gitarą bo podobno John krzy-

wił się strasznie, że Takamine zaczyna brzmieć jakoś. . głucho.

Ponoć zaproponował, żebyrn grała na... MARTINIE, Jeśji to

miał być dowcip, to nie zrozumiałam.

Wkładana do pokrowca Takamine robi obrażone buuu.

— Bez obaw, pan Hayakawa krzywdy ci nie zrobi, to dobry

człowiek — mruczę do niej uspokajająco.

Zakładam kapcie korytarzowe (ciekawe, czy dziewczynom

nie można by sprezentować kapci, chyba niewygodnie im pół

dnia w kozaczkach na obcasikach grubości ołówka) i cicho za-

suwam drzwi.

Z daleka słychać szuranie i jakby... bulgot? Klimatyzacja

również dała dziś za wygraną- myślę, ocierając kropelki potu.

Odwracam się i kłaniam lekko lektorowi, temu, który kiedyś

przychodził na nagrania w yukacie, bo zaginęło mu pranie su-

szące się w korytarzu i na kilka tygodni został tylko w tym, co

miał na sobie. Dopóki nie zwierzył się z tego Tomo, mieliśmy

świetną zabawę, wymyślając coraz to nowe przyczyny chodze-

nia do pracy w yukacie - począwszy od rewersji rzeczywistości

(Rie uznała, że do snu wkłada pewnie garnitur), aż po pocho-

dzenie z Tajemniczej Wyspy, gdzie ludzkość nie zna innego

stroju lub też nie używa strojów wcale, wobec tego tutaj, dla

przyzwoitości,..

Im bliżej mieszkania pana Hayakawy, tym ciepłej robi się na

korytarzu. I zapach trochę dziwny.

Czyżby ktoś zostawił otwarte okno? Nie - zamknięte i zary-

glowane; Próbuję wyjrzeć. Szyba jest przeźroczysta tylko we

własnych wspomnieniach, teraz pokrywa ją warstwa czarnego,

lepkiego kurzu.

Bonsai stoi grzecznie na stołeczku. Niebywałe.

Pan Hayakawa otwiera drzwi w chwili, gdy wyciągam rękę,

by zapukać. Aż kusi, żeby zapytać, ile ma zmysłów. . Bo że wie-

cej niż pięć, to pewne.

Kłaniam się, uważając, żeby gospodarz nie dostał gryfem.

Ustawiam równo kapcie przed progiem i wchodzę.

— Qjamashimasu!

Z lubością wsuwam podane mi w skupieniu puchate kapcie

pokojowe, zupełnie nie jak zwykłe, brązowe, gościnne. Przy-

rzekłabym, że nie było ich tu, gdy odwiedziłam go po raz

pierwszy, ale... jakoś wolę nie pytać.

Pokój z pewnością został przygotowany specjalnie na tę wi-

zytę: dwie płaskie poduszki do siedzenia, ułożone w równiut-

kich odstępach przy kotatsu, inne sprzęty przesunięte pod

okno, żeby zrobić miejsce na tatami dla gitary. Całe szczęście,

że mi się przypomniało.

- Witam, panie Hayakawa, przeszkadzam, jak widzę. . - spo-

glądam na przewiązany w formie kuchennego fartuszka biały

ręcznik.

— Skąd! Zapraszam! - mówi uśmiechnięte pół twarzy

wysta

jące z Zakątka Kuchennego. - Herbaty?

- Bardzo proszę.

- Z jaśminem i kwiatem wiśni?

—Z przyjemnością.

—Proszę się rozgościć. Przygotuję filiżanki.

Już po chwili aromat wiśni unosi się w powietrzu, dodając

uroku bordowym ścianom pokoju.

— Widzę, że pamiętała panna o gitarze. To dobrze.

Spróbu

jemy jej... pomóc.

— Podobno John chciał, żebym nagrywała na studyjnym

sprzęcie. Ale boję się, że wtedy płyta będzie niespójna, prze

cież brzmienie dwóch różnych instrumentów na jednej płycie

da się wysłyszeć gołym uchem...

— Racja. Czy można? - Gospodarz sięga po położoną na

po

krowcu, gotową do tajemnych operacji Takamine.

Przyglądam się w milczeniu. Prawie.

—Ja zapłacę... - Nie wytrzymuję, widząc, że Hayakawa

ostrożnie zdejmuje struny. Wszystkie.

—Niestety, chwilowo nie mamy nowych strun do gitary aku-

stycznej. Zamówiłem, oczywiście, ale to chwilę potrwa. W na-

szym studiu zazwyczaj nagrywa się gitary klasyczne, ze struna-

mi nylonowymi. Albo - marszczy się nieznacznie - elektrycz-

ne. Dlatego ostatnia paczka strun do gitary akustycznej nieco

zardzewiała... Spróbujemy więc czegoś innego.

Zdjęte struny zostają delikatnie zwinięte w idealnie równe

okręgi. I, ku mojemu zdumieniu, wędrują do... Zakątka Ku-

chennego.

- Hayakawa-san...?

-Jeszcze herbaty? - pyta stłumiony, kuchenny głos. -

Ja... Tak, poproszę.

Wchodzi czajniczek z pokrytym trzciną uchem, z ukrytym

za kłębami pary tajemniczym uśmiechem.

- Właściwie chciałam... bardzo panu podziękować. Za po-

moc przy ostatniej kompozycji. Czasem całość jest w miarę...

sensowna, tylko brak jej dobrego wstępu. A to potrafi rozło-

żyć cały utwór.

- Zgadza się. To jak wstęp do powieści. Najważniejsze są

pierwsze słowa, bo to one decydują o tym, czy w ogóle prze-

wrócimy kolejną stronę.

- Bez pana ta płyta w ogóle by się nie narodziła. Nie wiem...

Nie potrafię się panu odwdzięczyć. To naprawdę ogromna po-

moc. Więcej niż pomoc.

- Kiedyś, panno Amando, jakiś młody artysta przyjdzie do

panny po poradę. Wtedy spłaci pani dług wdzięczności. Tak

jak ja kiedyś miałem swojego... Nauczyciela.

Zamyśla się i przenosi wzrok na półuchylone okno. Wstaje

i zasuwa je do końca. W pokoju robi się chłodniej.

- Pomogę, - Zrywam się, widząc, że zabiera z kotatsu czajni

czek po herbacie. Zbieram filiżanki i spodeczki, symetrycznie

ustawiając je na tacy; niedbałość o szczegóły jest w tym miesz

kaniu niemiłe widziana.

Wchodzimy do Zakątka Kuchennego, gdzie najwyraźniej

jeszcze coś się gotuje. Filiżanka z hukiem roztrzaskuje się na

macie.

Spodeczek też.

W ślad za nimi podąża moja szczęka.

-Ja przepraszam, bardzo, bardzo przepraszam...

Nie wiem, co ratować najpierw — struny Takamine, gotują-

ce. . tak, GOTUJĄCE się w kociołku do herbaty, czy filiżankę,

chyba z dynastii Ming czy coś koło tego. Oblewam się kosz-

marnym rumieńcem.

— Spokojnie, panno Amando. — Hayakawa-san nie

wybucha

gniewem. - Struny właśnie przechodzą kurację odmładzającą.

A to.. To tylko filiżanka. Proszę się nie przejmować. Zaraz po

radzimy sobie ze wszystkim.

Po chwili struny stygną, wyjęte łyżką cedzakową (zgroza...)

i delikatnie umieszczone na blacie.

- Na papierze nie można, przyczepiłyby się drobinki - wy-

jaśnia, widząc, że sięgam po rulon powieszony obok kuchenki.

—Nie, nie, ja tylko.. herbata. . ~ jąkam się strasznie

zmieszaną, wycierając nerwowo resztki z tatami i ściany.

—Przepraszam, ja naprawdę nie..,

—To ja przepraszam, panno Amando. Powinienem był pannę

uprzedzić. To stara, skuteczna metoda, z czasów, kiedy struny

były w Japonii dużo droższe i trudniej dostępne. . Proszę wyba-

czyć, ale po wielu latach takie praktyki wydają się nam czymś na-

turalnym i nie pomyślałem, że może pannę to.. zaszokować.

—Nie, ja tylko.. bo filiżanka...

—Proszę już o tym nie myśleć. Widocznie takie było jej prze-

znaczenie.

— Czyli... taki szok, mam na myśli termiczny, poprawia

brzmienie strun?

— To raczej efekt czyszczący, Wypłukuje drobinki potu i

bru

du wtarte w nie podczas grania. Najczęściej stosowany do

strun basowych, ale i na takie działa. To jak odzyskiwanie utra

conej pamięci brzmienia młodości... Nie na zawsze, oczywi

ście, ale sądzę, że do końca sesji nagraniowej nie będzie musia

ła panna powtarzać tego procederu.

- Całe szczę... to znaczy... Przepraszam.

Hayakawa-san uśmiecha się miękko i kładzie mi rękę na ra-

mieniu.

Przypomina mi się uśmiech taty.

Po jakimś czasie w chłodnym powietrzu pokoju oprócz za-

pachu jaśminu i wiśni unoszą się czyste dźwięki odmłodzonej

Takamine.

Wtorek, 13 lipca 1999

Stuk, stuk, stuk, stuk - cement klatki schodowej. Skrzyp,

skrzyp (linoleum), pac, pac, pac, pac (dywanik),

szszurrr, szszurrr, sszurrr (tatami), chlup.

Chlup?

Mata była tak przesiąknięta wodą, że podeszwy kapci służbo-

wych zniknęły z przykrym mlaskiem pod powierzchnią.

Z obrzydzeniem wyciągnąłem stopy z mętnej kałuży i zająłem

bezpieczniejszą pozycję na plastikowym stołeczku, który dziwnym

zbiegiem okoliczności stał pod ścianą. Stołek z ofuro, taki do

zaparkowania szanownej pupy i umycia całego ciała przed wej-

ściem do wanny.

Jeśli w końcu odkryję, jakim cudem nasze stołeczki się roz-

mnażają i rozpełzają po korytarzach, osiągnę pewnie nirwanę i

zrozumiem sens życia. A w każdym razie sens Radia Yokohama.

O dziwo, w ofuro nigdy ich nie brakuje. Podczas gdy na koryta-

rzach jest ich coraz więcej. Mnożą się jakoś, kiedy nikt nie patrzy?

Już dwa razy stłukłem sobie w nocy paluch, wpadając na to różowe,

błękitne albo kremowo-marmurkowe draństwo.

Rozejrzałem się. Najbliższe okno było szczelnie zasunięte i

starannie zamknięte na aluminiowy, obrotowy skobelek w ocze-

kiwaniu na Tajfun Numer Dwanaście. Zbliżał się do nas małymi,

ale systematycznymi kroczkami. Tak przynajmniej twierdził John

z racji swojej posady na piątym piętrze. Radio Yokohama, jako

stacja niszowa, retransmitowało prognozę pogody i wiadomości,

kupowane od innych rozgłośni, niemniej John uważał się za fa-

chowca od Świata Zewnętrznego. Razem z jego tajfunami. Na razie

lało soczyście - jak to przed tajfunem - jednak okno zdawało się

być suche.

AHA! Sufit.

Zadarłem głowę, stanąłem na palcach i dotknąłem ciemnej,

kapiącej plamy. Na głowę polała mi się cieniutka strużka wody, a

pod nogi spadł wielki płat tynku, rozciapując się z pluskiem na

macie. Kałuża zabarwiła się na brudnożółtawo.

Ciurkająca z sufitu strużka podwoiła swoją grubość.

Znowu zadarłem głowę, szukając źródła. Z dziury w suficie

mrugnęły na mnie czarne oczka, coś pisnęło i znikło. Szczur?

Czyżby Debiru znowu się obijał?

Na korytarzu coś zawyło na dwa głosy.

Odkurzacz.

I suszarka.

Pan Ikeda dzielnie wsysał kałużę odkurzaczem przemysłowych

rozmiarów, drugą ręką celując w tatami wyjącą jak potępieniec ró-

żową suszarką do włosów. Tą, którą rozbierał niedawno John.

Kombinacja wody na podłodze, podłączonej do prądu suszarki

oraz pana Ikedy, spowodowała, że postanowiłem spędzić jeszcze

trochę czasu na względnie bezpiecznym stołeczku.

- ... - powiedział pan Ikeda.

- Nic nie słyszę! - zawołałem.

- Czego nie ma?

- Suszarka! — wrzasnąłem.

- Suszarka? Suszarka. Suszarka! - Rozjarzył się i zwolnił palcem

język spustowy.

Odkurzacz ciągle gulgotał i zachłystywał się wciąganą wodą, ale

po wyłączeniu suszarki miałem wrażenie, że zapadła błogosławiona

cisza.

Pan Ikeda położył suszarkę na mokrej jeszcze macie.

- Może by pan tak kabel wyciągnął ze ściany...? - zaproponowałem.

Ikeda poprawił okulary, dziś zawadiacko trzymane dwoma ro-

dzajami taśmy izolacyjnej — lewa łapka czerwoną, prawa żółtą w

zielone paski — i wytrzeszczył na mnie oczy.

- Kabel jest - powiedział. - Mikrofon się zgubił.

- Suszarka...? Wyłączyć...?

- Lampa się przepaliła. W mesa boogie. Studio B.

- Ale Amanda nie nagrywa na mesie tylko na marshallu, tym do

akustyka - zaoponowałem, przestępując ostrożnie z nogi na nogę

(stołeczek był ciut za mały).

- Właśnie - powiedział Ikeda, celując we mnie oskarżycielsko

lutownicą, która nie wiedzieć skąd pojawiła się w jego dłoni. -Pani

Amanda chodzi po ścianach i potem cieknie. Poszedłem się

poskarżyć Hayakawa-san. - Pochylił z szacunkiem głowę, wyma-

wiając nazwisko przełożonego.

- To się leje z sufitu — zaoponowałem. - Bo tam jest szczur, a

nie Amanda!

Oczy Ikedy zamrugały dramatycznie zza szkieł grubości luksferów

- A. Jezioro! Wessę je odkurzaczem i osuszę suszarką. Martin--

san wziął ten mikrofon, co go tam nie ma w szafce?

- Nie MIZUUMI, jezioro, tylko NEZUMI, szczur.

- A. Dlatego Martin-san się boi na stołeczku?

- Nie dlatego, tylko suszarka pod napięciem i mokra podłoga...

- Lamp do mesy nie ma w magazynie. A mikrofon już drugi zgi-

nął. MD-441. Dynamiczny. Ale dobry. Proszę. - Ikeda wręczył mi

rurę odkurzacza. - Ja będę suszarką pod napięciem, a Martin-san

rurą. Rura bez napięcia.

Większa część kałuży znikła, wessana przez stalowego smoka,

więc w przebłysku geniuszu skierowałem rurę do sufitu, chwytając

cieknący strumyczek. Odkurzacz zagulgotał radośnie i przyssał się

do dziury.

Ikeda pracowicie zamiatał strumieniem gorącego powietrza

podłogę. Z rozgrzanego, parującego tatami unosiła się delikatna

woń bagiennego rozkładu.

W okna sypnęło nową falą deszczu.

Zatęskniłem za moimi dwunastoma apostołami danitołu.

Z nimi przynajmniej szło się dogadać.

Czarne chmury nad wieżyczką podwórka nie pozostawiają

cienia wątpliwości co do swoich zamiarów. Zasuwam okno i

postanawiam przewietrzyć umysł, zanim łunie. Nie zanosi się

wcale na szybką, krótką burzę, lecz porządną ulewę, jak

przed... tajfunem? Dziś rano John coś wspominał... A może

Martin? Nie pamiętam. Przypominam sobie mimochodem

monsun,

który

złapał

nas

kiedyś

na

Morzu

Południowochińskim, gdy płynęliśmy łodzią z wakacji. Byłam

wtedy jeszcze w wieku przedszkolnym - mama pozieleniała na

twarzy, ale twardo udawała przed swoją małą córeczką, że

wszystko jest w porządku...

Winda nie działa, pewnie w wyniku wczorajszej naprawy

światła w korytarzu przez Ikeda-san. Zwróciłam mu wczoraj de-

likatnie uwagę, że chyba nic jest konieczne zrywanie tapet ze

ścian aż do zakrętu, by naprawić jedną przełączkę na suficie, ale

ofuknął mnie tylko Chyba nigdy nie zrozumiem tego typu łudzi.

Zbiegam po schodach na półpiętro, mijam niebieskie drzwi,

uchylone jak zawsze, na trzecim podnoszę z podłogi bonsai

(może ono lubi leżeć, a ja mu w tym przeszkadzam?), krótki

trawers bokiem korytarza przy samej ścianie, bo w środku na-

dał ślady po wykopaliskach, zakręt, schodek, dwa okienka, dłu-

ga prosta, schody w dół, jeszcze raz, przedsionek... Niesamo-

wite. Nie zgubiłam się! Martin miał rację, po kilku tygodniach

mogę już organizować kursy przewodnickie. Razem z basistą,

bo on jeden nigdy się nie spóźnia, narzekając, że znów się zgu-

bił. Ha. Zdolny chłopak.

Dumna z siebie, uchylam drzwi, które witają mnie... miauk-

nięciem.

— Oj, mały, prawie nadepnęłam ci na ogon! Wychodzisz?

Debitu patrzy na mnie lekko zaskoczony. Koty mają niesa-

mowita, mimikę. Miękkim ruchem wskakuje na parapet i udaje,

że patrzy z zainteresowaniem przez okno, dając tym samym do

zrozumienia, żeby go zostawić w spokoju.

— No dobra, chcesz, to zostań, leniu paskudny. Boisz się,

że

ci futro zmoknie, co?

Drzwi wydają dziwny dźwięk, jakby..

Nie, to nie drzwi.

To koza.

Różne rzeczy już w tym miejscu widziałam i już, już prawie

udało mi się uwierzyć, że nic nie jest w stanie mnie zaskoczyć.

ALE KOZA???

Przywiązana linką do kratki okienka tuż nad ziemią jak gdy-

by nigdy nic skubie rachityczne źdźbła trawek wyrastających

z centymetrowej przestrzeni pomiędzy ceglanym murem a, be-

tonowym dnem podwórka. Podchodzę dwa kroki, żeby przyj-

rzeć się bliżej, upewnić, że widzę to, co widzę. Koza zmienia

w tym czasie obiekt zainteresowania i zaczyna ze stoickim ko-

zim spokojem skubać nogawki moich spodni. Tak zwyczajnie.

Jak to koza. Nk niezwykłego.

Gdzie jest Maron? On na pewno miałby jakieś wytłumacze-

nie. Pan Hayakawa? Szalony Techniczny? Tabashi-san?

Ktokolwiek???!!!

- Hirō, do budy! — zawołał John do mikrofonu, pochylając

się nad stołem mikserskim.

- Jak ty się odzywasz do klienta? - zaprotestowałem. -

Młodzież słucha, ona się uczy!

Młodzież nie słuchała, bo notowała coś pilnie w swoim kajecie. -

Wyluzuj, panie starszy studyjny - rzucił John. - Hirō swój człowiek,

wszystko można mu powiedzieć i się nie obraża.

- To nie znaczy... - zacząłem, ale w drzwiach stał już basista,

przepraszając, że żyje.

- Wskakuj! - zaprosił uprzejmie klienta John. - Posłuchamy, coś

tam nabroił na tym swoim basie.

Andrzej ustawił licznik taśmy i wcisnął orangutana.

- Nierówno w kilku miejscach — powiedziałem do otaczającego

mnie powietrza, kiedy przebrzmiały ostatnie nuty.

- Spoko, wyrówna się bramką i sidechainem ze stopy - odparł

beztrosko John, szczerząc się radośnie na widok konfuzji Andrzeja,

który usiłował zapisać tę studyjną chińszczyznę. - Ale jest większy

problem. Coś stuka.

- Drogi przyjacielu - zacząłem. - Po pierwsze, nic w tym na-

graniu nie stuka, a po drugie, jak chłopak krzywo zagrał, to niech

zagra jeszcze raz, a nie żadne wyrównywanie bramką. Hayakawa

by dostał ataku serca, gdyby to usłyszał...

- Stuka - stwierdził ze świętym przekonaniem John.

- Nie stuka.

- Stuka.

- A co według ciebie stuka?

- Nie wiem. Duch?

Wzdrygnąłem się.

- Ty sobie z ducha nie żartuj...

-Jakiego ducha? - zapytał Andrzej ostrożnie, podnosząc oczy

znad kajetu.

- Stary budynek to i nawiedzony - wzruszył ramionami John. -

Taka nasza rodzinna zabawa... Duchów nie ma. Jurija Siemiec-

kiego też nie ma.

- Ale kiedyś był - mruknąłem. - Hayakawa znał go osobiście. I

nadal... Hirō? Dobrze się czujesz???

Nasz basista siedział na stołku Andrzeja, w rogu, blady jak kre-

da. Przysiągłbym, że nie miał dziś makijażu... Czyli musiał się źle

poczuć. Pewnie stres studyjny. Nie takie reakcje widziałem.

Akcja ratowania go mocną herbatą, z barku innych naczyń po-

daną w kubku Bosa, przyniosła pewne rezultaty. Kreda zaczęła

powoli nabierać żółtawych rumieńców.

Odczekaliśmy jeszcze kilka minut i, spoglądając od czasu do

czasu niespokojnie na naszego basistę, wróciliśmy do odsłuchi-

wania kolejnych ścieżek.

- I jak, stuka? - zapytał w końcu John. Nie mnie zapytał, tylko

Hirō.

- Hai - powiedział Hirō.

- Widzisz??? — triumfował John. - Stuka! - Buńczucznie

mierzwił sobie rudą czuprynę i znowu zwrócił się do zgarbione

go na swoim stołku basisty: - A co stuka?

- Dachówki nad strychem w zachodnim skrzydle stukają... Bo

tajfun... Tam jest szyb kominowy i to się przenosi na trzecie...

Eeetooo... Tak zawsze było, jak tajfun...

Staliśmy w trójkę nad stołkiem, na którym Hirō próbował stać

się jeszcze mniejszy.

- Skąd wiesz? — padło jednocześnie z trzech gardeł i w dwóch

językach, bo Andrzej powiedział to po polsku; zdarza mu się to na

skutek stresu wywołanego moją osobą.

- No bo... tego... Amanda... Wspinamy się... - Hirō miał łzy w

oczach.

John uniósł brew i się zamyślił.

Ja pokiwałem głową i wróciłem do swojego kąta, bo usiąść już

nie było gdzie.

Andrzej załadował kolejną taśmę.

- A może by piórkiem? — zaproponowałem. — A nuż będzie

równiej? Bo on gra palcami, prawda?

- Piórka do basu wyszły - odparł John, ewidentnie myśląc o

czymś innym.

- W sklepiku nie ma? A w maszynie na czwartym sprawdzałeś?

- W czym? Tak, tak, sprawdzałem...

- A skąd się biorą piórka w sklepiku? I struny, i inne takie? -

zapytał nagle Andrzej.

Pewne pytania są tak proste, że wymagają głębszego namysłu.

- Bo ja wiem... — zacząłem.

- Chyba przyjeżdża jakaś dostawa... - zaczął John.

- To dlaczego ja nigdy nie widziałem w tym budynku żadnego

dostawcy? I w ogóle... nikogo z Zewnątrz? - Chciał wiedzieć An

drzej.

Coś mi chłopak zhardział pod rządami Johna. Może John nie jest

despotycznym szefem? Cóż, ja jestem, jaki jestem.

- Andrzeju — powiedziałem surowo. - To jest doskonale wy-

posażone, samowystarczalne studio. Dostawy przychodzą w po-

niedziałki przed południem, kiedy zwykle pracujesz. Jedzenie, i

proszek do prania, i herbata w torebkach, i wszystko inne co w

sklepiku... Struny, piórka i inne takie pewnie też. Hayakawa za-

mawia, to go możesz zapytać. Przyjeżdża wan i rozładowuje na

tylnej uliczce. Tam, gdzie dowożą pizzę. Jeszcze jakieś pytania?

- Bo ja...

- Ciekawość jest pierwszym stopniem... - powiedziałem do su-

fitu po polsku.

- Wiem, wiem: do piekła - dokończył Andrzej w tym samym

języku, spuszczając głowę.

- A co wy tu szczebioczecie w mowie Lucyfera? - zaciekawił się

John.

- O ciekawości mówimy — wyjaśniłem. — I co ona robi kotom.

A właśnie, Debil się obija. Nad sufitem w korytarzu był szczur. To

twój kot, przemów mu do rozsądku, dobrze?

-Jak to mój? - oburzył się John. - Studyjny! I nie Debil, tylko

Devil, z szacunkiem proszę...

Zadzwonił telefon. John wzdrygnął się, chwycił obiema rękami

rudą czuprynę i wystrzelił ze studia jak z procy. Nic nowego.

Puszka mu się pewnie skończyła i za chwilę Yokohama usłyszy

ciszę, jego koszmar senny.

Telefon dzwonił uparcie.

Spojrzałem znacząco na Andrzeja, jedynego pozostałego na

placu boju przedstawiciela okupantów mojej reżyserki, ale staran-

nie unikał mojego wzroku, zupełnie nie mając zamiaru sięgnąć po

słuchawkę.

Zrobiłem to sam.

- Reżyserka studia A. Johna nie ma...

- Martin? Tu Amanda... Przepraszam, ale mam ważne pytanie o...

- Harmonogram? Proszę bardzo: nagrywasz dziś do szesnastej, a

jutro od trzynastej. Andrzej ci dziś pomoże, bo John ma wtedy

audycję. A jutro już Hayakawa będzie cię nagrywał, jak zawsze.

Czekaj... Możesz go złapać i przekazać, że ma zamówić naciągi do

perkusji? Debiru je podrapał. Pazurów sobie nie ma na czym

ostrzyć, bestia...

- Ale ja nie będę go dziś...

- Aaa, nie ma sprawy, sam mu powiem. To wszystko? W takim

razie życzę udanej sesji... do zobaczenia!

Odłożyłem słuchawkę i obróciłem się. Hirō i Andrzej siedzieli

na podłodze, pochyleni nad menu Wafu Pizza.

Hirō tłumaczył Andrzejowi na angielski zawiłości kulinarnych

eksperymentów pizzologicznych z gatunku kuchni fusion.

Andrzej wzdrygał się, słuchając opisów kolejnych japońskich

okropności, które artyści z Wafu wtykali w stare, poczciwe ulu-

bione danie Włochów, studentów i realizatorów nagrań.

Hirō chichotał.

Przysiadłem się, pochyliłem nad menu i zacząłem rozważać

atrybuty pizzy Zwycięstwo armii Minamoto pod Dannoura (ser, to

fu i wodorosty).

Cóż, na sesji atmosfera nie zawsze jest produktywna, ale dobrze

przynajmniej, kiedy bywa rodzinna.

— Martin-san... Przepraszam, że przeszkadzam, ale

mam pewne pytanie... - Tak, Amando, wiem. Dziś od szesnastej,

jutro od trzynastej, studio B, Andrew zajmie się tobą wraz z

nieocenionym Hayakawa-san. A właśnie, gdybyś mogła mu

przekazać, że zamówienie na naciągi... A zresztą, sam mu powiem.

To wszystko jasne? Do zobaczenia!

— Ale ja nie o tym,..

Trzask słuchawki nie chce wiedzieć, o czym ja. Dlaczego on

nigdy nie słucha...?

Nic to, wybiorę się na wycieczkę. I tak nie mam chwilowo

nic lepszego do zrobienia. Hmmm... Rozgłośnia? Czemu nie.

Przy okazji zapytam Johna o tę nieszczęsną kozę.

Ostatnie pięterko pokonuję, wspomagając się drabiną, która

trzeszczy podejrzanie. A nie, to nie drabina, to dach. Skrzecze-

nie dachówek budzi wątpliwości, czy długo jeszcze poleżą

w tym miejscu...

Mając w pamięci katastrofę, jaką wywołałam ostatnio, wcho-

dząc do świątyni Johna, czekam, aż zgaśnie japoński napis

„on air", i pukam w małą przestrzeń nad klamką, gdzie drzwi

nie są obite grubą pianką.

—Właź, stary, co się uro... Oj, przepraszam, pomocniku.

—Nie przeszkadzam za bardzo? — pytam, bo dyszy jak po

maratonie.

— Nie, skąd, ja... właśnie przyszedłem i... ten...

Przysięgłabym, że się zarumienił. John? Niemożliwe.

Wstaje i wskazuje mi miejsce na swoim fotelu na kółkach,

oklejonych solidną warstwą żółtej taśmy izolacyjnej.

—Wpadłaś na Lekcję Realizacji Numer Dwa? Siadaj, czuj się

jak... u mnie, he, he.

—Nie, chciałam tylko zapytać... Bo tam jest...

—Spooko, nie musisz pytać! Mistrz zawsze znajdzie czas dla

swojego Szanownego Pomocnika. Szczególnie gdy — poczekaj -

Minęła dwunasta, słuchacie Radia Yokohama — ten pomocnik ma

taki talent. A właściwie, dlaczego ty nie nagrywasz?

— Dziś dopiero od szesnastej, jakieś reklamy nagrywają

i wszyscy są tym strasznie przejęci. Mc ja chciałam zapytać

o kozę...

— A! Koza! Koza kiedyś była. Służyła do. . zresztą

nieważne,

do czego służyła. Ale się jej nóżki połamały, he, he! Wtedy Ta-

bashi-san zastąpił ją krokody... Przepraszam.

Cisza. Nie na antenie, rzecz jasna. Ale pomiędzy dwoma pa-

rami spuszczonych oczu.

Czy swoim genialnym uchem wysłyszał już drżenie mojego

podbródka...? Chyba tak, bo wstaje i bardzo niejapońskim ge-

stem obejmuje mnie ramieniem.

- Wybacz... — mówi cicho.

- W porządku - odpowiadam, chrypiąc. Słowa utykają w

ściśniętej krtani.

- Nie, nie w porządku. Jestem bezmyślny idiota. Przepra-

szam. Naprawdę bardzo przepraszam. To nadal boli, prawda?

Dwa głębokie wdechy. Czerwone i czarne kręgi powoli zni-

kają sprzed oczu.

— Boli. W dzień sobie radzę, jest dużo pracy, coraz więcej.

Kiedy jestem bardzo zajęta. . prawie nie myślę. Tylko w nocy,

gdy jestem sama...

- On był twoim... przyjacielem?

- Bardziej mentorem. Opiekunem, doradcą... Kimś-w ro-

dzaju... Mistrza. Był sporo starszy ode mnie. To on przekonał

mojego ojca, że mam możliwości... Byli bliskimi przyjaciółmi.

Chwila nieuwagi i dwie łzy staczają mi się po policzkach.

Odwracam głowę. Może nie zauważył...

I nagle John bardzo niejohnowo przygarnia mnie do siebie.

Sztywnieję.

—John-san? Bo Martin-san prosi o poprawne odłożenie słu

chawki, bo on nie może.. Eeetooo. . Przeszkodziłem? Przepra

szam, To tylko ta. . słuchawka.

Rozszerzone źrenice Yoshiego znikają równie szybko, jak się

pojawiły w otwartych drzwiach.

Szkoda, że nie mogę zapaść się pod ziemię.

Czwartek, 15 lipca 1999

- Masz. - John wręczył mi z triumfem nierówno oderwany odcinek

wstęgi cienkiego, szeleszczącego papieru. - Z wytwórni. Sorry, że

cię odciągam od lektorów, ale myślałem, że to może być ważne...

- Nie, nie, z lektorami na dziś skończyłem. Czekaj, co oni tu...

No nie. To chyba jakiś żart... Posłuchaj:

Szanowny Panie Boss,

Liczę że, zastałem pana w, doskonałym zdrowiu. Spieszę donieść, iż,

Zostałem zatrzymany przez sprawy wagi niezwykłej i pilnej w oddziale...

- Brzmi swojsko?

- Tak jakby. Jaka data tym razem?

Przebiegłem wzrokiem aż nadto znajomy tekst.

Jednocześnie pozwalam sobie, poinformować że, jeśli tylko pozwolą mi na

to sprany Służbowe, przybędę do studiów nagraniowych Radia Yokohama

w terminie,

piątek, lipiec, dwudziesty trzeci,

roku jedenastego ery Heisei.

Łączę wyrazy szacunku i pozostaję niegodnym sługą,

Morie

-John, to jest jakaś paranoja. Ktoś mnie nabija w butelkę...

- Z Hayakawą rozmawiałeś?

- Milion razy! Zanosiłem wszystkie faksy po kolei. Identyczne.

Tylko data się zmienia. Ale on mnie w ogóle nie słucha!

- Daj! -John wyciągnął rękę po papier.

Oczekiwałem, że go przeczyta, że znajdzie jakiś sens w tym

bełkocie; sens, którego ja, z racji setnej już chyba lektury, po prostu

nie dostrzegam. Zamiast tego złożył starannie kartkę i schował do

jednej z niezliczonych kieszeni swoich bojówek.

- Na wszystkich bogów Azji, co ty...

- Cśśś... — Przyłożył palec do ust. — Przestań nadawać i daj mi

się tym zająć. Mam pewien pomysł.

-Ale...

- Pamiętaj, ja też mam interes w ściągnięciu producenta. Od

dwóch tygodni męczę to twoje Y2K ścieżka po ścieżce, a potem

wyjdzie mi z lasu jakiś mądrala i powie, że wszystko nie tak i ma-

my to robić od nowa? Dziękuję bardzo!

- No, skoro tak mówisz...

- Mówię. Co? Ja za czterdzieści pięć sekund mówię!!! Na ante-

nie... - Wystrzelił z mojego krzesła jak pocisk, zgięty w pół po-

konał futrynę drzwi i zniknął za zakrętem korytarza, marszcząc na

wirażu wykładzinę.

Westchnąłem i zrobiłem krok w stronę ekspresu do kawy, by

napełnić kubek wrzątkiem. I zanurzyć w nim skarpetkę, może dziś,

wyjątkowo, jaśminową - dla uspokojenia nerwów.

A właśnie. Gdzie jest mój kubek? Koniec świata... Do czego to

doszło? Chyba przyniosę jakiś tymczasowy z LDK — pomyślałem.

Ruszyłem w stronę drzwi, kiedy poczułem nagły ból w kolanie,

więc usiadłem na zwolnionym tronie głównego realizatora. Był

nieprzyjemnie ciepły. Nie lubię siadać na ciepłych siedzeniach.

Powiodłem wzrokiem po moim utraconym królestwie.

Utraconym tylko przejściowo - powiedziałem sobie.

Pech chciał, że w drzwiach pojawił się Andrzej, oplatany trzema

zwojami kabli mikrofonowych. W rękach dzierżył połowę za-

wartości mojej szafki mikrofonowej. I, nie wiadomo dlaczego,

spodeczek od filiżanki.

- Dobry wieczór, Andrzej.

- Dobry wieczór, szefie. -

Jaki tam...

- Dla mnie zawsze będziesz szefem, szefie.

Nie wiedziałem, co odpowiedzieć.

Kiedy wręczył mi wyczarowany skądś kubek, MÓJ kubek, ten

granatowy, z wielkimi, białymi znakami

(boss), pełen świe-

żo zaparzonej herbaty, nie wiedziałem jeszcze bardziej.

- Andrzej...

- Bo ja...

- Nie, to ja...

- Wszystko słyszałeś, prawda...?

- Tak. Ale zupełnie przypadkiem... Bo ten, no, kubek... Przy-

padkiem, uważasz...

-Ja nie miałem tego na myśli...

-Tak, tak, wiem. Mogłeś powiedzieć coś dużo gorszego. Wiem,

że czasem jestem despotyczny. Po prostu chciałem...

- Dużo mnie nauczyć, tak?

- A właśnie, widzę, że umiesz już obmikrofonować piec18 ba-

sowy? — Zmieniłem temat, bo zaczęło się robić ciut zbyt rzewnie.

- Umiem to dużo powiedziane... John kazał spróbować kom-

binacji dynamicznego, na przykład SM-57 i jakiejś pojemno-

ściówki, może AKG C-414... Bo nie podobało mu się brzmienie

prosto z D-boxa...

- Proszę, proszę. Sporo się nauczyłeś, Andrzeju. Mikrofony roz-

różniasz. I nawet wiesz, co to jest D-box. Po polsku symetryzator,

ku twojej informacji. To miała być Lekcja Ósma. Pod tytułem „Za

co kochamy D-boxa". No, nic. Posłuchaj starego dinozaura - kon-

tynuowałem. — SM-57 ma za mało dołu. Praw fizyki pan nie zmie-

nisz, czego by cię tam John nie uczył. Mówiąc między nami, gdyby

nasz rudy kolega mniej się przejmował poszukiwaniami dźwięku

doskonałego, a bardziej muzyką, toby był z niego niezły realizator.

Zrób tak: ściągnij D-112 z perkusji i ustaw przed piecem baso-

wym, pod lekkim kątem, jakieś siedem centymetrów powyżej

środka membrany. To działa. Znam ten piec jak własne kotatsu.

Andrzej zarżał radośnie i pogalopował do kabiny basowej, kiedy

zaczynałem mówić:

- Zamówimy pizzę może? Już dawno nie...

No tak.

Rozróżniać mikrofony dynamiczne od pojemnościowych to go

może John nauczył, ale słuchać nie bardzo.

18W gwarze studyjnej i estradowej - wzmacniacz gitarowy.

Przeniosłem wzrok na okno do studia i zawiesiłem palec nad

pawianem, żeby w razie czego udzielić kilku cennych wskazówek.

W studio pojawił się nie Andrzej tylko... Akemi.

Ubrana w... kołdrę.

Dopiero po chwili wkroczył Andrzej. Zaczęli się z czegoś śmiać.

Podeszli przy tym do siebie prawie tak blisko, jak ostatnio

czekoladowy doktor rusycystyki do mnie. Jeszcze mi się całować

zaczną - pomyślałem. - Może jestem dinozaurem i z zawodu wy-

piera mnie młode pokolenie, ale jedno jest pewne: w Radiu Yoko-

hama nie całujemy klientów. Ani - jako ogólna zasada — dziew-

czyn klientów.

Zdecydowanym ruchem wcisnąłem pawiana.

- Co wy tam wyrabiacie, dzieci? Hę?

- Bo John prosił o więcej futonów do obłożenia pieca basowego,

a Akemi śpi tylko pod narzutą, bo klima ostatnio szwankuje... Więc

poprosiłem...

Akemi zdjęła z siebie kołdrę, ujawniając szlafroczek.

Długi, czarny i postrzępiony na dole, jakby go przycięła nie-

równo nożycami.

Przebiegł mnie dreszcz. Czyżbym się podziębił od stania w tej

kałuży na korytarzu? Puściłem pawiana i zrezygnowany machną-

łem na wszystko ręką. A niech sobie obkładają piece kołdrami.

Młodzi są, muszą się wyszumieć.

Jakoś mi się to wszystko nie podobało. Nie umiałem sprecyzo-

wać, dlaczego. Miałem wrażenie, że coś mnie swędzi. A swędzenie

nie jest przyjemne, kiedy nie wiadomo, gdzie się podrapać.

Chyba pierwszy raz w tym życiu poczułem się... niepotrzebny.

Wstałem i, krzywiąc się lekko, pokuśtykałem do ekspresu po

wrzątek.

Dobrze przynajmniej, że znów mam swój kubek. Czegoś w życiu

trzeba się trzymać.

— Dobra, koniec na dziś.

Nareszcie. Co za okropna sesja. Pewnie to wina tajfunu.

Mam wrażenie, że przeszedł nie tylko przez Yokohamę.

Za nic w świecie nie mogłam się skupić. Niby rozumiałam,

co tnówił do mnie Andrew na przemian z Hayakawa-san, ale

już po dwóch sekundach zapominałam i otrzeźwiał mnie do-

piero jęk w słuchawkach:

—Jeszcze raz. . I naprawdę, jakby się dało zrobić to przejście

BEZ tego dodatkowego D, toby było super... Albo:

— Eeetooo... powtórka, dobrze? Bo drugi refren miał

być

o pół tonu wyżej...

Tak, są, dni gorsze i... jeszcze gorsze. Ten należy do drugiej

kategorii. Wchodzę do reżyserki.

— Przepraszam, wiem, że nie było najlepiej...

Spojrzenie pana Hayakawy, takie wyrozumiałe i dobre, za

myka mi usta.

—Na jutro przygotuj dziewiątkę i dziesiątkę — mówi Andrew

z nosem w swoim notatniku, z którym chyba śpi, nawet na mi-

soschadzkach coś w nim poprawia. - Zaczniemy wczesnym

popołudniem... Powiedzmy o trzynastej.

—Dobrze, będę punktualnie.

Żegnam się z Hayakawa-san i Andrew i zarzucam Takamine

na ramię.

—Cześć, dlaczego nie wejdziesz? Już skończyliśmy. — Po

otwarciu ciężkich drzwi natykam się na Hirō, siedzącego na

niegdyś czystej podłodze.

—Nie, mam jeszcze godzinę... Tak tylko sobie...

Gdyby nie siedział, pewnie wierciłby piętą dziurę w piasku.

Biedactwo. - A może. . makan 19 ? Wygłodziła mnie ta potworna

sesja.

19 Jedzenie, posiłek (po malajsku). Zob. też słownik, str. 368.

-T Gzy ja wiem, właściwie,.,

—Na miso za wcześnie. To może wpadniemy na dół, na ja-

kieś cappu nuduru?

—Na chemię? A nie... nie spóźnię się na sesję? Bo John-san

bardzo nie lubi, gdy ktoś się...

—No chodź, nie bądź koza. A propos, czy ty widziałeś tę ko-

zę na podwórku? Człowieku, wychodzę na mały trawers, a tam

koza...

— Torabesu, właśnie, Rie pytała ostatnio, jak się pisze trawers

po angielsku. Powiesz jej?

Czy on mnie w ogóle słucha...?

—Powiem. No więc, normalna, rozumiesz, żywa koza. Przy-

wiązana do...

—Taaak. Jeśli makan, to już chodźmy, bo za pięćdziesiąt mi-

nut mam nagranie, a jakby znowu trzeba było obchodzić tę po-

wódź na trzecim... Nieważne.... Boleh?

Koza pozostaje tajemnicą;

Na dole przy maszynie z gorącymi kubkami mały tłumek.

Kimi, Tomo, dziewczyny i nawet pan Ikeda, a właściwie jak za-

wsze jego połowa, tym razem w osi pionowej, bo prawa część

jest schowana za maszyną, Naprawia? To niechybnie oznacza

koniec chemicznych posiłków.

Ejźe. Nastawiam się negatywnie do człowieka, a później do-

szukuję się antypatii we wszystkim, co do mnie mówi.

— Więcej? Więcej zaraz ~ mówi, łypiąc zza lewego szkła

na

Hko i omijając mnie starannie wzrokiem.

A może jednak się nie doszukuję...?

— Chyba nici z makan - szepczę konspiracyjnie.

Patrzy chwilę zdziwiony.

— To może w LDK? Nie, nie ma czasu.. — Zerka

nerwowo

na zegarek.

- To nic, w takim razie zostaje nam mrożona kawa i spacer

z powrotem. Nie patrz z takim przerażeniem, nie zgubimy się.

- Wiem, że się nie... Eh.. bokh.

Ruszamy moim ulubionym korytarzykiem, którego ściany

raptownie zwężają się przed samym zakrętem.

Bokh.

Właściwie nie wiem, dlaczego nie przyszło mi wcześniej do

głowy, by go zapytać. Potraktowałam to jako coś normalnego.

Nabieram powietrza.

- A, jeśli można wiedzieć.. skąd znasz małajski?

Hirō zwalnia w zamyśleniu.

— Eeetooo. . to taka długa, skomplikowana historia.

- W sam raz na spacer naszymi krętymi ścieżkami, jakkol-

wiek to rozumieć — chichoczę.

- Babcia mnie nauczyła. Tylko trochę, w dzieciństwie. Wła-

ściwie nie babcia nawet, tylko opiekunką... Nie, w zasadzie...

Milczy chwilę.

W milczeniu omijamy maszynę do napojów, do której roz-

sądku wyjątkowo dziś nikt nie przemawia: No dobra, wczoraj ci

podarowałem, ale dziś naprawdę chcę, moją mrożoną herbatę. Zeżarłaś

kasę, to dawaj..,.

- W tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym roku było trzęsienie

ziemi, nie takie wielkie, ale zawaliła się autostrada w Crragoku. .

Byłem wtedy w przedszkolu. Długo czekałem, ale nikt po

mnie nie przychodził... Rodzice... zginęli... Samochód.. z mo

stu... zresztą, nie w tym rzecz.

Hirō nabiera powietrza jak dziecko wywołane do odpowiedzi.

- W sierocińcu pracowała wtedy starsza kobieta o złotym

sercu. Malajka właśnie. Wieczorami śpiewała mi po malajsku. .

Trochę nauczyła mnie mówić, trochę rozumieć... A później

mnie adoptowali.

Wygląda, że to koniec historii. Oboje pokonujemy trzy

schodki jednym krokiem. Za zakrętem nieprzeźroczyste okno,

przez które przeświecają drobinki kurzu.

-Nie, nie, za tym w prawo — dodaje zadumany i skręca.

O, rzeczywiście, nie znałam tego przejścia,

- Malajka, powiadasz? To normalne, w Malezji dzieci są naj

większym skarbem, pochłaniają uwagę całej rodziny, krewnych

i okolicy... Opowiedz coś jeszcze o tej kobiecie... Chyba że nie

chcesz.

Hirō przeskakuje nad pomarszczonym od wilgoci tatami.

Robię to samo. Jak... koza.

- Dobra była. Miała wielkie serce. Nikt nie mówił do niej

pani, nazywaliśmy ją babcią.. Pamiętam, że zakrywała włosy

czymś w rodzaju czepka z daszkiem. Zawsze długie rękawy,

nawet jak był upał. Miała taką fioletową spódnicę, w którą cza

sem płakałem... Pachniała lawendą... Mówiła, że lawenda po

wieszona w szafie odstrasza jaszczurki. Choć nigdy żadnej

z nich nie wi...

Przystaję. Bardziej niż nagle.

Wcale nie dlatego, że kapie z sufitu i ktoś pomysłowo pod-

łożył malutki garnuszek z LDK, którego wszyscy szukamy od

tygodnia.

-Jak... jak miała na imię? - Przełykam nerwowo.

- Trzy znaki. Ja Na Ki. Tak mówiła...

- I pokazywała o, tak? - pytam, pokazując trzy gesty palca-

mi.

- Skąd wiesz?

- Bo... to dziwnie zabrzmi, ale... - Słowa utykają mi w gar-

dle. Zbieg okoliczności, czy...?

- Hiro? Świetnie, że jesteś wcześniej. Właź. . się, ykhm, stroić.

He, he. O, Amanda? - Rozczochrana bardziej niż zawsze ruda

czupryna wyziera znienacka zza drzwi.

- Nie, ja.. Muszę iść.

Odchodzę, roztrzęsiona. W głowie szaleje mi tajfun. Babcia

Janaki? Wolontariat w sierocińcu? Czy to możliwe? MOJA

BABCIA???

Rozdział Dziewiąty

w którym malujemy trawę na zielono, a Stańczyk nie idzie na bal.

Wtorek, 20 lipca 1999

Tabashi-san w roli Fizjoterapeuty przepisał mi „mniej siedzieć,

więcej chodzić". Chociaż więc wstałem za późno i nie zjadłem

śniadania, postanowiłem udać się najdłuższą możliwą drogą z

mieszkania na pierwszym do studia na trzecim piętrze, pokonując

nawet nieodwiedzany od dobrych dwóch lat korytarzyk skrzydła

zachodniego, w którym podłoga biegnie pod górę. To świetne dla

rozwijania mięśni uda.

Podróż sentymentalna przy okazji, bo tutaj właśnie zgubiłem się

w moich pierwszych miesiącach kariery radioyokohamowej, prawie

dekadę temu. Nieco młodszy, ale niespecjalnie mniej groźny

Hayakawa-san objechał mnie wtedy przykładnie za niestosowanie

się do narysowanej starannie mapki. Cóż, kiedy droga wokół

podwórka i przez korytarz prowadzący częściowo balkonem była o

wiele bardziej interesująca.

Po drodze mija się na przykład jedyne przeźroczyste okno na

drugim piętrze. Ponoć w latach pięćdziesiątych tę część budynku

wynajmowano malarzom na atelier, stąd przeźroczyste szyby. Czyli

takie, przez które mimo kurzu widać pana Tabashiego z zapałem

grabiącego mikroskopijny trawnik na podwórku. Ki czort?

Zza zakrętu rozległ się narastający tupot. Liczyłem na to, że po

dotarciu do mojego okna tupot da się zapytać o nagły zapał woź-

nego do ogrodnictwa. Niestety, tupot okazał się panem Ikedą, ga-

lopującym w zachlapanych czymś białym, plastikowych sandałach,

z wielkim pędzlem w jednej ręce, a jeszcze większym wiadrem w

drugiej.

- Co się... - zacząłem.

— Ściana! Grzyb! Nie ma czasu! — wychrypiał w biegu Ikeda

i pocwałował dalej.

Pokręciłem głową i ruszyłem pracowicie po równi pochyłej, do

pięciostopniowej klatki schodowej, sprowadzającej poziom piętra z

powrotem do poziomu.

Im bliżej studia, tym więcej osób mijało mnie galopem. Najwy-

raźniej trafiłem w środek jakichś studyjnych derby.

Próbowałem chwycić za ramię biegnącą Rie (zdumiewające, jak

nauczyłem się je rozróżniać), ale zrobiła zręczny unik i, chichocząc,

zniknęła za zakrętem. Dopiero po chwili dotarło do mnie, że

dźwigała oburącz ogromny zwój liny.

Ciekawe, kogo będziemy dziś wieszać... - pomyślałem. - Mam

nadzieję, że nie mnie.

Reżyserka była pusta.

Starannie ustawiłem w rządku moje taśmy z wczorajszymi na-

graniami lektorów i już miałem wychodzić, kiedy wypatrzyłem

koło ekspresu do kawy bentō, pięknie zawinięte -w furoshiki o mo-

tywach cesarskich: ciemnofioletowy materiał w białe chryzantemy.

Z kartonikiem zdobionym królewskimi karpiami zatkniętym za

węzeł.

Na kartoniku:

John-san proszę zadzwonić do Martin-san bo nie wiemy gdzje teraz

pra-cuje a to dla niego. Dziękujemy!

Chie.

PS. Rie też bo zrobiła tōfu w brązowym sosie i ze szczypiorkiem.

Kochane dziewczyny - pomyślałem, rozwijając furoshiki, bo

wzmianka o tōfu ze szczypiorkiem dziwnie pobudziła mój apetyt,

mimo pory cokolwiek przedlunchowej. - Coś powinienem dla nich

zrobić. Trochę je po piesku potraktowałem na początku.

A przecież pomagają, jak mogą, ten ich zespół w ogóle by nie

funkcjonował bez silnej, kobiecej ręki.

Delikatnie ująłem pałeczkami pierwszą kostkę tófu. To wymaga

wyczucia i precyzyjnej męskiej ręki - za słaby chwyt i wypada, za

mocny - przecina się w pół.

Miałem ją już w połowie drogi do ust, kiedy zadzwonił telefon.

- John-san? Rozgłośnia posprzątana? — zapytał zadyszany głos

pana Ikedy. Po twardym echu poznałem, że jest w pralni na par-

terze. Żadne inne pomieszczenie tak nie brzmi.

- Tu Martin, Ikeda-san. Dzień dobry. Co się...

-

Aaa, Martin-san! Polecam się łaskawej pamięci.

Rozłączył się, zanim zdążyłem powiedzieć: „Pana się nie da za

pomnieć, Ikeda-san".

W międzyczasie kostka tofu się przepołowiła i spadła z pałeczek,

więc ostrożnie przymierzyłem się do następnej. Dużej i wyjątkowo

smakowitej. Teraz powoli i bez pośpiechu, do góry...

Tym razem telefon zadzwonił, kiedy już witałem się z gąską.

- Martin? Widziałeś gdzieś Ikedę? Klima mi charczy w rozgło-

śni i woda z niej kapie! Gdzie...

- Nie, ale właśnie dzwonił do ciebie. A w ogóle co się...

- OK, dzięki! I zacznij nagrywać Tomo, bo drabina się lepi. -

Rzucił słuchawką.

Kostka spadła, obryzgując mnie deszczem kropelek brązowego

sosu.

Starannie ująłem trzecią i w przebłysku geniuszu wyciągnąłem

wtyczkę telefonu ze ściany.

- Szefie! - krzyknął Andrzej z progu. — Ktoś mi buchnął ku

beł do mopa! Nie masz go tu?

Kostka stała się dwiema, które mokro pacnęły z powrotem do

pudełka.

Andrzej zniknął.

Mój apetyt też.

Zamknąłem starannie pudełko i zawinąłem w furoshiki.

Wetknąłem wtyczkę z powrotem do gniazdka.

Telefon jakby tylko na to czekał.

- Tu Martin Bos. Słucham?

- A, Martin-san! Mówi Hayakawa. Dzień dobry. Mam pilną

wiadomość do pana Tabashiego, proszę mu uprzejmie przekazać.

- Oczywiście - zamarłem z ołówkiem zawieszonym nad kartką

wydartą naprędce z andrzejowego moleskine'a.

- Proszę powiedzieć, że nie będę mógł przylepiać tapet, ponie-

waż bilans mi się nie zgadza.

Upewniłem się dwa razy, że prawidłowo zapisałem. Kwestio-

nowanie zdrowia psychicznego szefa nie pomaga we wspinaniu się

po szczeblach kariery.

- Hayakawa-san? - Odważyłem się w końcu. - A co w ogóle

się...

- To bardzo niedobrze, gdy bilans się nie zgadza — stwierdził

surowo Hayakawa.

- Bo widzi pan, ja mam wrażenie, że wszyscy wiedzą o czymś, o

czym ja nie wiem. I czuję się dziwnie, bo...

- Nawet jeśli chodzi tylko o dwadzieścia sześć jenów.

- Bardzo mi przykro, Hayakawa-san. Czy mogę pomóc moimi

własnymi skromnymi oszczędnościami...?

- To nie będzie niezbędne, Martin-san. Ale dziękuję za propo-

zycję. A teraz będę musiał wrócić do liczydła.

- Do liczydła. Tak. Oczywiście.

Pożegnaliśmy się kurtuazyjnie.

Usiadłem na podłodze, powoli rozwinąłem furoshiki i otworzy-

łem bentō.

Po chwili namysłu wsunąłem z powrotem pałeczki do papiero-

wej pochewki, a z szafki pod ekspresem do kawy wziąłem łyżkę.

Ekstremalne czasy wymagają ekstremalnych środków.

Ponieważ Rie odkurza, Chie trzepie chodnik, Taba-shi-san

pierze, co tylko nadaje się do prania, a Andrew szoruje coś

w kącie podwórka, mnie przypadła w udziale kuchnia. Tak

zarządził John, gdy zobaczył mnie wynoszącą z Yoshim stojaki

na' ubrania z windy.

—Zniszczysz ręce i nie będziesz mogła grać. A tym bardziej

nagrywać - mruknął prawie przyjaźnie. - O, już coś się stało?

- Wskazuje mały bandaż na mojej lewej dłoni, ukrytej nie dość

starannie pod rękawem.

—Nie, to tylko draśnięcie.

- Brzmi jak lekceważenie wojennej rany postrzałowej... -

chichocze.

—Nieistotne. Mam zostawić te rzeczy tutaj? Co wobec tego...

—Mogłabyś wykonać małe przedsięwzięcie przygotowaw-

czo-konsumpcyjne? Bo chyba nikt nie będzie miał dziś sił na

LDK...

—Jasne, nie ma sprawy.

odetchnęłam. Nie będę już zmuszona unikać wzrokiem

Yoshiego, co było niezwykle trudne, ponieważ wynoszenie

stojaków z ciasnej przestrzeni windy wymagało koordynacji

wzrokowo-ruchowej. Szczególnie że słów wciąż jakoś brako-

wało.

W korytarzyku na drugim piętrze mijam się z Akemi, ugiętą

pod zwojem zielonej tkaniny. Już chcę zaoferować pomoc, ale,

rzuciwszy mi mordercze spojrzenie, znika za zakrętem.

Tak, czas już..

- Martin-san?

- Nie, ja jestem Arnanda — mówię do starej, zmurszałej szafki,

która koniecznie chce przejść przez wąskie drzwi do LDK.

Szafka stęka z wysiłku, po czym klinuje się w progu przesuwa-

nych drzwi.

— Bo John-san kazał... huh... zapytać Martin-san, gdzie

to...

huh... przestawić, bo w reżyserce nie może zostać...

Hirō dyszy pomiędzy jednym a drugim słowem.

- Mogę tu na minutę? Bo chwilowo nie mam siły, żeby tasz

czyć to dalej...

-Jasne. Herbaty chcesz?

- Chętnie.

W milczeniu zalewam zielone liście wrzątkiem w czarnej fi-

liżance... nie, jednak dwóch. Mnie też się przyda. Zbieram sza-

moczące się myśli.

- Dobrze ją znałeś? - pytam trochę beż sensu, żeby jakoś

zacząć.

„Kogo.. ?" - pytają oczy, ale po chwili rozumie.

- Babcię? Wiesz, trudno powiedzieć, czy ją znałem. Znałem

jej opowieści. Miała ich mnóstwo na każdą okazję. O Białym

Wężu i Czarnym Wężu. O...

- Dymie i Kocie bez Nogi. O Dobrych i Złych Chwilach. O. .

- Skąd wiesz? A, typowe malajskie opowiadania dla dzieci?

Taka... tradycja?

- Nie do końca. Babcia Janaki jest matką mojego ojca.

Cisza.

- Ale numer... Jeszcze

trochę ciszy.

- A to ty... To jakby...

- No właśnie.

Źrenice. Uśmiech. A nawet dwa.

- To ci dopiero. Mam siostrę. Prawie. Hy, hy. Fajnie.

Mieszam akurat ryż do bentō gdy ponownie pojawia się au-

stralijska wieża uwieńczona pomarańczowym wichrem.

- Wiesz, wpadłem na chwilę, żeby... O, to jest może przy

padkiem natto? Uwielbiam!

Trzepię go przyjaźnie po dłoni, która dobierała się do fasolek.

.- A kysz! Będzie gotowe, to przyniosę! A propos - widzia-

łeś ostatnio Debiru? Wczorajszego tuńczyka mu przygotowa-

łam, a nie chcę stawiać przed wejściem, jak zawsze, bo wszy-

scy biegają i jeszcze ktoś mu wdepnie...

- Debiru? Na drugim go widziałem, Jeden z naszych lekto

rów gotował na nim zupę.. Nie, nie, ŻARTOWAŁEM!!! Nie

patrz tak na mnie, hi, hi...

Prawie mdleję, bo w nie takie rzeczy jestem już skłonna

uwierzyć (ostatnio Martin opowiadał w LDK, jak usiłował wy-

tłumaczyć lektorowi z Bhutanu we wszystkich możliwych języ-

kach, że na korytarzach NIE gotujemy, że niebezpieczeństwo

pożaru, że mamy specjalne pomieszczenia - a w efekcie

płomiennej przemowy dostał własną porcję brązowo-zielonej

mazi z uśmiechem zachęcającym do spróbowania...), John zaś

pokłada się z radości, co kończy się jak zawsze czkawką.

Wzdycham.

- Chcesz wody? - Zerkam miłosiernie, gdy robi się fioleto-

wy na twarzy od daremnych prób wstrzymywania oddechu.

- Hep! Dzięki... - Fiolet powoli przechodzi w czerwień, na-

stępnie w brzoskwinię, a gałki oczne wracają na swoje miejsce.

- Uff. Uratowałaś mi życie. Mogę ci w zamian pomóc w

kuchni? Fakt, zapłata niegodna ceny, ale...

Składa ręce jak w tajskim ukłonie. Moje natomiast opadają.

Nie mam siły do wariata.

- Nie, poradzę sobie sama...

- Amando, wiesz... - przysuwa sobie nagle mały stołeczek

i siada stanowczo za blisko. Na tyle blisko, że jego zbyt odważ-

ne ramię obejmuje mnie lekko w pasie, gdy mówiąc, patrzy

w górę z wysokości mojego ramienia. - Sama na pewno sobie

poradzisz. Ale czy w życiu chodzi tylko o to, żeby sobie... ra-

dzić? W dodatku... samej?

Brzmi ciepło i cicho.

Mam wrażenie, że połknęłam kij od mopa. Chwili na

przemyślenie potrzeba nam zwykle wtedy, gdy jej nie ma.

- John.... Nie - mówię w końcu, zdejmując delikatnie jego

rękę z mojego pasa. - W życiu chodzi przede wszystkim o...

wierność. Własnym przekonaniom, mam na myśli. I o zgodę

z samym sobą.

Patrzy przez moment uważnie na węzeł chusty, który zsunął

mi się z karku na lewe ramię. Mam wrażenie, że gładzi wzrokiem

bandaż na mojej dłoni.

- Tak, pewnie masz rację... Sądziłem tylko... Bo widzisz, ja...

Wyskakuje na korytarz tak nagle, że zastanawiam się przez

chwilę, czy w ogóle był...

-John-san...?

- Nie, ja nazywam się Martin - wyjaśniłem Tomo, który stał w

drzwiach reżyserki, skrobiąc się w głowę i wyglądając jak

słownikowa definicja rzeczownika „konfuzja".

- Eeetooo... John-san jest?

- Tak w ogóle... jest. Wszyscy jesteśmy. Mniej lub bardziej -

odpowiedziałem filozoficznie, wycierając łyżeczkę i chowając ją do

szafki pod ekspresem.

- Eeetooo... John-san?

Zapowiadało się na dłuższą dyskusję, a ja nie byłem w nastroju.

- Nie, Johna tu nie ma, bo drabina mu się lepi. Więc ja cię za

cznę nagrywać, a on to pewnie przejmie, kiedy wyczyści drabinę.

To jak, podłączysz się w studiu?

-A John-san...?

- Tomo, bo mnie zaraz... takie niedopowiedzenie. OK. Posłu

chaj. Raz w życiu posłuchaj. Ja — Martin. Ty — Tomo. To - gitara.

Ty ją włączyć i grać. Grać, rozumiesz? Brzdęk, brzdęk.

Mahoniowe biurko mojego dziadka więcej by zrozumiało z tej

przemowy niż Tomo.

Nadludzkim wysiłkiem woli powstrzymałem się przed wywró-

ceniem oczu do sufitu. Tomo był w końcu Klientem, a klient, jak

mówi stare japońskie przysłowie, jest Bogiem.

Bóg drapał się w głowę i zasysał z zakłopotaniem powietrze

przez zęby.

Ująłem nieszczęśnika za ramię i zaprowadziłem do studia.

Podłączyłem, nastroiłem, przykazałem nie kręcić młyńców, tylko

grać z ogniem, ale równo, i pożegnałem, zamykając ciężkie drzwi.

Wróciłem do reżyserki.

Tomo też.

- A... zespół? - zapytał.

- Tomo... Jeszcze raz. Zespół w słuchawkach. Ty włożyć słu-

chawki na głowę. Słuchawki w studiu. Głowa w reżyserce. Głowa iść

tam, gdzie słuchawki, i wszystko grać. Znaczy, ty grać. Rozumieć?

- Eeetoo - powiedział Tomo.

Chwyciłem za telefon.

Miałem szczęście. Odebrał Yoshi, twierdząc, że Chie jest na

podwórku. I że ją zaraz poprosi do słuchawki.

Pewnie znowu łażą po murach - pomyślałem, czekając przy

aparacie. — A ja tu mam awarię...

-Halo?

- Chie? Martin mówi. Czy mogłabyś przyjść do reżyserki stu

dia A? Że co trzepiesz na podwórku? Wykładzinę z drugiego pię

tra? Chie, wykładzina może poczekać. Nikt jej nie trzepał od po

czątków ery Showa. Zresztą ona się składa głównie z dziur i jak

ją wytrzepiesz, to nic z niej... Słuchaj, potrzebuję cię tutaj. Twój

gitarzysta cię potrzebuje...

Przyszła. Ubrana jak japońska gospodyni, w prostą, fioletowo--

granatową sukienkę i biały fartuszek. Tylko niebieskie rzęsy

zdradzały poskramiane ostatnio zamiłowania loliciarskie.

Wyjaśniłem.

Wzięła Tomo za rękę i zaprowadziła do studia. Poszedł jak po-

tulny cielaczek. Jak one to robią?

Po kilku minutach z monitorów zabrzmiały pierwsze akordy.

Dzięki bogom za stworzenie kobiety.

Wróciła po chwili i usiadła na stołku Andrzeja.

- Czy mogę jeszcze w czymś pomóc, Martin-san?

- No, jakbyś mogła zostać... Przy tobie IQ podnosi się mu o ja-

kieś trzydzieści punktów.

- Tomo-chan nie jest głupi - powiedziała stanowczo. - Tylko

społecznie niedopasowany.

- Społecznie niedopasowany? — mruknąłem. - To tak, jak my

wszyscy...

- Proszę na niego nie krzyczeć - kontynuowała ze zmarszczo-

nymi brwiami - to on wtedy zagra dobrze. A ja teraz muszę trzepać

chodnik. Jest bardzo długi.

- Długi... Chie, to jakaś paranoja. Wszyscy o czymś zdają się wie-

dzieć, poza mną. Rozumiem, że tajfun był i parę dachówek spadło, i

trawnik zaśmiecony, ale na wszystkich bogów Azji, to jakieś zbio-

rowe szaleństwo! Co was wszystkich opętało z tymi porządkami?

- Martin-san nie wie? - Otworzyła szeroko zdumione oczęta. -

Pani szefowa przyjeżdża!

- Wezwałem tutaj szanownych panów, ponieważ główna sala

konferencyjna jest chwilowo... errr... sprzątana. Chciałbym zacząć

od podziękowania naszemu gospodarzowi za udostępnienie po-

mieszczeń radiowych. - Pan Hayakawa ukłonił się w kierunku

Johna, który posłusznie zrobił minę pod tytułem „Nie, nie, ależ

skąd, nie ma za co, od tego przecież jestem". Lizus.

Hayakawa odchrząknął, poprawił idealnie symetryczny węzeł

krawata i wskazał na cztery krzesła wokół starego, prostokątnego

stołu rozgłośni. Ciekawe, kiedy ostatni raz było tu czterech gości na

antenie. Na pewno nie za obecnego cesarza.

John przyciągnął swój fotel DJ-a na kółkach wytłumionych

taśmą izolacyjną,

Usiedliśmy.

Sytuacja natychmiast się skomplikowała, bo gęstwina łamanych

ramion statywów mocno ograniczała wizję. Było ich sześć -

starych, trójramiennych jak lampy architektów, które dają się

ustawić pod każdym kątem w przestrzeni trójwymiarowej. A może

i cztero.

Odepchnąłem wiszący przed nosem mikrofon, otwierając widok

na Johna, ale tracąc nos i lewe oko pana Hayakawy. Spróbowałem

trochę do przodu i do góry. Zardzewiała sprężyna jęknęła

złowieszczo. Hayakawa-san ukazał się w pełnej krasie, natomiast

przegub statywu zasłonił pana Ikedę, na którego właśnie chciałem

mieć baczenie — siedział niebezpiecznie blisko szklanki z

paluszkami w czekoladzie marki Pokka. Z prywatnych zapasów,

niewątpliwie, bo w sklepiku na parterze zabrakło ich już w zeszłą

środę. Spróbowałem się lekko pochylić i zajrzeć pod poziomym

ramieniem po prawej...

- Czy mam powtórzyć? - zapytał pan Hayakawa.

- Proszę — odpowiedziałem skruszony.

- Mówiłem, że chciałbym, abyśmy potraktowali to spotkanie

jako nieoficjalne. Pan Tabashi - lekki ukłon w stronę Woźnego -

przygotował skromne... przekąski.

- Na miarę naszych czasów - szepnął John, za co dostał krótki

piorunik wzrokowy od Hayakawy.

Wykorzystałem to, żeby zwinąć sprzed nosa Ikedzie ostatnie

dwa paluszki w czekoladzie. Przerobił, drań, już dwie szklanki.

-Jak panowie wiedzą — kontynuował Hayakawa — w piątek za-

szczyci nas swoją wizytą pani Orito. W tym celu powołałem sztab

operacyjny, na którego czele stanie — kolejny mikroukłon — Taba-

shi-san.

Wszyscy się pochylili, przechylili albo wychylili, żeby między

ramionami statywów dojrzeć i docenić promieniejące dumą oblicze

pana Tabashiego.

- Ze względu na wyjątkową sytuację, zaakceptowałem — rów

nież w drodze wyjątku — ofertę pomocy od naszych... klientów.

Na kierownika pomocniczej brygady czyszcząco-remontowej

wyznaczyłem pana Andrew Allena. W tej chwili nieobecnego, po

nieważ dowodzi pracami renowacyjnymi na elewacjach północ

nych podwórka. Niemniej chciałbym odnotować moją, i mam

nadzieję nas wszystkich, wdzięczność dla .pana Allena.

Odnotowaliśmy za pomocą mruknięć i syknięć uznania.

- Pan Allen przedstawił mi plan działań, który zaaprobowałem

dzisiaj o godzinie dziewiątej dwanaście. Będzie on do wglądu na ta

blicy ogłoszeń w LDK. Na razie wspomnę tylko, że najważniejszym

zadaniem na dzisiaj jest odświeżenie wykazujących znamiona...

errr... pleśni ścian korytarzy skrzydła zachodniego. Poprzez pokry

cie ich tapetami samoprzylepnymi. Chyba nie muszę wspominać, że

w piątek oczekuję schludnego wyglądu wszystkich pomieszczeń. -

Położył nacisk na słowo „wszystkich" i, jak znam Hayakawę, pod

niósł przy tym znacząco wskazujący palec. - Wszelkie przedmioty,

meble, akcesoria czy... errr... zwierzęta, które nie powinny znajdo

wać się w poważnej instytucji, mają być tego dnia składowane

w nieużywanych salach piętra czwartego. Mam również prośbę do

pana Ikedy o powstrzymanie się do piątku od... errr... konserwacji

sprzętu. A teraz - kontynuował — przedyskutujemy listę zagadnień

i ewentualnych pytań, jakie zamierzamy, jako zespół, przestawić pa

ni Orito. Kto pierwszy? No, to może ja zacznę...

Na chwilę przestałem uważać, zajęty przygotowywaniem men-

talnej listy spraw do Szefowej. Okazała się dłuższa niż suma ko-

rytarzy Radia Yokohama. Kiedyś, wiele lat temu, próbowałem je

zmierzyć. Krokami. Młody byłem. Wyszedł prawie kilometr.

Zacząłem skreślać od końca, ale lista pozycji kluczowych ginęła

gdzieś w mrokach piętra dwa i pół.

Od nowa. Bez czego absolutnie nie mogę żyć? Co jest warun-

kiem przetrwania i rozwoju mnie, mojego zawodu, tego studia,

przyszłości muzyki i sztuki realizatorskiej...?

- Martin-san?

- Tak, oczywiście! — odpowiedziałem na wszelki wypadek, da-

jąc nura pod ramię statywu, żeby sprawdzić, czy Hayakawa-san

zauważył moją nieobecność.

- Cieszę się, że Martin-san się zgadza. Pozwolę więc sobie

przeczytać panom listę do ostatecznego zatwierdzenia...

- Chwileczkę — podniosłem rękę, trafiając palcem w pończosz-

kę wiszącego nade mną mikrofonu. - Chciałbym jeszcze o sprzęcie.

Zatem powinniśmy przejść na sprzęt cyfrowy. Z pomocą kom-

putera już dawno zrobiłbym z tych naszych Y2K coś do słuchania...

- Powiodłem wzrokiem dookoła, szukając wsparcia, ale pokryte

plamkami rdzy ramiona statywów mikrofonowych nie miały żadnej

opinii, ani wte, ani wewte. - Cały świat nagrywa na cyfrze -brnąłem

z determinacją. - Po szczegółowym zapoznaniu się z ocenami w

pismach branżowych przygotowałem nawet kilka propozycji. Co

prawda nie mam ich w tej chwili przy sobie, ale...

Skrzyp sprężyny statywu przesuwanego przez pana Hayakawę

nie wróżył nic dobrego. Odpowiedziałem, popychając w prawo

pionowe ramię przed moim nosem. Hayakawa wyciągnął szyję i

próbował spojrzeć na mnie ponad statywem Ikedy. Zasłonił go

mikrofon pana Tabashiego.

Po paru kolejnych manewrach Hayakawa dopadł mnie wzrokiem,

stosując zagranie taktyczne, którego nie przewidziałem: wstając.

- Czy ktoś z panów ma jakieś uwagi? - zapytał chłodno. - Mo

że John-san?

Stary strateg wiedział, gdzie szukać sojuszników. W panice

poszukałem wzrokiem rudego mopa, ale niestety było między nami

zbyt wiele gałęzi.

- Bo ja wiem...? Ja tam lubię sprzęt analogowy. Cieplej brzmi. -

Wbił mi nóż w plecy głos Johna.

- Taaak... Bardzo wartościowa uwaga, John-san - pochwalił

Hayakawa. - Chyba nie muszę panom przypominać, że najwybit-

niejsze dzieła sztuki studyjnej powstały na sprzęcie analogowym. O

wiele bardziej prymitywnym zresztą niż ten, który firma daje

panom do dyspozycji. Tak. Czy mamy jeszcze jakieś propozycje?

Nie widzę. Dziękuję. W takim razie przystąpię do czytania proto-

kołu z naszych ustaleń...

Tabashi pochylił się pod statywem i ze współczuciem popchnął w

moją stronę świeżo napełnioną szklankę z pałeczkami firmy Pokka. W

polewie truskawkowej. Nienawidzę polewy truskawkowej. Ale gdy

się nie ma... Wziąłem całą garść.

Wielkie Sprzątanie wymaga nie tylko wielkich pokładów

energii, ale również Wielkiej Cierpliwości. Dotyczy ona

przede wszystkim rzeczy tak oczywistych, że z biegiem

czasu przestały być zauważane.

- Amanda? To twoje? Robisz z tym coś czy wyrzucamy? Bo

na podłodze leżało...

Ze zgrozą zauważam w rękach Tomo bonsai z trzeciego pię-

tra. Trzymane za delikatne gałązki. Doniczka zwisa bezładnie

w powietrzu.

Oj, jak mnie zaraz....

- Daj mi to. To jest żywa roślina, tak nie wolno.

- Eeetooo... dlaczego?

Ciekawe, czyje IQ jest wyższe, jego czy tego drzewka. Po na-

myśle przechylam szalę na stronę bonsai.

Otulam dłońmi brązową doniczkę i zabieram roślinę do sie-

bie. Przynajmniej na czas wielkich porządków.

W drodze powrotnej, obładowana pudełkami po bentō po

raz drugi potykam się o kota. Wskakuje na plastikowy stołe-

czek (o, właśnie, zaraz trzeba go zanieść z powrotem do ofuro)

i Owija się z dumą ogonem.

— Cześć, Debiru, łobuzie. Lepiej się tak nie panosz otwarcie,

bo Hayakawa-san zarządził posprzątanie zwierzyńca i jeszcze

gdzieś cię schowa...

Doznaję nagłego oświecenia - i to nie dzięki słońcu wpada-

jącemu przez umyte po raz pierwszy od dziesięciolecia szyby

na korytarzu.

Lektorzy na trzecim. Koza na parterze. Zaraz przy wejściu,

widoczna jak diabli.

Gdzie schować kozę???

Zbieram z podłogi upuszczone nagle pudełka po bentō i

zbiegam po czterech schodkach, zakręt w prawo, jeszcze

jeden, winda, wąski korytarzyk, w lewo, dwa schodki w dół,

jeden do góry i...

- O, a co ty tu robisz? Ledwie

wyhamowuję na wirażu.

- Nooo.. leżę.

Faktycznie, Andrew leży. Wygląda przy tym zupełnie spo

kojnie i niewzruszenie. Nie byłoby w tym leżeniu nic dziwne

go, każde stworzenie, żywe lub mniej, ma w końcu prawo cza

sem leżeć, niemniej...

- A... dlaczego tutaj? Jeśli można spytać, rzecz jasna.

- Bo wstać nie mogę.

- Aha.

Zadanie kolejnego pytania, na przykład czy mu wygodnie

z plecami na schodku do góry, kolanem na dwóch dolnych,

a drugim na ścianie po lewej, wydaje mi się zbędne. Przez mo-

ment miotam się bezradnie z naręczem pudełek, wreszcie rzu-

cam je pod nieprzeźroczyste okienko, przekraczam Andrew

górą i kucam z prawej strony.

- Kolano?

- Nie, tak źle nie jest. Kostka. Wiedziałem, że w końcu z

nich zlecę.

- Dasz radę wyprostować nogę? Wtedy stanę za tobą, o tu,

wezmę cię pod ramię i wstaniemy razem, dobrze?

- Bo ja wiem... za ciężki jestem dla ciebie...

Wzdycha, a przy próbie poruszenia grymas bólu maluje się

na jego twarzy.

- Spróbujemy, aż takie chuchro nie jestem. - Śmieję się, by

rozładować atmosferę. - Ale wcześniej pozwól mi sprawdzić

tę kostkę.

- Ooo... znasz się na tym?

- Tylko odrobinę, Tabashi-san opatrzy cię lepiej.., Nie wy-

gląda bardzo źle, to lekkie skręcenie. Możesz stanąć?

- Tak trochę... auć.

Stękając, jęcząc i wzdychając doprowadzam nareszcie nie-

szczęsnego realizatora do pionu. Ocieram pot z czoła. Też nie

miał się gdzie wywalić, tylko w jednym z najciaśniejszych kory-

tarzyków tego piekielnego budynku.

Chwytam mocno rękę przerzuconą przez mój kark i ramię.

-Oj...

- Boli?

- Tak, ale nadgarstek... Ależ masz uścisk.

- Przepraszam! - Parskamy śmiechem, kuśtykając w kierun-

ku bocznych wind. Nie miałam pojęcia, że drugie piętro jest tpa-

kie długie.

Zza zakrętu przez jedyne na tym poziomie przeźroczyste

okienko miga mi szata Akemi. Andrew przystaje i jakby... tru-

chleje?

Czarna postać staje przed nami i wpija się na przemian

wzrokiem we mnie i nieszczęsnego chłopaka, który nagle robi

się mniejszy. Czasem chciałabym mieć takie spojrzenie... Zaj-

muje jej to mniej więcej półtorej sekundy, po czym zdecydowa-

nym krokiem odchodzi w kierunku schodów na piętro trzecie

i pół. Andrew sztywnieje. Nic z tego nie rozumiem.

W mgnieniu oka dociera do mnie powaga sytuacji.

Dopiero wtedy odzyskuję głos.

- Akemi! Pomożesz?

Kroki milkną.

- Pomóż, proszę, ja już nie mam siły...

Uff, wraca.

- Coś się stało? — pyta głosem, przy którym określenie „gro-

bowy" brzmiałoby jak bajeczka dla grzecznych dzieci.

- Andrew skręcił kostkę na swoim ulubionym schodku,..

Weź z tej strony, a ja. . ojć. . teraz. Jak dobrze, że przechodziłaś.

Spojrzenie znad pochylonej głowy kuśtykającego nieszczę-

śnika wydaje mi się jakby o trzy stopnie Celsjusza cieplejsze od

Antarktydy. Posyłam jej nieśmiały uśmiech.

Zostawiwszy Andrew w dobrych rękach Tabashi-san, zaalar-

mowanego podczas odrywania tapety na górze, rozmasowuję

odciśnięte ramię i poprawiam bandaż na dłoni. Usiłuję sobie

przypomnieć, po co szłam na parter.

Po drodze chcę zabrać pudełka po bentō, ale już ich tam nie

ma. Stoję chwilę bez ruchu, z zamkniętymi oczami.

Wiem. Miałam schować kozę.

Na podwórku słońce praży bezlitośnie, koza przytulona do

skrawka ocienionego muru zdaje się to jednak ignorować i

przeżuwa spokojnie trawkę spod muru.

- No i gdzie by cię tu umieścić, co? - mruczę w nadziei, że

może sama znajdzie jakieś proste rozwiązanie. Koza nie słu

cha. Ech, życie.

Odwiązuję z westchnieniem sznurek. Na pierwszym piętrze

za zakrętem przed magazynem widziałam kiedyś małą paka-

merę, w której Ikeda-san czegoś szukał. Nie ma klucza, ale

może skobelek wystarczy? Kozy nie słyną z samodzielnego

otwierania zamków.

- No chodź. Chodź! O rany, koza jesteś czy osioł...

Koza ani drgnie. W ogóle zachowuje się, jakby mnie tu nie

było.

- Raz w życiu mnie posłuchaj...

Koza nie słucha.

Cierrrpliwosci.

- Cześć, po co ci koza?! - Rie w zdumieniu przystaje z jed-

ną nogą w powietrzu, jak na stopklatce.

- Hayakawa kazał ukryć zwierzyniec. Debiru sam się ulotnił,

a ja chcę schować kozę w pakamerze, ale ona mnie nie słucha. .

Rie stawia spokojnie drugą nogę, na jej twarzy powolutku

maluje się coś na kształt zrozumienia. W końcu klaszcze

dwa razy w ręce, zdecydowanie i głośno.

Koza natychmiast podnosi łeb i maszeruje posłusznie za wciąż

ciągniętym przeze mnie sznurkiem.

— Dzięki! Skąd wiedziałaś, jak się obsługuje to zwierzę...?

Rie tylko chichocze.

W małym pomieszczeniu pod sufitem dynda goła żarówka.

Ciągnę za sznureczek i zapalam ją.

- Żebyś nie bała się ciemności... Siedź to grzecznie, aż pani

Orito skończy wizytę. Nigdzie nie chodź, pamiętaj.

Nie mam odwagi pogłaskać kozy między rogami, a ona staje

ostentacyjnie tyłem do mnie i pogrąża się we własnym świecie.

Piątek, 23 lipca 1999

Staliśmy w rzędzie pod ścianą.

Hayakawa, Tabashi, Ikeda, John, ja, Andrzej, Akemi,

Amanda, Yoshi, Kimitsu, Rie, Tomoshi, Chie i Hirō.

Logiki ani sensu w tej kolejności nie widziałem, ale tak nas

ustawił pan Hayakawa.

Więc staliśmy. Od dwudziestu minut. W dusznym, słabo klima-

tyzowanym korytarzu na parterze. Wyłożonym świeżo wypranym

czerwonym chodnikiem. Mocno wytartym na prawym brzegu,

którym zawsze chodzimy na drugim piętrze, żeby uniknąć skrzy-

pienia podłogi. Staliśmy więc, starannie zakrywając służbowymi

kapciami prześwitującą gdzieniegdzie spod osnowy podłogę.

-Jedzie? - Doszedł mnie szept po lewej.

- Nie, chyba jeszcze nie... - odpowiedział ktoś po prawej.

Wykręciłem głowę. Sztywny kołnierzyk mojej jedynej białej

koszuli wrzynał mi się nieprzyjemnie w szyję. Poluźniłem nieco

krawat, ale niestety Hayakawa w swoim starym smokingu kamer-

dynera dokonywał akurat ostatniej lustracji szeregu. Musiałem

szybko z powrotem zacisnąć węzeł.

Siostry były dziś, o zgrozo, w pełnym rynsztunku wiktoriańskich

pokojówek.

Włącznie z perukami. Jakby to była niedziela na Harajuku , a nie

odwiedziny właścicielki w firmie.

Myślałem, że już im przeszło. Z drugiej strony, okazja jakby

nieco uzasadniała odrobinę teatru... tak w drodze wyjątku.

John, podobnie jak ja wbity w garnitur, wyglądał na mocno

skrępowanego. Współczułem mu trochę, ale Andrzejowi jeszcze

bardziej. Był wyraźnie zestresowany nową rolą. Przełykał nerwo-

wo, aż bordowa muszka ruszała mu się pod grdyką.

- Jedzie!

- Kto mówi, że jedzie? -Jedzie!

Naprawdę jedzie!

Tabashi wystąpił z szeregu i podbiegł do drzwi. Rozsunął je

ostrożnie na kilkanaście centymetrów i wystawił głowę na ze-

wnątrz. Po chwili przecisnął się bokiem i zniknął.

Szmery i szepty przybrały na sile.

Dwanaścioro par oczu różnych kolorów i kształtów wpatrywało

się z napięciem w szczelinę pozostałą po panu Tabashim.

Po chwili głowa Woźnego wróciła. Uniósł znacząco brwi w

stronę Hayakawy. Ten, zmarszczony, powiódł ostatni raz wzrokiem

po szeregu, skinął z zadowoleniem głową i wyszedł.

Nie wytrzymałem. Musiałem to zobaczyć. Opuściłem wyzna-

czone mi miejsce i podkradłem się do drzwi.

- Martin! Wracaj na miejsce!

- Nie, powiedz, co widzisz? Jadą?

- Cicho tam! - syknąłem. — Już widać samochód!

To właśnie było to, co musiałem zobaczyć. Barokową katedrę na

kołach - czarną toyotę century, majestatycznie żeglującą po naszej

uliczce na nadętych oponach zdobionych białymi pasami. Mieściła

się, choć nie bez trudu. Między błyszczący chrom lusterka a mur

domu babci z naprzeciwka wszedłby może palec - ale

20 W niedziele japońska młodzież lubi przechadzać się po dzielnicy Harajuku prze-

brana za wszystko - od bohaterów „Przeminęło z wiatrem" po wiktoriańskie poko-

jówki. Hobby takie.

Chie, na pewno nie mój. Podziwiałem szofera, tym bardziej że

wystawał nad kierownicę zaledwie kilka centymetrów.

Katedra zwolniła do jednego kilometra na godzinę i, chrzęszcząc

oponami, dobiła do naszej furtki. Karłowaty szofer siedział przez

moment bez ruchu, jakby podziwiając własną precyzję. W końcu

wysiadł i obiegł maskę, opierając się o nią na zakręcie białą

rękawiczką. Stanął na baczność, z namaszczeniem pociągnął za

ogromną, chromowaną klamkę i zgiął się w ukłonie.

Wycofałem się szybko i wróciłem na swoje miejsce.

- Idą! — syknąłem samym kącikiem ust.

Szmery ucichły.

W szczelinie drzwi pojawiła się odziana w białą rękawiczkę dłoń

pana Tabashiego.

Drzwi rozsunęły się do swoich majestatycznych dziewięćdzie-

sięciu centymetrów.

Pierwszy wkroczył Woźny i stanął w pełnej szacunku pozie,

anonsując głośno:

- Pani Orito!

W drzwiach pojawił się Hayakawa. Wszedł, stanął z boku i, kła-

niając się, zaprosił Szefową do przekroczenia progu jej królestwa.

Wcale się nie postarzała od ostatniej wizyty. Mimo pięćdziesiątki

wyglądała na późną trzydziestkę, chociaż makijaż zdawał się być

minimalny. Twarz idealnie gładka, szczupła, z wąskim jak na

Japonkę nosem i uprzejmie zaciekawionym, lekko zaaferowanym

uśmiechem. Włosy krótkie, z pewnością świeżo ułożone przez

najdroższego fryzjera w Omotesandó.

Ozdób też nie było, poza kosztującym niewątpliwie sumę moich

życiowych zarobków sznurem pereł na piersi.

Prosta, ale elegancka ciemnofioletowa sukienka podkreślała jej

figurę, a raczej brak takowej, bo według mnie kobieta powinna

wyglądać jak kobieta, a nie jak deska do prasowania.

Dałem sobie mentalnie po uszach za te niestosowne myśli, bo

Szefowa skończyła właśnie witać się z Ikedą i stanęła przede mną.

Ująłem podany mi na modłę europejską flaczek i pochyliłem się

w lekkim ukłonie.

- Martin-san, prawda? Jak miło... Dziękujemy panu za ogrom

pracy włożonej w naszą rozgłośnię... Dzięki takim oddanym pra-

cownikom, jak pan, Radio Yokohama jest tym, czym jest.

- Właściwie nie w rozgłośnię, tylko... - zacząłem, ale pani Ori-to

witała się już z Johnem. Postępujący pół kroku za nią Hayakawa-

san rzucił mi srogie spojrzenie, więc zamknąłem usta.

Zdławiłem westchnienie i obróciłem ostrożnie głowę. Kołnie-

rzyk wpił mi się w spoconą szyję.

Szefowa była właśnie przedstawiana Klientom.

Obawiałem się, że Rie dygnie.

Niestety. Dygnęła.

Gdzie ona się tego nauczyła? Jak to gdzie — w Harajuku. Kiedy

Japończycy już w coś się bawią, to z należytym poszanowaniem

szczegółów.

Nawet Kimi, dziś w białej koszuli i z papugą zdławioną żelem,

giął się w dworskim ukłonie.

- Och, jak miło poznać szanownych artystów... — Pani Orko wy-

konała wytworny ruch szczupłą dłonią, ogarniając nim nieokreśloną

grupę swoich poddanych. Ciekawe, czy umiałaby wskazać dokład-

nie, gdzie w naszym rzędzie kończyła się załoga, a zaczynali klienci.

- To dla nas niezwykle ekscytujące... Liczymy, że wasza kariera

pozostanie na zawsze związana z naszym skromnym studiem...

Dziękujemy wam z głębi serca. Dziękujemy. Hayakawa-san? Nie

chcemy dalej przeszkadzać w pracy wszystkim tym cudownym

osobom, prawda?

Wykonaliśmy ostatnie ukłony. Pani Orito, szczebiocząc z

wdziękiem do pana Hayakawy, zniknęła za zakrętem. Złapałem

jeszcze jej ostatnie słowa:

- Och, jakie urocze zwierzątko...

Nie mam pojęcia, czego dotyczyły.

Ostrożnie odpiąłem guzik przy kołnierzyku i wziąłem pierwszy

głęboki oddech od godziny.

Miałem wrażenie, że zdarzyło się coś ważnego i istotnego.

Prawdopodobnie. A przynajmniej powinno.

Po południu będzie spotkanie z załogą w sali konferencyjnej.

Wtedy na pewno się zdarzy.

- Panna tutaj, proszę stanąć prosto. Yoshi-san? Pan obok...

Tak. Kołnierzyk należy wyprostować. Teraz Kimitsu-san...

czy mógłby pan bardziej fryzurę jeszcze... o tak,

przyklepać... świetnie.

Jeszcze nie widziałam Hayakawy tak stremowanego. Na je-

go twarzy tańczą wszystkie odcienie bladości, chwilami wpada-

jące w lekki seledyn.

Ha — myślę — na mojej pewnie nie lepsze, z trochę, innej

przyczyny. Yoshi zamieniony w posąg lodowy robi wszystko,

żeby dwa centymetry między nami nie groziły dotknięciem.

Czuję się paskudnie.

Zerkam ukradkiem na Andrew - pan Tabashi do spółki z

Akemi pomogli mu przykuśtykać i oparli go o ścianę, żeby się

nie wyróżniał. I tak stoi już dwadzieścia minut. Wytrzymały

chłopak, nie ma co...

W ostatniej sekundzie przed otwarciem drzwi próbuję

utknąć maleńki kosmyk, który nie wiedzieć jakim sposobem

wydostał się spod chusty. Syknięcie pana Hayakawy powoduje,

że natychmiast opuszczam rękę i zaplatam grzecznie dłonie za

sobą.

Krótki anons i wchodzi szczupła, elegancka Japonka w śred-

nim wieku. Dystyngowanie wita się z każdym, zamieniając kil-

ka grzecznościowych formuł. Stoi właśnie przed gnącym się

w ukłonach Martinem, gdy z piętra wyżej dobiega mnie ciche,

lecz wyraźne PUK.

Martwieję. Jeśli to jest to, co myślę...

- Panna Amutanda binti Muhamat — Hayakawa przekręca

moje nazwisko z taką, powagą, że pewnie parsknęłabym śmie-

chem, gdyby nie dobywające się z głębi korytarza niemal nie-

zauważalne stuk... stuk, stuk.. stuk. Jak ona się wydostała?

Och, looosie.

Czepiam Się rozpaczliwej myśli, że TO nie istnieje.

Pani Orito kończy przywitanie, uśmiecha się przyjaźnie, a ja

koncentruję się na tym, żeby nie zemdleć. Rie posyła mi

ostrzegawcze spojrzenie.

Kopytka na tatami brzmią wyraźniej i jakby. . bliżej? John też

już chyba usłyszał, bo brwi ściągnęły mu się w jedną poziomą

kreskę. Mam jeszcze nadzieję, że się miną, że to na innym pię-

trze, że...

-O, jakie urocze zwierzątko!

Aha.

Dlaczego wszyscy patrzą na mnie? Czy to moja koza?!!!

- A co my tu mamy...? — Złapałem Johna w korytarzu. Na

gorącym uczynku: walił pięścią w automat z napojami, ten, który

czasem wyrzuca za darmo puszkę mrożonej herbaty.

-Ja, bo... nie mam czasu! Jej wysokość chce zobaczyć artystów w

akcji!

- Jakich artystów?

- Właśnie, w tym problem...

- Pan pozwoli ze mną na chwilę. Pogadamy... — Ująłem go zde-

cydowanie za ramię.

Spojrzał demonstracyjnie na zegarek, po czym westchnął i dał

się zaprowadzić do LDK. Posadziłem go przy stole i stanąłem nad

nim, ciągnąc za sznurek lampy pod sufitem, bo było trochę za

ciemno.

- O co chodzi? — zapytał, podnosząc niepewnie głowę.

- No właśnie, to ja miałem zapytać: o co chodzi?

John przybrał nieinteligentny wyraz twarzy.

- John, musimy coś wymyślić - tłumaczyłem cierpliwie. -

Przecież nie pokażemy jej Y2K w akcji, prawda? Hayakawa do

stanie szału i nas zdegraduje.

-Jasne, że nie. Ale może z playbacku...

- Gdzież tam, oni nawet podrygiwać nie potrafią do rytmu.

Dlaczego nie Amandę? Ona się spodoba. Głos ma ładny...

-Już pytałem. Nie zgodziła się. - Spuścił nos na kwintę. - Nie

wiem dlaczego, to nie moja wina... Chciałem tylko, żeby coś za-

śpiewała, grając jednocześnie na gitarze i nogami na perkusji. Po-

wiedziała, że nie będzie kozą doświadczalną ani numerem cyrko-

wym. Chciałem posłać Andrzeja, żeby ją spróbował przekonać.

Ona chyba lubi go bardziej niż mnie. Ona w ogóle wszystkich lubi

bardziej niż... Ale Andrzej skręcił kostkę i jest na chorobowym.

- Skoro Y2K grać na żywo nie umie, a Amanda nie chce, to puść

szefowej jakąś taśmę. Mój ostatni miks Y2K nie był zły, że powiem

nieskromnie...

- Zrobiłeś wstępny miks? — zainteresował się John. - Z tych

moich indywidualnych ścieżek? Dasz go przesłuchać? — Wstał

ożywiony.

Na to czekałem. Położyłem mu rękę na głowie, niczym policjant

wciskający aresztowanego do radiowozu, i przepchnąłem przez

drzwi na korytarz. Zanurkował grzecznie pod framugą i dał się po-

prowadzić w stronę studia przez dziwnie puste i nieswojo czyste

Radio Yokohama. Nawet drzewko bonsai stało grzecznie pod

oknem na swoim stołeczku z ofuro. Niesamowity widok. Wzdry-

gnąłem się, czując przez moment niepojętą ochotę, by je zrzucić.

- A o co ty poprosisz jej wysokość? Hę? - zagaiłem, bo cisza też

była dziś nieswoja i niestudyjna — nie zwyczajna, wynikająca z

szacunku dla odbywającego się gdzieś nagrania, ale sztywna i

jakby... przestraszona.

- Mówiłem już na zebraniu. - Wzruszył ramionami. — O pomoc

w radiostacji poproszę. Jakiegoś zastępcę na wieczory, kiedy

nagrywam. I żeby w sklepiku były czasopisma... coś by warto za-

prenumerować...

- Myślisz, że dostaniesz?

- Mam nadzieję. Po to w końcu przyjechała, żeby nam pomóc,

tak? Problemów kilka rozwiązać? Podjąć jakieś decyzje? W końcu

po coś są wizyty królowych, czemuś muszą służyć... No. A ty?

- Co ja? O co poproszę? Mój drogi, lista jest dłuższa niż... nie-

ważne. Na pewno o cyfrowy sprzęt i o tego nieszczęsnego pro-

ducenta, żeby go wyśledziła, zatrzymała i doprowadziła do studia.

To chyba priorytet, nie?

- Producent... właśnie, właśnie, chciałem ci coś powiedzieć...

Boże, co tu się stało???

Pytanie dotyczyło pobojowiska, które kiedyś stanowiło zaciszną,

schludną reżyserkę studia A. Moją reżyserkę.

Ale kiedy była moja, kłęby brązowej, magnetycznej taśmy nie

oplątywały wszystkiego szalonym labiryntem. Na pewno nie cią-

gnęły się od szafki do szafki i nie powiewały porwanymi szcząt-

kami w strumieniu powietrza. A ponad wszelką wątpliwość nie

spowijały koszmarnym kokonem mojego starego fotela.

- Tejki...?! - jęknął John, blednąc. - Tylko dzisiejsze czy z ca-

łego tygodnia...? Dwóch tygodni???

- Nie. To mój wczorajszy miks. Popatrz. - Schyliłem się, podnio-

słem mały, dziwnie postrzępiony na końcu odcinek dowodu zbrod-

ni i podstawiłem mu pod nos. - Taśma analogowa, nie ADAT

- Ufff...

- Nie wiem, czy taki ufff. Pracowałem nad tym do drugiej w

nocy, żeby puścić pani Orito. I co teraz?

- Debiru.

- Niewątpliwie jest głównym podejrzanym. To są ślady po pa-

zurach, prawda? Czy mogę go aresztować i zamknąć na czterdzie-

ści osiem godzin? A potem skazać na dożywocie na strychu? Albo

może po ludzku przerobić go na pasztet?

- Nie, możesz zacząć chować taśmy po nagraniu. Stalowej ka-

sety nawet pazur Debiru nie otworzy.

- To twój kot. I w dodatku nieletni. Powinieneś go lepiej pil

nować. — Zerwałem kilka metrów taśmy, poskręcanej, zagradza

jącej wejście jak taśma policyjna w miejscu zbrodni. Patrząc bez

myślnie na żałosne szczątki, zastanawiałem się, co właśnie mnę

w palcach — czy moje pracowicie dopieszczane intro do „Tótaru

Desutorakushon", czy tylko pauzę między drugim a trzecim nu

merem?

Jakby to miało jakieś znaczenie.

- Lepiej mi pomóż posprzątać, jej wysokość jeszcze nie zwie-

dzała tej części... — zacząłem.

- Studyjny kot, nie mój. -John wyrwał się z zamyślenia i po-

wiódł wzrokiem po smętnym pobojowisku. -I co jej teraz puścimy?

Zastanowiłem się chwilę dla przyzwoitości, chociaż odpowiedź

miałem już w głowie od kilkunastu sekund:

- Danitol.

- Reklamę? Bo ja wiem...

- John, to studio żyje głównie z reklam. Reklamy płacą trzy

czwarte naszych pensji. Dlatego moja praca przy nagrywaniu lek-

torów...

- Ale... czy ktoś słuchał tego danitolu?

-Ja słuchałem - odparłem stanowczo. - To tylko reklama. Nie

musisz w niej osiągać swojego Dźwięku Absolutnego. Za to na-

grana z ogniem i z pasją. Moi lektorzy dali z siebie wszystko.

- Twoi... -John zachichotał spod stołu, gdzie odczepiał wyjąt-

kowo wielki kłąb taśmy.

- A więc postanowione. Puścimy jej danitol. Wybiorę jakiś ję-

zyk, którego na pewno nie zna. Może Pashto. Afgańczyk wyjąt-

kowo się angażował. To jej się nie może nie spodobać. I wtedy

będzie można ją poprosić... o kilka rzeczy. Na tym polega myślenie

strategiczne, mój drogi Watsonie - powiedziałem do Johna

upychającego nogą ostatnią porcję brązowych skrawków w gro-

żącym już eksplozją koszu na śmieci. - Właśnie na tym.

To miał być mój moment. Moje piętnaście minut sławy.

Wielki powrót Bosa.

Wyczułem raczej, niż usłyszałem zbliżanie się pochodu. Korytarz

został wyłożony dywanem pożyczonym z parteru, by ukryć po-

śpiesznie załatane dziury w podłodze oraz by jej wysokość nie zgubi-

ła się w drodze do łazienki, gdzie, o dziwo, udawała się bez eskorty.

Pierwszy kroczył Tabashi, z tajemniczą miną niosąc kwadrato-

wą, płaską szkatułkę z czarnego drewna.

Za nim John, ubrany zupełnie niestosownie w koszulę zszytą z

różnokolorowych rombów.

W pewnym odstępie — pan Hayakawa oraz pani Orito.

Potem reszta kolorowej świty: załoga i klienci.

Wsadziłem palec za kołnierzyk nieco skurczonej w praniu białej

koszuli i po raz dwudziesty ósmy sprawdziłem licznik taśmy z

nagraniami reklam. W porządku. Wyszedłem przed reżyserkę

studia C, na salę odsłuchową - dziś przystrojoną papierowymi

kwiatami i symbolami rozgłośni, z mównicą udekorowaną purpu-

rową tkaniną (poznałem w niej nasz prawie nowy obrus z LDK,

który zginął tydzień temu). W kącie na stoliku przykrytym tym

samym materiałem (wspaniale, mamy teraz dwa obrusy) stały mi-

seczki z przekąskami i bateria kieliszków do szampana.

Nabrałem powietrza, aż guziki koszuli zatrzeszczały.

- Szanowna pani Orito... - Ukłon. - Zapraszamy do studia, gdzie

dzisiaj...

- Wystarczy Emily. - Zaśmiała się perliście. - O, ile tu sprzętu...

I jakie urocze zwierzaczki!

Nieco zbity z pantałyku obserwowałem, jak John podskoczył do

szefowej i zaczął jej coś szeptać na ucho, powodując kolejne

wybuchy wdzięcznego śmiechu.

Odchrząknąłem.

- A teraz chcielibyśmy...

- Czy to jest krokodyl? - Zainteresowała się pani Orito.

John znowu zaczął błaznować, ale Hayakawa postąpił o krok do

przodu, poklepał go z wyrozumiałością po ramieniu i zajął miejsce

przy uchu majestatu.

Słuchała przez chwilę, potakując i patrząc w sufit, jakby starała się

coś zapamiętać. W końcu przybrała łaskawie zainteresowany wyraz

twarzy i zwróciła się do mnie, starannie wymawiając każde słowo:

- Pan Martin, nieprawdaż? Czy będzie można zobaczyć pana

przy pracy?

Pokłoniłem się znowu i wyjaśniłem, że lektorzy chwilowo uczą

się nowych ról, będzie natomiast dla mnie wielkim zaszczytem móc

zaprezentować ostatnie nagranie reklamowe. Zachęciłem następnie

jej wysokość do umieszczenia szanownego paluszka na

orangutanie.

To się spodobało. Orangutan został pogłaskany perłoworóżo-

wym paznokciem, co oczywiście nie odniosło żadnego skutku, więc

John, chichocząc usłużnie, pomógł swoim paluchem, roz-

płaszczając grzywę małpiszona.

Monitory ożyły afgańskimi uniesieniami nad zabójczym urokiem

danitolu (co by to nie było).

Stałem skromnie z boku, trzymając dłonie złożone przed sobą,

leciutko pochylony do przodu, ze skromnym uśmiechem.

Hayakawa stał również, z brwiami tak zmarszczonymi, że stały

się jedną, czarną chmurą gradową.

John dostał czkawki.

Pani Orito biła delikatnie brawo i chichotała, patrząc na Johna,

którego twarz przybierała barwy kolejnych rombów jego koszuli.

- Miałem ci powiedzieć - szepnął Andrzej, który, kuśtykając

prawie niezauważalnie, zajął pozycję za moimi plecami - co to jest

danitol... Powiedziała mi sama pani Orito!

- Nie wiem, czy chcę wiedzieć... - odszepnąłem słabo.

- Chcesz, niestety... - wydyszał mi w samo ucho. - Środek

owadobójczy do spryskiwania upraw rolnych.

Z monitorów zabrzmiało ostatnie crescendo najwyższych

uniesień nad... pestycydem.

- To było bardzo... ciekawe. Jesteśmy pod wrażeniem pana wy

trwałej i... hi, hi... kreatywnej pracy! — pochwaliła pani Orito, kie

rując się z panem Hayakawą do wyjścia z reżyserki.

Wiedząc, że już przegrałem, zrobiłem jednak szybki krok i w

nagłym zrywie odwagi zagrodziłem im drogę, przewracając po

drodze krzesło reżysera.

- Dziękuję... dziękuję bardzo! Chciałbym jednak skorzystać

z okazji, aby zaprezentować kilka sugestii w obszarze... — Nabra

łem powietrza...

Guzik na piersiach nie wytrzymał i strzelił.

John dostał kolejnego ataku czkawki, a Hayakawa uśmiechnął się

z politowaniem i odsunął mnie ręką, robiąc miejsce dla pani Orito,

która ruszyła do sali balowej, nie przestając mówić:

- Dziękujemy, że pan i wszyscy tu obecni z takim poświęce

niem pracują dla dobra naszej wspólnej firmy...

Ruszyłem za nimi, przytrzymując ręką koszulę na piersi i kon-

tynuując:

- W pierwszej kolejności należałoby wspomnieć o potrzebach

sprzętowych... Pozwoliłem sobie przygotować kilka propozycji...

- I dlatego ta złota płyta zespołu... - pochyliła się, aby otworzyć

szkatułkę z czarnego drzewa - zespołu TokiDoki, którą z tak wielką

radością przyjęłam, należy się tak naprawdę nie nam, lecz wam -

moim oddanym pracownikom...

-Jak pani Orito... errr... Emily doskonale wie... nadchodzi wiek

dwudziesty pierwszy, era cyfrowej obróbki dźwięku... szeroka pa-

leta możliwości, jaką oferuje...

- Gdybym mogła ten prezent powielić, tak jak panowie powie-

lacie swoje nagrania na owych fascynujących urządzeniach, każdy

z was otrzymałby swoją własną złotą płytę...

- ...podnosząc efektywność pracy realizatora, obniżając koszty

czasu studyjnego, zapewniając najwyższą jakość obróbki sygnału...

szeroką paletę...

Poczułem na ramieniu litościwą dłoń Andrzeja. Słowa zamarły

mi w gardle.

Pan Hayakawa w namaszczeniu pomagał pani Orko zejść z

mównicy. Światło sączące się z wielkich okien pod sufitem nie

docierało do jego twarzy.

Pan Ikeda dumnie celował w odległą ścianę butelką szampana,

przytrzymując korek kciukiem.

Kiedy wróciłem do reżyserki po moją afgańską taśmę, zastałem

tam samotną postać Johna. Siedział pogrążony w myślach, z głową

spuszczoną na pierś, z łokciami opartymi na poręczach fotela

reżysera i splecionymi dłońmi. Na stole - pomięte kartki. Lista

rzeczy, o które mieliśmy prosić...

Usiadłem cicho pod ścianą, długo patrząc na Johna i na barwne

figury w sali balowej, widoczne przez półotwarte drzwi reżyserki.

Interludium

Skrzyp... trzask.

Skrzyp.

Budynek żyje, targany wiatrem znad wybrzeża. Z portu.

Przycumowany do swojej uliczki, nie odpływa. Lecz gdyby

przeciąć mu cumy, może i by ruszył w swój pierwszy i ostatni rejs.

Skrzyp.

Na parterze uchylają się drzwi.

Wychyla się nieśmiało drobna, ludzka postać w szarej pelerynie,

z szarym tobołkiem na plecach. Za nią następna. I następna.

Z wysokości czwartego piętra wyglądają jak portowe szczury.

Następny... I następny.

Otula się szczelniej płaszczem, przyciska do piersi żeliwny ko-

ciołek. Podnosi na chwilę twarz, jakby węszył, szukał potwier-

dzenia w wilgotnym, wschodnim wietrze.

Za nim - cały rząd szarych kształtów.

Kulą się pod smagającym wiatrem i deszczem, suną powoli,

niepewnie, ale z determinacją, z jakimś poczuciem konieczności.

Idą gęsiego po wąskiej ścieżce, jak po trapie, łączącym budynek

z portową uliczką. Zakręcają za zardzewiałą furtką i odchodzą w

mrok.

Opuszczają okręt.

A może to nie okręt, tylko arka?

Ostatnia postać jest niska i nie ma tobołka.

Tylko rogi.

Mijając furtkę, odwraca głowę i mówi:

- Beee.

Rozdział Dziesiąty

w którym osioł wpada do bajora, a Tarento

w kolczudze spotyka się z pazurem.

Poniedziałek, 26 lipca 1999

- Można się przyłączyć? - John wsuwa czuprynę, jakby

zaglądał z zewnątrz przez okno pociągu. Martin podnosi

twarz, od dłuższego czasu ukrytą w opartych na brzegu stołu

rękach.

- Od kiedy pytasz o takie rzeczy; hę? Andrew gotuje dziś jakieś

tajemne kanadyjskie stworzenia, więc bądź gotów na naj-

gorsze.

Ekipa LDK-owa posłusznie śmieje się, choć z lekkim przy-

musem. Andrew wygraża szefowi żartobliwie pałką do miaż-

dżenia czosnku, po czym, podskakując na zdrowej nodze, do-

ciera do szafki z miseczkami do ryżu.

- Gdybyś powiedział, tobym ci podała - ofukuje go naraz Ake-

mi i wyjmuje mu pałkę z ręki. Siedzący w kącie Yoshi obrzuca ją

niechętnym spojrzeniem, ale nic nie mówi. Trochę mu się nie dzi-

wię, też nie byłabym najszczęśliwsza, gdyby moja kobieta. . To

znaczy — gdybym była mężczyzną. . To zresztą nie moja sprawa.

Używam całej swojej woli i przenoszę wzrok w inną część

LDK. Postanawiam nie gapić się, nie analizować i nie intereso-

wać się perkusistami. I ich życiem osobistym.

Cisza i atmosfera ogólnego zmęczenia i jakiejś takiej... bez-

nadziei. Chyba kiepski pomysł z tą misoschadzką dziś. John

ciężko siada obok Martina, nawet nie wkładając swoim zwy-

czajem nosa i palucha do gotowanych potraw.

- Szkoda twojego miksowania, stary... Bardzo było dobre?

O, nie wiedziałam, że coś wcześniej pichcili; przysięgłabym,

że nie widziałam w kuchence miksera.

- Był to absolutnienajmożliwiejklarowny miks. Ale to już

bez znaczenia, prawda? Jak wszystko inne. - Martin chowa nos

w kubku z herbatą.

-Jak się udał bal? - wtrąca nagle Kimi, poprawiając z lubo-

ścią papugę na głowie, postawioną tak bardzo pionowo, jak tyl-

ko pozwalają prawa fizyki.

Trzy pozostałe głowy odwracają się niechętnie w kierunku

Martina, ale ten tylko wzrusza ramionami.

- Normalnie... Znaczy, beznadziejnie... He, he ~ mruczy

wisielczo.

Czuje się chyba trochę winny — Kimi z Tomo ustawiali i

układali pieczołowicie wszystkie elementy dekoracyjne, Chie

prasowała jakieś niekończące się zasłony (czyli NeverEnding

Story), Rie drapowała je później fantazyjnie, a nie dane im by-

ło nawet zobaczyć reakcji Szefowej... Mnie nie interesowała

specjalnie jej mina po spożyciu mojej koktajlowej przekąski, do

której zupełnym przypadkiem znalazłam w lodowce prawdzi-

wy skarb, czyli zielone oliwki.

- He, he - potwierdza John na wszelki wypadek.

Milkniemy i jakoś nikt nie ma ochoty spojrzeć nikomu

w oczy. Szkoda, że koza nie mogła przyjść na miso. Ona też nie

słucha, ale przynajmniej patrzy. Śmieszne - nie widziałam jej

dziś na podwórku...

- Gotowe - Andrew w podskokach wydobywa się na salo

ny - ale niech ktoś się zajmie przyniesieniem, co? Bo płynne

elementy źle znoszą transport w stylu kangurzym. — Chicho

cze. Chyba on jeden ma dziś dobry nastrój.

—Jak tam twoja kostka, kuchmistrzu? - zagaduję, zarabiając

ostrzegawcze spojrzenie od Akemi.

- Nk tak źle, już trochę mogę stawać... Miałaś rację, to tyl-

ko lekkie skręcenie. Ale. co ja przeszedłem wczoraj. Poi godzi-

ny bocianowania na tym korytarzu.. Myślisz, że zauważyła?

- Co to pływa dziś w miso? — Zmienia temat Tomo.

Nikt mu jednak nie odpowiada, bo w uchylonych drzwiach

pojawia się stopa, za którą wślizguje się postać. Hayakawa-san?

Przyszedł na misoschadzkę? Niesamowite.

Nie tylko ja jestem pod wrażeniem. Martin wygląda, jakby

miał wstać i się ukłonić.

- Ekhm... nie przeszkadzam, mam nadzieję... Nie, niech pan

Martin siedzi. Chciałem tylko zaproponować... wspólne spo

tkanie. . ekhm.. pracowników i.. mieszkańców studia Yokoha

ma. Nieformalne.

Robi znaczącą pauzę. Czekamy cierpliwie, aż weźmie od-

dech i znów podniesie na nas wzrok.

- Proponuję jutro w porze lunchu... W studiu C. Musimy

omówić strategię na czas wizyty szanownych reporterów z te

lewizji.

Tonacja opada, John bierze to za koniec przemowy i wtrąca:

- Czy to nie może zaczekać do... powiedzmy, weekendu?

Przez ostatnie... hmm... przygotowania do przyjazdu pani Ori-

to mamy spore opóźnienia w nagraniach...

Nie pomagają ostrzegawcze spojrzenia Martina. John wy-

czekującym wzrokiem wpija się w pana Hayakawę.

- Tak... a zatem jutro o dwunastej piętnaście. Nagrywanie

reportażu przewidziane jest na dwudziestego dziewiątego lipca

roku jedenastego ery Heisei.

- Ależ to najbliższy czwartek! Jak to, przecież...

- Liczę na owocną współpracę. Życzę udanej... udanego

wieczoru. Dobranoc.

Osiem słupów soli ożywa i zaczyna zbierać szczęki z tatami.

Puk, puk.

- Come in\

— Mówi się „kto tam" - powiedziałem, rozsuwając

drzwi.

Andrzej leżał na futonie.

Nigdy nie byłem w jego mieszkaniu. Poprawka - byłem, ale

wiele lat temu, kiedy mieszkał tu ktoś inny.

- Przyniosłem ci coś do czytania z biblioteki. I pomarańcze.

Świeża dostawa do LDK, Hayakawa specjalnie zamówił. Dla re-

konwalescentów tego radia.

- Nie trzeba było... - Andrzej zaczął wstawać.

- Ani mi się waż! Leżeć kazał Doktor Tabashi? To leż. Jeść ka-

zał pomarańcze, bo zawierają witaminę C? To wsuwaj. Tu ci po-

łożę, kolo futonu. A to jest...

- „Tytus, Romek i Atomek"!!!

- Andrzej, czy ty tylko studiowałeś w Polsce, czy się tam wy-

chowałeś?

- Księga V! Z wannolotem!

- Chyba właśnie odpowiedziałeś...

- Nie, ja naprawdę tylko studia, pięć lat! Prawie pięć. Skąd Ty-

tus w bibliotece? I gdzie jest biblioteka?

- Na czwartym piętrze. Kiedy już będziesz zdrowy jak koza,

pójdziemy tam wieczorem, po nagraniu. Każdy coś przynosi, to się

zebrała niezła kolekcja. Ja też kilka rzeczy dorzuciłem, lata temu, z

takiej jednej walizki...

Andrzej zniknął ze świata żywych, zatopiony w prozie Papcia

Chmiela. Gdyby był Latarnikiem, statki wpadałyby masowo na rafy.

Usiadłem na tatami i rozejrzałem się po pokoju.

Przydział standardowy - sześć mat. W poprzednim życiu po-

wiedziałbym: dziesięć metrów kwadratowych. Może ciut więcej,

jeśli dodać płytką alkowę, o wartościach bardziej estetycznych niż

użytkowych. O ile pamiętałem, kiedyś wisiała tam japońska

kaligrafia — teraz kalendarz firmowy Sumitomo Chemical. Strona

czerwcowa. Z artystycznie falującymi łanami zboża. Idiotyzm.

Muzycy mieszkający w Części Hotelowej w trakcie dłuższych

sesji zwykle zostawiali coś po sobie, odciskali swoje piętno na zaj-

mowanych pokojach. Od plakatów idoli (często ich samych), przez

samoprzylepne wieszaki na ręczniki w kształcie różowych

misiaczków (pozostałość po jakiejś wokalistce, czyli tarento), aż po

dziurę między pokojami do podawania sobie piwa (to w przypadku

zespołu Shaku8, który został z hukiem wywalony przez Haya-kawę

w środku sesji. W roku dziewięćdziesiątym trzecim, o ile pa-

miętam).

U Andrzeja - nic. Surowo i pusto, jakby pokój w ogóle nie był

używany. Nawet żadnych drobiazgów po kątach, nie licząc stojaka

do suszenia ubrań pod oknem i... a, tak. Coś jednak było. Na szafce,

koło telewizora — zdjęcie młodej dziewczyny, urody, na oko,

słowiańskiej, w prostej ramce.

Ramce przeciętej w rogu czarną wstążką.

Postanowiłem nie pytać.

- Monika - wyjaśnił Andrzej. - Dziewczyna, którą poznałem w

szkole średniej. Przyjechała do Kanady na wymianę, jakiś program

młodzieżowy... Zakochałem się w niej po pachy.

- Po uszy - poprawiłem.

- Po uszy, więc wróciła do Polski, a ja zdałem maturę, pojecha-

łem tam na studia. Anglistyka. To był jedyny kierunek, na który

mogłem wtedy zdać, nie mówiąc po polsku. Przez cztery lata

wszyscy wkuwali angielski, a ja — polski... Chciałem, żeby nasze

dzieci mówiły po polsku. I śmiały się z „Ucz się Jasiu"...

- To może jednak pomarańczę? Zgodnie z przykazaniami pana

Tabashiego?

- Studiowała psychologię... Po skończeniu studiów mieliśmy się

pobrać. Nawet jej rodzice mnie lubili. Głównie tata, bo mama...

- Witamina C w pomarańczach to na naczynka krwionośne w

okostnej czy jakoś tak. Doktor Tabashi mi mówił.

- Zmarła w wyniku infekcji po nieudanej operacji przegrody

nosowej. Prosty zabieg, ale lekarze coś... popieprzyli...

- Spieprzyli.

- Spieprzyli.

Zapadła cisza.

- Dlaczego właśnie Japonia? — Nie cierpię tego pytania, ale sa-

mo wyszło mi z gardła, wcale nie prosząc o pozwolenie.

- Daleko od domu. I od...

- Polski? Od wszystkich miejsc, gdzie...?

Nie odpowiedział.

- Poszukam ci jeszcze kilku książek - powiedziałem, wstając.

- Nie, zostań... Jak się czujesz?

- Dziękuję, doskonale. A będzie jeszcze doskonalej, jak mnie

poczęstujesz herbatą... Nie, nie wstawaj! Andrzej, ty masz leżeć,

rozumiesz? Zaparzyć ci kubek?

Wziąłem się za rozszyfrowywanie zawartości wnęki kuchennej,

co nie było trudne, jako że łyżeczki okazały się zamieszkiwać je-

dyną szufladę, a kubki — jedyną szafkę nad zmywakiem. Z herbatą

było trudniej, ale znalazła się po minucie szperania w metalowym

pudełku po herbatnikach.

- Martin...?

- Tak? — odpowiedziałem, włączając gaz pod czajnikiem i za-

stanawiając się, czy była to właściwa odpowiedź.

- Przykro mi, że ci się nie udało z panią Orito.

- MNIE się nie udało...?

- No, bo mieliście z Johnem wszystkie te prośby i propozycje, a

ona chyba nie słuchała...

- Szanowny rekonwalescencie - powiedziałem oschle, nalewając

wrzątku do kubków. — Pani Orito jest właścicielką dwudziestu

trzech firm. W tym pięciu sklepów z instrumentami, czterech ni-

szowych rozgłośni radiowych w różnych miastach, sieci szkół

muzycznych dla dzieci oraz stacji benzynowej na Shikoku. Gdyby

się chciała angażować w detale techniczne każdego biznesu...

Rozumiesz. Lepiej pij herbatę, póki gorąca. Może pomarańcze są

dobre na tę całą okostną, ale herbata jest dobra na... wszystko.

Męczący czas. Wracam do siebie, z kawą w moim

ulubionym dużym kubku. Czarną jak ta noc. Jeszcze nie pora

na sen, Trzeba przygotować na jutro trzy utwory, zmienić

intro w „Rain and shame" zgodnie ze wskazówkami pana

Hayakawy...

Naraz słyszę.. coś. Jakby pukanie kogoś, kogo przez pomył-

kę zamknięto w pokoju. Drugie piętro? Chyba tak. Schodzę na

dół, slalom pomiędzy statywami, które jutro mają wrócić do

wczorajszej Sali Balowej. Stukanie to się nasila, to cichnie. Cie-

kawe, kto się zatrzasnął i gdzie... Próbuję sobie przypomnieć,

kto był nieobecny na miso, ale sama byłam trochę nieobecna,

ciężko przywołać twarze.

- Hello? Już idę! Jest tam kto? - wołam półgłosem, bo stu-

kanie umilkło.

- Hello...? - dodaję niepewnie.

W odpowiedzi rozlega się... chichot.

- He... llo...

Wrosłam.

Wdech. Wyyyydech. Wdech.

Odwołując się do własnego rozsądku (gdzieś przecież musi

być), odrywam siłą woli korzenie od podłogi i robię krok. Dru-

gi i trzeci. Zaraz, nie powinnam wstecz, tylko do przodu... Pu-

kanie znów się rozlega, niecierpliwe, głośne. Już nie jestem ta-

ka pewna, czy chcę uwolnić to, co stuka.

Ejże - przywołuję się natychmiast do porządku. Wchodzę

w mały boczny korytarzyk; ciekawe, gdzie tu się zapala świa-

tło.. Ffffuuuhhh.... wydech. Kładę dłoń na ścianie i, trzymając

rozsądek za ogon i poskramiając wyobraźnię, sunę ręką po

ścianie powoli, aż natrafiam na włącznik.

Parskam śmiechem. Przy końcu korytarzyka otwarta okien-

nica jednego z niewielu przeźroczystych w tym budynku okien

rozpaczliwie stuka o framugę. Wiatr chwilowo cichnie, drewno

chichocze i jęczy. Podchodzę i już mam zamknąć, gdy natra-

fiam na czyjś przerażony wzrok.

Wdech. Wydech. I... uśmiech. Mój.

-Już w porządku, przepraszam za hałas! - Macham do babci

z naprzeciwka, która z butelką wody w rękach stoi przed do-

mem. Obok niej ustawionych jest już z dziesięć podobnych,

pełnych (i otwartych) butelek. Babcia patrzy jeszcze chwilę, Ale

kiwam głową uspokajająco i chwytam za okiennicę. Stawia bu-

telkę z wodą i znika w domku.

Zamykam starannie haczyk i, śmiejąc się sama z siebie,^e

swoich nocnych strachów, wracam. Wyciągając rękę do wyłącz-

nika, zauważam na poczerniałej ze starości ścianie... graffiti?

Dom wariatów. Hmm, całkiem trafne. A tu coś po japońska.

The House of the Rising Gaijin. Hi, hi, ciekawe czy Martin wie o

tym miejscu. Now you live in Japan.., średnio odkrywcze. Kenji,

ty świnio i obok rysunek zwierzęcia. To graffiti terapeutyczne

chyba... Nienawidzę perkusistów — uuu, bratku, teraz to ją cię. .

O, ogłoszenie: Kupię mikrofon pojemnościowy, Yokohama 1-chōme.

Pod spodem po angielsku: Nnnie bbboję sssię ddducha. Chyba ktoś

przeżył tu coś podobnego jak ja. Jakieś dziwne znaczki, któ-

rych nie umiem rozszyfrować.

Tabasbi-san chyba zbyt często się tu nie zapuszcza. Widząc

to, dostałby ataku serca... a już z całą pewnością kazałby któ-

remuś z nas wyszorować tę ścianę przed wizytą Szanownej

Szefowej. Wtedy chyba nawet karaluchy dostały polecenie

wzięcia kąpieli i odkurzenia jamek...

Pociągam łyk zimnej już czarnej kawy i szykuję się do

opuszczenia historycznego miejsca. Nie powinnam czarnej na

noc, przydałaby się odrobina mleka...

I nagle ta szczeniacka myśl.

Rozglądam się, jakby w obawie, że ktoś może mnie nakryć.

Znad przypodłogowej listwy odłamuję kawałeczek tynku. Ja-

sną stroną dopisuję pod spodem swój kawałek Historii.

Tolong tamba susu.

Puk, puk.

- Come in\ — Wybrałem angielski, bo Japończyk by nie pukał,

tylko zawołał Sumimasen!, a Andrzej by przykuś-tykał, podczas

kiedy zbliżające się przed chwilą kroki były dziarskie i równe.

Drzwi rozsunęły się nieznacznie, ukazując chwiejącą się w

przeciągu papugę, a pod nią resztę Kimiego.

To nie była wściekła, buńczuczna papuga sprzed miesiąca. Od-

rastały jej korzonki, a fantazyjne wybuchy nad uszami straciły

dawny blask.

To była ex-papuga.

Kimi szczerzył się pytająco.

Wyłączyłem telewizor i wykonałem gest zapraszający na pokoje.

Czułem, że stało się coś ważnego - osobiste odwiedziny w

mieszkaniu są w tym kraju rzadkością. I nawet domyślałem się, w

czym problem: w nadchodzącej wizycie ekipy Fuji TV

Ale najpierw kapcie gościnne i formalności, czyli japoński od-

powiednik zapytania o zdrowie rodziny.

- Chcesz pomarańczę? Właśnie sobie obierałem... Poczęstuj

się. Nie? Na pewno? A może jednak? Nie krępuj się, mam dużo...

Są naprawdę dobre. Zachęcam.

Wziął w końcu, podziękował i zgrabnie rozciął skórkę poma-

lowanym na czarno paznokciem. Poszukał wzrokiem pudełka z

chusteczkami, znalazł je pod kotatsu, po czym rozpostarł jedną na

blacie, starannie odkładając skórki.

Gdyby reszta zbuntowanej młodzieży tego świata była tak

zbuntowana, nie mielibyśmy wojen i rewolucji.

-Jak leci? - zapytałem, wycierając palce w chusteczkę.

Przeszedł na japoński:

- Wygrałem konkurs męskich tarento prefektury Ibaraki.

- Gratuluję.

Zapadła cisza. Czekałem w nadziei, że ta fascynująca informacja

do czegoś prowadzi.

- Miałem szesnaście lat - wyjaśnił.

- Ja też kiedyś miałem - pomogłem.

- A teraz śpiewam dużo lepiej, bo trenowałem.

- Trening czyni mistrzów — zachęciłem. — I...? -

John-san nie rozumie mojego talentu.

- Witaj w klubie.

- On jest... trochę.

- Tak, John jest trochę trochę - odpowiedziałem, w pełnym

uznaniu dla bogactwa semantycznego słowa chotto — „trochę".

W tym wypadku oznaczającego, że John jest chotto dziwny. W sen

sie — pozwala sobie na chotto za dużo.

Kimi z zakłopotaniem rozglądał się za koszem na śmieci. Po-

mogłem - był schowany za kolumną głośnikową. Wstał i wyrzucił

skórki pomarańczy.

Otrzepał ręce i jako wyraz buntu przeciwko rzeczywistości

wsadził je, ściśnięte w pięści, do kieszeni jeansów. Starannie po-

ciętych żyletką na kolanach.

Stał pod ścianą, zwrócony w moją stronę, kołysząc się na pię-

tach. Myślał.

-Ja nie chciałem iść z kapelą do studia. Wiedziałem, że tak bę-

dzie. - Popatrzył na mnie wyzywająco, jakby oczekując, że będę

zaszokowany. Dziesięć lat obserwowania technik kozetkowych

nauczyło mnie tego i owego, więc uniosłem brwi i uśmiechnąłem

się lekko, przyzwalająco, wyobrażając sobie, że jestem panem Ta-

bashim.

Zadziałało.

- Nikt się na nas nie poznał. Studio to skostniały świat starsze

go pokolenia, które nas nigdy nie zrozumie!

- Chotto — powiedziałem.

Kimi się speszył.

- Eeetoo... Oczywiście, Martin-san nie jest stary... Ja tylko

chciałem...

- Powiedzieć, że John-san cię nie docenia? Że... - Kilka pomy

słów na reaktywację Bosa dostrzegło światełko nadziei i ustawi

ło się w kolejce do moich strun głosowych: - Że lepiej było, kie-

dy ja... - Przygryzłem język, bo na sam przód kolejki bezczelnie

przepychało się łokciami pytanie: „W co ja się właściwie wra-

biam?". A za nim: „Czy podstawą przeżycia w japońskiej firmie nie

jest przypadkiem LOJALNOŚĆ...?". - Kimi... lepiej opowiedz mi,

co się stało.

- Nic się nie stało. — Wzruszył gniewnie ramionami.

- To opowiedz o tym, co się nie stało. Konfuzja w

skośnych oczach. Nie zrozumiał. Czekałem cierpliwie,

jakby to zrobił pan Tabashi.

- John mi kazał śpiewać w łazience! - Wściekł się Kimi. -

Wszystko od nowa, chociaż nagrałem świetny wokal! Jak zawsze!

- A. I to cię... zdenerwowało?

-Ja się nie denerwuję!!! Ja jestem artystą! Artyści nie śpiewają w

łazienkach, tylko na scenie! BAKA\ -JA? Głupi...?

- Nie, John-san...

Westchnąłem.

- Kimi... John jest znakomitym dźwiękowcem. Ma fantastycz

ne ucho. I wie, że żadna aparatura nie zastąpi naturalnego pogło

su. Nasze ofuro ma piękny pogłos. Często tam nagrywamy. Kiedyś

nawet samego... - zawiesiłem głos - Toshi Deyama.

Kimi wyglądał, jakby chciał paść na tatami i całować moje kapcie.

- X-Japan...? — zapytał głosem nonszalanckim, pilnie udając, że

nie zrobiło to na nim większego wrażenia.

- Nie, samego Toshi. W dziewięćdziesiątym siódmym, zaraz po

rozpadzie X-Japan. Taki mały, akustyczny projekt... Nie wydał tego

w końcu, ale nagraliśmy cały wokal w ofuro. Jak będziesz dziś brał

kąpiel, przyjrzyj się dwóm okrągłym, metalowym siateczkom pod

sufitem, zaraz nad wanną. Za nimi montuje się mikrofony. Po sesji

je wyjmujemy, bo nie lubią wilgoci... Naprawdę używamy ofuro

jako kamery pogłosowej od lat. Inne komercyjne studia też. Nawet

w słynnej Abbey Road...

Przerwałem, bo Kimi zwiesił papugę i wyglądał przepraszająco.

Wstałem zrobić mu herbaty. Każdy może się czasem pomylić.

Czwartek, 29 lipca 1999

Jeśli Ikeda nie naprawi tego klimatyzatora, to mu zamaluję

okulary pastą lutowniczą.

Przewróciłem się po raz czterdziesty, a razem ze mną reszta

klejącej się od potu pościeli.

Z tej pozycji widać było mrugające czerwienią diody budzika.

Pierwsza dwadzieścia trzy. Czwartek. Co miało być w czwartek?

Aha, ta piekielna ekipa telewizyjna. Czyli, według niedopowie-

dzianych sugestii pana Hayakawa z wtorkowej narady zespołu,

zbawienie i ostatnia deska ratunku: darmowa reklama dla naszego

studia. A wszystko dzięki naszemu Y2K - temat końca wieku był

ostatnio w TV super gorący. Nic dziwnego, że gdy usłyszeli o

zespole z tak medialną nazwą, postanowili zrobić nam najazd.

Fajnie. Trzeba się cieszyć. Ciekawe, jak wyjdę na ekranie z

oczami przekrwionymi z niewyspania.

Spróbowałem liczyć kozy, a potem dla podniesienia ducha gwiz-

dać w myślach marsz pogrzebowy z trzeciej symfonii Beethovena.

Zamiast tego pod czaszką grało mi intro do „Tōtaru Desuto-

rakushon". Duch się od tego nie podnosił.

Wstałem, odklejając od pleców prześcieradło.

Drzwi na podwórko zaskrzypiały upiornie. Powstrzymałem

oddech, ale Radio Yokohama spało. Kiedyś pierwsza rano była

godziną wytężonej pracy we wszystkich trzech studiach na raz.

Kolejki do maszyn z kawą i arinaminem, gitarzyści walący głową w

ścianę po kolejnym nieudanym tejku, pod ścianą korytarza rząd

śpiących ciał w śpiworach, pan Ikeda cwałujący z zapasowym ka-

blem, producent rwący sobie włosy z głowy w LDK...

To były czasy.

Zamknąłem drzwi i zadarłem głowę w poszukiwaniu księżyca.

Księżyca nie znalazłem, tylko ciemną sylwetkę na balkonie. Na

tym, na który nigdy nie udało mi się dotrzeć, chociaż miał drzwi.

Czwarte piętro. Drzwi od balkonu widać było od strony podwór-

ka, ale żaden korytarz na czwartym do nich nie prowadził. Zawsze

myślałem, że są ślepe, zamurowane od drugiej strony.

Amanda alpinistka? Albo raczej Radio Yokohamistka?

Nie - mężczyzna. Hirō, sądząc po fryzurze.

Siedział na balustradzie i czytał książkę, świecąc sobie latarką.

Dziwne, że nie usłyszał skrzypienia drzwi.

- Hej! — zawołałem cichutko.

- HEJ! - zawołałem głośniej.

Upuścił latarkę. Spadła na trawnik, robiąc mokre PAC u moich

stóp.

Podniosłem małe, plastikowe pudełeczko, takie na dwa paluszki.

Nadal świeciło. Zamachałem.

- Rzucić ci?

- Nie, zejdę...

- Dobra. Zaraz, czekaj... Wejdę tam na górę! Tylko jak?

- Z siłowni korytarzykiem do magazynku, potem drzwi do bi-

blioteki... Nie otwieraj ich. Po prawej jest stary kominek... Popchnij

go po prostu. To tylko atrapa...

- Hirō... - zacząłem, ale machnąłem ręką i ruszyłem do budynku.

To była chyba najdłuższa wypowiedź w historii naszego basisty.

A skąd on zna przejścia, których nie rozgryzłem przez dziesięć

lat, to się zaraz dowiemy.

Wspiąłem się na drugie i wjechałem windą na czwarte, z na-

dzieją, że Ikeda nasmarował mechanizm - ostatnio zgrzytała nie-

miłosiernie.

Nie nasmarował.

Ktoś będzie to komentował jutro, nie, dziś w LDK, skarżąc się

na niewyspanie przed wielkim dniem. Czyli najazdem telewizji.

Wysiadłem, dotarłem do głównego korytarza skrzydła północ-

nego, w prawo, dwa schodki, odnoga do starej siłowni, wąski ko-

rytarzyk, magazyn, drzwi do biblioteki... No, faktycznie.

Dlaczego nigdy tego nie zauważyłem? Dziesięć lat tu mieszkam...

- Cześć Hirō.

- Cześć, Martin-san... Dziękuję za latarkę...

- Drobiazg. Nie zepsuła się. Co czytasz?

- A, taką starą książkę z biblioteki...

- A skąd wiesz, gdzie jest biblioteka?

- Eeetoo.

- Aha. A skąd wiedziałeś, że w siłowni była siłownia? Przecież

maszyn nie ma tam od lat.

- Eeetoo.

- Pokaż tę książkę.

Odruchowo otworzyłem ją tam, gdzie japońskie książki mają

pierwszą stronę, a europejskie - ostatnią. To była ostatnia. Wró-

ciłem do pierwszej. Czyli - naszej pierwszej. Włączyłem latarkę.

Isoppu Monogatari — Bajki Ezopa. Wydanie z roku czwartego

ery Shówa2', w dwóch językach - na stronach parzystych po angiel-

sku, na nieparzystych po japońsku. Z takich małych, oprawionych

w płótno książeczek wydawnictwa Kenkyusha próbowało się uczyć

angielskiego po wojnie całe pokolenie Japończyków... Hayakawa

zostawił w bibliotece imponującą kolekcję klasyki literatury

europejskiej.

Ale ta książka nie należała do Hayakawy.

Na stronie drugiej wpis: „Dla mojego kochanego Hirō Ishizuka".

Podpis nieczytelny.

I spłowiała, okrągła pieczątka Radia Yokohama.

- Hirō...? Skąd... - podniosłem głowę znad książki.

Nie było go.

Zniknął jak duch.

Siadłem na poręczy balkonu.

Zacząłem czytać:

„Osioł i Żaby.

Pewnego dnia Osioł szedł przez bajoro z ładunkiem drewna

przywiązanym do grzbietu, kiedy poślizgnęło mu się kopyto i

wpadł do wody.

21 1930

- Pomocy! - wołał nieszczęsny Osioł, wierzgając i chlapiąc no-

gami. Kłody były jednak tak ciężkie, że nie mógł wstać i narzekał

tylko głośno.

- Co za niemądry osobnik — powiedziały Żaby. — Podnosić ta-

ki raban o małe spotkanie z wodą! Co byś powiedział, gdybyś

musiał w niej siedzieć cały czas, jak my?

Osądzamy innych na podstawie siebie samych"22.

Nikt nie zauważył, kiedy przyszli. To znaczy zauważył pan

Tabasbi, bo im otworzył. Wchodzi jakiś zmarszczony do

reżyserki studia A, gdzie razem z Martinem i Rie pakujemy

zamierzchłe dema do drewnianego pudła, a Ikeda ukrywa (to znaczy

przykleja taśmą izolacyjną) kable pod stołem mikserskim. Zespół

chowa futerały z gitarami do pakamery, a Yoshi wynosi swój

werbel, obejmując go czule.

Tabashi-san anonsuje krótko:

— Ci państwo już są. - Po czym ulatnia się szybkop i nie-

odwołalnie.

O looosie.

Wchodzi jakaś dziwna trójka.

Nie pamiętam, żebym przeżyła aż taki szok, gdy po raz

pierwszy zobaczyłam Y2K. Serio. Oczekiwałam chyba kogoś w

rodzaju. . arcypoważnych profesjonalistów. Tymczasem kobieta

kojarzy mi się raczej z nocną profesją (jak inaczej można

wytłumaczyć fakt, że nieznanego sobie, w dodatku starszego

pracownika studia klepie po plecach i ruchem błondgłowy daje do

zrozumienia, żeby się przesunął zza stołu? A gdzie ukłon, na

litość???). Natomiast dwóch stojących za nią mężczyzn

przypomina mi... grupę cyrkową.

22Tłum. z języków różnych Marcin Bruczkowski.

Wyyydech.

już dobrze, mówię sobie. Peace. Ommmm....

— Pani skończyła już sprzątać? To dziękujemy — mówi

ten

w podkoszulku w miliard kolorowych kółek. Idiotycznych, ale

hipnotyzujących.

Ten drugi, gtuby, w czarnej, prżepoconej koszuli, wskazuje

mi drzwi.

Patrzę z niedowierzaniem na Andrew, któremu górna warga

wygięła się w rożek i niebezpiecznie podąża w górę, w kierun-

ku ucha. Jeszcze chwilę i zacznie warczeć, słowo daję,

— Ja tu nie sprzątam... - mruczę niepotrzebnie, bo on już

dawno nie słucha.

Biorę pudło i, wychodząc, rzucam spojrzeniem na Martina. Jest

dziwnie spokojny. Jakby go to. . nie obchodziła Chyba tu wrócę,

bo w razie czego. . Przecież ci z TV nie wiedzą, jak on reaguje na

Obcych w swoim królestwie. Andrew natomiast wie, toteż nic ru-

sza się z miejsca, mimo że ten w czarnym prawie pozbawia go gło-

wy, zarzucając sobie na ramię statyw, prawie tak gruby jak On sam.

Jakby nie dość tego, patrzy na niego wrogo. Andrew odwzajemnia

spojrzenie, podnosząc wargę o kolejne dwa milimetry. Do wyrazu

oczu dodając dwie łyżki niesmaku. Grubas odwraca głowę.

Jeden zero dla nas.

Na wizytówce było napisane dziennikarka, a na twarzy

- idiotka.

Poniżej twarzy też. Biała, skórzana kurtka w sre-

brzyste esy-floresy, z wielkim, sterczącym kołnierzem; biała, ska-

jowa minispódniczka, białe kozaczki oraz białe i tak dalej.

Rie i Chie robiły to przynajmniej dla zabawy. Od święta. Tutaj

- codzienny mundur telewizyjnego Tarento.

Podeszła za blisko, wionąc drogą perfumą i papierosami. Bluzka

z czegoś srebrnego i błyszczącego, jak kolczuga. O ile kolczugi

mogą mieć wielki dekolt.

Zamrugała powiekami wymalowanymi równie srebrzyście i

migocząco jak bluzka.

Cofnąłem się o krok i mimowolnie wzdrygnąłem.

Postanowiłem się nie uprzedzać i prawie by mi się udało, gdyby

Tarento nie rozwarło pomalowanych białą szminką usteczek i,

poprawiając zaszczepione na czubku głowy ciemne okulary, nie

zaszczebiotało głosem przedszkolaka ze średniaków:

- Slićne guzićki i poklętełka, plawdaaa? Takie wiziualne, plaw-

da? To ja światełka poplosię...

Gruby Japończyk z przetłuszczonymi włosami i zabójczym

wąsikiem chwycił szafkę ze sprzętem i zanim zdołałem coś po-

wiedzieć, szarpnął, wyrywając śruby mocujące ją do podłogi - na

wypadek trzęsień ziemi. Niezrażony, przesunął całą o pół metra w

lewo, robiąc miejsce dla statywu z reflektorem.

Otworzyłem usta. I zamknąłem je znowu. W głowie dźwięczało

mi słowo chansu. Wypowiedziane przez pana Hayakawę chyba

sześć razy w czasie wtorkowej przemowy do załogi i klientów.

Szansa dla Radia Yokohama.

Chansu — pomyślałem, kiedy Wąsik przemeblował mi reżyser-

kę, nie oszczędzając nawet monitorów, których precyzyjne usta-

wienie na statywach, tuż za brzegiem stołu mikserskiego, zajmuje

godziny. Miało być bardziej wizualnie. Monitory - symbol profesji

realizatora - nie są widać wizualne.

Chansu — powiedziałem sobie, kiedy zasłonił białym ekranem

szafkę z faksem, ekspres do kawy, stolik z notesem Andrzeja i całą

resztę tak charakterystycznych dla każdego studia mebli. Bo mu

wchodziły w kadr.

- Chansu — wycedziłem przez zaciśnięte zęby, kiedy wyciągnął

spod stołu mikserskiego pęk kabli i udrapował go artystycznie na

podłodze, jako że w studiu muszą być kable. Szczególnie tam,

gdzie realizator by się o nie co pięć minut potykał.

- Łapska precz od mojego kubka! — krzyknąłem, kiedy zabrał

się za czyszczenie studia ze wszystkiego, co w jego pojęciu było

niestudyjne.

Krzyknąłem chyba za głośno, bo kubek wypadł mu z rąk.

W wyobraźni widziałem siebie samego, dającego w zwolnionym

tempie ogromnego susa i łapiącego mój ukochany kubek, zanim

uderzy o podłogę.

W rzeczywistości stałem oniemiały, jakby zamrożony, kiedy ru-

nął i rozbił się na drobne kawałki.

Mój kubek.

Prezent od pana Hayakawy z okazji czterdziestej rocznicy Radia

Yokohama. I mojej promocji na starszego realizatora. Siedem lat

temu.

Granatowy kubek z białym napisem

Szef. Boss.

Chansu. Chansu, chansu, chansu...

Dziewczyny wchodzą, szczebiocząc. Za nimi Y2K W

pełnym składzie. Wszyscy milkną i stają rządkiem za szybą,

dziewczyny trochę na uboczu, bo nie do końca określono im

ich rolę. Gruby po prostu bezceremonialnie wepchnął

wszystkich do środka i powiedział, że zaraz przyjdzie

kamerzysta. Więc stoją.

Czuję narastający niepokój za szybą, w studiu, i narastający

chaos w reżyserce.

— Tego się nie da przesunąć. . — słyszę słaby jęk Martina. Wy-

chylam się bardziej i widzę tego z psychodelicznymi kółkami

na piersi, którą to piersią próbuje na klęczkach staranować nie-

dużą szafkę z taśmami. Szafka jest oczywiście przykręcona na

stałe do podłogi, na wypadek trzęsienia ziemi. Martin ma wy-

pieki na twarzy, pewnie od słuchawek wielkich na pół głowy.

Dziwne, nigdy nie widziałam, żeby nagrywał w słuchawkach.

Niesamowita. Trójka kręci się po reżyserce, przestawiając

część rzeczy, część przysłaniając — i nagłe zaczynam się zasta-

nawiać, czy kiedykolwiek jeszcze będziemy w stanie tu cokol-

wiek nagrywać... A, tu cię mam - fukam na siebie w myślach.

- Samolub jestem. Nie znoszę tych ludzi, ich pracy, bo zakłó-

cają moją własną. Że też wcześniej na to nie...

— Ten pan musi mieć mikrofon. Przynieść mu proszę

jakiś

duży i najlepiej ze złotym sitkiem — mówi ta kobieta, wskazu

jąc na Martina jak na przedmiot i kierując się w stronę Andrew,

który nadał trwa na posterunku.

"— W reżyserce nie używamy mikrofonu ręcznego. Jest taki

przycisk, o ten... Tak, oznaczony wiewiórką. Po jego naciśnię

ciu można łatwo komunikować się z osobami w studiu - wyja

śnia chłopak cierpliwie. Martin nie słyszy, odizolowany słu

chawkami.

Nie czekając na zaproszenie, Grubas naciska wiewiórę i

dmucha ile sił w płucach.

Słuchawki leżą na podłodze, a Martin łapczywie chwyta po-

wietrze. Podmuch powietrza prosto w bębenki poderwał go

z krzesła, które obróciło się wraz z nim o 45 stopni.

—Jakoś kiepsko słychać,.. - burczy gruby.

— Nj... - mówi Martin błagalnym głosem, ale Andrew

wy

wraca oczy do sufitu i wychodzi z reżyserki z długim, głośnym,

syczącym wdechem przez zęby. Wraz z nim wychodzą ludzie

z telewizji.

Przez szybę widzimy (nie wiem, czy do Martina dociera coś

jeszcze, ale na wszelki wypadek też wlepia wzrok w szybę), jak

panowie machają rękami do chłopaków, którzy już zdążyli roz-

stawić się w kabinach. Gruby rozstawia swoje statywy i przy-

nosi dwie kamery. Patrzę na Martina wyczekująco. Załapał.

Włącza odsłuch.

— . .się w kadrze! Panowie wyjdą i staną razem. WYJDĄ

PA

NOWIE!!! A to niepotrzebne - mówi ten z kółkami i jednym

ruchem ręki zdziera sprzed głównego mikrofonu osłonkę an-

typlujną. Czyli pończoszkę. I kładzie ją na podłodze przy ścia

nie. Martwieję.

Andrew jeszcze tego nie zauważył, bo odbiera instrumenty

i zgodnie ze wskazówkami piszczącej pani ustawia chłopaków

w przedziwnych pozach. Ruszają się jak muchy w smole. Ten

z kółkami trąca statyw dużego mikrofonu, nadeptuje na niego

właściwie, i w reżyserce rozlega się seria wybuchów.

Martin przytomnieje z lekka i ściąga suwak odsłuchu, jedną

ręką zakrywając ucho, a drugie przyciskając odruchowo do ra-

mienia.

Kobieta srebrnym paznokciem wskazuje kapcie dziewczyn

(od jakiegoś czasu solidarnie z innymi noszą kapcie, od po-

rządków przed wizytą Szefowej, gdy wykałaczkami reperowa-

liśmy dziurki w tatami) i zanosi się równie srebrnym chicho-

tem, po czym poważnym głosem poleca je zmienić. Na

obcasik albo kozaczek, panienki wiedzą, co to takiego, nie-

prawdaż? Żeby było sweet I kawaii. Hi, hi, hj.

Wychodzą, przejęte. To w końcu telewizja... Każdemu zale-

ży, żeby dobrze wypaść.

- Czy ma pan słuchawki?! - wrzasnął do mnie wąsik,

aż się odruchowo cofnąłem o pół metra. - Słuchawki.

SŁU-CHAW-KI!

- Proszę nie krzyczeć. Tak, oczywiście, mamy. Muzycy nagry-

wają w słuchawkach, natomiast...

- Proszę je włożyć. WŁO-ŻYĆ! - Zaczął pokazywać na migi.

- Proszę pana, ja naprawdę rozumiem po japońsku. Tylko że re-

alizator dźwięku nie pracuje w słuchawkach, one są dla muzyków. .

- Na głowę. NA GŁO...

- . .a te, które pan zabrał Yoshiemu, to są słuchawki izolacyjne

firmy Vic Firth, specjalnie dla perkusisty, dlatego takie wielkie,

i realizator wyglądałby w nich idiotycznie...

Wąsik rozciągnął słuchawki, aż zatrzeszczały, i ruszył w moim

kierunku.

Chwyciłem się ostatniej deski ratunku w postaci Akemi, która

właśnie weszła do reżyserki z Andrzejem.

- Akemi, błagam, wytłumacz panu reżyserowi, że realizator

dźwięku w reżyserce nie nosi słuchawek. Natomiast muzycy

noszą, więc Kimi wygląda tam idiotycznie bez słuchawek. Jak na

karaoke u cioci na imieninach, a nie w studiu...

Akemi wzniosła oczy do sufitu, westchnęła i dokonała Meta-

morfozy. Z oczu powoli znikł jej głęboki smutek egzystencjalny,

zastąpiony przez bezmyślną radość słodkiej idiotki.

- Przepraszam bardzo... Ja tu jestem pomocą biurową... — wy-

szczebiotała. - I trochę tłumaczę, hi, hi... Proszę wybaczyć panu

realizatorowi, że on nic nie rozumie po japońsku, ale... to CU

DZOZIEMIEC... Sam pan wie...

Wąsik posłusznie zamarł i pokiwał głową ze zrozumieniem.

Akemi w roli skowronka wyśpiewała długą przemowę z odpo-

wiednią dozą uprzejmości językowych i wzruszającej dziewczęco-

ści.

Wąsik otarł tłuste czoło chustką, wręczył jej clipboard z plikiem

zadrukowanych maczkiem kartek i powiedział:

- Eeetoo. Proszę włożyć temu panu słuchawki, bo ma być na

turalnie. Jak w studiu.

Zrezygnowany, włożyłem i podłączyłem kręcony przewód słu-

chawek do miksera, naprędce ustawiając sobie poziomy, tak żeby

słyszeć coś ze studia i z reżyserki.

Zgodnie z instrukcjami Wąsika ustawiłem się przed stołem

mikserskim i położyłem ręce na suwakach.

Kiedy kazał mi podrygiwać do muzyki i kręcić rytmicznie gu-

zikami (guzikami!), postanowiłem NIE informować go, że w czasie

nagrania realizator niczym nie kręci - poziomy ustawia się PRZED

nagraniem. Ani że do podrygiwania to on może sobie zatrudnić tę

swoją Tarento w białej spódniczce. Ani że zaraz poszczuję go kozą

i zapędzę na balkon bez drzwi, gdzie może sobie podrygiwać i

kręcić guzikiem na brzuchu całą noc.

Chansu...

— Pssst... - Słyszę zza drzwi, gdy starając się nie widzieć i

nie słyszeć tego, co właśnie dzieje się pod komendą głosu

o tonacji nadepniętej myszy, zbieram „niewizualne" kable

i wynoszę do magazynu z mikrofonami, ratując je tym samym

przed buciskami tego grubego. Z wąsikiem.

Dziewczyny mają miny zacięte i groźne. Wyglądają jak trzy

Akemi. Bo kozaczki i obcasiki. Bo mają być kawaii. Bo każą im

tańczyć. Każą! Bo mają odgrywać idiotki. NIGDY!!!

Jak zwykle w takich sytuacjach ogarnia mnie spokój. Cierpli-

wie tłumaczę, żeby tamtym też cierpliwie wytłumaczyły. Prze-

cież oni w życiu nie byli w studiu. My tu żyjemy, musimy im

pomóc, być wyrozumiałe. Musimy też pomóc chłopakom. Jeśli

chcemy mieć ich po tym w jakiej takiej kondycji psychicznej.

Z trzech wściekłych Akemi zostaje tylko jedna - Rie.

Prawdziwą Akemi wysyłam do reżyserki, bo Martin ma tam

problem z dogadaniem się, może by pomogła...? I nie muszę

dodawać, że facet mówi po japońsku równie biegłe, co w tym

swoim szeleszczącym języku. Ona WIE, w czym problem. Jest

biały, więc NIE MA PRAWA mówić po japońsku. No dobra,

biały był godzinę temu. Teraz jest buraczany, ale co za różnica.

Chie ma zaszczebiotać do gościa w kółka, że żadnych obca-

sików (szczebiotania do pani w srebrze nie chce się podjąć).

Jak będzie super przekonująca, może uda się jej nakłonić dwa

męskie potwory do zdjęcia traktorów ze stóp (co do srebrnych

kozaczków nikt nie ma wątpliwości, że pozostaną na swoim

miejscu nawet na wypadek pożaru, trzęsienia ziemi i trąby po-

wietrznej).

Rie ma natomiast zrobić herbatę. To zadanie bardziej tera-

peutyczne — chcę ją odsunąć od tego zamieszania, zanim eks-

ploduje.

Wkładam głowę do reżyserki i widzę, jak Akemi daje 2 sie-

bie wszystko. Jakby zamieniła się duszami z Rie. Nie mogę zna-

leźć Andrew, a chciałam go zapytać, czy może...

Nie może. Siedzi. Wygląda, jakby się miał rozpłakać. Coraz

grubsza warstwa pudru pokrywa mu twarz — dzięki różowobe-

żowym rzęsom i brwiom wygląda jak święty Mikołaj. Współ-

czuję mu strasznie, ale widać tak trzeba.. Wszyscy zostają po-

kryci cementem. Hirō podejrzliwie zerka na czarny kołnierz

swojej skórzanej kamizelki, który czarny był dwa kilogramy

pudru temu. Przypatruję im się chwilę z uwagą. Ciekawe, wszy-

scy wyglądają jak bracia bliźniacy.

Postanawiam postać w kącie i się ponieodzywać.

Z niedowierzaniem patrzę na szereg identycznych wyrazów

twarzy. Każdy boi się otworzyć usta w obawie, że makijaż skru-

szy się i odpadnie jak tynk ze ściany na piątym. Yoshi wygląda,

jakby patrzył na swoje uszy, na których, ku mojemu zdumieniu,

NIC nie ma. Ogłuchnie po pierwszym numerze...

Tomo patrzy tępo w przestrzeń. Kimi próbuje nie być. Nieste-

ty, jego byt staje się widoczny, a nawet słyszalny, bo gruby na po-

lecenie swojej srebrnej pani wpada tam ze sprayem do włosów

i traktuje papugę na zielono. Byt staje się przeciągłym jękiem. Już

po dwóch sekundach wszyscy w studiu dostają ataku kaszlu (kli-

matyzacja tylko miesza powietrze, więc będziemy musieli się

przyzwyczaić do oddychania sprayem fryzjerskim. . ciekawe, co

na to instrumenty, które na czas nagrania musiały wypełznąć

z kabin). Stoję tyłem do Martina, więc nie widzę jego reakcji, spo-

dziewam się jednak ciekawych efektów audiowizualnych. .

Cisza.

Odwracam się ostrożnie.

Buraczany słup soli. W słuchawkach Yoshiego. Tamci kręcą

się jak kołowrotki, waląc buciorami tak, że nawet dzwięko-

szczelne ściany się poddają. Chie rozkłada ręce. Nie była prze-

konująca...

Facet z kółkami dokonuje „ostatnich poprawek". Wpada do

reżyserki i rzuca okiem na Martina. Instruuje go, jak ma się po-

ruszać, co dotykać, czego nie. Be cool, man! Martin zaczyna się

dziwnie wyginać za stołem, rzucam podejrzliwe spojrzenie, czy

to aby na pewno nie konwulsje, ale nie. Szalone Kółka uśmie-

chają się z aprobata..

Wchodzi gruby z inspekcją końcową, Rozbiegane oczka

koncentrują się na stole mikserskim. Pada magiczne słowo

„niewizualne". Dwa kroki. Wyciągnięta ręka. Na podłogę spa-

da orangutan i żyrafa. Boję się oddychać. Martin ma wzrok nie-

toperza przebudzonego w środku dnia. Mruga z niedowierza-

niem. Tłuste palce sięgają w kierunku paszczy krokodyla...

- PRECZ!!!

W dawnych czasach na przyjęciach dworskich modne było

odgrywanie ,żywych obrazów". Wszyscy właśnie stajemy się

jednym z nich.

Wyjątek stanowi Andrew. To z jego piersi wydobywa się wła-

śnie zwierzęcy ryk.

Ten niespotykanie cierpliwy chłopak stał się potworem.

Gorzej już być nie może.

- Czy ktoś napiłby się herbaty...?

Starą wypróbowaną metodą sprawdzenia, czy nie śnimy, jest

uszczypnięcie. Nie było to konieczne, bo oczy wystarczająco

mnie szczypały - od pudru pokrywającego twarz warstwą

grubą i równą, z której dumny mógłby być każdy murarz.

Za szybą czterech pomocników młynarza usiłowało udawać,

że gra. W jednym pomieszczeniu, bez słuchawek, z fryzurami

przygotowywanymi dziś rano z takim zacięciem przez Rie i Chie,

a teraz zredukowanymi do smętnych kopczyków w neonowych

kolorach (efekt farby w sprayu).

Pokryte dwudziestoczterokaratowym złotem membrany mi-

krofonów pojemnościowych nie lubią kiedy napylać je zieloną

farbą - przyszło mi do głowy. — Jeszcze mniej lubią kiedy woka-

lista pluje w nie z odległości centymetra, zamiast zachowywać

obowiązkowy, studyjny dystans kilkunastu centymetrów. Pluje -i

to... bez pończoszki.

Musiałem się jednak uszczypnąć w nogę. Chyba zostało to za-

uważone, bo do reżyserki wpadł gruby.

- Raźniej się bujać, do rytmu! Do RYT-MU! Kamera? Przebi

cie na suwaczki proszę! A ten niech nimi coś poprawia, dostraja

cały czas. Rozumie? Ruszać suwaczkami! RU-SZAĆ! A co to

w ogóle jest na suwaczkach takie niewizualne? Dlaczego nie usu

nięto zabawek, jak prosiłem?

Wyciągnął grube paluchy po krokodyla. Bogu ducha winnego,

od niepamiętnych czasów przeklejonego do potencjometru w in-

nych studiach tego świata zwanego „Aux 1 Sum".

W innych.

Ale nie w Radiu Yokohama.

My mamy krokodyla.

Sen wkroczył w fazę, kiedy próbujemy się usilnie obudzić, wie-

dząc już, że to nie może być jawa. Szamotałem się wewnętrznie,

wykonując serię bezruchych podskoków... Bez skutku.

Wybawił mnie ryk budzika.

- PRECZ Z NASZEGO STUDIA!!!

Wzdrygnięcie i... wewnętrzne otwarcie oczu. Chwila dezorien-

tacji... gdzie ja jestem? Aha. W studiu. W MOIM studiu. W którym

nikt nie zdziera mi zwierzaków ze stołu mikserskiego.

- No, synku - zwróciłem się do Andrzeja - pokaż panu, jak się

u nas zachowuje realizator nagrań przy pracy.

- Mogę? — zapytał Andrzej retorycznie i zakasał rękawy.

Wspomogłem go, chwytając statyw z reflektorem i wciskając

go grubemu w ramiona. Ten się zatoczył... Amanda usłużnie

otworzyła drzwi. Rozległ się łomot i... oklaski.

W moich słuchawkach.

Zdarłem je jednym ruchem z głowy i już tylko patrzyłem przez

szybę, jak zespół i dziewczyny wiwatują i biją brawo. Pokazałem

im znak „V" i ruszyłem szukać Tarento w kolczudze.

Z dekoltem.

Nie było to konieczne. Tarento uciekała właśnie w panice przed

Akemi. Nie wiem, co Akemi zrobiła czy powiedziała. Ale w

umalowanych na srebrno oczach pani telewizyjnej zobaczyłem

strach. Autentyczny lęk o własne życie.

Tarento wpadła na grubego, piszcząc przeraźliwie na widok

zakrwawionego policzka. Zatrzymali się. Nie na długo, bo nasi

muzycy chwycili kamerzystę za kark, rozdzierając mu koszulę w

jakiś zwariowany wzór z neonowych kółek.

Zakołysali i posłali go jak kulę w kierunku dwóch kręgli idealnie

wystawionych na środku korytarza. Jakimś cudem wyhamował,

chwycił kamerę i już w trójkę pogalopowali do windy. Za nimi -

wściekły, czarny kłąb futra, zmierzający wyraźnie w stronę białych

łydek.

- Popatrz - powiedziałem z dziwnym spokojem do Andrzeja.

- Akemi poszczuła ich Debiru. Nie wiedziałem, że to możliwe.

Myślisz, że się zgubią? Jak wlezą w ten korytarzyk po prawej, to

wiesz, gdzie mogą trafić? Do Hayakawy...

Andrzej nie odpowiedział, tylko z triumfem wskazał palcem.

Naprzeciwko wind zmaterializował się pan Tabashi ze złośliwym

uśmiechem, uzbrojony w postawiony na sztorc mop. Zagrodził

drogę. Towarzystwo zahamowało i skręciło do windy. Pomógł,

dopychając mopem.

- Andrzej? — zagaiłem towarzysko. - Właśnie wypędziliśmy

nasze chansu, wiesz?

-Jeśli to ma być CHANSU... - Andrzej nie wypowiedział tego

słowa, tylko je wypluł.

- Bardzo dobrze, Andrzejku. Myślę, że właśnie awansowałeś na

młodszego realizatora nagrań. A teraz idź do pana Ikedy po klej.

- Ale...

- Rozumiem, ale najpierw musimy przykleić zwierzaki.

W życiu trzeba mieć jakieś priorytety.

Rozdział Jedenasty

W którym Amanda oswaja Papugę, a Martin

analizuje sztukę spadania ze schodów.

Wtorek, 3 sierpnia 1999

- Niau - powiedział Debiru po japońsku, prężąc się

zalotnie i ocierając ogonem o moją łydkę.

Zatrzymałem się i kucnąłem, żeby mu przemówić do

rozsądku.

- Przepraszasz za tę taśmę, co? I za podrapanie kolan Tarento?

- Koty nigdy za nic nie przepraszają — poinformowały mnie

zmrużone z wyższością ślepia.

- Ale nie zrobisz tego więcej, prawda?

- A co ja z tego będę miał, jeśli nie zrobię?

- Bo ja wiem... Minuta drapania za uchem i pod brodą.

- Spadaj.

- Dwie minuty. I specjalne, firmowe drapanie grzbietu, u nasady

ogona?

- Pięć za uchem, i to każdym. A grzbiet możesz sobie odpuścić,

nie jestem samicą.

Westchnąłem, ale co miałem robić. Przystąpiłem do wdrażania

propozycji korupcyjnej.

Byłem mu nawet wdzięczny, że opóźnia trochę to, co miałem

zamiar zrobić.

Debiru na znak zwycięstwa włączył dobrze nasmarowane V6.

Warkot silnika zagłuszył kroki pana Tabashiego.

Woźni, jako rasa, nie lubią kotów. Ale nie ten Woźny i nie tego

kota — mimo że w przeszłości różnili się poglądami na temat Do

Czego Służy Mop.

Kiedy otrzepaliśmy się już z sierści, a Debiru pożegnał nas

wzrokiem mówiącym: „No. I żeby mi to nie było ostatni raz.",

Tabashi-san odchrząknął i powiedział:

- Martin-san dawno już nie odwiedzał mojego skromnego

mieszkania...

Przyjrzałem się, usiłując odgadnąć jego dzisiejszą Rolę. Mop i

kamizelka wędkarska z czterdziestoma kieszeniami wskazywała na

to, że występował po prostu w Roli... Woźnego.

- Kozetka nie jest lekiem na wszystkie problemy w życiu —

mruknąłem.

- W istocie, nie jest.

Zapadła cisza.

- Pan w lewo...?

- Do skrzydła południowego, via drugie piętro w zachodnim...

- To może razem...?

- Proponuję wokół podwórka i przez drugie i pół.

Poszliśmy.

Spacer skończył się przed drzwiami gabinetu pana Hayakawy.

Tabashi uścisnął mi przedramię.

- Dobrze pan zrobił, Martin-san — powiedział. — Zawsze po

stępujemy dobrze, kiedy... postępujemy w zgodzie z sobą.

Patrzyłem w ciszy, jak znika za zakrętem.

Ostatni zniknął mop.

- Co tak siedzisz? Aż tak cię..? To nie koniec świata... Jeszcze

zrobicie karierę, a stacje telewizyjne będą, wysyłać poważnych,

kompetentnych ludzi, by nagrali waszą biografię. W coś trzeba

wierzyć, stary. Nadchodzi

Nowy Wiek, pamiętasz? Wind of chaaaange... -.nucę, pieszczo-

tliwie targając zwisającą smętnie papugę. Papuga wraz z przy-

czepionym do niej Kimim siedzi w kucki na podłodze przed

studiem A, ze wzrokiem wbitym w tatami.

— Eeetoo. Nie o to chodzi. Wcale. W ogóle — mruczy

spod

grzywy z resztkami zieloności.

Przysiadam obok. Zaglądam pod fryzurę, Ojć, to wygląda

poważnie. Czekam.

— Nic z tego nie będzie. - To bardziej westchnienie, niż

stwierdzenie.

Milczę. Nie rozumiem.

—Nikt nie rozumie - mówi Kimi, jakby w odpowiedzi na

moje myśli. - Nawet ja. - Wyraźnie próbuje opanować drżenie

głosu.

—Eeetooo - mówię zupełnie serio.

Odnosi skutek, bo Kimi podnosi na mnie wzrok.

- Skrytykował nas wszystkich, wiesz? Każdego po kolei.

I powiedział, że dó tej pory jeszcze miał nadzieję, że zrobi

z nas ludzi. 1 że właśnie teraz ją porzucił. I wyszedł. Nawet nie

trzasnął drzwiami. Po prostu wyszedł i tak mnie zostawił.

-Martin??!! -jakoś nie mieści mi się to w głowie.

-Nie, John. - A gdzie

Hayakawa-san? .

Wzruszenie ramion. Gęsta, lepka cisza. Podjęcie decyzji zaj-

muje mi cztery sekundy.

— Dobra, wstawaj.

Brak reakcji. Kładę mu rękę na ramieniu.

— No, przestań się mazać. Tak się nie zachowuje lider

zespo

łu. Chodź, mam pomysł.

—Jakiego tam zespo...

Nie daję/mu szansy dokończyć niepotrzebnych „marudów",

jak mawiała babcia Janaki. Chwytam go za mały palec i wcią-

gam do studia. Palcem wskazuję kartkę z „Za burakku endo"

czyli „The Black End", wkładam mu na uszy słuchawki i zo-

stawiam w studiu wstrząśniętego, ale niezmieszanego. Przypo-

minam sobie o czymś, wracam, podnoszę mu jedną słuchaw-

kę, każę poczekać dwie minuty i pędzę do studia B. Puste.

Chwila. W C nie ma kogo szukać, do rozgłośni za daleko. Mo-

że... Nawet nie ma kogo zapytać. Gdzie może być Martin?

Zbiegam piętro niżej.

Ostrożnie otwierają się drzwi od pokoju Akerni i wychodzi...

głowa Andrew. Hmm?

- Słuchaj, świetnie, że cię widzę! Bo strasznie potrzebuję po

mocy, właściwie nie ja, tylko Kimi, no a tak praktycznie to ca

ły zespół i...

Chłopak starannie zamyka drzwi za plecami i dopiero potem

oblewa się rumieńcem i wbija oczy w czubki własnych kapci.

Dopiero teraz zauważam, że stoi w... yukacie. Oj.

- Poczekam, nie ma sprawy - mówię cicha - Możesz wpaść

na chwilę do studia A?

- Tak.. jasne. Za, niech pomyślę, dziesięć minut? - Usłysza-

ło tatami

- Super. Dzięki. Jesteś wspaniały.

Nic nie komentuję. Ani ja, ani moje wyrozumiałe, mam na-

dzieję, oczy. W jakiś niezrozumiały sposób czuję... ulgę.

Dopiero za zakrętem pozwalam sobie na szerokie otwarcie

źrenic.

Andrew? I Akemi?! A,.. Yoshi???

Przychodzi po chwili.

Pokrótce wyłuszczam problem, po czym siadam wraz z An-

drew w reżyserce.

— No to dawaj — mówię do malutkiego sitka na gęsiej szyjce

nad konsoletą, wciskając jednocześnie pawiana, z takim po-

święceniem obronionego przed Szaloną Trójką z TV.

Kimi posłusznie kiwa papugą.

Po czym morduje głosem mikrofon. W

panice ściągam wiewiórę do zera.

- Czekaj... a zacząłbyś może... lżej? Bardziej funky? Masz

dobre brzmienie, tylko zagłuszasz je decybelami...

Kiwnięcie. Zrozumiał?

- Doaramachikkaaaaa!!!

Podrywa mnie ze stołka. No dobra, teraz trochę rozumiem

Johna. Ale tylko trochę. W ten sposób można wypłoszyć szczury

z całej okolicy. Ale gdyby...

W nagłym przebłysku geniuszu chwytam Takamine i wpadam

do studia. Dobrze, że mogę już grać. Dłoń zagoiła się prawie bez

śladu.

- Kimi... a jakbyś spróbował tak? - Nucę mu kilka nut ze

słowami, które udało mi się zrozumieć. Chyba. Kilka napręd

ce dopasowanych akordów... Kimi łapie motyw.

Zaczynamy. Razem. To znaczy on głosem, ja — Takamine.

3..2..1.. Gol - Pokazuje nam przez szybę realizator. I o dziwo,

z monitorów po drugiej stronie zaczynają płynąć jakieś dźwięki.

Unoszę pytająco kciuk w górę. OK! Oczy zza szyby uśmiechają

się. Andrew kiwa głową z uznaniem: będą z niego ludzie. Będą!

Przybijamy bezgłośną „piątkę".

Drzwi były europejskie — otwierane, nie rozsuwane. Obite

brązowym skajem z mosiężnymi ćwiekami. Zupełnie jak drzwi

gabinetu dyrektora mojej szkoły średniej, zwanego Wackiem.

Drzwi do dywanika.

- Hayakawa-san...?

- Proszę usiąść — mruknął, marszcząc brwi i wczytując się w

zapisany maczkiem, gruby dziennik w granatowo-zielonej

obwolucie, z otwartą stroną przytrzaśniętą drewnianą linijką w

charakterze zakładki. Po prawej kalkulator drukujący wyniki na

papierowej taśmie, po lewej soroban - japońskie liczydło. Zawsze

chciałem zapytać, po co mu jedno i drugie. Miałem niejasne

podejrzenie, że sprawdza wyniki z kalkulatora na sorobanie - na

wszelki wypadek.

Rozejrzałem się w poszukiwaniu krzesła.

Nie było.

Przypomniało mi się, że ostatnio widziałem na tym piętrze Ikedę

cwałującego z rozwianym włosem i drewnianym krzesłem, właśnie

jak z gabinetu Hayakawy - pewnie do walki z pluskwą milenijną.

Zamiast usiąść, zgarbiłem się trochę.

Szurnąłem nogami po wytartym do osnowy dywaniku.

Hayakawa podniósł głowę. Odchrząknął i zdjął okulary.

- Martin-san... mam dużo pracy. Ale praca chwilę poczeka,

skoro Martin-san był tak uprzejmy mnie odwiedzić. To zresztą

bardzo dobrze, bo ja sam chciałem pana Martina wezwać.

Zapadła cisza. Nie wiedziałem, co zrobić z rękami, więc wcisnąłem

je w kieszenie spodni. -Ja... chciałem przeprosić. Hayakawa uniósł

brwi.

- Obawiam się, że zaprzepaściłem naszą chansu.

Cisza. Na ścianie tykał wielki zegar z wahadłem. Tykał trochę

nierówno, chociaż z mechanicznego punktu widzenia to chyba

niemożliwe. Ale przysiągłbym, że wybijał lekki akcent na dwa:

Tyk-TYK. Tyk-TYK. Tyk, TYK...

Hayakawa podniósł drewnianą linijkę, leżącą między pośladkami

dziennika, i ujął ją starannie w dłonie, jakby badając jej ciężar.

- Nie wspominajmy już o tym - powiedział. - Wszyscy się

uczymy. Wszyscy pracujemy dla wspólnego dobra. Eeetooo. Mar-

tin-san... Mam coś ważnego do zakomunikowania.

- Wiem, że to było nieodpowiedzialne — spróbowałem, studiu-

jąc smętną linię odłażących płatków politury na brzegu biurka.

- Radio Yokohama przeżywa chwilowy kryzys. Podkreślam: chwi-

lowy. Dwóch stałych klientów odwołało projekty nagrań, na które li-

czyliśmy. Przeciągający się zastój na rynku... Martin-san rozumie.

- Rozumiem — mój duch opadł do poziomu wyświechtanego

dywanika.

- Z braku projektów nie jesteśmy w stanie kontynuować naszej

działalności na poprzednim poziomie... Mówiąc językiem po-

tocznym, nie sprzedaliśmy ani godziny czasu studyjnego. Firmy

japońskie nagrywają teraz mniej reklam w oryginalnych wersjach

językowych - zaczęły to zlecać filiom zagranicznym, gdzie studia

są tańsze...

- Nikt mi nie powiedział, co to jest danitol - mruknąłem. -Skąd

mogłem wiedzieć, że to pestycyd, a nie, bo ja wiem, soczek dla

dzieci? Gdybym dostał szansę zrobić to jeszcze raz...

- No i nie sprzedaliśmy dość czasu studyjnego na okres wrze-

sień-grudzień, żeby zapewnić wszystkim pracę. Dlatego jestem

zmuszony podjąć środki nadzwyczajne. Ale, podkreślam, to jest

stan przejściowy. Gdy tylko ekonomia się ożywi, co według naj-

nowszych prognoz ma nastąpić już w pierwszym kwartale roku...

- Dwutysięcznego? - Podniosłem oczy na twarz starą, zmęczoną,

zoraną zmarszczkami, jakby... stuletnią. - Hayakawa-san? Czy

każdy koniec wieku jest taki... trudny?

- U nas nie kończy się żaden wiek, Martin-san. Mamy rok je-

denasty ery Heisei. A cesarz jest w znakomitym zdrowiu. - Skłonił

głowę z szacunkiem.

Odwzajemniłem ukłon i skierowałem się do drzwi.

- Proszę zaczekać. - Hayakawa wstał zza biurka.

Z pewnym ociąganiem wróciłem na dywanik.

- Nie dokończyłem... A chciałem przekazać panu Martinowi

zapewnienie, że lojalni i... Jak długo Martin-san już z nami jest?

- Dziesięć lat.

- Taaak... To już niezłe wprowadzenie w sprawy firmy. Za na-

stępne dziesięć będzie Martin-san już starszym pracownikiem Ra-

dia Yokohama - zażartował.

Wcisnąłem głębiej pięści w kieszenie i przeniosłem ciężar ciała z

nogi lewej na prawą, bo zabolało mnie kolano.

Hayakawa wyjął z szuflady jakiś papier i włożył okulary.

- Eeetoo. Poczyniłem więc pewne... rozeznanie. Wśród znajo-

mych z... branży. Istnieje szansa, że zarekomendowany przeze mnie

realizator dźwięku z wykształceniem i doświadczeniem pana Marti-

na będzie potrzebny przy kilku sesjach tej jesieni... W studiu JVC w

Yokohamie albo nawet w znakomitym Studiu Terra w Tokio...

- Gdzie?

- Oczywiście po powrocie Martin-san będzie mógł się podzielić

z nami swoimi doświadczeniami. Być może zasugerować nowe

rozwiązania technologiczne. Sama pani Orito będzie na pewno

zainteresowana... - Odłożył papier i wyszedł zza biurka, zdejmując

znowu okulary.

- Proszę mi wierzyć — spojrzał mi prosto w oczy, jakby proszą-

co - to sytuacja przejściowa. Dla pana Martina zawsze będzie

miejsce...

- Na dywaniku?

Podniósł brwi i po chwili namysłu uśmiechnął się, kiwając głową.

- Ha, ha. Tak. Na dywaniku,

- Cześć, chłopaki! Dziś, jak słyszałem, Italia od kuchni?

Trochę się marszczę na to „chłopaki", ale John starannie

omija mnie wzrokiem. Cóż.

- No, prawie.. Tomo robi pizzę.. z miso i ikanago\ I z tymi

zielonymi, no tymi...

Australijczyk wpycha rudą grzywę pomiędzy Rie i Tomo,

prawie wkładając ją do piekarnika, gdzie ciasto na pizzę wyro-

sło nieco ponad normę. Bo nie ma być taki naleśnik, jak stwier-

dził dzisiejszy niewydarzony kucharz, gdy z braku książki ku-

charskiej posługiwał się reklamą pizzerii Waru znalezioną

w reżyserce.

- Paluchy precz! - Chichocze Rie, dając mu lekkiego klapsa.

A towarzystwo odpowiada zgodnym chórem „PRECZ!",

wznosząc rewolucyjnie w górę prawe pięści. Wybuchamy śmie-

chem, a Andrew kraśnieje z dumy. To ostatnio nasze ulubione

hasło.

Chie z Akemi zabierają się za naczynia, Hirō wyciera i usta-

wia je równo. Kimi, nie przerywając rozmowy z Tomo, sięga

nieomal bezwiednie za siebie, gdzie stoi stary klasyk oparty

o ścianę, i zaczyna go stroić, pochylając się nad pudłem.

- Amanda...

Odwracam się. Andrew ma oczy kota, który zjadł kanarka.

- No, co tam nowego?

Uważnie studiuje LDK-owe kapcie. Bardzo interesujące

kapcie... - Chciałem ci podziękować.

- Nie ma sprawy. Właściwie to ja ci dziękuję, przyszedłeś

natychmiast i Kimi...

Zdejmuje włosek z czubka prawego kapcia. Lewy zaś wyma-

ga starannego wygładzenia zmarszczki przy dużym palcu.

- Nie za to, tylko.. Że ty.,. Znaczy.. Że ja.. Że. .

- Yukata? — Pomagam miłosiernie. Palce w niezwykłych

kapciach ruszają się do rytmu brzdąkanego cicho za naszymi

plecami.

- No właśnie. Ja, widzisz, nie miałem zamiaru. . A właściwie

miałem, tylko...

Kładę mu rękę na ramieniu i kręcę przecząco głową w ge-

ście „nie mów". Po co słowa. Dorośli jesteśmy. Patrzę znaczą-

co na niego i na Akemi. Kiwam nieznacznie głową. Będę cicho,

stary.

W drzwiach staje Yoshi i natychmiast dostaje ciepły uśmiech

od Akemi, kapiącej talerzem na podłogę. Przytuła ją przelotnie.

Andrew posłusznie wraca do swoich kapci.

Wmrrruuu. I cisza.

- Oho, klima się skończyła. — Chie spogląda w górę na mil

czący klimatyzator.

- To długo nie posiedzimy — wzdycha Rie, odstawiając

ostrożnie asmat, na którym Hirō uczył ją grać. *

Trzask.

- Wyjść trzeba! Wszyscy! Robak! Pluskwa! - Ikeda wpada

z takim impetem, że jego okulary, startując z czubka nosa, wy-

konują idealny balistycznie łuk i lądują na kolanach wśród fałd

długiej, czarnej, powłóczystej sukni.

- Panie Ikeda! Pańskie...

- Milenijna!!!

Już go nie ma. Na korytarzu słychać naraz podejrzany stu-

kot. Po chwili wraca jak bumerang.

- Czy ktoś...? O, tu jest! — Chwyta lutownicę pozostawioną

przy kotatsu i znów znika. Akemi z niewzruszeniem na bladej

twarzy, nie zdejmując z oczu wyrazu bezdennej rozpaczy, dwo-

ma palcami ujmuje grube okulary i podąża w kierunku drzwi.

- To może... pograjmy gdzie indziej? - Kirni wyraźnie ma

nastrój muzyczny.

- Na podwórku do wspinania? - Podnosi się Hirō. Rife po-

nownie sięga po asmat z pytającym wyrazem twarzy.

- Niee, na dworze leje, nie słyszysz?

- Mój pokój za mały. Wasz też. Kilka

par oczu kieruje się na Andrew.

- Studio A? Tylko nie mówcie Szefowi... Łeb mi ukręci.

- Szkoda by było! Ok, to dajemy!

Akemi wraca z bardzo intrygującym cieniem cienia uśmiesz-

ku w samym narożniku kącika ust. Trochę wysiłku, kilka lat

praktyki i dobrnie do radości Mony Lisy...

— There is a bouse in New Orleans..

Ojej, nie wiedziałam, że on ma taki niski głos, kiedy nie usi-

łuje tłuc szkła, wzorem chłopca z „Blaszanego Bębenka"

Guntera Grassa.

— Tbęy coll the Basing Sun — wchodzę i odtąd każde z nas

śpiewa

po jednym wersie. Siedzimy na podłodze studia, pomiędzy reszt

kami zielonego sprayu. Rie jedną ręką nieśmiało wystukuje „ko

nika" na skórze pytona. Trzeba przyznać, że ma wyczucie rytmu.

Zauważam z dołu, że z górnego toma zwisają jakieś kartki.

O, czyżbym nuty zostawiła? Chwytam róg, ale na kolana spa-

dają mi obce notatki. Wiersze...?

— To moje...

Ciepłe, orzechowe oczy. Wyciągnięta dłoń. -Wybacz,

Yoshi. Myślałam, że to moje nuty... Ku mojemu zdumieniu

kładzie rękę na mojej, zamiast odebrać kartki. Mam

wrażenie, że patrzy z samego dna źrenic.

— Czy mamy sobie coś do wybaczenia...? - pyta cichy,

spo

kojny głos.

Me mogę spojrzeć mu w oczy. Cały czas widzę w nich tam-

ten szok, niedowierzanie, a zaraz potem yukatę Andrew, wy-

chodzącego z pokoju Akemi...

Pochyła się i dwoma palcami, delikatnymi tak, jak delikatne

potrafią być tylko palce perkusisty, podnosi mi podbródek.

—Rozmawiałem z Johnem... Wiem. Aha. A

ja nic nie wiem, mówią moje oczy.

—Amanda... przepraszam. Zachowałem się jak gówniarz.

Nie rozumiem...?

—Zacznijmy jeszcze raz... proszę.

Nabieram powietrza. Za dużo już zostało powiedziane. -

Akemi...

—Gdzie? - Odwraca się, jakby nie dosłyszał tego, co właśnie

do niego mówiłam. Prawie parskam śmiechem, gdy patrzy na

mnie, zdumiony, widząc ją po drugiej stronie studia.

—Pytam, co z Akemi.

—Nie mogę wiecznie być pod skrzydłami siostry... Jest star-

sza, to prawda. Mądra, zrównoważona. Pomogła mi stanąć na

nogi, kiedy... upadłem. Ale każde z nas... musi zacząć żyć wła-

snym życiem. Decydować za siebie. Kiedyś...

Coś jeszcze mówi. Sens jego słów przestaje jednak docierać

do mnie już po pierwszym zdaniu. Duszę się. O czymś zapo-

mniałam... a, tak, wdech.

- Dobrze się czujesz? — przerywa nagle. I kładzie mi miękko

dłoń na ramieniu.

- Siostry...? — Charczę nie swoim głosem.

- Hej tam, papużki! — Kimi wskakuje pomiędzy nas, wywo-

łując drżenie ride'a i echo w tomach. — Co teraz? „Children of

the revolution"?

Środa, 4 sierpnia 1999

LDK było puste. I gorące. No tak - klimatyzator roz-

grzebany. Z brzucha zwisały mu smętne, pozwijane

rurki.

Podszedłem do lodówki sprawdzić, czy i ona popełniła harakiri.

Nie, działała. Wrzuciłem parę kostek do szklanki i już miałem iść

nalać wody, kiedy zauważyłem coś nowego — okrągłą, zieloną

nalepkę na drzwiach lodówki z napisem: „Certified — > Year 2000

Ready" biegnącym wzdłuż obrzeża. I z mangowym symbolem

„Y2K" (każda literka miała rączki, nóżki i przerażoną buźkę) w

środku, przybitym malutką, czerwoną pieczątką osobistą pana

Ikedy.

Fajnie. Lodówka nie przestanie działać pierwszego stycznia.

Trzeba by powiedzieć panu Hayakawie, że Ikeda już zupełnie

odjechał.

O, właśnie. Hayakawa. Usiłowałem sobie przypomnieć, co on mi

właściwie powiedział. Coś o problemach finansowych? Zdaje się,

że zamiotłem jego słowa pod dywan świadomości.

Wziąłem szklankę i ruszyłem korytarzem w stronę... Nie bardzo

wiedziałem, dokąd idę i po co.

Jak zwykle w takich wypadkach dotarłem do studia A.

Dotarłem, ale nie wszedłem — nad drzwiami świecił się napis

- nagranie w toku. Ki czort? John miał siedzieć cały wie-

czór w rozgłośni...

Wycofałem się i zapuściłem żurawia zza zakrętu korytarzyka.

Jakieś siedem metrów przede mną - uchylone drzwi do reżyserki. W

środku... No tak. Dzieciaki dobrały się do studia.

Stali do mnie tyłem - Andrzej przy stole mikserskim z palcem na

krokodylu, jak kiedyś, pierwszy raz... I Amanda, nachylona do

gęsiej szyjki mikrofonu, dająca instrukcje zespołowi. Odwróciła się

do Andrzeja, roześmiała, pokazała coś palcem poza zasięgiem

mojego wzroku. Kiwnął poważnie głową i zapisał w kajecie.

Potem znowu wcisnęła pawiana i powiedziała na tyle głośno, że

nawet zza zakrętu korytarza usłyszałem:

- No, dalej, dalej, chłopaki! To było świetne, Tomo! Pojamuje-

cie wokół tego motywu jeszcze, co? Zobaczymy, gdzie was za

prowadzi... Gotowi?

Coś dziwnie znajomego w tym obrazku. Jakby była producen-

tem, a Andrzej - realizatorem dźwięku.

Przyjrzałem mu się dokładniej, chociaż z tej pozycji widziałem

tylko profil. Nie było w nim dzisiaj nic z trochę nieśmiałego, nie-

pewnego siebie pomocnika, do którego zdążyłem tak szybko

przywyknąć. Zapisał instrukcje od Amandy, sprawnie podciągnął

poziomy na wybranych kanałach i dziabnął palcem w żyrafę.

Amanda dała znak muzykom w studiu: jedziemy.

- Piękna kobieta - pomyślałem nagle, zupełnie od rzeczy.

Dziwnie zirytowany, potrząsnąłem głową i stanąłem na palcach,

próbując dostrzec, kto jest za szybą. Z tej odległości widziałem

tylko Hirō stojącego... przodem do widowni. Czyli do reżyserki.

Nigdy nie mogłem go do tego nakłonić.

Grał — raczej grali — coś nie z tej ziemi. A na pewno nie z tego

zespołu. Jakiś numer bluesowo-funkowy... Żadnych metalowych

wrzasków. Żadnego wywijania młyńców. Solidny, elektryczny

blues. Może bez mistrzostwa technicznego, ale z wyczuciem.

Po kilku minutach zwolnili tempo i się pogubili. Amanda prze-

rwała. Nachylona do gęsiej szyjki powiedziała:

- Świetnie było, tylko na końcu siadła energia... Czekajcie, a

może po solo dać dłuższe przejście i wrócić do głównego motywu?

Yoshi, mogę siąść za perkusją? Pokażę, o co mi chodzi...

zaczekajcie!

Wybiegła z reżyserki. W ostatniej chwili wycofałem się za zakręt

- chyba mnie nie zauważyła.

Zamknęła drzwi. Po chwili usłyszałem bardzo stłumione, ale wy-

raźne dźwięki... Widać nie zamknęła drzwi do kabiny perkusyjnej.

Grała jak mężczyzna. Bardzo zdecydowanie.

A niech się dzieciaki bawią. Może nic nie zepsują. Na pewno nie

więcej niż Ikeda-san.

Oddalałem się na palcach, licząc po ciemku kroki, żeby nie spaść

z uskoku na początku korytarzyka do poczekalni,

Potem znowu włóczyłem się po korytarzach jak na autopilo-cie.

Z braku pożyteczniejszego zajęcia liczyłem zielone nalepki „Year

2000 Ready". Jedną znalazłem na maszynie ze środkami

antykoncepcyjnymi w pralni na pierwszym. Pomyślałbym, że to

dowcip, gdyby Ikeda-san był zdolny do dowcipów. Zdarłem ją, bo

wydawało mi się to niesmaczne. Przykleiłem na lustrze nad

umywalką. Kiedy odruchowo przejrzałem się, żeby policzyć siwe

włosy, wyglądało, jakbym miał nalepkę na czole. Zdarłem ją znowu

- zdecydowanie nie byłem Y2K Ready.

O, nalepka na gaśnicy.

Studio C wyglądało, jakby przeleciał przezeń wkurzony tajfun.

Stałem w ciemnej, opuszczonej poczekalni lektorów, wdychając

resztki ostro-kwaśno-dymnych zapachów stepowej jurty; zapachów

przegrywających powoli walkę ze środkami czyszczącymi pana

Tabashiego.

Próbowałem ogarnąć rozmiar szkód. Od podwójnego okna z

nachylonymi pod kątem szybami, wymontowanego i podpartego

krzesłami pod ścianą, po stojący do góry nogami stół mikserski (na

szczęście zwierzaki zostały starannie zabezpieczone starym foto-

nem). Nie wiem, po co ten wariat wymontowywał okno. Może nie

było kompatybilne z Nowym Milenium. A może tylko potrzebował

dobrać się do kabli przechodzących przez ścianę między studiem a

reżyserką. Z Ikedami tego świata nigdy nic nie wiadomo.

Nalepek nie znalazłem. Dopóki nie opuściłem przeoranego

cyklonem studia i nie dotarłem do maszyn z napojami. Tak -

wszystkie definitywnie były Y2K Ready. Powinienem się rzucić i

zacząć całować klapki do wydawania puszek. Co byśmy zrobili

pierwszego stycznia bez mrożonej kawy?

Pora przestać się dziwić. Właściwie pora ta minęła dziesięć lat

temu, kiedy wkroczyłem tutaj o jedenastej w nocy, z tekturową

walizką, młody, przerażony i zdeterminowany, żeby dostać tę pracę,

żeby wreszcie być POTRZEBNYM.

Każdy chce się czuć potrzebny. Czy nie o to w końcu chodzi?

Krok, krok, krok, zakręt, stop.

Trzynasta zielona nalepka - na drzwiach mieszkania pana Ike-dy.

Tak, Ikeda-san definitywnie był ready. Na wszystko.

Szaleńcy zawsze są ready.

To my, ludzie względnie normalni, mamy czasem problemy z

końcem starego. A jeszcze większe z początkiem nowego.

Krok, krok, krok...

Zjadłem cappu nuduru z maszyny na drugim (piętnasta nalepka -

czternastą zdybałem na dzwonku alarmowym od trzęsień ziemi) i

ruszyłem dalej, po prostu żeby zabić czas. I poćwiczyć kolano.

Sam nie wiem, dlaczego w pewnym momencie znalazłem się

przed drzwiami pana Tabashiego. Nie było na nich zielonej nalepki.

Ani nawet napisu „Wszystkie drogi prowadzą na kozetkę".

Zapukałem.

Cisza. Ciemno. Przypomniało mi się, że pomagał Ikedzie w po-

szukiwaniu pluskwy milenijnej. Gdzie jeszcze nie było nalepek...?

Rozgłośnia.

Biedny John - pomyślałem. Radiostacja nie ma prawa przeżyć

spotkania z panem Ikedą. Ruszyłem do windy. Może na górze na

coś się przydam.

Zdyszana z wysiłku wstaję zza perkusji.

Otwieram ostrożnie drzwi - Martin już sobie poszedł. Na

szczęście nie wściekł się, że się tu bawimy... Jak go znam (o

ile go znam), będzie udawał, że nas tu nie widział.

Cały czas dysząc, odwracam się do zespołu. Stoją i patrzą.

O co chodzi?

- Amanda? Ty się znasz na pracy w studiu? - pyta Yoshi.

- Ani trochę. - To wszystko, co udaje mi się powiedzieć

między jednym wdechem a drugim. A po chwili: - Firma taty

współpracowała ze studiem nagrań, napatrzyłam się w dzieciń-

stwie...

-I tam cię nauczyli grać na bębnach? W tym studiu? — Hirō

chce wiedzieć wszystko o mojej perkusyjnej przeszłości. Nie-

samowite, jak się ostatnio otworzył na ludzi. Czasem nawet

mówi niepytany... Ciekawe, czy to przez babcię. Moją. I trochę

jego.

- Nie, choć właściwie... tak.

- Nie chcesz, to nie mów. Wybacz, siostra, nie wiedziałem,

że to prywatna sprawa.

Chyba zauważył, że oblewam się rumieńcem. Nie widać,

mam nadzieję - jestem czerwona od kilku kolejnych rundek po

tomach.

- Nie, w porządku...

Wzdycham. Duchy przeszłości.

- Wiesz, perkusja to był przypadek. Nauczyła mnie dziew

czyna, przyjaciółka...

Nie wiem, jak zacząć. To było tak dawno, a wciąż takie świeże,

jakby wczoraj.

— Kiedy przyjechaliśmy z rodziną do Osaki, byłam właściwie

sama. Wiesz, jak to jest — dzieciaki niełatwo przyjmują „obcych"

do swojego grona. Tata w tym czasie pracował w Chuō-ku, tuż

obok takiego malutkiego studia muzycznego. Pozwolił mi się tam

uczyć grać, jeżeli będę miała dobre wyniki w szkole. No to

wkuwałam i grałam.. I coś tam w pamięci zostało. Niedużo,

Fakt. Czasem jeszcze sobie.,, stukam.

Pan Ikeda spadał z drabiny w hałaśliwej, szalonej plą-

taninie rąk, nóg i okularów.

Przyszła mi do głowy absurdalna myśl, że gdyby

Hayakawa-san spadał, robiłby to z godnością.

A John z komiczną niezgrabnością.

Rie i Chie z radością.

Akemi z tragiczną rezygnacją.

Andrzej ze wstydem.

Kimi buntowniczo.

Hirō nieśmiało.

Yoshi z gracją.

Tomo z głupawym chichotem.

Debiru na cztery łapy.

Tabashi miałby na sobie strój gimnastyka i zrobił na dole

„Ta-DA!".

A Amanda? Amanda w ogóle by nie spadła.

Porozbijany pan Ikeda jedną ręką trzymał się za głowę, a dru-

gą macał u stóp drabiny, poszukując okularów.

- Nic się nie stało, Ikeda-san? Proszę, oto pańskie okulary, tu,

tu i tu... To się da naprawić, prawda...?

Wysyczał coś z taką wściekłością, że niczego nie zrozumiałem,

poza baka (idiota) i Dzion (John).

- John pana zrzucił z drabiny? Na pewno nie zrobił tego na-

umyślnie...

- Naumyślnie? Naumyślnie. Naumyślnie!

Odkuśtykał w stronę windy, mamrocząc do siebie na tyle głośno,

że usłyszałem jeszcze:

- Zwariowani cudzoziemcy! Szaleńcy! Niebezpieczni! Wariaci!

- Tak, w porównaniu z panem wszyscy jesteśmy nienormalni -

mruknąłem, wchodząc na pierwsze stopnie drabiny.

Piąte piętro tonęło w zielonkawym półmroku - świeciła tylko

tabliczka wskazująca kierunek ucieczki w przypadku trzęsienia

ziemi. Czyli drabinę.

Nad drzwiami rozgłośni nie paliło się ostrzeżenie, że John jest

„on air", więc zapukałem pro forma (przez ciężkie, wytłumione

drzwi nic nie słychać), po czym wszedłem.

- Ho, ho. Hi, hi. Ha, ha - powitał mnie DJ rezydent, rozparty w

swoim fotelu. Ubrany w piżamę — spodnie wiśniowe w białą

kratkę, góra bordowa, w malutkie, zielone krokodyle. Bawił się

trąbką do roweru z zieloną gruszką. Na czole miał przyklejoną

okrągłą nalepkę z napisem „Year 2000 Ready".

- John, proszę, żebyś nie zrzucał Ikedy z drabiny. On może być

szalony, ale zdrowie psychiczne w tym budynku zawsze było

wartością deficytową, a nikt poza nim nie wie, co z czym jest po-

łączone i którym kablem. Niechby mu się coś stało, a potem coś

naprawdę zepsuło... — Zrobiło mi się zimno na samą myśl.

- Chciał mi rozebrać radiostację - poskarżył się John.

- To mu daj. Poskłada i będzie jak nowa. Najwyżej zacznie po-

tem nadawać same wiadomości zamiast muzyki. To nam podniesie

obroty. Muzyki już dziś nikt nie słucha. Moglibyśmy je nazwać

Yokohama Talk FM... - Rozpaliłem się.

- Słyszałem, że Hayakawa chce cię wyrzucić na kilka nagrań na

zewnątrz! - ogłosił John radośnie, przykładając sobie trąbkę do oka.

- Zwariowałeś? Kto ci o tym powiedział?

- Ma się te swoje kanały - mruknął, wydymając wargi i patrząc

znacząco w stronę czerwonych drzwi na strych, małych jak dla

karła, za którymi mieściła się aparatura nadawcza.

Nic z tego nie zrozumiałem, ale postanowiłem się bronić.

- John, to nie pierwszy raz, kiedy chwilowo brak projektów. A

nawet gdybyśmy mieli dłuższy przestój, Hayakawa nie zacznie cięć

kadrowych od najstarszych pracowników.

- A od kogo? Zarabiasz dwa razy tyle co ja.

- No to mi obetnie pensję. I tak nie wiem, na co ją wydawać.

- W japońskiej firmie nie wolno obniżyć pensji starszemu sta-

żem pracownikowi — powiedział nagle głosem zupełnie racjonal-

nym. - Hayakawy nie stać na płacenie ci za patrzenie w sufit re-

żyserki. Ale nie przejmuj się. Wyśle cię do jednego z

nowoczesnych studiów w Tokio albo Yokohamie, zrobisz kilka

nagrań i wrócisz. Albo nie. — Wyszczerzył zęby.

Wzdrygnąłem się.

Zapadła cisza.

- Ile masz minut? — zapytałem, żeby coś powiedzieć.

- Dwadzieścia trzy. Kupiliśmy za grosze retransmisję programu

komediowego „Dr Demento Show". Boki zrywać. Nie mówiłem ci?

Radio to przyszłość. HA! Internet nas nigdy nie zabije, póki

kierowcy stoją w korkach i...

- Ze Stanów kupiliśmy?

- Eee... nie, od FEN - Far East Network. Tej amerykańskiej

stacji wojskowej, co nadaje dla baz w Yokocie i Yokosuce. Chcesz

posłuchać?

Podciągnął suwak na mikserze. Z głośników rozległ się głupawy

głos, rapujący do jeszcze głupszej melodii:

- They're coming to take me away, ho-ho, hee-hee, ha-ha...

Sięgnąłem i ściągnąłem ten sam suwak.

-John... ja mam dość na talerzu. Przynajmniej do końca września.

Przecież trzeba dokończyć nagranie Y2K. Zmiksować. Mastering

zrobić. Kto się według ciebie tym zajmie? Hę?

- Aaa... Y2K. - Podrapał się z namysłem trąbką po głowie. -

Teoretycznie ty.

- Teoretycznie...?

- Muszę ci coś powiedzieć o Y2K... Ale nie dzisiaj. Do tego jest

mi potrzebny ktoś... kogo tu w tej chwili nie ma. Nie ma!

-John...

- Mmm-mmm — powiedział, wsadzając sobie zieloną gruszkę

w zęby i kołysząc trąbką z lewa w prawo.

Westchnąłem.

- A Amanda?

John wypluł trąbkę i znowu na chwilę spoważniał.

- Wiesz, kto płacił za sesję Amandy?

-Jej produ... no tak. - Wbiłem wzrok w jego piżamę z motywem

zielonych krokodyli.

- Właśnie. Zgaduj dalej.

- Ona sama? To się zdarzało, samodzielne produkcje, pamiętasz,

w dziewięćdziesiątym siódmym...

- Hayakawa.

- Haya...

- ...kawa. Z własnych oszczędności. Nie jesteś jedynym, który

nie wie, na co je wydawać.

- Ale...

- Ale nie wtedy, kiedy firma przestaje przynosić pieniądze, co?

Amandzie brak talentu, żeby ją kupiła jakaś wytwórnia płytowa.

- Brak czego...? Człowieku, w porównaniu ze wszystkimi tarento,

jakie nagrywaliśmy w ostatniej dekadzie, Amanda to nowa Joan

Baez... Aha, wiem, dała ci kosza i plujesz jadem.

Wzruszył ramionami. Wstał, wziął z drewnianego kołka na

ścianie dwumetrowy kabel mikrofonowy, ujął go za grube, czarne

wtyczki na końcach i zaczął skakać jak na skakance, przy

akompaniamencie głuchych uderzeń kapciami w podłogę.

Odebrałem to jako sygnał końca odwiedzin w radiowym wa-

riatkowie.

- Powinieneś... też... to... robić... — wysapał. — Pomoże... ci... na...

kolano...

- Ty się moim kolanem nie martw - odpowiedziałem z godno

ścią. - Ani moją pracą. Ja wam jeszcze pokażę, że jest tu dla mnie

miejsce. Mam pewne pomysły.

Wstałem i skierowałem się do drzwi.

- John? - zapytałem w progu. - Czy ty się boisz końca mile

nium? Albo... początku nowego?

Zatrzymał się i zabrał za odwijanie poskręcanego w supły kabla.

Nalepka „Y2K Ready" spadła mu ze spoconego czoła.

- Hej, tu jest Japonia. Mamy rok jedenasty... - zaczął.

- Tak, tak. Ale, wiesz. Coś się kończy, coś się zaczyna...

- Cały czas coś się kończy i coś zaczyna. O, właśnie... - Spojrzał

na zegar, otrzeźwiał w ułamku sekundy i wcisnął parę guzików.

Z głośników zaśpiewał Roger Waters:

- Craaazy... Over the rainbow I am crazy... Toys in the attic.

Zamknąłem starannie drzwi i ostrożnie postawiłem stopę na

pierwszym szczeblu drabiny, żeby na pewno z niej nie spaść.

Wiedziałem, jak ja bym spadał. Definitywnie.

Interludium

Niespokojny skrzyp podłogi.

Stuk okiennicy.

Stęknięcie dachu prostującego się w nocnym chłodzie.

Kroki.

Stary dom cierpi na bezsenność.

Cierpi też na reumatyzm fundamentów, gruźlicę rur i grzybicę

ścian. A czasem na arytmię zegarów.

Nocami wierci się niespokojnie, próbując sobie znaleźć możliwie

wygodną pozycję w czasie i przestrzeni. Usiłuje pożalić się

sąsiadom - domom po tej samej stronie ulicy, po lewej i po prawej.

- Czy ostatnie trzęsienie ziemi nie naruszyło panu belek sufi-

towych? Mnie znów popękał tynk na elewacji wschodniej...

Ale tamte nie zwracają uwagi, zasłuchane we własną starość.

Wtedy dom wzdycha przeciągle i łączy się ze snami swoich

mieszkańców, obecnych i przeszłych, stając się jednym wielkim

organizmem, sumą westchnień, pojękiwań i drapania się w swę-

dzące dachówki.

W środku tego cyklonu dźwięków - zamknięte oko podwórka.

Ono nie śpi, czuwając nad pamięcią tych, którzy tu kiedyś spoczęli,

których już nie ma, ale...

Nie można ekshumować wspomnień.

Rozdział Dwunasty

W którym pralka tańczy taniec brzucha, a wszyscy inni - bon odori.

Niedziela, 8 sierpnia 1999

Stara, pękata pralka jęknęła przeciągle i stuknęła z iry-

tacją. Przeszedł ją dreszcz obrzydzenia, po czym zaczęła

wylewać brudną wodę.

Na podłogę.

Rzuciłem się, by wepchnąć gumowy wąż do dziury w ścianie,

skąd lubił czasem wypadać. Udało się za trzecim podejściem.

Pralce też się udało - wypluć większość wody z bębna na stare,

spękane kafelki podłogi,

Wziąłem ścierkę i już miałem przystąpić do usuwania powodzi,

kiedy zadzwonił telefon.

Znalezienie go zajęło mi dłuższą chwilę. Zapomniałem nawet, że

mamy aparat w pralni. W sumie mieliśmy je wszędzie — żeby nie

używać w studiu komórek i nie zakłócać delikatnych sygnałów

mikrofonowych mknących kablami w tajnych kanałach, znanych

tylko panu Ikedzie.

Był na półce, za stosem pudełek z proszkiem do prania. Się-

gnięcie po niego wymagało wejścia w sam środek kałuży. W której

musiałem już zostać, bo przewód słuchawki był za krótki.

- Moshi moshi?

- Przepraszam, mówi Koji Tanaka...

- Koji! Żyjesz?

- Przepraszam...

- Nie przepraszaj, to nie grzech. Chyba, że się jest Ikedą. A w

ogóle — kopę lat!

- Kopę lat... Przepraszam, Nauczyciel pewnie zajęty...?

- Nie, nie, bynajmniej. Nasz szalony techniczny — pamiętasz

go? - rozebrał mi studio na czynniki pierwsze. Szuka pluskwy mi-

lenijnej. Jestem w pralni. Pamiętasz pralnię?

- No pewnie... Pralka ciągle wylewa?...

- Żebyś wiedział — mruknąłem, stając w kałuży na prawej no-

dze, bo lewa mi zmarzła.

- Jeszcze raz przepraszam... Dzwonię właściwie powiedzieć

Nauczycielowi „dzień dobry".

- Znakomita motywacja. A poza tym? Tylko błagam, już nie

przepraszaj. Myślałem, że ci przeszło.

- Przepraszam...

- A jednak nie. No, powiedz coś o sobie. Gdzie teraz pracujesz?

- W Hikawadai Records...

- I jak ci tam idzie?

- Przepraszam, świetnie...

- Lepiej niż w Radiu Yokohama?

- Tak. Nie! Przepraszam... Martin-san mnie dużo nauczył...

Dostałem właśnie promocję i własne studio... Dzwonię podzię-

kować Nauczycielowi...

- Nie ma za co. Od ciebie też się kilku rzeczy nauczyłem, kiedy

byłeś moim pomocnikiem. Na przykład, że hai nie znaczy „tak".

Ani „rozumiem". Ale powiedz, co u ciebie słychać? Wyjeżdżasz na

Obon23? Ty jesteś z Wakanai, jeśli dobrze pamiętam? Kawał drogi,

prawda?

- Tak... Przepraszam, że pytam, czy Nauczyciel też wyjeżdża na

Obon?

23Trzydniowe święto buddyjskie.

-Ja? A wiesz, nie, w tym roku jakoś nie. Czekaj... o coś chciałem

zapytać, tylko mi ze łba wyszło... Aha. Pracujesz w Hikawa-dai

Records, mówisz? Znasz tam może niejakiego Morie? Producenta?

Pralka odchrząknęła, wzięła się w garść i zaczęła zwiększać ob-

roty. Zakołysała się, wzbudzając na podłodze fale, które łagodnie

obmyły mi kostki. Wreszcie rzężąc gniewnie włączyła najwyższy

bieg i z przeraźliwym jazgotem rozpoczęła taniec brzucha.

- Że co? Mów głośniej, nic nie słyszę!

- Nie ma! Wyrzucili go! - wrzasnął Koji.

- Jak to wyrzucili? Z pracy? Co takiego zrobił?

Przez wycie pralki, która na starość próbowała zostać sokowi-

rówką wydawało mi się, że słyszę przepraszający chichot mojego

dawnego pomocnika.

- Koji, MNIE możesz powiedzieć! Jestem twoim starym prze-

łożonym, pamiętasz?

- Eeetooo... Bo... był nielojalny! Robił projekty na boku! Po

godzinach! Szef się dowiedział i go wyrzucił! Tylko, proszę Na-

uczyciela... proszę nikomu nie mówić, bo nasza firma straciłaby

twarz!

- Kiedy?

- Przepraszam?!!!

- Pytam, KIEDY GO WYRZUCILI?!!!

Pralka nagle dała za wygraną i znieruchomiała, pozwalając za-

wartości swojego brzucha wirować jeszcze chwilę na coraz wol-

niejszych obrotach, przy akompaniamencie cichego plaskania ubrań

odrywających się od sufitu bębna.

W nagłej ciszy słuchawka wrzasnęła rozpaczliwie:

- Pod koniec MAJA!

- Nie musisz już krzyczeć - mruknąłem. - W maju, hę? Ale

myśmy dostawali faksy...

- Przepraszam...?

- Nieważne. Koji, bardzo się cieszę, że zadzwoniłeś. Powiem ci

coś. Byłeś moim najlepszym pomocnikiem. Słuchałeś, co się

do ciebie mówi. To rzadka umiejętność. Życzę ci udanego Obon.

Jedziesz do Wakanai, tak? A może lecisz? -Jadę, samochodem...

- To chyba dobre piętnaście godzin za kierownicą?

- No... Potem dzień odsypiania u rodziców, a potem cały dzień z

powrotem do Tokio... Jakbym miał kierowcę zmiennika...

- No to życzę ci wspaniałego wypoczynku. Zadzwoń kiedyś

znowu, OK?

Wysłuchałem jeszcze kilku przeprosin i odłożyłem słuchawkę.

Dobrnąłem do brzegu kałuży i wyjąłem z wiadra flanelową

ścierkę.

- Dlaczego zbierasz wodę moją koszulą? - zapytał John.

Podniosłem wzrok na ażurowe, plastikowe kapcie pralniowe,

długie, chude łydki i całą resztę Johna, dzierżącego pod pachą kosz

z bielizną.

- Przepraszam... Myślałem, że to ścierka. Chwytaj drugą i po-

móż mi. Stara brzuchata wylała na podłogę.

- Co, znowu zjadła komuś skarpetkę i przytkało filtr? - John

znalazł coś niepokojąco przypominającego mój stary ręcznik i

złożył się w harmonijkę, dołączając do mnie na drugim brzegu

kałuży. - Ostatnio Ikeda wydłubał z tej pralki półokrągły drut, który

totalnie unieruchomił pompę. Pytałem wszystkich dziewczyn, ale

żadna się nie przyznaje...

- Wiesz co? Nie wiesz, ale zaraz się dowiesz. - Zmieniłem temat

na bezpieczniejszy. - Zasięgałem właśnie języka przez... errr... moje

kontakty w branży. I co odkryłem?

Po nieznacznym zwolnieniu Johnowej ścierki poznałem, że za-

czął słuchać kogoś poza sobą.

- Otóż niejaki pan Morie, mistrz rozbrykanego przecinka, nie

pracuje już w Hikawadai Records. Rozumiesz? Powiem więcej...

Nie pracuje tam od MAJA. I co ty na to?

John z namysłem wyżął ścierkę, która zdecydowanie była kiedyś

ręcznikiem, i zrobił kolejny krok na kolanach w moją stronę.

Zbliżaliśmy się do siebie w miarę zmniejszania się kałuży.

- Czyli, słuchasz, Morie nie mógł wysyłać tych faksów z pra

cy. Robił nas w trąbę. Albo...

Przerwałem, żeby wyżąć ścierkę.

John podsunął kubeł o kolejne pół kroku w moim kierunku. Sze-

rokim, półkolistym ruchem zebrał kolejną porcję wody i wysapał:

- Albo to nie był Morie.

Byliśmy już o metr od siebie.

Zrobiłem ostatni zamach ścierką i wyprostowałem się na kola-

nach.

- A kto, jeśli nie Morie? Ktoś z wewnątrz, prawda? Hayakawa,

żebyśmy myśleli, że Radio Yokohama jakoś jeszcze przędzie? Ta-

bashi, z sympatii do całego świata? Amanda, żeby się pobawić

w produkcję zespołu? Yoshi, bo się w niej zakochał? TY, żeby

mnie wysiudać ze studia A? No kto?

John dokończył zbierać swoją połowę kałuży i też się wypro-

stował. Klęczeliśmy naprzeciwko siebie, pośrodku mokrej po-

sadzki, wyżymając ostatni raz ścierki. John wrzucił swoją do wia-

dra i odpowiedział:

- A ty jak myślisz, kto?

- Czy mogę pomóc...? — Rozległ się głos Hirō — Coś się rozlało?

— Wy. . wyprowadzasz się. .?

Słowa rozbrzmiewają w półmroku bardziej jak jęk niż pytanie.

Na podłodze stoi walizka w szkocką kratę, a nad nią pochylony

Yoshi starannie układa płyty przed włożeniem ich do środka.

Zerkam nieznacznie. Klasyka... Pink Floydzi i „Dark side of the

moon", U2, Def Lcppard, X-Japan, a na wierzchu znajomy bobas

polujący w wodzie na dolary. Jak wiele można się dowiedzieć o

duchu człowieka, znając dźwięki, które tegoż ducha cieszą;

— Nie, tylko na Obon. Ale pakuję wszystko, żeby się nie kurzyło.

Wejdź.

Rzeczywiście, jak na pokój w wydaniu męskim panuje tu

więcej niż porządek. Nawet gościnne kapcie grzecznie stoją

w kącie przy wejściu. Zauważam to, bo Yoshi odkłada płyty

i klęka przede mną z kapciami w dłoniach.

-A ty?

—Ja zostaję. - Wzdycham. — Żeby odwiedzić przodków, mu-

siałabym lecieć do Malezji.

Orzechowe oczy rozważają coś pod półprzymkniętymi w

zamyśleniu powiekami. Wahanie.

— Zawsze można odwiedzić żyjących. . Może, gdybyś

miała

ochotę. . - Ręką wykonuje gest zapraszający w swoim kierunku,

z jednoczesnym niewypowiedzianym pytaniem w źrenicach.

Kręcę przecząco głową. Nie jestem gotowa na poznawanie

rodziny Yoshiego. Źrenice gasną.

— Aha, zapomniałam, po co przyszłam. Masz może

mały

śrubokręt?

Powieki unoszą się i widzę „?".

—Bo. . czułeś w nocy? Ziemia drżała. Nie bardzo, ale framu-

dze w moim pokoju wystarczyło i okno się nie domyka. Wpa-

da tyle wilgotnego gorąca, że boję się o klimę - jak skapitulu-

je, czeka mnie spanie w ofuro...

—Zaczekaj chwilę, bo już prawie skończyłem. Pójdziemy

razem i ci pomogę.

Macham przecząco dłonią.

—Ja sama...

Odkłada podniesione przed chwilą pałki. Mocny, pewny

uchwyt na moim ramionach i bardzo poważny ton.

—Już nie sama.

Cisza. Ale nie niezręczna, tylko naturalna cisza porozumie-

nia. Odwraca się i obejmuje spojrzeniem pokój, po czym sta-

rannie zamyka walizkę,

W szkocką kratę.

Nie muszę zamykać oc2u, żeby to znów zobaczyć. Walizka

w szkocką kratę, otwarta na podłodze kuchni w Desaru. Raju

mojego dzieciństwa. Babcia układająca w niej zamknięty w

drewnianej skrzynce Koran, Drzwi, kłódka i łzy mamy... Taką

ją zapamiętałam.

- Nie wygląda to najlepiej, ale czekaj... Gdyby tu..

Rozmontowaliśmy moje małe okno na czynniki pierwsze.

Framuga jest bardziej chora, niż mi się wydawało. Pochylamy

się nad nią oboje, jak chirurdzy nad stołem operacyjnym.

- Ale to się chyba nie uda. Zobacz.

Pokazuję zmurszałą dziurę po śrubie, którą dało się wyjąć

palcami.

- Tą część można zastąpić kawałkiem świeżej deseczki, zro

bimy podkładkę... Jeszcze to, bo inaczej znowu usiądzie.

Po raz pierwszy widzę ten fragment podwórka w całej oka-

załości, niezasłonięty przez karbowaną szybę.

Papierowym ręcznikiem z rolki ocieram krople potu, perlą-

ce się na czole mojego lekarza od okien. Nie patrząc w moim

kierunku, wyciąga dłoń, do której wkładam duży, płaski śrubo-

kręt. Podważa zapieczoną blaszkę, przytrzymuje; ponownie

otwarta dłoń, śrubokręt krzyżakowy; delikatnie i w skupieniu

odkręca ostatnią śrubę.

- Czoło.

Wycieram ręczniczkiem, W pokoju robi się niemiłosiernie

gorąco, przez dziurę po oknie i wyłączony na czas operacji kli-

matyzator.

- Uważaj... - ostrzegam, ale jest za późno i blaszka pęka

z trzaskiem. Na jasnej koszuli pojawiają się drzazgi. Na ramie

okna - głębokie pęknięcie.

- No to mamy problem. Okno nie przeżyło.

- Trzeba zawiadomić Ikedę.

Nie chcę nawet myśleć o Szalonym Technicznym w moim

pokoiku. Na pewno znajdzie jakieś kable do wymontowania...

- Wiesz, właściwie możesz przenieść się do mojego pokoju.

I tak będzie stał pusty od jutra. A klimatyzacja działa, o dziwo,

bez zarzutu. Nawet nie rzęzi. - Uśmiecha się ciepło, odkładając

moje martwe okienko. - Pomogę ci przenieść rzeczy - dodaje

szybko, widząc moje wahanie. Dalsza dyskusja wydaje się zbędna.

Szliśmy w milczeniu, gęsiego, przez wąski korytarzyk drugiego

piętra. Pierwszy John, potem Hirō, z głową spuszczoną, jakbyśmy

go prowadzili na rozprawę sądową. A chodziło przecież tylko o

rozmowę z panem Hayakawą. Nie, żeby John wyjaśnił, po co mu do

tego basista. Denerwowało mnie, kiedy rudy DJ robił się

tajemniczy.

Australijczycy nie potrafią być tajemniczy. Dziwne, biorąc pod

uwagę ich narodowe pochodzenie.

Dotarliśmy. Zupełnie nie miałem ochoty wchodzić do gabinetu

Hayakawy. Jeden dywanik w miesiącu wystarczy. Wyręczył mnie

jednak pan Tabashi - otwierając drzwi.

- Hayakawa-san wkrótce przybędzie - oznajmił. - Życzy sobie,

żeby panowie na niego poczekali. W środku. - Zaprosił gestem.

Tym razem gabinet pana Hayakawy został wyposażony w krzesła

dla gości, i to aż cztery. Niewątpliwie przyniesione z sali kon-

ferencyjnej przy studiu C. Dziwnie ustawione - jedno pod prawą

ścianą, drugie pod lewą, dwa pod tą odległą - naprzeciwko starego,

mahoniowego biurka naszego przełożonego.

Chwyciłem za oparcie najbliższego, żeby je wszystkie zgroma-

dzić przed biurkiem, ale Tabashi i Hirō usiedli już na dwóch naj-

dalszych, a John pod lewą ścianą, więc porzuciłem pomysł i klap-

nąłem na czwartym.

Było gorąco. Chyba coś nie tak z klimatyzacją. Pod sufitem wiro-

wał stary, drewniany wiatrak, uruchamiany w dniach wyjątkowych

upałów. Chociaż dziś na dworze było znośnie - padał deszcz.

Czekaliśmy jakieś pięć minut.

W końcu Tabashi-san, wiedziony nieomylnym instynktem

woźnego, wstał, stuknął mopem w podłogę i zaanonsował:

- Szanowny Pan Hayakawa!

Powstaliśmy. Hayakawa wszedł, ubrany w czarną pelerynę

przeciwdeszczową, długą jak toga. Mokrą. Musiał być na zewnątrz.

Rozejrzał się, szukając wieszaka, ale nie znalazłszy go (może

wieszak nie dostał certyfikatu „Y2K Ready"), przeszedł za biurko i

usiadł, nie rozbierając się nawet. Przełożył kilka papierów i

podniósł na nas wzrok. Odchrząknął.

- Zebraliśmy się tutaj, ponieważ, jak rozumiem, powstały pew-

ne... errr... zastrzeżenia dotyczące obecnego tu pana Hirō Ishizu-ka.

Poproszę pana Johna o dalsze wyjaśnienia.

- Dziękuję. - John podniósł się z krzesła. - Sprawa jest prosta.

Jak wszyscy wiemy, Radio Yokohama od dwóch miesięcy pro-

wadzi nagranie zespołu Y2K. Nagranie, które wbrew wszelkim

prawidłom sztuki odbywa się bez producenta. Ów producent,

niejaki Morie, reprezentujący wytwórnię płytową Hikawadai Re-

cords, wielokrotnie odkładał swoje przybycie na sesję za pomocą

faksów, które chciałbym niniejszym przedstawić jako materiał

dowodowy. - Podszedł do biurka i położył przed Hayakawą plik

wymiętych kartek.

- Proszę zwrócić uwagę, że treść tych faksów jest identyczna.

Zmienia się tylko data.

- Protestuję! - Wstałem nagle. — A co to ma wspólnego z moim

klientem, Hirō?

John uśmiechnął się wyrozumiale i zwrócił do Hayakawy:

- Zaraz wszystko wyjaśnię. Czy mogę...?

Hayakawa-san zmarszczył się, ale kiwnął przyzwalająco głową.

- Historia ta pewnie ciągnęłaby się przez kolejny miesiąc -

kontynuował John — gdyby nie to, że pewnego dnia znalazłem

w studiu ten oto tekst piosenki nagrywanej przez Y2K. Autor

stwa obecnego tu Hirō. — Podszedł do biurka z kolejną kartką. -

Proszę zwrócić szczególną uwagę na podobieństwo charakteru

pisma... i specyficzne podejście do znaków przestankowych.

Popatrzał po wszystkich obecnych, czy doceniliśmy tę ważną

poszlakę i ciągnął dalej:

- Zwróciłem się więc do Ikeda-san o sprawdzenie, skąd przy

chodzą faksy od domniemanego pana Morie. Oczywiście nie ma

my sprzętu, by śledzić linie telefoniczne wychodzące na miasto,

ale te wewnętrzne są obsługiwane przez naszą własną centralkę,

którą Techniczny zna jak własną lutownicę... Jak się panowie do

myślają, wszystkie faksy zostały wysłane stąd. A konkretnie -

z parteru, z dawnej recepcji skrzydła południowego. Od trzech

lat zamkniętej na klucz...

Zrobiło mi się zimno. Chciałem wstać i znowu zaprotestować,

ale nie miałem pomysłu, przeciw czemu i dlaczego.

- Dzisiaj ostatni element łamigłówki został dopełniony przez

mojego szanownego starszego kolegę, Martina. Otóż pan Morie

nie mógł wysłać tych faksów chociażby dlatego, że od ponad

dwóch miesięcy nie pracuje dla Hikawadai Records!

Hayakawa uniósł brwi. Odniosłem wrażenie, że po raz pierwszy w

czasie tej rozprawy dowiedział się czegoś nowego. John wycelował

oskarżycielski palec w Hirō:

- Chciałbym więc skierować pytanie do obecnego tu młodego

człowieka: dlaczego to robiłeś?

- Protestuję! - zawołałem, zrywając się z krzesła. -Jeszcze nie

ustaliliśmy, że Hirō w ogóle cokolwiek zrobił. Pytanie „dlaczego"

jest więc co najmniej nie na miejscu!

Hayakawa skinął głową, znużony, więc usiadłem w poczuciu

dobrze spełnionego obowiązku. Hirō był w końcu moim klientem.

Jeśli ja nie będę go bronił, to kto?

- No dobrze - John rzucił mi niechętne spojrzenie - sparafra

zuję więc pytanie. Hirō, czy wysyłałeś przez dwa miesiące faksy,

podszywając się pod niejakiego Morie?

Otworzyłem usta, żeby zaprotestować, ale klient mnie ubiegł.

Powiedział:

- Tak, panie John.

Oklapłem. Powinienem był zakazać mu się odzywać.

- Dlaczego? — Głos Johna ciął jak katana. — I czy możesz nam

wyjawić, kto w takim razie zapłacił za nagranie twojego zespołu?

Bo przecież nie pan Morie?

- Protestuję! A co ma do tego źródło finansowania sesji? -

Wymierzyłem palec w Johna. - Studio zostało opłacone, tak?

Więc co nam do tego? Lepiej byś zajął się swoją rozgłośnią, za

miast się bawić w prokuratora! Hirō nie zrobił nic złego!

Usiadłem z impetem, aż mnie zabolała kość ogonowa.

- Wcale nie mówię, że Hirō zrobił coś złego. -John z irytują

cym spokojem zwrócił się do Hayakawy. — Chcę tylko dotrzeć do

prawdy. Czy nie tego wszyscy chcemy...?

Zapadła cisza, mącona tylko szumem podsufitowego wiatraka

niestrudzenie mielącego gęste, gorące powietrze.

- A więc powiem wam, co według mnie zaszło - oznajmił w

końcu John. - Kiedy Morie odszedł z Hikawadai Records i szansa

na płytę Y2K znikła, Hirō postanowił ratować zespól i zapłacił za

sesję z własnych oszczędności...

- Protest! A CO W TYM ZŁEGO? Hę?

- Nie mówię, że to coś złego. - Uśmiechnął się John pobłażliwie.

- Pytanie tylko, ile tych oszczędności jeszcze zostało...? Czy

wystarczy na miks, mastering i produkcję płyty? Hę?

- Dość - powiedział Hayakawa, waląc w stół drewnianym li-

czydłem.

Zamarliśmy.

- Siadaj, John. I ty, Martin. A teraz wszyscy mnie posłuchajcie.

Hirō-san jest naszym klientem. Chyba obaj o tym zapomnieliście.

Jest więcej niż klientem...

Zapadła cisza. Miałem wrażenie, że Hayakawa powiedział o

jedno zdanie za dużo i sam teraz tego żałuje. Odwróciłem się i

spojrzałem na Hirō. Siedział bardzo spokojnie. Ściskał tylko pana

Tabashiego za nadgarstek.

- Dlaczego więcej niż klientem? — zapytał beztrosko John.

Hayakawa wstał. Dawno nie widziałem go tak zmarszczonego.

Nie wiem, czy kiedykolwiek.

- Pan John chyba trochę... przesadził. Myślę, że pora zakończyć

to spotkanie.

- Nie - powiedział Hirō, również wstając. Tabashi-san podniósł

się razem z nim.

- Przepraszam, Nauczycielu. - Hirō zwrócił się do pana Ha-

yakawy, używając słowa sensei, jak Koji do mnie godzinę temu,

przez telefon... Mistrzu albo nauczycielu. Otworzyłem usta, żeby go

ostrzec, że nie musi, ale Hayakawa mnie wyręczył:

- Hirō, to nie jest konieczne. Chyba że... - Patrzyli na siebie

długo. W końcu Hayakawa usiadł powoli i mruknął: — No, dobrze.

Powiedz, co masz do powiedzenia.

-Ja... - Hirō przybrał kolor cegły i zakrztusił się. Tabashi przy-

sunął się o milimetr, omal go nie dotykając. Dodając mu odwagi

samą swoją obecnością. I uwagą.

-Ja... znalazłem pana Morie. Wysłałem mu demo, nie pytając

innych w zespole... I on nas wziął. Ale jak już byliśmy w studiu,

odszedł z pracy. Zadzwonił do mnie... Nie chciałem dopuścić, żeby

się wszystko znowu rozpadło. To była nasza jedyna... chan-su. Tak,

zapłaciłem za sesje. I wysyłałem faksy...

Zamilkł.

- A jak się dobrałeś do zamkniętego biura? - zapytał zdradli

wie słodkim głosem John. — I skąd znałeś numer naszego konta,

żeby zrobić przelew za sesję?

Poczułem, że pora znowu protestować.

Hayakawa mnie ubiegł, stukając trzykrotnie liczydłem w biurko.

- Powiedziałem „dość". I nie będę tego powtarzał po raz trzeci.

Hirō jest członkiem naszej rodziny. Wychował się tu. To jest jego

dom. Rozumieją panowie?!

- Sierociniec... - szepnął John. I głośniej: — To dlatego Hirō ni-

gdy się nie gubi na piętrach. Umiał wejść do zamkniętego biura, do

którego nawet ja nigdy się nie dobrałem!

Hayakawa westchnął i zaczął tłumaczyć.

- Jak pan John widocznie wie, a pan Martin nie miał chyba

okazji jeszcze się dowiedzieć, od roku trzynastego ery Taishó, to

będzie...

- tysiąc dziewięćset dwudziestego czwartego - podpowiedzia-

łem.

- ...a więc od roku tysiąc dziewięćset dwudziestego czwartego w

tych budynkach mieściła się szkoła z internatem dla dzieci

osieroconych w czasie wielkiego trzęsienia ziemi z pierwszego

września tysiąc dziewięćset dwudziestego trzeciego roku, naj-

większej katastrofy naturalnej w historii naszego regionu. Szkoła

kontynuowała swoją działalność w czasie wojny i po niej, wycho-

wując wiele dzieci... ofiar tych czasów. Została w końcu zamknięta

pod koniec lat osiemdziesiątych, zanim panowie John i Martin

dołączyli do firmy. Tak. Eeetoo. Właściwie nie mam panom nic

więcej do powiedzenia. Zakończmy to spotkanie.

- A co będzie z nagraniem Y2K? - zapytał John, podnosząc się

ze swojego krzesła.

- Oczywiście nie będzie mogło być kontynuowane zgodnie z

początkowymi założeniami - odparł Hayakawa, dodając szybko: -

Przepraszam, Hirō. Nie winię cię za to, co zrobiłeś. Szkoda tylko,

że nie przyszedłeś do swojego starego opiekuna, kiedy pojawiły się

problemy. Ale, pamiętaj... zawsze będziesz członkiem rodziny. To

jest twój dom. Powiedziałem ci to, kiedy dorosłeś, tak jak mówiłem

wszystkim... Niektórzy zostali. Ty poszedłeś w świat. Ale mówię ci

to ponownie dzisiaj.

A teraz proszę wszystkich panów o wyjście i zostawienie mnie

samego. Mieliśmy zupełnie dość bałaganu jak na jeden dzień.

Muszę przygotować spotkanie załogi zaplanowane na wtorek.

Niektórzy z nas wyjadą zapewne na święto Obon. Jest więc sporo

spraw, które będziemy musieli przedyskutować.

Liczę na obecność wszystkich. Podkreślam: wszystkich.

- Martin? Widziałeś Hirō?

Patrzy na mnie jakoś dziwnie. Znów zrobiłam coś nie tak? -

Widziałem. Ale lepiej mu teraz nie przeszkadzać.

— Coś się stało? Minęłam go rano w drodze do pralni i

wy

dawał mi się w porządku...

Martin wyraźnie nie jest w nastroju. Może powinnam zosta-

wić go w spokoju. A może nie...

— Właściwie chciałam tylko zapytać, czy pójdzie dziś do

biblioteki, jak planowaliś... Jak planował. Bo mam od niego

książkę stamtąd.

Na znak mojej niewinności pokazuję trzymaną w rękach

książkę: „Kehidupan Jalan" Roszamana bin Ismaila. Patrzy na

mnie lekko zdziwiony.

— To po... twojemu, prawda? Od kiedy Hirō umie czytać

po

malajsku?

- Tylko trochę, chciał sobie przypomnieć. Bahasa to nie taki

trudny język zresztą. Ty też możesz się łatwo nauczyć. Jest na-

wet prostszy niż angielski - próbuję ominąć temat. Nie wiem,

czy Hirō chciałby, żeby mówić o jego przeszłości.

- Nowa moda, tak? - Wzdycha Martin. - Od dziś całe Ra-

dio Yokohama będzie mówić po malajsku?

Patrzę na niego uważnie.

Sprawia wrażenie, jakby się... postarzał w ciągu ostatniego

miesiąca.

Jakoś odruchowo kładę mu rękę na ramieniu. Przymyka

oczy i lekko, od niechcenia potakuje, gdy mówię cicho:

— Nie, Martin, nie całe. Tylko ci, którzy chcą. Moda nie

po

lega na kopiowaniu innych, lecz na znajdowaniu w niej swojej

własnej drogi.

Otwiera oczy, gdy zdejmuję mu dłoń z ramienia.

- Do tego trzeba dojrzeć, wiesz - mówi z odcieniem melan

cholii.

Kiwam głową.

- Czasem już jesteśmy do czegoś dojrzali, tylko jeszcze

o tym nie wiemy, bo nie spróbowaliśmy. Czasem wystarczy po

prostu to zrobić.

Wygląda, jakby podejmował jakąś ważną decyzję.

— Amanda, ja... Bo gdybyś miała czas i... Ja nie chcę przy

wszystkich. Chciałbym tylko spróbować. I jeśli ta twoja lina jest

wystarczająco mocna, by utrzymać mój ciężar, to ja...

- Chcesz się wspinać? jasne. Pojutrze wieczorem możesz?

Włóż jakieś sportowe buty, najlepiej lekko przyciasne. Będzie. .

wygodniej.

Poniedziałek, 9 sierpnia 1999

- Cześć szefie. -

Jaki tam szefie.

- Dla mnie zawsze...

- Dobra, dobra. Teraz, jak rozumiem, szefuje ci Amanda. Ale

herbaty umiesz jeszcze zrobić?

Andrzej wyszczerzył się i pobiegł do ekspresu nalać gorącej

wody.

Usiadłem na moim starym fotelu i odruchowo podjechałem do

stołu mikserskiego. Kółka wpadły w swoje stare wgłębienia w

podłodze - efekt setek godzin w jednej pozycji... Chociaż przy-

siągłbym, że dawniej brzeg stołu nie wpijał mi się w brzuch. Albo

Ikeda przesunął cały sprzęt, albo...

- Proszę. — Andrzej wręczył mi parujący kubek. Nie mój, ale

cóż, mój był już w niebie, na wielkim cmentarzysku potłuczo

nych naczyń.

Niczego mi, prosta pana, tak nie żal jak porcelany — pomyślałem.

Podmuchałem i upiłem łyk.

-Jak ci się pracuje z Amandą? I nad czym?

- No... nagrywamy Y2K...

- Przecież oni już nie robią płyty, po tym, jak wybuchła afera z

Hirō. Nie udawaj, że nie wiesz. Tutaj wszyscy o wszystkim wiedzą.

Radio Yokohama to mały świat. Tylko zagmatwany zupełnie jak

ten duży.

- Wiem... Nie, tej pierwszej płyty już nie będziemy robić...

Ale oni grają teraz coś zupełnie innego i panu Hayakawie się

spodobało demo, które zrobiliśmy z Amandą, i pozwolił nam

pracować nad płytą, taką niskobudżetową, wydamy ją własnym

nakładem pod etykietą Radia Yokohama, zespół się dołoży

i Hayakawa-san też...

-Aha.

Dłuższa cisza. Starłem kciukiem z brzegu stołu mikserskiego

czteropalczasty ślad, pochodzenia niewątpliwie Debirowego.

- Czyli zadomowiłeś się u nas, tak, Andrzeju?

- A czy to jest dom?

Wyjąłem nos z kubka. Coś wyraźnie drążyło młodego — zapo-

mniał nawet, że jest nieśmiały.

- Andrzej? Czyżby ci u nas było źle?

- Nie źle, szefie... Ale czasem dziwnie. Dlaczego stąd nikt nigdy

nie wychodzi? Dlaczego kiedy pytam o ducha, to wszyscy się ze

mnie śmieją albo nabierają wody w uszy...?

- W usta - poprawiłem.

- W usta? Dlaczego ja sam boję się stąd wyjść? Dlaczego nikt

nie chce od czasu do czasu iść do pubu? Albo do dyskoteki? Do

kina? Na plażę? W góry? Dlaczego nikt nie ma przyjaciół, znajo-

mych, nie chce kogoś w życiu poznać... Dlaczego?! Czy to jest...

hikikomori?

- A - powiedziałem. - Ciekawe zjawisko. Oglądałem o tym

program w telewizji. Młodzi ludzie, którzy zamykają się w swoim

pokoju i budują tam sobie własny mikroświat? Nie wychodzą la-

tami, nie licząc wizyt w łazience? Komunikują się ze światem tylko

przez internet? Otóż trzeba ci wiedzieć, młody przyjacielu, że

hikikomori to przypadłość trapiąca osobniki nieprzystosowane

społecznie. Ludzi trochę... innych. Nieumiejących dać sobie rady ze

swoją innością. Albo zbyt cierpiących w społeczeństwie, które nie

umie sobie dać rady z ICH innością. Rozumiesz? Podczas gdy tutaj,

w Radiu Yokohama, masz normalną, zdrową załogę, gdzie nikt nie

jest nieprzystosowany społecznie!

Przerwałem na chwilę, bo z korytarza dobiegł nagle narastający

ciężki galop, świst kapci hamujących na wirażu, głuche pacnię-cie,

zażenowany chichot i znowu galop, tym razem cichnący w oddali,

- Rozumiem, Andrzeju, że jesteś po prostu zmęczony wielo-

miesięczną sesją, a to prowadzi do szukania dziury w całym. Na-

prawdę, w Radiu Yokohama nie ma nic nadzwyczajnego i gdybyś...

- A dlaczego babcia z naprzeciwka wystawia przed dom te bu-

telki z wodą i NIKT mi nie chce powiedzieć, po co??? - Wściekł się

Andrzej.

Policzyłem do dziesięciu.

- Uspokoiłeś się już, synku? To weź sobie teraz ołówek, kaje-cik

i pisz. Lekcja Dziewiąta. Nie, zaraz, Dziewiąta była o niewkła-

daniu głowy do bębna wielkiego, szczególnie, jeśli siedzi za nim

perkusista. A więc Dziesiąta. Uważaj: Kto pyta, nie błądzi. Zasada

nieznana na tych wyspach, gdzie zadawanie pytań jest... nie-

uprzejme. Agresywne i prowokujące. Ale my nie jesteśmy wyspia-

rzami. Choć byśmy się nie wiem jak starali.

- To wszystko? — Andrzej spuścił nos na kwintę. - Ale ja sto

razy pytałem o te butelki...

- A starego Bosa pytałeś?

- Tak, ale stary Bos nie odpowiedział.

- Ja ci dam „starego". OK, to może nie usłyszał. Ale teraz słyszy.

Więc pisz dalej: wypełnione wodą plastikowe butelki po napojach

odstraszają w nocy koty. Szczególnie takie, co się nazywają Debiru,

nie bez kozery zresztą. I boją się odblasków światła z latarni

ulicznych, odbijających się w tych butelkach. Zapisałeś?

- Wężykiem...?

- Nie, mówię zupełnie poważnie. Siusiające Debire niszczą ro-

śliny na tym półmetrowym pasku ziemi, który służy babci za

ogródek. Wiele gospodyń w Japonii wystawia w tym celu na noc

przed dom butelki z wodą.

- Widzisz? - Wstałem i wręczyłem mu pusty kubek. — Nie

trzeba się bać pytać. Wszystko ma swoje wyjaśnienie. Zwykle

prostsze, niż myślimy.

- Andrew, proponuję dorzucić tu mały pogłos przy

końcu, byłoby prawie jak Jethro Tuli... Szkoda, że

żadne z nas nie gra na flecie, swoją drogą.

— Akemi gra. To znaczy, kiedyś grała, teraz musiałbym

zapy

tać — mówi ze wzrokiem wbitym w przestrzeń pomiędzy szy

bą reżyserki a framugą drzwi.

Patrzę zdumiona. Jakoś Czarna Dama nie mieści mi się w

wyobraźni w roli delikatnej flecistki. Wzrok wędruje w okolice

mojej szyi. Ciekawe, że od pewnego czasu on w ogóle nie

patrzy mi w oczy.

— OK, spróbujemy z tym pogłosem. I co, damy ich

jeszcze

raz?

Rozmyślam przez chwilę.

— Nie, może teraz dla odmiany to, co grali wczoraj na

koniec.

Nagrałeś tamtą improwizację, prawda? To ja bym im to teraz

najpierw puściła w słuchawki, sam początek, a później niech to

pociągną. Nieźle się zapowiadało. A, tylko tam chciałabym

usłyszeć więcej basu, bo Hirō robił świetny wstęp... Może

w ogóle najpierw nagrać samą ścieżkę basu? Bo perkusja już

właściwie do tego kawałka skończona wczoraj.

Andrew posłusznie notuje w swoim reżyserskim notatniku

i mruczy coś, czego nie rozumiem.

— Powtórz..?

Powtarza, ale brzmi to jak veushikyem. Cokolwiek to znaczy.

To pewnie w tym dziwnym języku, w którym czasem mówi do

Martina; języku, co brzmi jak szelest ze zgrzytaniem. Przekazu-

jemy zespołowi instrukcje i po chwili wciśniętej żyrafie rozjeż-

dżają się nóżki. Andrew poprawia je troskliwie.

Patrzymy w skupieniu, jak Hirō pochyla się nad basem.

Przejeżdżam wzrokiem po reżyserce. Dobrze tutaj, tak... do-

mowo. Czuję się na swoim miejscu, mimo że wiem, że to tylko

na próbę, że raczej nie zagrzeję tu stołka, że... Ale stojąc z Ta-

kamine po drugiej stronie szyby, nie miałam pojęcia, że po TEJ

stronie też odbywa się ekscytująca, twórcza praca.

Coś przychodzi mi do głowy.

— Masz może jeszcze ten swój kamerton, Andrew? Tak

so

bie myślę, że gdyby tak wrzucić w tło takie... no, taki klang...

i ściszyć do poziomu trochę niższego niż perkusja, mogłoby

być interesująco.

Rozważa moje słowa, mrużąc powieki, jakby usiłował wy-

obrazić sobie ten dźwięk w tle.

- Mam, w moim dawnym... W moim pokoju. Podskoczę po

sesji. A może podskoczymy razem, to coś ci pokażę i powiesz

mi, czy może być, OK?

Gorąco i duszno. Powietrze zastygłe, zupełnie jakby dawno

nikogo nie było w tym pokoju. I jakby od kilku dni nikt nie

włączał klimatyzacji.

Andrew odczytuje moje myśli, bo sięga za futon po pilota

i ruchem zza ramienia włącza klimę, która zanosi się kaszlem,

prycha dwukrotnie jak zmoczony kot i w końcu zaczyna spo-

kojnie rzęzić.

—Jest Spróbuj.

Uderzam kamertonem o brzeg szafki. Słuchamy przez chwi-

lę, ale oboje kręcimy głową przecząco.

- Nie, to nie może mieć pełnego dźwięku. Sam klang.

- Może jakby stłumić..? Bo ja wiem, taśmą izolacyjną?

Andrew rozgląda się po pokoju. Ja też. Nie mogę oprzeć się

wrażeniu, że... nikt tu nie mieszka.

—Ja nie mam, a już na pewno nie tutaj - mówi w końcu. -

Może Ikeda-san?

— Zapytasz go? — rzucam szybko, w obawie, że poprosi mnie

za

raz o to samo. Zdążyłam, bo właśnie nabrał powietrza w płuca.

— Aaa.. tak, oczywiście. Czekaj, coś ci chcę pokazać.

Otwiera stojące na podłodze pudło.

— Spójrz na to. Chciałem cię zapytać, zanim zrobimy mu

nie

spodziankę... Może coś dodasz od siebie?

Podaje mi wyjęty z pudła owinięty w ściereczkę kubek. Zwy-

kły, czarny kubek z wielkim uchem. Przysięgłabym, że widzia-

łam go przedwczoraj w sklepiku na dole. Na nim białym ko-

rektorem wymalowane angielskie słowo „BOSS". A po

przekątnej po japońsku -

Niżej jakieś inne słowo -

„SZEF". Ciekawe, co to... Aha, pewnie to samo.

—To dla Martina? Bo Bos?

—Bo mu rozbili... Wydawało mi się, że to dla niego ważne.

Dopiszesz coś?

—Jasne. Tylko czym?

Podaje mi małą buteleczkę. Chichoczę, bo to biały lakier.

— Nie wiedziałam, że malujesz paznokcie...

Andrew rumieni się lekko i też chichocze, z zakłopotaniem.

Jak Japończyk.

— A propos Martina... Dlaczego on nazywa cię NJ?

Przecież

to nie twoje inicjały.

-NJ? Andrzej...To Andrew po polsku. Obaj mówimy w tym

języku, On jest Polakiem, a ja... mieszkałem w Polsce. Długo.

Jeśli dopiszesz teraz, to wieczorem zrobię mu w nim herbaty

i będzie miał niespodziankę.

— Ale nie patrz mi na ręce, bo zepsuję.

Posłusznie robi trzy kroki w stronę okna. Pochylam się i

uważnie wypisuję „KETUA", dmucham, żeby szybciej wy-

schło. Coś przychodzi mi do głowy. Kilkoma mąźnięciami do-

malowuję na dnie kubka.,, kozę.

Wstaję i podchodzę do okna. Andrew wyraźnie nie zauwa-

żył, że skończyłam i że stoję za nim, bo pochyla się nad czymś

w tej samej pozycji, zatopiony w myślach.

Ramka ze zdjęciem. Ale to nie jest Akemi.

— Andrew...

Podnosi oczy. Wyciągam palec w kierunku zdjęcia.

— Piękna,

—Jak to Polka.

Siadamy na podłodze, staram się nie dotknąć kubkiem ni-

czego, bo koza na dnie wciąż mokra. - Była ważna, prawda?

— Najważniejsza. W pewnym sensie nadal jest.

- Słucham?

Pan Hayakawa zmierzył mnie spojrzeniem mówiącym,

że właśnie NIE słuchałem.

Przebiegłem w myślach rejestr uchwyconych połową ucha te-

matów, ale wydawało mi się, że żadnego nie opuściłem.

Pensje — opóźnione, bo w sklepiku zabrakło białych kopert.

Cóż. Trudno wręczać ludziom pliki gołych banknotów. John zrobił

głupią propozycję, żeby je przelewać bezpośrednio na nasze konta

bankowe. Hayakawa spojrzał na niego znad okularów i John zrobił

się malutki. I bardzo dobrze. Nie przyjechał do Japonii wczoraj.

Trzeba mieć jakieś poszanowanie dla miejscowych zwyczajów i

tradycji.

Obon — otwarte pytanie, kto wyjeżdża na długi weekend obo-

nowy. Ktoś podniósł rękę, ale niestety nie Ikeda.

Onsen — gorące źródła. To pamiętam, bo zastrzygłem uchem.

Czasy grupowych wycieczek firmowych do gorących źródeł na

półwyspie Izu minęły jeszcze przed moim przybyciem do Radia

Yokohama. Może koncepcja siedzenia w basenie z dwoma szalo-

nymi gajdzinami zniechęciła szefostwo do takich form socjalizacji.

Jak się jednak okazało, onsen miał zostać zorganizowany na modłę

radioyokohamową, czyli w... ofuro. Razem z przekąskami i sake

serwowaną „w rozsądnych ilościach" dla kąpielowiczów.

Y2K - tu Hayakawa powiedział coś, czego niestety nie mogłem

sobie przypomnieć. Wizja moczenia się w wannie, nawet naszej -

ogromnej, w towarzystwie czterech nagich niewiast, zbyt mnie

zdeprymowała.

- Dziękuję państwu za uwagę - zaczął pan Hayakawa, zdejmu

jąc okulary.

Podniosłem rękę.

- Zapomniał pan zapytać, czy są jakieś pytania - powiedziałem

bezczelnie.

Hayakawę zatkało, więc kontynuowałem:

- Mam propozycję. Autentyczną propozycję biznesową, która

może podnieść słuchalność naszej rozgłośni, pozyskać nowych

reklamodawców i...

- Nie w tej części spotkania - wycedził Hayakawa.

Teraz mnie z kolei zatkało. Fakt, pośpieszyłem się... Czekałem,

skruszony, aż Tabashi rozstawi miseczki z orzeszkami i przearan-

żuje krzesła, a goście, czyli Amanda i Y2K (zwane ostatnio Shin

Mirenium Blues Band), zostaną wyproszeni.

Kiedy zrobiło się już odpowiednio nieoficjalnie, Hayakawa po-

luźnił o milimetr krawat, uśmiechnął się i powiedział:

- Proszę. Jestem zaciekawiony... I jaki by ten pomysł nie był,

dziękuję panu Martinowi za to, że miał na uwadze dobro firmy.

Rzuciłem triumfalne spojrzenie Johnowi, który zupełnie nie-

potrzebnie chichotał, kiedy szef nie pozwolił mi dokończyć w

czasie Części Oficjalnej. Nabrałem tchu:

- Tak... pomysł jest prosty. Radio Yokohama ma albo powin

no mieć status zabytku. To budynek z początku wieku, prawda?

Przynajmniej skrzydło północne. Wiem, że zostało po części

zburzone w czasie wielkiego trzęsienia ziemi w dwudziestym

trzecim. Cała Yokohama została wtedy zrównana z ziemią, zala

na tsunami albo spalona w pożarach, prawda? Ale u nas coś tam

ocalało, więc możemy mówić o autentycznym zabytku. No i ta

nasza kolorowa historia! Nie, John, nie przerywaj mi, bo i tak

wiem, co chcesz powiedzieć. Otóż NIE proponuję oprowadzania

po naszych korytarzach turystów. Aż tak źle ze mną nie jest. Nie,

mój pomysł jest właśnie czymś, co ciebie najbardziej ucieszy: cykl

audycji radiowych o historii Radia Yokohama.

Zapadła cisza. Cisza pełna myślenia i oczekiwania. Myślącym

był Hayakawa, a my - czekającymi.

- To nietypowy pomysł — powiedział w końcu. — Wiele doku-

mentów spłonęło w czasie wojny...

- Znakomicie! — podjąłem. — Pozwoliłem sobie przygotować

rys historyczny, na pewno niedokładny i pełen błędów, ale... Pro-

szę, przygotowałem kopię dla każdego.

John pochylił rudego mopa nad swoją kartką i zaczął chichotać.

Ikeda wytrzeszczał oczy i ruszał ustami jak ryba, co pewnie

pomagało mu zrozumieć tekst.

Tabashi się uśmiechnął.

Hayakawa uniósł brwi.

Andrzej, zapraszany już na wszystkie Części Nieoficjalne, nie

czytał, tylko CHŁONĄŁ.

Pierwszy odezwał się John:

- A gdzie jest dom publiczny?

-John, Radio Yokohama nigdy nie było...

- Właściwie - wtrącił się pan Tabashi - John-san nie jest tak

daleki od prawdy. Jak panowie wiedzą, no, może z wyjątkiem pa

na Andrew, który dołączył do nas tak niedawno, Radio Yokoha

ma nie jest jednym budynkiem, tylko czterema. Z różnych okre

sów. Najstarszy został zbudowany w roku tysiąc dziewięćset

dwunastym - skrzydło północne. Mieściła się w nim tawerna

portowa, służąca później jako teatr i scena kabaretowa. Na miej

scu skrzydła zachodniego znajdowały się wtedy magazyny porto

we, wykorzystywane niestety przez przemytników. Głównie nie

legalnych Rosjan. A na miejscu wschodniego — hotel. Errr.

Znaczy coś w rodzaju hotelu.

Po wielkim trzęsieniu ziemi w tysiąc dziewięćset dwudziestym

trzecim — kontynuował — zachowała się tylko część skrzydła pół-

nocnego. Odbudowano ją, wtedy powstały też skrzydło zachód-

nie i wschodnie, mniej więcej takie, jakimi je dzisiaj znamy, chociaż

nadał niepołączone w jeden budynek i bez wielu późniejszych

dobudówek. Mieściły się tam... — Przyjrzał się mojej kartce. - Tak,

pan Martin zidentyfikował prawidłowo okres... czerwonych latarni,

jak również okres zakładu fryzjersko-kosmetyc-znego, pracowni

naprawy sieci rybackich i biura lokalnej... mafii. Natomiast

dobudowa czwartego piętra w zachodnim i love hotel w

południowym to już było dobre kilka lat później, po wojnie. Love

hotel zresztą został zamknięty decyzją sądu, po protestach

ówczesnego dyrektora internatu... Tak. Szereg faktów mógłbym tu

skorygować... Czy mogę zatrzymać tę kartkę?

- Oczywiście, Tabashi-san. Pozostaje kwestia, czy widzi pan

możliwość zrobienia z tego materiału na cykl audycji radiowych.

- To już pytanie do... - Tabashi z uśmiechem ukłonił się w stronę

pana Hayakawy.

- Na pewno zwołamy kiedyś w tym celu osobne spotkanie -

oznajmił Hayakawa sucho. — Myślę, że to kończy część nieoficjal-

ną. W każdym razie dziękuję panu Martinowi za tę interesującą...

inicjatywę.

Wyszli. Czułem się jak przekłuty balonik. Zająłem się badaniem

ściany. Badałem ją przez dłuższy czas, aż w polu widzenia pojawiło

się coś rudego. Zmusiłem się do wyostrzenia wzroku.

- Dziękuję, stary - powiedział John.

- Za co, na wszystkich bogów Azji?

- Za ten pomysł. Chciałeś mi poprawić słuchalność. A ja my-

ślałem, że mnie ostatnio przestałeś lubić.

- Tak... tak, oczywiście, nie ma sprawy... Jak myślisz, dlaczego

Hayakawa tego nie kupił?

- Właśnie, dlaczego? - Rozległo się za mną. W pierwszej chwili

nie poznałem głosu, tak się przyzwyczaiłem do Andrzeja mó-

wiącego do mnie po polsku.

- W japońskiej firmie nie liczy się kreatywność — odpowiedział

John. — Tylko...

- ...lojalność — dokończyłem.

- Tak, lojalność. Co kraj to obyczaj. - Wzruszył ramionami

John. - Lepiej siedzieć cicho i nie machać ludziom przed nosem

faktem, że mieliśmy tutaj dom publiczny, mafijną, spelunę, kry-

jówkę przemytników, hotel wynajmowany zakochanym parom na

godziny...

- Ale przecież był i teatr! - zaoponowałem. - W latach trzy-

dziestych śpiewały tu tokijskie gwiazdy operetki! Hayakawa ma

całą kolekcję starych płyt winylowych...

- A co było pod deskami teatru...?

- No tak - zwiesiłem głowę - nielegalna gorzelnia sake.

- Właśnie. Tam w końcu wpadł do beczki z zacierem Jurij Sie-

mecki. I tak już został. Właśnie — a co było kiedyś na podwór-

ku...?

- Cmentarz - mruknąłem.

- Tak jest. Cmentarz.

Ostatnia przedobonowa kolacja w znajomym gronie. Wkrótce

będzie tu pusto - przychodzi mi na myśl, gdy przestępuję z nogi

na nogę, mieszając w woku kawałki kurczaka, jak przykazał

Martin.

Wchodzą dziewczyny, Cbie i Rie parskają śmiechem, kończąc

jakiś żart, za nimi wsuwa się Akemi. Ze spuchniętymi powiekami.

-

Pomóc ci? - Rie sięga po drewnianą łyżkę z szuflady.

Układam tempurę na ryżu i nagłe decyduję się podejść z mi

seczką do Akemi.

— Nie, dziękuję.

Patrzę jej prosto w oczy. Taka idiotyczna sytuacja nie może

przecież trwać wiecznie. Jesteśmy dorośli i pora znaleźć przy-

najmniej dorosłe wyjaśnienie. Jeśli porozumienie jest już wy-

kluczone. Daj spokój, Akemi To tylko kolacja.

Odwraca wzrok. Jakby z obrzydzeniem. Stawiam miseczkę na

kotatsu. W LDK narasta gwar i w nagłym przypływie odwagi

postanawiam to wykorzystać.

— Co ja ci zrobiłam...? — szepczę. — Dlaczego tak mnie nie

nawidzisz?

Podnosi zaskoczone oczy.

—Ja? - odszeptuje.

—Przestań, nie jestem ani ślepa, ani głupia. To przez Yoshie-

go czy Andrew?

Marszczy się.

—Powiedział ci o...?

—Nic nie powiedział, nie musiał. Domyśliłam się.

Myśli intensywnie. Z wyrazem twarzy kota, który obawia się

zeskoczyć z drzewa. I nagle... łagodnieje. Patrzy zupełnie nor-

malnie, nie przyjaźnie, ale bez tej chmury wrogości nad oczami.

Niesamowite, to było takie proste.

Biorę to spojrzenie za dobrą monetę i, chcąc zakończyć

szeptane dyskusje, ponownie podaję jej miseczkę. Kręci prze-

cząco głową.

— No, jak się domyśliłaś, to wiesz, że... w tym stanie nie mo

gę jeść nic smażonego.

Piątek, 13 sierpnia 1999, pierwszy dzień Obon

Przyszła koza do woza. Puk, puk.

Cisza. Puk, puk, PUK.

Nie cisza chwilowa, wyczekująca, obiecująca zachwilowe szur-

nięcie kapci i znajome, przyjazne irasshaimase!, ale cisza absolutna,

martwa w swoim bezruchu, przywołująca na myśl meble przykryte

pokrowcami i drzewko szczęścia wyniesione do sąsiadów. Była też

kartka. Po japońsku i angielsku.

Uprzejmie informuję szanownych odwiedzających, że wyjechałem na urlop

w dniach 13—16 sierpnia. Gości przepraszam i serdecznie zachęcam do od-

wiedzin zzraz po moim powrocie. Pozdrawiam i życzę. udanego święta Obon.

Yaruhiro Tabashi

PS. W czasie mojej nieobecności rośliny doniczkowe będzie podlewał pan

Hirō.

Stałem długo przed drzwiami pana Tabashi, usiłując sobie

przypomnieć, gdzie miałem iść, gdybym go nie zastał. Nie mogłem

się skupić.

Kozetka na urlopie.

Jak tak dalej pójdzie, Hayakawa weźmie urlop — i co będzie?

Czy świat naprawdę stanął na głowie?

W pewne rzeczy wierzymy instynktownie. W nieruchomość

ziemi. Przejrzystość powietrza. Nieuchronność pór roku. Zbawcze

działanie herbaty.

Kozetkę.

Ale w Japonii nawet ziemia nie zawsze jest nieruchoma.

W zamyśleniu poszedłem gdzieś, nie bardzo wiedząc gdzie.

Przypomniały mi się bezsenne noce sprzed dziesięciu lat. Włó-

czyłem się wtedy bezmyślnie po korytarzach i korytarzykach Radia

Yokohama, usiłując zrozumieć to miejsce, usiłując je ROZ-

CHODZIĆ, tak jak musimy rozchodzić nowe buty, zanim staną się

wygodne. Więcej niż wygodne - znajome, swojskie, bezpieczne...

Zanim staną się częścią nas.

Na pierwszym piętrze zatrzymałem się, słysząc jakiś hałas. Ktoś

walił w bęben. Raczej bębenek - pewnie te indonezyjskie

instrumenty etniczne Amandy. I ta muzyka...

Ondo - charakterystyczny, swingujący rytm na dwa, ta-TAM, ta-

TAM, ta-TAM, rytm tańca bon-odori, rytm święta Obon. Japoński

blues.

Dźwięk narastał.

Wcisnąłem się między dwie maszyny - tę z napojami i tę ze

wszystkim, od pasty do zębów po struny do gitar - i próbowałem

nie być, zapuszczając tylko ostrożnego żurawia ponad zakurzonym

dachem maszyny ze wszystkim.

Muzyka stawała się coraz głośniejsza.

Korytarzem sunęła taneczna procesja. Pierwszy Hayakawa, w

pięknym, czarno-szarym męskim kimonie, z pięcioma kamon —

herbami klanowymi. Za nim siostry w tradycyjnym japońskim

makijażu i kolorowych kimonach zaimprowizowanych z yukat

przewiązanych furoshiki w charakterze pasów.

I John w yukacie XXXXL, ruda burza schowana pod białą chustą

z czerwonym kręgiem. Zerkał ukradkiem na otaczających go

tancerzy i z nieporadnością wielkoluda próbował odtwarzać ich

ruchy. Ale nawet on wkładał w to serce, tańczył z powagą, bez

cienia swoich codziennych wygłupów.

Ikeda w krótkiej, granatowo-białej, wieśniaczej yukacie, ze zwi-

niętym ręcznikiem na czole. W skupieniu malował dłońmi w po-

wietrzu: dwa kółka w lewo, dwa w prawo, podwójne klaśnięcie,

dwa w lewo...

Za Ikedą - Tomo i Hirō, w podobnych yukatach i ręcznikach na

głowach.

Wszyscy wykonywali te same taneczne ruchy, stopy zadzierane

w rytm ondo: dwa kroki do przodu, jeden wstecz, dwa do przodu...

Ale bon odori to przede wszystkim taniec dłoni i oczu.

Oczu promieniejących radością, wypełnionych szacunkiem dla

tego dnia, dnia oddawania czci... duchom.

Mijali mnie właśnie Andrzej i Akemi. A potem Amanda, w

purpurowej yukacie, nie tyle poruszająca się, co wprost płynąca

przez powietrze z niewypowiedzianą gracją. W każdej dłoni

trzymała japoński wachlarz. Ciało w półobrocie...

Zauważyła mnie.

- Martin-san! Dołącz do nas!

Ogon procesji zachwiał się i zafalował, Kimi z radiomagneto-

fonem na ramieniu zboczył do mojej kryjówki i zaczął mnie cią-

gnąć za rękę. Tylko Yoshi, walący drewnianą łyżką w indonezyj-

ski bębenek, stanął z boku, zasłuchany w rytm, zatopiony w swo-

im świecie i swojej roli. Ta-TAM, ta-TAM, ta-TAM...

Podstawówka. Potańcówki. Wyciągali mnie, zachęcali. . Tak im

zazdrościłem. Zazdrościłem i zbyt się wstydziłem, żeby tańczyć.

Roześmiane dziewczyny, ciągnące mnie za rękę: Marcin! No chodź

dołącz do nas!. Ja. . CHCIAŁEM się dołączyć. I zmykałem w kąt,

mamrocząc, że nie tańczę. . Wszystko bym wtedy dał, żeby umieć

się bawić. Żeby być taki, jak wszyscy.

Amanda stała przede mną - młoda, piękna i radosna, żyjąca

w czasie teraźniejszym, podczas kiedy ja chyba zawsze żyłem

w przeszłym.

Wyczytała coś w mojej twarzy, bo zrobiła krok w tył, uśmiech-

nęła się jakby przepraszająco, pomachała mi i pobiegła gonić or-

szak tancerzy, który znikał już za zakrętem.

Wyciągnąłem do niej rękę, ale za późno.

-Jestem już za stary na... te rzeczy - szepnąłem do siebie, kie-

dy byli już w bezpiecznej odległości.

Wyszedłem spomiędzy maszyn i ustawiłem się na środku ko-

rytarza.

Lewa stopa, prawa stopa, dłonie wysoko, dwa kręgi w lewo,

płynne przejście do kręgów w prawo.

Ta-TAM, ta-TAM, ta-TAM...

Leżę na brzuchu (albo raczej na futonie), z niejasnym poczuciem,

że o czymś zapomniałam. Najgorsze w tym poczuciu jest to,

że wiadomo, ŻE się zapomniało, a zupełnie nie wiadomo, O

CZYM. To jakby swędzenie zębów - nawet nie ma jak się

podrapać A przecież drażni. Rozpracowywałam przez ostatnie

dwadzieścia minut z siedemnaście teorii na ten temat Skutek

znikomy.

Jak to mówi Martin? Że gdy nic wiadomo, co zrobić, trzeba

zrobić herbatę. Nastawiam czajnik. AHA!

Pacnęłabym się z rozkoszą dłonią w czoło, gdybym nie trzy-

mała w niej parującej herbaty. Zielonej z jaśminem. No trudno,

herbata poczeka. Przecież obiecałam Martinowi lekcję wspinu!

O wpół do piątej, a już jest pięć po. Jeszcze się rozmyśli.

Zbiegam schodami na drugie, dwa schodki w dół, ślizgam

się kapciami na zakręcie i winda. Naciskam przycisk, ale nie

słyszę znajomych jęków. Zamiast tego znajoma cisza. Czyli

winda znów wzięła urlop.

Na pierwszym otwieram okienko, prześlizguję się przez nie,

po drugiej stronie przyfnykam je z powrotem i zeskakuję na

sam dół.

Pod nogi Martina.

Nawet nie zadrżał, ja nie byłabym aż taka spokojna, gdyby

coś wielkiego nieomal spadło mi na głowę, w dodatku z pierw-

szego piętra.

—Spóźniłam się! — Dyszę.

—Spóźniłaś.

—Przepraszam.

Odwraca się i wskazuje palcem na mur.

— To był początek lekcji? Mam nadzieję, że ja tak nie

muszę?

Uśmiecham się. Dobrze, że się nie obraził za to spóźnienie.

—Nie, to lekcja dla zaawansowanych. My zaczniemy od

podstaw, dobrze? Buty masz? Pokaż. Świetne!

—No nie wiem...

— Ale ja wiem. Sama zaczynałam w tenisówkach, lata

temu.

Krzywi się, ale sięga po lewy but. Powstrzymuję go ruchem

dłoni.

— Nie, buty wkładamy już na sam wspin. Bo długo w

nich

nie postoisz, jeśli są odpowiednio przyciasne. Mają być wygod

ne w pionie, a nie w poziomie.

Patrzy na mnie, jakbym zaproponowała mu zjedzenie kaktu-

sa. Nie mogę się nie roześmiać.

Pomagam mu włożyć uprząż, bo mimo pewnej siebie miny

uporczywie usiłuje wcisnąć się w jedną nogawkę, a pas biodro-

wy podciąga aż pod pachy. Biorę do ręki linę i wiążę na niej

pierwszą ósemkę.

- Popatrz, ten węzeł to ósemka, najlepszy przyjaciel wspina

cza. Wszystkie inne możesz chwilowo zapomnieć, ale tego ci

nie podaruję.

Wzdycha ciężko. Rozwiązuję i wiążę teraz bardzo powoli,

pokazując po kolei tworzące się litery D, S i a.

- I na koniec kabel do brzucha. Od góry.

-Do CZEGO??

- Do brzucha ósemki... Twoja kolej!

- Jak zaczęłaś się wspinać? - pyta pomiędzy jednym a dru-

gim jękiem, próbując zawiązać najprostszy węzeł świata.

- Myślisz, że jak zmienisz temat, to nie zauważę, że zrobiłeś

precelek? - Chichoczę i pokazuję raz jeszcze.

- A tak serio, w Malezji wszystkie dzieciaki się wspinają. Na

palmy. Gdy bawisz się w takim upale, to czasem wygodniej jest

wspiąć się po młodego, zielonego kokosa i napić na miejscu,

niż wracać do domu. A później, w Japonii... ale to już inna hi-

storia. Ok, wyszło ci! To jeszcze raz! Żebyś był pewny.

Posyła mi spojrzenie królewicza zamienionego w żabę.

- Wiem, już mnie nie lubisz! A to dopiero początek!

Dwa jęknięcia, szesnaście westchnień i ósemka jako tako go-

towa. Już nie będę go dręczyć, że ma być 3D, a nie taka płaska,

poprawiam sama i po chwili Szanowny Realizator Dźwięku Ra-

dia Yokohama przymierza się do swojego pierwszego w życiu

wspinu.

- Czy ja będę w stanie używać po tym rąk? Suwaki są małe

i wymagają precyzji...

-Jak zostaniesz dłużej w tej pozycji, to bez szans na podnie-

sienie kubka z herbatą!

- Nie mam kubka - mruczy. Uśmiecham się pod wąsem. Ale

się zdziwi. Andrew miał rację.

- Wyprostuj ręce w łokciach. Zawiśnij na nich po prostu!

- Co zrób?!

- Opuść w dół, no... ciało. Środek ciężkości...?

Nie bardzo umiem wskazać uprzejmie miejsce, gdzie plecy

tracą swoją szlachetną nazwę.

- Aha, zapomniałeś, że masz nogi... Jakbyś nimi trochę pod

szedł do góry, byłbyś wyżej, wiesz?

Mruczy, jęczy, wzdycha, ale rusza się dość ładnie. I słucha

wskazówek, a to się rzadko zdarza początkującym.

Oczekiwałam, że odpadnie po dwóch metrach, a tu proszę -

już jest pod balkonikiem.

- Wystarczy? - krzyczy, bojąc się odwrócić i spojrzeć w dół. -

Coś ty!

- ???'"' -

Dajesz!!!

- To gdzie teraz..?

- Do góry, Martin! Zawsze do góry!

Trzeba iść z duchem czasów.

Z najwyższym wysiłkiem wcisnąłem stopę w starą te-

nisówkę Andrzeja, za małą tylko o dwa numery.

Amanda twierdziła, że tak właśnie ma być. I że pojęcie wygody

butów zmieni mi się z czasem. To miało sens, bo pojęcie wygody

umie się zmienić z czasem w Radiu Yokohama.

Jeżeli jednak kroczenie z duchem czasów ma się odbywać z

palcami zwiniętymi w precelki, to nic dziwnego, że ja żyję w

przeszłości.

Westchnąłem i przystąpiłem do zakładania uprzęży.

- Nie tak - powiedziała.

Cofnąłem się, Amanda zrobiła krok bliżej, cofnąłem się znowu, a

potem była już tylko ściana za plecami i musiałem poczuć jej bli-

skość. Zamknąłem oczy. Zapach. Jakiś taki korzenno-kwiatowy.

Trudno powiedzieć - całe życie kształciłem słuch, a nie węch.

Zabrała się za majstrowanie przy paskach wokół moich ud i

bioder. Wzdrygnąłem się, zacisnąłem powieki i próbowałem so-

bie wyobrazić, że siedzę w reżyserce studia A, zatopiony w odsłu-

chiwaniu ostatecznej wersji miksu mojego życia. To zwykle

pomaga.

Ale nie w wiązaniu ósemki, skomplikowanego węzła w okoli-

cach, z przeproszeniem, krocza.

Gdzieś w drugiej połowie dwudziestego wieku próbowałem zdać

egzamin na patent żeglarski. Oblałem właśnie na węzłach. Węzły

mają to do siebie, że oglądane z każdej strony wyglądają inaczej,

złośliwe bestie.

- Jeszcze raz - powiedziała Amanda. - Mnie zajęło dwa tygodnie,

zanim nauczyłam się wiązać ósemkę. No, nie uciekaj... nie ugryzę

cię.

Ósemka wyglądała tak:

Ja wyglądałem trochę gorzej. Amandy to nie zraziło. -

No, dajesz! Do góry. Cegła, cegła, szczelina, gzyms...

Dziwne, znaleźć na poziomie pierwszego piętra, nie używając

schodów. Ani windy.

Ręce mnie bolały i czułem, że za chwilę spadnę.

- Wyprostuj ręce! Tak! Zegnij nogi! Pozycja żaby! Pupa w dół!

Na rękach daleko nie zajdziesz! Nóg używaj! No, stań mocno na tej

stopie!

- Dobra, dobra, mądralo - wysapałem, usiłując zrobić pistolet,

czyli powstać na jednej nodze - coś, co ostatni raz wyszło mi chyba

gdzieś między studniówką a maturą.

Drugie piętro. Wlazłem na balkonik. Spojrzałem prosto w dół -

na szczęście nigdy nie miałem lęku wysokości.

- Mam dość! - zawołałem między dysznięciami.

- Nie masz! - odkrzyknęła wesoło.

- Nawet nie wiesz, od jak dawna mam! - odkrzyknąłem.

- To odpocznij chwilę.

Odpoczywałem z wysiłkiem.

-

Amanda? - zawołałem. — Dlaczego Hirō nazywa cię siostrą?

Zadarła głowę, aż ozdobna chusta, którą zawsze przewiązywa

ła włosy, spadła jej z ramienia na plecy.

- Bo został wychowany przez moją babcię!

- W Malezji?

- Nie, tu... W Radiu Yokohama. W sierocińcu - odpowiedziała

już ciszej, więc wychyliłem się nad balustradą żeby lepiej słyszeć. -

Tata przeprowadził się do Japonii jak miałam sześć lat. Do Osaki.

Wiedziałam, że babcia Janaki pracowała wtedy gdzieś w

Yokohamie, ale nie wiedziałam, że tu. Dopiero Hirō mi powiedział.

No jak? Włazisz?

Nie oczekiwałem, że w ogóle odpowie.

Widać trzymanie czyjegoś życia na linie jak na włosku zbliża.

Zabrałem się za drogę numer dwa, czyli z balkonu na drugim na

daszek przybudówki trzeciego.

Oczywiście spadłem.

Myślałem, że będzie inaczej. Dramatyczniej i z nagłym, ostrym

szarpnięciem za biodra.

Zamiast tego lina miękko zamortyzowała mój upadek. Oparłem

się nogami o ścianę - w górnej części drugiego, naprzeciwko

okienka.

I twarzy pana Hayakawy.

- Dzień dobry, Martin-san — powiedział.

- Aaa, dzień dobry, Hayakawa-san.

- Ładną pogodę mamy dzisiaj.

- W istocie, wieczór nie za gorący. I nie pada.

- Rozumiem, że pan Martin wisi za oknem?

- Tak jest, panie Hayakawa. Tabashi-san przepisał mi ćwiczenia

na kolano.

- I pomagają panu Martinowi?

- Taką mam nadzieję, Hayakawa-san. Nie stajemy się młodsi.

- Tak, Martin-san ma rację. Nie stajemy. Cieszy mnie, że Mar-

tin-san znalazł sobie pożyteczne i zdrowe zajęcie na świeżym po-

wietrzu.

Ukłonił się i zamknął okno.

Dałem Amandzie znak wyprostowanym kciukiem i zostałem

łagodnie opuszczony na ziemię.

Nie było tak strasznie, jak myślałem. Jeśli młodzi mogą, to cze-

mu nie ja.

Widać czasy tego wymagają.

„Druga młodość: jak zachować zdrowie i sylwetkę po czter-

dziestce" — przeczytałem na grzbiecie książki. Wyciągnąłem ją

ostrożnie z regału.

Za książką było oko.

Niebieskie.

Oko zamrugało.

- Dzień dobry, szefie.

- Dzień dobry, Andrzeju. Jeżeli szukasz czegoś specjalnego,

służę pomocą. To jest sekcja podręczników i poradników. Na na-

stępnym regale znajdziesz kilka książek po polsku, gdybyś chciał

podszlifować język, nie, żeby w twoim wypadku było to konieczne,

ale...

- Bo ja chciałem coś łatwego do nauki japońskiego.

- Aaa, to jesteś przy właściwym regale i nawet z jego właściwej

strony. Nie - „Cyberiada" Lema w wersji japońskiej może być dla

ciebie ciut za trudna. Ja jej nie zmogłem. Za dużo neologizmów.

Ale polecam „New Dictionary of Kanji Usage" - zielony grzbiet,

gdzieś tam jest, pomóc ci?

- Nie, dziękuję... Już znalazłem.

Kiwnąłem głową i otworzyłem moją książkę na pierwszej stro-

nie. John zawsze zaczynał od ostatniej, co niewymownie mnie

irytowało. Gdyby autor chciał zaczynać od końca, toby odwrócił

kolejność stron. Swoją drogą na tych wyspach sto trzydzieści mi-

lionów ludzi czyta książki od końca. Może dlatego tak tu czasem

dziwnie.

Książka średnio mnie zainteresowała, ale kątem oka dojrzałem

na półce coś nowego. Przekręciłem głowę, żeby przeczytać na

grzbiecie: „Tókyó de no fuminshó". Pewnie jakieś romansidło. I to

tłumaczone, bo nazwisko autora gajdzińskie...

- Ekhem — powiedział Andrzej.

- Pewnie szukasz jednak czegoś po polsku? Trzeci regał po

prawej, druga półka od dołu. Winnetou. Znakomita lektura. Kul-

towa pozycja. To po prostu trzeba znać, jeśli chcesz być prawdzi-

wym Polakiem...

- Howgh - dokończył Andrzej. — Ale ja miałem zapytać... czy

jest tu coś o zwyczajach japońskich, świętach... Obon...?

- Jest. Stoi z drugiej strony półki i rozmawia z tobą przez

szczelinę powstałą w wyniku wyciągnięcia jednej z książek. Nie-

stety to najlepsze, czym chwilowo dysponujemy, bo prawdziwa

encyklopedia kultury japońskiej wyjechała właśnie na Obon. Chyba

pierwszy raz za mojej pamięci. Na czym ten świa...

- Bo ja chciałem się dowiedzieć o tej wspólnej kąpieli. Czy to

naprawdę tradycja...

Poszerzyłem dziurę między książkami, wyciągając gruby tom

„Zdrowe uprawy - pestycydy w praktyce rolnej". Postawiłem go

szybko na niższej półce, grzbietem do środka.

Spojrzałem na Andrzeja, który zyskał teraz nos i połowę dru-

giego oka. Oka przejętego i zaniepokojonego.

- Posłuchaj, kolego. Tak naprawdę na Obon jedzie się, żeby

odwiedzić groby przodków. Ale to też tutejszy długi weekend, więc

okazja do paru dni zabawy, odpoczynku i wypadów do gorących

źródeł. Nie rozumiem, dlaczego cię to tak przejmuje.

- Bo ja nie wiem, czy chcemy z Akemi...

- Pewnie, że chcecie. Będzie miło, rodzinnie i tradycyjnie.

Będzie plusk wody, rozmowy o pogodzie i sake w malutkich czar-

kach. Party, rozumiesz? Śpiew. Radość. Jumpa-jumpa-jumpa-pa.

-A...

- I modesuchi taoru, czyli ręczniczki dla wstydliwych. A dla szcze-

gólnie wstydliwych kostiumy kąpielowe, które, jak zauważyłem, są

do kupienia w sklepiku. Już od dwóch tygodni.

- Ale...

- Andrzej, Japonia jest kulturą czystości. Przynajmniej ciał, bo

wszystko inne może się lepić od brudu. Onsen to miejsce totalnie

aseksualne. Raczej rodzinne i towarzyskie. Kiedyś wszystkie

onseny były koedukacyjne. O, mam! Tego szukałem - podręcznik,

z którego sam się uczyłem języka. Czekaj, wyjmę kilka książek, bo

się nie zmieści... Proszę. Pamiętaj, żeby wypisać.

Andrzej wydostał się z wąskiej przestrzeni między regałami i

starannie wpisał numery katalogowe pożyczanych książek do

grubego zeszytu przy drzwiach.

Znieruchomiał jeszcze na chwilę, pochylony nad stolikiem, ty-

łem do mnie, i powiedział:

- Bo ja nie wiem, czy to zdrowe dla Akemi.

Wybiegł, zanim zdążyłem odpowiedzieć:

- Pewnie, że zdrowe. Cóż może być niezdrowego w ofuro?

Strategię onsenową przygotowałem już dawno. Polegała ona na

zrobieniu wielkich i od dawna potrzebnych, generalnych po-

rządków w szafie z mikrofonami. A że szafa była właściwie małym

pokojem o rozmiarze trzech mat, mogłem się tam zamknąć i nie

słyszeć, jak wszyscy biegają i wołają:

- Martin-san! Kąpiel gotowa! Chodź do nas!

Żeby nie słyszeć jeszcze bardziej, włożyłem słuchawki izola-

cyjne, wtykając niepotrzebny kabel do kieszeni jeansów.

Dokonałem paru interesujących odkryć. Po pierwsze, że brakuje

dwóch Shure SM-81. Po drugie, że w przestrzeni za półkami ktoś

zostawił złożony futon i całą stertę filiżanek do herbaty. Amanda

coś wspominała o lektorze, który z braku miejsc w części hotelowej

zamieszkał w szafie z mikrofonami, ale wziąłem to za dowcip.

Sądząc z pozostałych tu artefaktów, facet musiał się żywić herbatą.

Niezły pomysł zresztą. Przydałaby mi się mała dieta.

Krzyki na korytarzach ucichły, więc zebrałem czajniczek, fili-

żanki, spodeczki, obrożę (wolałem nawet nie spekulować) oraz

kilka zagubionych mikrofonów, które wisiały na sznurku do su-

szenia bielizny w głębi szafy. Poszedłem do studia A.

Usiadłem w kiedyś moim fotelu realizatora.

Czułem się obco.

Czułem się niepotrzebny.

Czułem brak dźwięku. Odsunąłem żaluzję metalowej półki z

nagraniami i przeleciałem wzrokiem rząd płyt kompaktowych. Na

części z nich figurowało moje nazwisko gdzieś na liście

współtwórców.

Jakoś nie miałem ochoty ich słuchać.

Odepchnąłem się nogami od ściany i podjechałem do stołu

mikserskiego.

Wyobraziłem sobie za szybą Amandę. Taką, jaką ją widziałem

pierwszego dnia, w półmroku, zagubioną, nieśmiałą, bardzo się

starającą i przejętą... A jednocześnie dumną i niezależną. Odważną.

Niektórzy to chyba mają wrodzone.

Inni nie.

Przypomniałem sobie jej głos. Brzmienie jej głosu.

Palce same ułożyły mi się w odpowiedni schemat. Słoń, wie-

wióra, trochę kałamarnicy.

Na kanale 24 mrugała zielona dioda. Jest sygnał. Aha, to nasza

naturalna kamera pogłosowa. Ofuro. Nic dziwnego, że w szafie

brakowało dwóch mikrofonów - John musiał znowu robić eks-

perymenty z nagrywaniem pogłosu łazienki.

Oczywiście podciągnąłem suwak. Człowiek to istota słaba.

Plusk.

Bul, bul.

Plusk.

- Czy ktoś ma zapasowy modesuchi taoru? Podłożyłbym sobie pod

głowę..

Plusk, plusk, plusk.

- Kto chciał ręcznik?

- Dzięki, Tomo. Jesteśmy w komplecie? To ja bym się napił.

- John, dlaczego nic nie mówisz? Nigdy go nie widziałam takiego spo-

kojnego... Kąpiel bardzo relaksuje, prawda?

- Szkoda, że Martina nie ma. — To chyba powiedział Kimi.

- No coś ty, we wspólnym onsenie?

- Co z tego, że wspólnym? Każdy onsen jest przecież wspólny. Chyba że ty

masz własny?

Śmiech.

- Wiesz jak on reaguje na bliskość dziewczyn — dostaje dreszczy i cofa się

o krok... — Znowu śmiech. Brzmiał jak Chie, a po chwili dołączyła

do niej Rie. Albo na odwrót.

- Oj, dajcie mu spokój. — Stanowczy ton Amandy. — Może jest z in-

nej kultury. Albo ma jakiś swój powód. Ale to dobry człowiek. I chyba mu

ostatnio niełatwo. Czyj to ręcznik, twój, Tomo?

- Nooo...

- Taka jesteś modesuchi, ż e ci potrzebny kostium kąpielowy i dwa

taoru?- Śmiech.

- Czy ktoś może podać tackę z sake? O, dzięki. Nalać ci też? Potrzymaj

czarkę...

- Panie Ikeda, cyy woda nie robi się trochę za gorąca?

- Gorąca? Gorąca. Gorąca!

Plusk.

- Miło tu, prawda? Tak... rodzinnie.

- Nie chlap!

Śmiech.

- A wiecie, rok temu pojechałem z rodzicami na Hokkaido, zimą, i sie

dzieliśmy na zewnątrę w onsenie, sypał taki gęsty śnieg... Świetna sprawa,

mróz którego nie czujesz tylko widzisz nie uważacie? Tam też był taki

śmieszny gajdzin, zupełnie jak...

Powolutku ściągnąłem suwaki.

Zwykle lepiej nie słuchać. Jeszcze się można dowiedzieć czegoś...

niebezpiecznego. Na przykład o sobie. Fadeout.

Interludium

Obrazy uśpionego świata są jak fotografie ze świata umarłych.

Dlatego sny przerażają.

Każda noc coś zmienia. Budzące się cienie wiedzą to dobrze.

Dlatego każda noc kończy się inaczej.

Rozdział Trzynasty

w którym trzęsie się ziemia.

Poniedziałek, 16 sierpnia 1999

- Proszę pana! Proszę zaczekać! Czy pan jest lektorem?

Pewnie panu zapomniano powiedzieć, ale lektorzy opu...

W oddali ciemna sylwetka w kapeluszu i staroświeckim płaszczu

skręciła do pochyłego korytarza nadbudówki łączącej skrzydło

zachodnie z południowym. Pobiegłem, a raczej pokuśtykałem, bo

kolano akurat złośliwie odmówiło współpracy.

Pokonałem zakręt i... ciemno. Jedyne okienko na tym korytarzu

zostało co prawda parę tygodni temu umyte z okazji odwiedzin

Szefowej, ale noc była dzisiaj bezksiężycowa.

- Halo! Jest pan tam...? - zawołałem. Nie za głośno.

Dźwięk do mnie nie wrócił. Anomalia tego akurat korytarzyka -

brak echa. Jakbym wołał z twarzą w poduszce.

Zrobiło mi się nieprzyjemnie.

Iść dalej po omacku bałem się - nigdy nie wiadomo, gdzie Ike-da

wykopał kolejny rów w poszukiwaniu pluskwy milenijnej.

Westchnąłem i wycofałem się do głównego korytarza, oświe-

tlonego pojedynczą żarówką o żałosnej mocy. Oszczędności. Bo

prąd drogi. Bo recesja...

Wróciłem na schody.

Właściwie chciałem iść na czwarte piętro, by odszukać resztki

starej siłowni. To znaczy maszyn.

Coś trzeba w życiu robić. Inaczej się rdzewieje. A

sprzęt zardzewiały idzie na złom.

Były. Nie na czwartym, jak myślałem, tylko na strychu. Chociaż

w przypadku skrzydła wschodniego to na jedno wychodzi. Jak

Tabashi je tutaj przepchnął?

Stały rzędem pod plastikowymi pokrowcami - fantastyczne

kształty, jak śpiące, przedpotopowe jaszczury.

Zidentyfikowałem maszynę do ćwiczenia mięśnia czworogło-

wego uda, tak jak przykazał pan Tabashi. Ściągnąłem pokrowiec i

wskoczyłem na krzesełko. Pięć odważników.

Nie, cztery.

No, OK, trzy.

Przysiągłbym, że kiedy siłownia była jeszcze na swoim miejscu,

w skrzydle północnym, ćwiczyłem z pięcioma.

Kolano o dziwo nie bolało pod obciążeniem. Tylko przy cho-

dzeniu. To znaczy chodzeniu w poziomie, bo na ścianie też było

grzeczne. Po siłowni warto by zejść na parter i powtórzyć te ćwi-

czenia, które mi zadała Amanda.

Przyjemna myśl, nie wiadomo dlaczego, bo ćwiczeń nigdy nie

lubiłem, w żadnej formie i postaci.

Zrobiłem pierwszą serię i zeskoczyłem, żeby nabrać tchu. Trochę

mi się kręciło w głowie. Trzeba się za siebie wziąć i wkroczyć w tę

drugą młodość. Teraz jest czas młodych.

Wytarłem czoło, wziąłem butelkę z wodą i podszedłem do

czerwonych drzwi prowadzących nie wiadomo gdzie.

Otwarte. Nawet światło działało.

Proszę - kolejny skład rekwizytów teatralnych. Chyba gdzieś nad

szybem windy towarowej, bo słyszałem i czułem wibracje silnika.

Ciekawe, kto się pałęta po budynku o pierwszej w nocy...

Gorąco.

Dysząc lekko i czekając, aż mi tętno zwolni do jakiej takiej nor-

malności, zacząłem oglądać stare rekwizyty.

Ewidentnie magazynowano je tematycznie. W tej części strychu

- wyraźny motyw więzienia. Łańcuchy, kajdany, kraty, kilka prycz,

cały wieszak więziennych pasiaków i jakieś stosy cegieł... Bardzo

realistycznych, ale zrobionych z tektury.

Warkot silnika windy narastał, aż stał się wibrującym hukiem.

Chyba się potknąłem i zachwiałem, a potem coś rzuciło mnie na

ziemię i uderzyłem głową o zwinięty w stożek łańcuch.

Cisza.

Gdzieś kapie.

Kap, kap, kap...

Ciemno.

Sięgnąłem ręką za głowę. Palce zrobiły się mokre i śliskie.

Poruszyłem się nie dlatego, że ból głowy się nasilił, ale ze

względu na dźwięki. Brzęk łańcuchów, skrzypienie, stukanie...

Wstrząsy wtórne.

Właściwie ich nie czułem, tylko słyszałem - łańcuchy i kajdany

rozkołysane na hakach, uderzające o siebie z potwornym brzękiem.

Skrzypienie ścian i podłogi. Stukanie dachówek.

Słyszałem, ale nie widziałem. Próbowałem sobie wyobrazić, co

jest nade mną. Czy przed pierwszymi wstrząsami spojrzałem do

góry, czy było tam coś, co może za chwilę spaść mi na głowę...?

Kołysanie powoli się uspokoiło.

Stare łańcuchy sceniczne brzęczały jeszcze dłuższą chwilę, jakby

raz powołane do życia nie umiały już przestać.

Wymacałem na podłodze butelkę i polałem sobie tył głowy wodą

w nikłej nadziei jakiejś wstępnej dezynfekcji - łańcuch niestety nie

był z tektury i pewnie zardzewiały jak stary drut.

Zabolało tak, że aż mnie zemdliło.

Ale też otrzeźwiło.

Kiedy ból zmalał do pulsującego, czerwonego światełka gdzieś

w tyle czaszki, wstałem i z rękami wyciągniętymi przed siebie za-

cząłem powolutku, stopa za stopą iść w stronę ściany. Nie wie-

działem której, ale pomieszczenie nie było duże - prędzej czy

później powinienem trafić na drzwi.

Otwieranie oczu najszerzej, jak się da, niespecjalnie pomaga w

totalnej ciemności.

Trafiłem rękami w coś miękkiego i pachnącego kulkami na mole.

Więzienne pasiaki.

Zacząłem się orientować, gdzie jestem. Trzy kroki w bok,

ostrożnie do przodu, gdzieś tu...

Były.

Zatrzaśnięte.

Powiodłem dłońmi po framudze. Niestety stalowej. I wyraźnie

skrzywionej. Palce trafiły na coś miękkiego. Fuj... pajęczyna?

Szybko otarłem rękę o spodnie.

Królestwo za aspirynę...

Dalej. Coś grubego i szorstkiego zaraz nad framugą — jakby

oberwana belka sufitowa?

Cofnąłem się o krok i uderzyłem w drzwi biodrem.

Czerwone światełko w głowie rozbłysło jak supernowa.

Trudno.

Krok wstecz... bum.

Nic z tego. Drzwi były zaklinowane na amen.

Jakieś narzędzia?

Miałam już dość ciemności. Otaczała, obejmowała mnie od

dobrych dwudziestu minut, a może godziny, jak czarna, gęsta zupa,

aż nagle... stała się nie do zniesienia. Może żarówka się tylko

poluzowała i wystarczy ją odkręcić? Z drugiej strony, jeśli jest zbi-

ta, a ja dotknę po ciemku drucików... Nie. Trzeba znaleźć coś

ciężkiego i podważyć tę framugę.

Przy próbie kolejnego przejścia do ściany potknąłem się o jakiś

kawał drewna. Pewnie spadł z sufitu. Dobrze, że nie na mnie. Dalej

już szedłem, a raczej posuwałem się na czworaka.

Nie był to dobry pomysł, bo na czworaka pierwsza idzie głowa. I

o wiszących na ścianie łańcuchach dowiadujemy się, kiedy w nie

trafimy.

Głową.

- Kurrr... - jęknąłem.

Łańcuchy, zupełnie niezrażone, zabrzęczały melodyjnie w od-

powiedzi. Brzęczały jakoś za długo. Kolejny wstrząs...?

- Martin, dlaczego? Gdzie? - zapytał głos.

Po rosyjsku.

Nabrałem gwałtownie powietrza w płuca...

Głowa. Boli. Otworzyłem

oczy. Co niczego nie

zmieniło. Cisza.

Kiedy znowu się odezwał, byłem tak roztrzęsiony, że nawet nie

miałem już siły się bać. Przez fale bólu i mdłości dotarło do mnie,

że duch nie mówi po rosyjsku, tylko po japońsku.

Z akcentem kanadyjskim.

- Andrzej?!...

- Martin!!!

- Gdzie jesteś...? Nie mogę otworzyć drzwi... -Ja

też!

- Gdzie jesteś?!

- W windzie... towarowej, tej z drugiego na czwarte!

- Nie krzycz... słyszę cię, jakbyś stał obok. -Jesteś

obok?!

- Niezupełnie. Na strychu. Wschodnie skrzydło.

- To dlaczego cię słyszę?

- Tu tak jest. Anomalia akustyczna... Szyb windy połączony

jest szybem wentylacyjnym ze starym kominkiem na strychu.

Hirō mi to wyjaśniał. - Podciągnąłem się i usiadłem, oparty ple

cami o ścianę. Ciemność przestała zawijać mnie w duszny koc.

Andrzej był spanikowany — mówił głosem wysokim, prawie pi-

skliwym. Ja z kolei poczułem wreszcie, że zaczynam panować nad

sobą.

-Andrzej... Wszystko będzie dobrze. Zaraz ktoś po nas przyjdzie.

To nie pierwsze trzęsienie ziemi w Radiu Yokohama. Widziałeś

spękane ściany na podwórku? Normalka. Nie bój się. Próbowałeś

robić hałas w windzie? Nie, lepiej nie próbuj. Jeszcze się coś...

errr... zepsuje. Słuchaj, zaraz przyjdzie Tabashi...

- Nie ma go.... Wyjechał na Obon...

- No to Ikeda.

- Też go nie ma.

- Co???

- Znaczy jest, ale mieliśmy party obonowe i trochę popiliśmy...

Ja najmniej, bo Akemi nie może teraz pić i kiepsko się czuła, mdliło

ją i wcześnie poszliśmy... Ale Ikedę trzeba było wynieść i położyć

spać... Reszta towarzystwa pewnie też śpi... i chrapie...

- Aha. Nieważne. Ktoś tu zaraz przyjdzie. Kogoś musiało to

obudzić, do jasnej cholery. Czekaj... Nic ci nie jest? Masz światło?

- Nie. Znaczy nic mi nie jest, ale światło w windzie zgasło...

- Witaj w klubie. No, to musimy poczekać.

- Martin?

- Tak? — Otworzyłem natychmiast oczy. Coś, jakby jaśniejsza

plama pod sufitem... Światło sączące się przez dachówki? Nie.

Kiedy spojrzałem w dół, światło wiernie podążyło za ruchem gałek

ocznych. Niestety. Któryś raz z rzędu się na to nabrałem.

- Martin... Porozmawiajmy, proszę... -Jasne.

O czym chcesz porozmawiać?

- Opowiedz mi, skąd się tu wziąłeś.

- Wjechałem windą na drugie, potem schodami...

Zachichotał.

- Ale tak naprawdę... Wiesz.

- No, dobrze. Dziwna sytuacja, ale może właśnie... No nic. słu-

chaj. Umiesz słuchać, prawda?

- Nie zawsze.

-Ja też nie zawsze. To słuchaj, albo nie, a ja ci opowiem bajkę o

śmiesznym Marcinie Bosie. -O kim?

- Miałeś słuchać, a nie przerywać. Nazywam się Marcin Boś.

Marcin, a nie Martin. I nie Bos, tylko Boś, przez „ś". Przykro mi,

ale nic na to nie poradzę. A przynajmniej nie mogłem poradzić

przez pierwsze dwadzieścia dziewięć lat swojego życia... Urodzi

łem się w Warszawie. Na Mokotowie. Wcale nie miałem pod gór

kę do szkoły, a rodzice mnie kochali. Dokładnie do dnia moich

czternastych urodzin, bo wtedy mieliśmy iść na koncert. Czekali

na mnie przed domem, a ja się jakoś ociągałem, chciałem zdjąć

płytę z gramofonu i go wyłączyć... Zawsze lubiłem posłuchać

najpierw tych nagrań, które miały być na koncercie. W końcu

podszedłem do okna, żeby zamachać, że zaraz wyjdę.

Przerwałem na chwilę. Ale co się zaczęło, trzeba skończyć:

- Nie wyszedłem. Na chodnik wpadła ciężarówka. Przygniotła

ich do muru. Zginęli na miejscu.

- Martin...

- Nie, nie, odpuść sobie. To było bardzo dawno temu. Już sto

razy przeszedłem nad tym do porządku dziennego. Wypadki się

zdarzają. Szczególnie na zewnątrz.

Więc zostałem w domu, u dziadka. I znowu nastawiłem tę płytę.

Kawałek, który grałem kilka lat później na egzaminie wstępnym na

Okólnik. A potem były studia. Fajny okres. Na czwartym roku

poznałem dziewczynę z Japonii... Pianistkę. Zaczęliśmy się

spotykać, chociaż to było takie... przyjacielskie, bardziej niż... ro-

zumiesz. Im bardziej ją lubiłem, tym bardziej ona mnie lubiła, ale...

właśnie chyba tylko lubiła. A może widzę to tak z perspektywy, bo

wtedy... Nie wiem. Była taka ciepła, radosna, beztroska... Ale może

była taka dla każdego. Albo ja jej nie rozumiałem. W każdym razie

dużo czasu spędzaliśmy razem. Mówiła dobrze

po polsku, wiesz, po czterech latach na Okólniku... Teraz myślę, że

często jej nie rozumiałem. Jakby mówiła innym językiem, używając

polskich słów. Kiedyś powiedziała: Jasne, że możesz do mnie przyjść!

Zrobię ci nabemono.

Więc przyszedłem. Z małą paczuszką. Pierścionek. Nie było

łatwo się dowiedzieć, jaki ma rozmiar palca... Musiałem przekupić

kwiatami jej koleżankę z klasy fortepianu. Nieważne. Przyszedłem

pewnie za późno i powinienem był zadzwonić. Zapukałem i ona coś

zawołała, myślałem, że „proszę"...

Przełknąłem, nie wiem co, bo gardło miałem suche. Kontynu-

owałem:

- Była... No... Była. W łóżku. Nie sama.

Napiłem się łyka z butelki.

- Potem chciałem skoczyć z dachu akademika, ale mnie paru go

ści złapało i zawiozło do lekarza. Co ja mówiłem? Aha. Żebyś nie

przerywał. I że skończyłem studia, i zacząłem pracę, w telewizji, na

ulicy Jasnej, robiłem dźwięk do wiadomości... Kiedy nadawaliśmy

dziennik wieczorny, to NIKT nie był tam trzeźwy. Rozcieńczało się

99—procentowy spirytus do czyszczenia głowic magnetowidów

wodą z czajnika. Żeby zabić nudę. Trzy lata kariery przy dzienniku

i alkoholizm murowany. Co mnie nawet jakoś nie martwiło.

Ale wtedy przyjechali ci Japończycy z NHK... Ich dźwiękowiec

nie docenił mocy naszego cocktailu do czyszczenia głowic i mu-

siałem go kryć przed szefostwem na zapleczu. Z wdzięczności

zaprosił mnie do teściów. Pojechałem, sam nie wiem dlaczego...

Zrobiłem krótką przerwę. Andrzej zaczął coś mówić, więc

szybko podjąłem:

- Mieszkałem w Machida. Nie tak daleko stąd. Miła rodzina,

mama, tata, dwoje dzieci w podstawówce. Miałem ich uczyć an

gielskiego w zamian za wikt i opierunek. Było trochę dziwnie...

Wieczne chichoty. Dzieci się śmiały z polskiej wymowy mojego

imienia. Wiesz, co to znaczy po japońsku, prawda? No. Tylko

spróbuj mi zachichotać. W sumie byłem traktowany jak członek

rodziny, zabierali mnie wszędzie, uczyli Japonii... Ale potem...

Przerwałem i sięgnąłem po butelkę z wodą. Wymacanie jej zajęło

mi dłuższą chwilę. Głowa znowu zaczęła pulsować.

-Już... — zaczął Andrzej.

- Nie, nie już, tylko napić się muszę. Zaczekaj... OK, mogę

kontynuować. Słuchaj. Po pół roku coś się popsuło. Do dzisiaj

nie wiem, co i dlaczego. COŚ musiałem zrobić albo powiedzieć...

Ale nikt mi nie raczył poinformować CO. Latami nad tym się za

stanawiałem, a teraz już nie chcę. Więc po prostu uwierz, że pew

nego letniego wieczoru była kłótnia. Nie wiem o co... Pokerowe

twarze. Jak z kamienia. Zero uczuć. Nie miałem wyboru. Musia

łem spakować walizkę, tę jedną, z którą tu przyjechałem, i wyjść

w noc.

Włóczyłem się po ulicach, na hotel nie miałem pieniędzy, w

końcu poszedłem na stację, bo tam śpią bezdomni... Siedziałem na

walizce i słuchałem muzyka, który grał na flecie - kawałki

klasyczne na przemian z Jethro Tuli. O północy wziął mnie do

Yoshinoya i postawił gyudon24. Chwalił się, że będzie nagrywał

płytę w jakimś Radiu Yokohama... I zachęcał, żebym tam spróbo-

wał zaaplikować o pracę, bo właśnie był wypadek, ich główny re-

alizator nagrań zmarł na atak serca w kąpieli...

Andrzej coś powiedział. Nie zrozumiałem.

- Powtórz...?

- Tutaj? W naszym ofuro...?

- Andrzej, to było lata temu... Ludzie umierają. A dzieci się ro-

dzą, jak wiesz. Głupi wypadek. Mój poprzednik leżał w gorącej

wodzie, a poprzednik Johna, też Australijczyk, wrzucił mu do

wanny nadmuchiwanego krokodyla. Był taki kiedyś na piątym

piętrze, wisiał pod sufitem. Symbol rozgłośni, rozumiesz.

- Nie rozumiem...

- Krokodyl. Wielka paszcza, malutkie uszka. O ile w ogóle kro-

kodyl ma uszy, osobiście nie widziałem.

24Micha ryżu z mięsem. Tanie i syci. Zob. też słownik, str. 365.

- Nadal nie...

- Krokodyl. Nadajemy głośno w eter, a nikogo nie słuchamy. Jak

to radiowcy. Chociaż właściwie nie wiem, czy tak powinno być.

Może właśnie to niesłuchanie, to izolowanie się od słuchaczy, od

reszty świata, powoli zabija Radio Yokohama? Może John

powinien zachęcać publiczność do dzwonienia, wypowiadania się,

czego chcą dzisiaj słuchać, zamiast nadawać w kółko te swoje

starocia? Zamknąć czasem paszczę i nastawić uszka? Nie wiem.

Ale krokodyl zawsze był symbolem naszej rozgłośni. Nie o tym

chciałem mówić. Już kończę.

Więc ten mój poprzednik nie przeżył kąpieli z nadmuchiwanym

krokodylem, widać miał słabe serce. A ja przekimałem w Yoshinoi,

następnego dnia poszedłem na stację i zamówiłem w pobliskim

sklepiku wizytówki. Już nie „Marcin Boś" tylko „Martin Bos".

Zresztą inaczej się nie dało - polskich czcionek nie mieli.

Wieczorem wizytówki były gotowe. Gdzieś o dziesiątej w nocy

znalazłem wreszcie tę uliczkę i ten budynek i zapukałem do drzwi z

walizką w lewej ręce, a wizytówką w prawej... Otworzył mi pan

Hayakawa. Koniec.

Środa, 19 sierpnia 1999

Za dnia leżałem, udając chorego. Przygoda na strychu i rozcięta

głowa jak najbardziej mnie do tego uprawniały.

Raz przyszła Amanda z gitarą i zaśpiewała mi coś po malajsku.

Od początku twierdziłem, że ta dziewczyna jest przyszłością

Radia Yokohama. Jest tym dźwiękiem, na który czekałem. Niech

no mi tylko Hayakawa pozwoli ją porządnie nagrać... Czułem, że

ona i ja osiągnęliśmy jakieś... porozumienie. Że w studiu zdarzy się

coś wielkiego.

W nocy trenowałem i zajmowałem się moim tajnym projektem.

Nigdy nie jest za późno zrozumieć pewne rzeczy. Czegoś się

nauczyć. Tym tuzem postawię ich przed faktem dokonanym. A

nawet jeśli sam niczego nie osiągnę - pomogę Johnowi zrealizować

jego życiową misję. Znajdę mu brzmienie doskonałe.

Ludzi, którzy coś takiego osiągną, nie wyrzuca się do robienia

projektów na zewnątrz. Są potrzebni. Tu i teraz.

Włączyłem lampę w reżyserce studia A i wyciągnąłem z kieszeni

johnową trąbkę, znalezioną... przypadkiem. Ale w zbożnym celu.

Od dawna się domyślałem, że nad tym pracował. Mikrofon ci-

śnieniowo-gradientowy wysokiej czułości. Dźwięki zbierane przez

trąbkę, to samo zjawisko, co w głośnikach tubowych, tylko w drugą

stronę... Przełom w historii nagrań. Może o mnie kiedyś napiszą.

Przyjdą z paru czasopism branżowych: - Co pana zainspirowało do

wykorzystania zwykłej trąbki rowerowej do zbudowania

prototypu...?

Miałem już kapsułę zainstalowaną w zielonej gruszce i prze-

wody wyprowadzone przez dziurkę, którą zrobiłem szpikulcem do

lodu w LDK. Jutro ukoronowanie moich wysiłków: test w na-

turalnych i nigdy jeszcze przez nikogo niewykorzystanych kame-

rach pogłosowych Radia Yokohama - przewodach kominowych.

Trzeba tam będzie się wspiąć, ale w tym stawałem się coraz

lepszy.

Szykował się powrót Bosa.

Czwartek, 20 sierpnia 1999

Zeskoczyłem z niskiego gzymsu na balkon pierwszego piętra.

Przedramiona spuchły mi jak u Popeye po podwójnej porcji szpinaku.

Ciągle za dużo używam rąk, a za mało nóg - pomyślałem. -Ale i

tak Amanda byłaby ze mnie dumna. I będzie, kiedy zobaczy... Już

niedługo.

Uśmiechnąłem się do siebie. Chyba pierwszy raz od... Od dawna.

Siadłem oparty o balustradę i z ulgą zdjąłem o dwa numery za

małe tenisówki Andrzeja. Pojęcie wygody butów jeszcze mi się nie

zmieniło. Ale na pewno się zmieni.

Nadchodziło wiele zmian.

Przyzwyczaiłem się do Radia Yokohama śpiącego o trzeciej nad

ranem. Przeszedłem obok wind i odruchowo postawiłem drzewko

bonsai na stołeczku z ofuro. Amanda by to zrobiła. Zawsze jej było

żal wszystkiego, co żywe i sponiewierane.

Opowiedziałem jej w LDK historię Jurija Siemieckiego, rosyj-

skiego marynarza, zakochanego w jednej z wczesnych gwiazdek

japońskiej estrady, niestety bez wzajemności... Jurija, który topił

niechcianą miłość w sake, aż pewnego dnia utopił ją ostatecznie... I

którego ciało przez blisko już sto lat wącha od spodu kwiatki na

naszym podwórku, a duch nadal straszy na czwartym piętrze. Wy-

tłumaczyłem, jak po nocach przewraca drzewka bonsai, bo, zgodnie

z miejscowym przesądem, stojące pod oknami uniemożliwiają mu

ucieczkę z Radia Yokohama i uzyskanie wiecznego spokoju.

John złośliwie skonkludował:

- Eee, straszysz młodą duchami, a wszyscy wiedzą, że to pry

watna wojna Debiru ze wszystkim, na czym powinno się dać na

ostrzyć pazury, ale się nie daje, bo się wywraca, hi, hi...

Amanda powiedziała:

- Wersja Martina jest dużo piękniejsza.

Tak powiedziała.

Skręciłem za pralnią w stronę części hotelowej. Drzwi Amandy

były ciemne, oczywiście. Czwarta rano... Uśmiechnąłem się,

wyobrażając ją sobie śpiącą. Ciekawe, czy zdejmowała wtedy tę

swoją chustę z włosów.

Dalej - śpiące siostry, śpiący bohaterowie gitary i mikrofonu,

śpiący Andrzej i Akemi (pytanie, gdzie urządzimy żłobek), potem

pokój Yoshiego i...

Światło.

Dwie sylwetki jak w teatrze cieni, na tle napiętego, mlecznego

papieru wypełniającego prostokąty starych, rozsuwanych drzwi.

Mężczyzna i kobieta.

Pochylona nad nim z nieskończoną gracją i czułością, starą jak

ludzkość.

Sylwetka nieruchoma, jakby wycięta z czarnego papieru.

A jednak żywa.

W przeciwieństwie do mnie.

Krok, krok, krok.

Zakręt.

Krok.

Sklepik.

W nocy można sobie wziąć, co człowiekowi akurat do życia

potrzebne, wrzucając pieniądze do bambusowego pudełka. Co mi

było w życiu potrzebne?

Nic.

O, kubki.

Wczoraj ich nie było w sklepiku. A może były. Kiedyś i ja miałem

kubek. Nawet podobny, tylko było na nim napisane

— shachō.

Boss.

Wziąłem jeden. Czarny. Monety zabrzęczały jak

potępieńcze łańcuchy.

Uciekłem na palcach na swoje trzecie piętro.

Do reżyserki.

Ostatnio chyba spędzałem tu dużo czasu. W nocy. Nie bardzo

wiem, co robiłem za dnia.

Siadłem na stołku pomocnika. Coś mnie uwierało - gruby, biały

mazak do pisania na każdej powierzchni. Andrzej zaznaczał nim

pudełka z taśmami.

Namalowałem coś bezmyślnie na otwartej, pustej stronie stu-

dyjnego moleskine'a. Nic nie było widać - białe na białym.

Wziąłem kubek.

Napisałem starannie:

Zostawiłem na stole mikserskim.

Może się komuś przyda.

Co się zaczęło, trzeba skończyć.

Praca pomaga. Nie myśleć.

Trąbka gotowa, kable mikrofonowe i szara taśma monterska też.

Tenisówki wciśnięte i zasznurowane. Chyba można iść.

Startowałem z balkonu na trzecim piętrze.

Wspinaczka była tu łatwa jak po schodach. Gzymsy, parapety,

dziury w murze, kawałek starego tarasu usuniętego w latach pięć-

dziesiątych, żeby dobudować piętro w skrzydle zachodnim. Wszyst-

ko doskonale widoczne w słabym, ale ostrym świede księżyca.

Dobrze.

Teraz krótki odpoczynek na balustradzie francuskiego okna,

które kiedyś zamurowano, nie wiem dlaczego. Nieważne. Została

sama balustrada. Zardzewiała. Trochę mi się zakręciło w głowie od

wysiłku. Ale nie ma pośpiechu. Kilka wolnych, głębokich wdechów

i wydechów...

Dalej.

Jeszcze tylko ostatnie podciągnięcie, gzyms, rynna...

Dach.

Myślałem, że będę pierwszą istotą, która stanęła na dachu Radia

Yokohama.

Debiru tak nie myślał, bo spojrzał na mnie z ironią.

- Niau - powiedział.

Odwrócił się i potruchtał w mrok deską łączącą centralny komin

skrzydła zachodniego z dziwną nadbudówką w skrzydle pół-

nocnym. Może mieścił się tam mechanizm windy.

- Debiru-san sayōnara — powiedziałem i zaraz wzdrygnąłem się,

słysząc obcość własnego głosu. Słowa uleciały w ciemność i już nie

wróciły. W domu dźwięk zawsze wracał, pozwalał czuć swojską

obecność budynku. Nawet na podwórku było dobrze znajome echo.

Wyciągnąłem z kieszeni plan czwartego piętra, pożyczony

skądś, chyba od pana Tabashiego, w czasie jego urlopu.

Windy, korytarz... Są. Przewody kominowe. W świede księżyca

ledwie je widziałem, ale kiedyś wkułem rozmieszczenie kominów

na pamięć. Środkowy był nieużywany - zatkał się z dziesięć lat te-

mu, może dawniej. Idealne miejsce na mikrofon - nic go tam nie

przegrzeje ani nie zadymi.

Końcowe kilka metrów okazało się najtrudniejsze. Dach nie był

bardzo pochyły, ale stare dachówki spękane i obluzowane.

Wydawały niepokojące odgłosy przy każdym kroku.

Szczyt. Czarna sylwetka komina. Wylotu nie widziałem - trzeba

się będzie wdrapać.

Spod nogi prysła ułamana dachówka. Straciłem równowagę i

chwyciłem komin jedną ręką. Obróciło mnie i zobaczyłem...

Yokohamę. Setki, tysiące dachów; niskich, wysokich, płaskich,

spadzistych; nachylonych w moją stronę pod groźnymi kątami, jak

wyszczerzony, nierówny garnitur zębów gada.

Przeszedł mnie dreszcz i nagle zakręciło mi się w głowie.

Przysiadłem raptownie, właściwie klęknąłem, obejmując z obu

stron komin, opierając czoło o jego ciepłą, swojską, chropowatą

powierzchnię.

Jeszcze ostatni wysiłek... Podciągnąłem się i przewiesiłem

brzuchem przez krawędź. Teraz jedno kolano. I drugie. Ostrożnie...

Trąbka wyślizgnęła mi się z kieszeni. Odbiła się gumową

gruszką od dachu i płynnym łukiem przeleciała nad krawędzią,

znikając w mrocznej studni podwórka.

Nieważne.

Przewód kominowy ział głodną paszczą. Rzeczywiście zatkany.

Sięgnąłem ręką... Coś, jakby gruba, plastikowa torba... Głębiej.

Zacisnąłem palce i zacząłem ciągnąć.

Stałem na najwyższym kominie Radia Yokohama, trzymając

oburącz zakurzonego, sflaczałego, plastikowego krokodyla.

Do czego służy krokodyl?

Zachwiałem się, ale jakoś odzyskałem równowagę.

Od strony portu powiała stęchła bryza, cuchnąc nieznanym.

Stojąc niepewnie na kominie, wyprostowałem się powoli i ob-

jąłem ramionami czworobok mojego świata.

Roześmiałem się. Odchyliłem do tyłu głowę, śmiejąc się coraz

głośniej. Śmiałem się tak, jak jeszcze nigdy, jak powinienem śmiać

się przez wszystkie te lata.

Wziąłem zamach.

Krokodyl spadał powoli, zakosami, klatka po klatce.

Błysnął zębami w świetle księżyca i pożeglował w stronę cienia,

aż przyjął go w swoje objęcia czarny kwadrat Radia Yokohama.

Warszawa, lipiec 2008

Singapur, lipiec 2008

Słownik Terminów Radioyokohamowych

Autorzy uprzedzają, że wartość merytoryczna tego słownika jest

nikła, bo nie są japonistami ani nawet radiowcami. Ale tradycja

każe, żeby słownik był. Więc jest. Przy okazji przypominamy, że w

wyrazach japońskich c h czyta się jak nasze „ci", sh jak nasze „si", w jak nasze „ł", ay jak nasze „dzi". A przynajmniej tak nam się

wydaje.

Autorstwo niektórych haseł należy do Marcina, a niektórych do

Moniki. Pozostawiamy Czytelnikowi rozszyfrowanie, które są

które :-)

ADAT

Urządzenie do wielokanałowego zapisu dźwięku (na kasecie S-VHS, jak do

magnetowidu), jeden z pierwszych formatów cyfrowych w studiach. Dziś już

rzadkość — wyparły je nagrywarki twardodyskowe.

apato

Tradycyjne mieszkanie w drewnianym budynku. Zwykle ma na podłogach —>

tatami.

arinamin

Japoński red buli. Obrzydliwy, ale można przywyknąć (jeśli się nie ma czasu spać).

Asmat Plemię z indonezyjskiej części Nowej Gwinei, znane z pięknych,

rzeźbionych wyrobów z drzewa, w tym bębnów (Asmat drum).

bahasa Melayu

Język malajski. Sami Malaje czasem mówią na swój język po prostu bahasa,

chociaż doyou speak bahasa tak naprawdę znaczy: „czy mówisz w języku?" :-)

baka

Głupi, głupota, głupek, idiota, wariat, dureń, zachowujesz się jak ostatni kre-

tyn, opamiętaj się, nie bądź taki gajdzin.

bentō

Lunch w pudełku z przegródkami na

różne różności.

boleh? Po malajsku: Da radę?

Można? Się da?

bon odori

Taniec ku czci duchów zmarłych, kluczowy punkt celebracji święta —> obon.

Kroki i ruchy są różne w różnych prefekturach, ale jest element wspólny: gaj-

dzini, którzy podchodzą do tego tańca z należytym szacunkiem, zawsze są

zapraszani. Jeśli więc ktoś znajdzie się na Wyspach w sierpniu - zachęcam.

cappu nuduru

Od angielskiego „cup noodle" -

gorący kubek, i to od razu w kubku.

chansu

Szansa. Pamiętacie, że eh

wymawia się jak „ci".

chotto

Trochę. Jedno z najbardziej uniwersalnych słów

japońskich. Jeśli nie wiemy, co powiedzieć, ale coś nas niepokoi, należy

powiedzieć chotto. Bardzo przydatna odpowiedź na wszystkie ambarasujące

pytania.

daikon

Biała rzodkiew japońska. Starta nazywa się daikon

oroshi

i towarzyszy wielu potrawom - np. macza się w niej —>

tempurę.

danitol Środek owadobójczy, czyli

pestycyd.

D-box (symettyzator) Mądrzenie się, co to robi i po co, zostawiam

fachowcom :-) Ważne, żeby wiedzieć, że takie coś jest w studiu.

Doraemon

Kultowe anime (czyli kreskówka japońska) o przygodach kota-cyborga.

Doraemon to symbol Japonii i na studiach japonistycznych, zamiast zmuszać

biednych delikwentów do wkuwania znaków, gramatyki i innych okropieństw,

powinno im się puszczać wszystkie odcinki Doraemona.

Eeetoo...

Więc... Eeee... Weil... itd.

EQ

Skrót od angielskiego equalizer - korekta barwy brzmienia (albo karabin ma-

szynowy).

fadeout

Wyciszenie utworu na jego końcu. Kiedyś wymagało bardzo umiejętnego,

stopniowego ściągnięcia suwaków na mikserze wyćwiczoną dłonią realizatora

dźwięku. Teraz robi to komputer. Cóż, takie czasy.

fuminsho

Bezsenność. W każdym

znaczeniu tego słowa.

furikake

Posypka do ryżu. Pycha.

furoshiki

Chusta do zawijania różnych różności, np. prezentów i —> bento. Oryginalnie

służyła do zawinięcia w tobołek swojego ubrania w łaźni.

futon

Cienki materac, na którym się śpi. Chyba że się nie może spać - wtedy pisze się

książki.

gajdzin Od jap. gaijin

- obcy, cudzoziemiec, nie-Japończyk, ale prawie

czło-

wiek, E.T., Marcin Bruczkowski itd.

groupies Młode damy podążające za zespołem muzycznym z koncertu na

koncert (ewentualnie z łóżka do łóżka).

gyudon

Micha ryżu z płatkami wołowiny i cebulą. Specjalność zakładu kultowej sieci

restauracji Yoshinoya.

Heian

Okres w historii Japonii (794-1185). Przeniesiono wtedy stolicę do Kyoto;

zdarzyło się też kilka innych ciekawych rzeczy opisanych w Genji Monogatari

(polecam).

Heisei

Obecny okres w historii Japonii, za panowania cesarza Akihito (01.08.1989-). Np.

ta książka ujrzy światło księgarń w roku Heisei 20 (czyli po naszemu: 2008) —

lata w Japonii liczy się od początku okresu panowania danego cesarza.

hidżab

Chusta zakrywająca włosy, uszy, szyję i biust, noszona przez ortodoksyjne

muzułmanki.

hikikomori

Zjawisko społeczne, bynajmniej nie ograniczone do Japonii, polegające na tym, że

młodzi ludzie (najczęściej chłopcy) zamykają się w pokoju i odmawiają

wychodzenia z niego.

hōsōchu

Transmisja w toku, czyli napis nad studiem radiowym obiecujący oberwanie uszu

każdemu, kto wejdzie i nahałasuje.

ikanago

Maleńkie rybki z rodziny dobijakowatych (bo dobijają gajdzinów w przeróżnych

daniach japońskich).

irasshaimase!

Zapraszamy! Proszę! Wejdź, nawet jeśli jesteś gajdzinem! Słowo wywrzaskiwa-ne

przez sklepikarzy i restauratorów, których rozsadza zawodowy entuzjazm. Czasem

dostają od tego czkawki i wtedy pieją: „irasshai!"

itadakimasu

Smacznego.

jidouhambaiki

Maszyna sprzedająca napoje w puszkach, słodycze, papierosy, piwo, -> cappu

nudum albo inne rzeczy niezbędne do życia.

Jinmu

Pierwszy cesarz Japonii, postać bardziej legendarna niż

historyczna. Żył 126 lat, w co akurat wierzę, bo na Wyspach Japońskich

długowieczność jest tradycją - niewątpliwie rezultat picia dużej ilości znakomitego

piwa.

kachinko

Klaps. Taki na planie filmowym, a nie do dawania

gajdzinom, którzy są -> baka.

kamon

Japoński herb rodowy. Na męskim kimonie może być trzy albo pięć kamon -pięć

na okazje formalne i uroczystości.

kawaii

Śliczny, uroczy, słodki, wzruszający i/lub zaopatrzony w

różową kokardkę.

klama Coś, co można wygodnie chwycić ręką w czasie wspinaczki. W skale

technicznie trudnej klamą może być niewiarygodnie głęboka (2 cm) i oszałamia-

jąco szeroka (półtora palca) dziuropółeczka, na której można odpocząć nawet do

sześciu długich sekund, zwisając rzecz jasna na jednej ręce; w skale o trudności

schodów na strych — uchwyt wielkości i wygody klamki u drzwi.

kompresja, kompresor Coś, co stosują inżynierowie dźwięku, żeby

nagranie było głośniejsze. Kiedy w środku filmu jest reklama i musimy ściszyć

TV, to właśnie dlatego, że została brutalnie skompresowana. Stacje radiowe też

okropnie kompresują swoje programy, żeby się wydawały głośniejsze niż stacje

konkurencyjne. W rezultacie muzyka jest płaska, bez wyrazu i tylko... głośna.

kotatsu

Niski stolik, zwykle z grzejącą lampą pod spodem. Trudno to opisać, ale w

„Bezsenności w Tokio" są zdjęcia na str. 50.

LDK

Od ang. Living-Dining-Kitchen, czyli po naszemu salonojadalniokuchnia.

love hotel Hotel wynajmowany na godziny parom, które chcą porozmawiać

w spokoju o pogodzie. Miałem w Japonii sąsiadów, rodzinę, której mama i tata co

miesiąc spędzali noc w love hotelu, żeby odpocząć od dzieci.

makan Po malajsku: jeść, jedzenie, posiłek, śniadanie, obiad, kolacja. W

wersji pytaj-nej: może byśmy wrzucili coś na ząbek?

mastering Proces ostatecznego dopieszczania — > miksu, tak, żeby brzmiał

JESZCZE fantastyczniej.

Meiji

Okres w historii Japonii (1868-1912). Wtedy w Yokohamie zamieszkali gaj-dzini,

w dzielnicy Kannai, otoczonej fosą, żeby się nie porozpełzali po mieście. Niestety

i tak się porozpełzali, bo fosa była za płytka.

meishi

Wizytówka. Jak wiemy, człowiek w Japonii składa się z ciała, duszy i wizytówki.

Pamiętam mój szok, kiedy w r. 1986 zaczynałem uczyć angielskiego dzieci w

wieku podstawówkowym i jedno wręczyło mi z ukłonem wizytówkę.

miks W studio nagrywa się wiele ścieżek (na każdej inny instrument), po

czym się je miksuje (miesza w odpowiednich proporcjach) aż powstaje właśnie

miks, który na koniec poddaje się jeszcze procesowi —> masteringu.

Milli Vanilli Zespół muzyczny lat 80., wsławiony skandalem, kiedy

odebrano im nagrodę Grammy za to, że wokaliści nie śpiewali na nagraniach

(robili to inni wokaliści, którzy z kolei nie byli dość wizualni, żeby ich pokazywać

na koncertach).

miso

Gęsta pasta z soi, o kolorze od jasnobeżowego po ciemnobrązowy. Znana jako

podstawa —> miso shiru, ale można ją używać do wielu dań - jest arcy-zdrowa,

pyszna i coraz częściej dostępna w Polsce.

miso shiru

Zupa z misia (czyli z — > miso). Jeżeli jest danie narodowe Japonii (a każdy region ma swoją kuchnię), to jest nim miso shiru. A nie sushi!

moleskine

Kultowy notatnik artystów i innych ludzi... innych. Ponoć używał go Hemingway,

Picasso i paru innych... innych.

moshi moshi

Halo? Kuba...?

nabemono

Danie z gatunku zupopodobnych, gotowane w kociołku, do którego wszyscy

sięgają, pałeczkami, wyławiając makaron, warzywa i wszystko, co akurat było w

lodówce.

nattō

Sfermentowane ziarenka soi. Substancja spożywcza o wysokiej zawartości nie-

ziemskiego smrodu - jedna z dwóch potraw, wobec których nie udało mi się

przemóc i spróbować (drugą był azjatycki owoc - durian).

nori

Jadalne wodorosty. Pyszne. Wszystko smakuje lepiej, jeśli jest zawinięte w

wodorost.

Obon

Święto buddyjskie, odpowiednik naszych Zaduszek, tylko w wersji głośniejszej i

weselszej. Odbywają się wtedy festyny uliczne, tańce —» bon odori i puszczanie

lampionów na rzekach. Obon to również długi, letni weekend, kiedy rzesze

Japończyków miejskich jadą odwiedzić rodziny na wsi, tworząc wielki,

czterodniowy korek na autostradach.

ochazuke

Japońska zupa z gwoździa, przygotowywana, kiedy zostało nam trochę ryżu i coś

z tym trzeba zrobić, a nie ma czasu (albo składników) na bardziej wyszukane

potrawy.

ofuro

Łazienka, również wanna. Typowe ofuro ma jedno pomieszczenie, gdzie się

myjemy, siedząc na małych stołeczkach, i drugie, z wanną, w której się relak-

sujemy we wrzątku. Sami albo w miłym towarzystwie.

ohayō

Dzieńdoberek o poranku. Ślicznie wyglądasz, taka

!

zaspana. Zrobić ci jajecznicę?

ojamashimasu!

Przepraszam, że przeszkadzam (zwrot używany min. wtedy, kiedy wchodzimy do

czyjegoś domu).

okonomiyaki

Potrawa omletopodobna. W „Bezsenności w Tokio" jest przepis. Da się zrobić,

używając dostępnych w kraju składników i zazwyczaj wychodzi znakomicie

(sądząc z mailowych relacji czytelników).

ondo

Rodzaj muzyki, a właściwie rytmu typowego dla tańca — > bon odori. Swingujący

rytm na 2/2, z akcentem na dwa.

onsen

Narodowa pasja japońska - gorące źródła do moczenia ciała i ducha. Onseny były

koedukacyjne, dopóki w Japonii nie pojawił się dziewiętnastowieczny gaj-dzin,

ucząc, że czystości i piękna ludzkiego ciała należy się wstydzić. No i się niestety

nauczyli.

ramen

Danie japońskie (tyle, że chińskie), składające się z michy kluchów pływających w

rosole, z różnymi dodatkami. Pycha.

ride

Talerz. Perkusyjny, a nie do jedzenia z.

rokuonchu

Nagranie w toku - napis nad drzwiami studia, ostrzegający, że wejście może się

skończyć zrujnowaniem —> tejku.

roti Rodzaj malajskiego chleboplacka, jedzonego zwykle z curry. Podstawa

odżywiania się Współautorki.

sa

Nic nie znaczące słowo przecinkowe, typowe dla dialektu Kansai (np. Kioto,

Osaka). „Ano, sa, osaka ni ittara, sa..."

sashimi

Danie z surowych ryb. Musi być ŚWIEŻE, więc nie należy

go jeść w odległości > 100 km od najbliższego morza. Przepraszam, Warszawo.

sayōnara

Żegnaj. Trochę formalne i finalne, bo na co dzień używa się starojapońskiego zwrotu bai bai:-)

Sengoku

Bardzo zagmatwany okres w historii Japonii (okolice naszego XVI w.), o którym

niestety nic nie wiem.

sensei

Nauczyciel, mistrz. Tytuł osób stojących wyżej od nas w łańcuchu pokarmowym.

shachō

Szef,

manager, dyrektor.

shi

Cztery, shi

Śmierć.

Podobieństwo do wymowy wyrazu „cztery" przypadkowe, ale stanowiące źródło

silnego przesądu antyczwórkowego w Japonii i krajach chińskojęzycz-nych (bo po

chińsku „cztery" i „śmierć" też brzmi tak samo). Czyli np. w hotelach często nie

ma pokoju nr 4.

shichinarabe

Japońska gra karciana, pasjansopodobna, pokrewna sevens albo chińskiej fan tan.

shin

Nowy. Przedrostek automatycznie uatrakcyjniący to, co po nim następuje, bo

według Japończyków jak nowe, to dobre. Vide —> Shinkansen i „Shin

Harumagedon" („Nowy Armagedon" - popisowy numer zespołu Y2K).

Shinkansen

Dosłownie: „nowa linia". Szybkie pociągi japońskie, chociaż nie rozwijają w

praktyce takich prędkości, jak niektóre linie w Europie - głównie ze względu na

hałas, jaki musieliby znosić mieszkańcy okolicznych domów (a w Japonii zwykle

w pobliżu stoi czyjś dom).

Shōwa

Okres w historii Japonii (1926—1989), kiedy panował cesarz Shówa (za życia

zwany Hirohito). Np. moja data urodzin to rok 40 ery Shówa (czyli po naszemu

1965).

soroban

Japońskie liczydło. Dzieci uczą się go w szkole, bo podnosi IQ, ułatwia wizu-

alizację systemu dziesiętnego i liczenie w pamięci (IM ułatwia, bo MNIE nic nie

ułatwia poza Excelem).

sumimasen

Przepraszam (od polskiego „sumitować się")

(a przynajmniej tak mi się wydaje).

Taishō

Okres historyczny (1912-1926), kiedy panował cesarz Taishó (za życia nazywał się

Yoshihito), znany ze słabego zdrowia (nie tylko fizycznego). W tym okresie było

Wielkie Trzęsienie Ziemi (1923, czyli Taishó 12).

tarento

Od angielskiego „talent" - młoda gwiazda piosenki, tańca, narracji i wdzięcznego

chichotania przed kamerą (panie) albo robienia z siebie przed nią idioty (panowie).

tatami

Mata podłogowa z plecionej, sprasowanej słomy, na krawędziach obciągnięta

materiałem. Rozmiaru zwykle 88 x 176 cm i grubości 5 cm. Większość pokoi w

Japonii ma wymiar będący wielokrotnością powierzchni maty: 4,5 maty, 6 mat, 8

mat itd. W nowoczesnych mieszkaniach —> LDK i inne pokoje są często pokryte

klepką, a tylko sypialnia ma tatami.

teh ahliya Teh, mai. herbata, ahliya (czasem haliya) - imbir; czyli herbata

imbirowa. Podawana zwykle z absurdalnie słodkim mlekiem skondensowanym.

Pyszna, bez jej spróbowania nie wolno wyjechać z Malezji!

tejk Od angielskiego „take" - kolejna próba nagrania danego

utworu.

tempura

Potrawa japońska (no, prawie). Kiedyś popełniłem opowiadanie o tempurze -jeśli

ktoś do mnie napisze, to powiem, gdzie je znaleźć :-)

tōfu

Tofu, czyli rodzaj twarożku z soi. Najpyszniejsza rzecz, jaką wymyślili Japoń-

czycy (przepraszam, Chińczycy).

tolong tamba susu Wpisuję to od 3 lat w autografach „Singapur, czwarta

rano", zachęcając czytelników, żeby sami się pomęczyli i rozszyfrowali... :-)

tom Rodzaj bębna w zestawie perkusyjnym. Polecam obrazek z

objaśnieniami na str. 28 „Singapur, czwarta rano".

trawers Sposób poruszania się na ścianie skalnej, mniej lub bardziej

poziomo w stosunku do gruntu (czyli idziemy w bok, a nie do góry, przy

zachowaniu jednak pionowej pozycji ciała).

waitsukei mondai

Dosłownie: kłopot (albo

zmartwienie) z powodu Y2K, czyli feralnej daty 01.01.2000. U nas zwane

pluskwą milenijną- chodziło o zagrożenie, że niektóre programy

komputerowe nie dadzą sobie rady ze zmianą daty z 1999 na 2000 i nastąpi

koniec świata albo inne kłopoty.

wakatta?

Zrozumiałeś?

X-Japan Kultowy zespół rockowy lat 1982-1997. Ostatnio

reaktywowany. Wyróżniał się dzikimi fryzurami (papuga wysiada).

yukata

Szlafroko-piżamo-kimono. Bawełniana, oryginalnie pokąpielowa, często

noszona w lecie, szczególnie przy okazji różnych festiwali. Uwaga, gajdzini:

lewa połowa yukaty ma zachodzić na prawą, nigdy na odwrót!!!

Jeżeli, szanowny Czytelniku, znalazłeś w tekście jeszcze jakieś

niezrozumiałe słowa, przy których nawet Google się poddaje, pisz

śmiało na:

marcin@bruczkowski.com

monika.borek@radioyokohama.net

Marcin dziękuje

Gabrieli Rzepeckiej — Współautorce Honoris Causa

Za konsultacje, humor, optymizm i bezcenną pomoc dla Marcina na polu Res

Japonka (i nie tylko).

Kit

Alexander

For being exactly who you are.

Mojej mamie

Za pierwsze buty do wspinaczki. Jej zresztą.

Restauracji Pink Flamingo, szczególnie Malinie, Uli, Jurkowi i Robertowi

Za dom poza domem, bez którego ta książka by nie powstała (albo byłaby bez-

jajeczna).

Dorocie Koman, Kasi Pomorskiej, Iwonie Wodzińskiej, Andrzejowi Rosnerowi i

Sławkowi Zychowi

Za szacunek, kreatywność i przede wszystkim cierpliwość wobec trudno

okiełznywalnych dusz artystycznych.

Radkowi Szewczukowi, Kubie Woźniakowi i ich rodzinom

Za „Szóstkę z Sawanny", zespół, który gra zdecydowanie lepiej od Y2K :-)

Ilonie Jankiewicz, Gabrieli Matusiak, Kasi Piotrowskiej i Dorocie Wilczek Za

ważną i cenną pomoc w roli Oficjalnych Recenzentek i Konsultantek.

Ani Powałowskiej

Za sesję, zaufanie i niesłuchanie.

Paweł Ambroziak, Ela Komorowska, Paweł Lisowski, Marek Łada, Barbara

Neale, Lance Redford, Barb Schmidt

countless others @Honeywełł

For your friendship and support and trying not to schedule teleconferences

for 11:00PM:-)

www.eis.com.pl i www.studiotrax.net

For keeping me up to date with the studio world.

Gosi i Kubie Puchałom

Za konsultacje ortopedyczno-rzepkowe.

Monika dziękuje

Mojej Mamie Marii

Za podsycanie miłości do literatury odkąd się urodziłam i za to, że jest Moją Mamą.

Piotrowi „Słupkowi" Słupińskiemu i Piotrowi „Pafnucemu" Panufnikowi Za

Podlesice i Tatry w pionie i niezłomną cierpliwość.

Robertowi Pełce

On już będzie wiedział, za co :-)

Markowi Chrząszczowi

Za pomoc przy zawiłościach prawa i łopatę do noclegu w śniegu, wiszenie na

wspólnej linie i za jaskinie.

David Mc Guire

For encouragement and patience, for teaching me drums, days and nights...

Dr Chandroo i Bob Durgude

For Singapore, persistent support and understanding.

Nooraisah binte Tuan Anuar 'Sasha' vel Anuradha binte Mohamed Idros

'Amanda'

Untuk kesabaran, kesefahaman, tolong-menolong, untuk mukamu yang ayu dan

perwatakan yang hebat sekali - terima kasihl

Poksiążkowie

Marcina

Poniedziałek, 15 lipca 2008

Pewien dziennikarz zapytał mnie ostatnio, o czym piszą Czy-

telnicy w mailach do Autora.

Nietypowo jak na mnie, zastanowiłem się chwilę.

No bo jak tu streścić w kilku zdaniach ponad osiem tysięcy maili

od blisko dwóch tysięcy osób, otrzymane na przestrzeni trzech lat?

Każdy Czytelnik jest inny, każdy ma inne upodobania i inne

wrażenia po lekturze. Łączy ich wszystkich nieprzeciętna inteli-

gencja i wyrafinowany gust (sięgają przecież po moje książki)

(wężykiem!), a jednak są... inni. I wyciąganie wspólnych mianow-

ników byłoby po prostu nie fair. Niemniej pewne pytania się po-

wtarzają. Po namyśle i konsultacji kilku folderów oudooka opra-

cowałem więc listę dziesięciopunktową.

A teraz, skoro Szanowny Wydawca pozwolił mi polać trochę

wody na końcu (zakładając, że Poksiążkowiów nikt nie czyta),

spróbuję odpowiedzieć na kilka z tych pytań, tym samym zachę-

cając Czytelników do wymyślania nowych :-) Przy okazji: nie na-

leży się wahać przed pisaniem do mnie. Gdybym nie lubił odpi-

sywać, tobym nie zamieszczał w książkach swojego adresu

mailowego. Dzięki temu poznałem fantastycznych ludzi.

No, to do boju:

/. Dlaczego wyjechał pan do Japonii?

Jako student anglistyki i dziecko Ery Wodnika postanowiłem

polecieć do USA i zapytać Timothy Leary'ego o Sens Życia. Nie-

stety, samolot linii Areoflot wylądował na lotnisku Narita i wcale

nie miał zamiaru lecieć dalej — jak podejrzewam, brakło mu paliwa

na kontynuowanie podróży przez Wielką Kałużę. Wysiadłem więc i

stwierdziłem, że jestem w... Chibie. Falujące łany ryżu na polach

Chiby tak mnie urzekły, że zostałem. Sensu życia co prawda nie

znalazłem, ale jestem coraz bliżej.

Notabene Leary'ego spotkałem kilka lat później w pewnym to-

kijskim dyskotekopubie na jego siedemdziesiątych urodzinach;

niestety, było głośno i chociaż zapytałem o Sens Życia z dziesięć

razy, jedyne, co zrozumiałem, to beer. Wziąłem to sobie do serca.

PS To jest wersja Nr 8. Kiedy wymyślę jakąś nową, nie omiesz-

kam się z sz. Czytelnikami podzielić. Prawda jest taka (ale proszę

nikomu nie mówić), że NIE PAMIĘTAM. Młody byłem.

PPS Ale ze św. p. Learym i jego urodzinami to prawda. Bardzo

sympatyczny, starszy gentleman. Zapytałem go:

- W ilu piosenkach pana wymieniono?

- W zbyt wielu - odpowiedział. - To dlatego, że moje nazwisko

rymuje się z deary.

Był tam ze swoją dziewczyną, modelką wyższą od niego o

dwadzieścia centymetrów i młodszą o czterdzieści lat. Zrobiła nam

zdjęcie i obiecała wysłać, ale do dzisiaj tego nie zrobiła, pa-skuda.

2. Czy hotele kapsułkowe naprawdę nie istnieją?

To pytanie zadawane jest często na spotkaniach autorskich przez

oburzonych uczestników, którzy albo widzieli taki hotel w

telewizji, albo mieli okazję zobaczyć jeden z nich w naturze.

Cóż, pytania te oburzają również mnie, więc jesteśmy kwita :-)

Oburzają, bo NIGDZIE w moich książkach nie jest napisane, że

hotele kapsułkowe NIE ISTNIEJĄ! W „Bezsenności w Tokio"

zademonstrowałem tylko, że nie są tak typowym elementem to-

kijskiego krajobrazu, jak np. love hotele (jap. rabu hoteru) albo ma-

szyny z napojami (jap. jidouhambaiki). Chodziło mi o pokazanie

kontrastu między tym, co dziwaczne i inne (a więc interesujące

ekipy telewizyjne), a tym, co REPREZENTATYWNE dla dane-

go kraju. Czyli interesujące mnie. Zwykła, codzienna rzeczywi-

stość ludzka jest zupełnie wystarczająco fascynująca. Trzeba tylko

na nią uważnie popatrzeć, a nie gonić za dziwolągami.

Ustalmy więc raz a porządnie: oczywiście hotele kapsułkowe

istnieją i przy odrobinie dobrej woli można taki znaleźć (chociaż

nigdy wtedy, kiedy akurat zabalowaliśmy i przegapiliśmy ostatni

pociąg do domu. Nazwijmy to Złośliwością Losu). Podobnie w

Polsce istnieją bractwa rycerskie, radośnie okładające się mieczami

w czasie corocznych zlotów pod Grunwaldem. Niemniej, gdyby

Japończyk pisał książkę o Polsce i umieścił na okładce zakutego w

zbroję rycerza, mogłoby to odrobinę wypaczyć pojęcie narodu

japońskiego o naszej ojczyźnie. I gwarantuję, że japońskie ekipy

telewizyjne po przyjeździe do Polski natychmiast kierowałyby

swoje kroki pod Grunwald albo do Oleśnicy. Po czym każdy

wracający do swojej ojczyzny Japończyk byłby pytany, czy widział

w Warszawie na ulicach średniowiecznych rycerzy. Tak, jak ja

jestem ciągle wypytywany o samurajów, gejsze i... hotele kap-

sułkowe.

3. Skąd wziął się pomysł na X (tu wpisz tytuł)?

Dla każdej książki pomysł wziął się z innej wanny - opowiem

więc tutaj o powstaniu tej, którą, Szanowny Czytelniku, trzymasz

właśnie, w, Szanownej dłoni - jakby powiedział pan Morie ©.

Historia o tyle ciekawa, że złożyły się na nią dwa zupełnie

przypadkowe zbiegi okoliczności.

Pierwszy w roku 1989, kiedy do Ambasady Polskiej w Tokio

zadzwonił przedstawiciel japońskiego studia nagrań, szukając ko-

goś, kto mógłby nagrać głos do filmu reklamowego w języku pol-

skim. Pani na recepcji dziabnęła długim paznokciem w krótką

(wówczas) listę polonii tokijskiej, a że byłem na „B", czyli na samej

górze, to znalazłem się następnego poranka w studiu nagrań w

Yokohamie. W bardzo dziwnym budynku.

W kolejnych miesiącach nagrałem cztery reklamy (moje liryczne

zachwyty nad pestycydem Danitol są godne co najmniej Oskara),

powoli wdrażając się w świat radiowo-studyjny, tak zwariowa-

ny, że aż godzien książki. Wreszcie pewnego dnia zostałem przez

japońskiego członka załogi pomylony z Australijczykiem - reali-

zatorem nagrań. I tak usiadłem po raz pierwszy za stołem mik-

serskim, przerażony liczbą pokręteł i zafascynowany malutkim,

pluszowym krokodylem przyklejonym do jednego z suwaków... A

dalej — przeczytaj książkę, szanowny Czytelniku, zamiast zaczynać

od Poksiążkowia :-)

Drugi zbieg okoliczności miał miejsce dwadzieścia lat później w

Phoenix, Arizona. Jechałem tam sobie spokojnie długim jak TIR

samochodem po małej, sześciopasmowej drodze lokalnej, kiedy

dostałem SMS-a od mojej Czytelniczki z Singapuru:

Może byś się wreszcie zaczął wspinać?

Do dziś sądzę, że ten SMS nie był skierowany do mnie, ale

wówczas, nie mając nic lepszego do roboty, dałem po hamulcach,

zaparkowałem, odpaliłem laptopa, po czym znalazłem oddalony o

zaledwie milę Phoenix Rock Gym. Czyli ściankę wspinaczkową.

Pojechałem.

Wlazłem.

Następnie zakupiłem buty, uprząż i dziwne urządzenie o nazwie

reverso, po czym umówiłem się na następny dzień...

Tak się zaczęło. Monika Borek, sprawczyni tego zamieszania, do

dziś pewnie nie może uwierzyć, że zacząłem łazić po skałach. Ja,

człowiek leniwy do szpiku kości i uprawiający wyłącznie sporty, w

których siła motoryczna jest zapewniona przez czynniki ze-

wnętrzne: narty (grawitacja), żagle (wiatr) i konie (koń)?!

Oczywiście zaczęliśmy korespondować. Przy okazji okazało się,

że Monika ma znakomite pióro (no, OK - klawiaturę). A że akurat

głowiłem się od pół roku, jak napisać powieść z mocnym

charakterem żeńskim, zaproponowałem jej współpracę autorską.

Czego efektem jest ta książka.

Pracę komplikowały różnice czasowe na linii W-wa - Singapur.

Niemniej przy użyciu maila i GaduGadu szliśmy raźno do przodu.

A Paskudny Blok Twórczy, który dopadł mnie latem 2007, pękł z

hukiem i spadł do szczeliny skalnej.

Monika miała nie tylko znakomite pomysły, ale wniosła coś, do

czego brak mi warsztatu pisarskiego i wiedzy psychologicznej: re-

alizm postaci kobiecej. Nie wiem, jak jej to się udało :-)

Przy tym pomogła mi uporać się z czymś, co jest największym

wyzwaniem przy pisaniu, czyli z samotnością autora - całkowitym

zdaniem się na siebie przy wszystkich decyzjach. Dzięki jej kre-

atywności, inteligencji, trzeźwemu oku i wspaniałemu poczuciu

humoru pisanie tej książki było fantastyczną radością (mimo paru

sporów koncepcyjnych). Pozostaje mi tylko mieć nadzieję, że

odrobina tej radości odcisnęła się na poprzednich 362 stronach.

4. Dlaczego w ostatniej książce nie ma zdjęć?

Bo nie umiem ich robić. Staram się od trzydziestu lat (wtedy

dostałem od Zbyszka Warakomskiego aparat smiena), ale bez-

skutecznie. Nad moimi nieumiejętnościami pracowała nawet zna-

komita pani fotograf Ania Powałowska. Niestety rezultaty są nadal

o... niczym. Ktoś tam stoi i coś robi (najczęściej głupią minę do

mojego obiektywu), z tyłu uliczka i domy - ale po co właściwie

fotograf nacisnął spust migawki pozostaje tajemnicą.

Większy sukces osiągam w portretach, nie licząc drobnego

problemu, że z fenomenalnym wyczuciem wyzwalam zawsze mi-

gawkę, kiedy podmiot zdjęcia mruga. Mam całą kolekcję zdjęć

Ludzi z Zamkniętymi Oczami. Będę się kiedyś musiał nauczyć

domalowywać je w Photoshopie.

I tak na przestrzeni lat inwestowałem w coraz lepszy sprzęt, w

nadziei, że skoro ja nie umiem robić zdjęć, to może aparat będzie

umiał. Niestety, ostatnia lustrzanka cyfrowa i obiektyw 24-105 f/4L

IS USM udowodniły ponad wszelką wątpliwość, że albo sprzęt,

mimo swoich niebagatelnych gabarytów i wagi (o cenie nie

wspominając - proszę polecać moje książki znajomym, bo muszę

się odkuć)* jest ciągłe nie dość mądry, albo... ja.

5. Dlaczego piszę pan książki w pubach?

Nie wiem. Bo lubię...? W pubie jest gwar, ale... neutralny. Bez-

osobowy. Daleko mniej przeszkadza, niż radosne okrzyki dziecięce

u sąsiadów - wtedy podświadomie się zastanawiam, czy to ba-

langa urodzinowa i dlaczego mój syn nie został zaproszony. Nie

wspominam już o wesołych hałasach mojego syna we własnej

osobie, bo wtedy mam po prostu ochotę wstać i zacząć z nim

harcować, zamiast szlifować dialogi rozdziału piątego.

Każda z moich książek powstała w innym pubie albo restauracji.

Ta — w Pink Flamingo, prawdziwym, amerykańskim diner w Parku

Szczęśliwickim na warszawskiej Ochocie. Miejsce tak sympatyczne,

że mógłbym tam mieszkać. Jeśli ktoś znajdzie się przypadkiem w

okolicy - zapraszam (www.pinkflamingo.pl). Pewnie mnie znajdzie pochylonego nad laptopem (tak, będzie następna książka, chociaż,

jak zawsze, na Zupełnie Inny Temat).

No i skończyło mi się miejsce. Gdybym zajął jeszcze kilka stron,

wymagałoby to kolejnego arkusza, podnosząc cenę książki, a

przecież nie wszyscy Czytelnicy opływają w gotówkę. Ja sam,

jakieś sto lat temu, byłem Biednym Studentem, więc rozumiem.

Pytania, na które nie starczyło mi miejsca, to:

6. Co się stało z Jamesem z „Zagubionych w Tokio"?

7. Na ile historie opisywane w pana książkach są prawdziwe?

8. Czy na maile odpowiada pan osobiście, czy robi to inteligentny automat?

9. Co to są Przedłużacze (po spotkaniach autorskich) i czy ja też mogę

przyjść?

10. Czy Paweł z „Singapur, czwarta rano" i Michał z „Zagubieni

w Tokio" to pana alter-ego?

Po odpowiedzi na te i inne pytania kieruję więc na moją stronę

internetową (www.marcin.bruczkowski.com), zakładka „FAQ".

Można też (a nawet trzeba) pisać z pytaniami do:

marcin@bruczkowski.com

lub

monika.borek@radioyokohama.net.

Aha, ważna uwaga: jeżeli nie odpisuję na maila, to przyczyna

może być tylko jedna - nie dostałem go. W takim wypadku prośba

o ponowną wysyłkę, ze starannym sprawdzeniem, czy:

1. mój adres jest taki, jak powyżej, a nie np. do mojej firmy

(pracę czasem zmieniam, a imię i nazwisko rzadziej :-).

2. Jeśli maile nadal nie dochodzą, piszcie z mojej strony inter-

netowej (zakładka „Kontakt"), wtedy na pewno dojdzie.

3. Adres zwrotny musi być prawidłowo wpisany. Nic bardziej

frustrującego niż odpisywać przez 20 minut na maila, po czym

dostać automatyczną odpowiedź, że dany adresat nie istnieje...

Pozdrawiam serdecznie!

Marcin Bruczkowski

PS Moje książki są dokumentacją zainteresowań, na które od

czasu do czasu choruję. W „Bezsenności w Tokio" mamy wątki

motoryzacyjne i radioamatorskie. Później było audiofilstwo w

„Singapur, czwarta rano", wreszcie astronomia w „Zagubieni w

Tokio". Teraz - wspinaczka. Do której zachęcam wszystkich, panie

i panów, młodych ciałem i duchem, ruchawych i ruchawych mniej,

szczupłych i szczupłych inaczej. To wspaniały, zdrowy i

bezpieczny sport (jeśli się do niego podchodzi z szacunkiem do

siebie, skały oraz sprzętu).

Dostaję czasem maile od Czytelników, którzy w wyniku lektury

moich książek pojechali do Japonii (mam kilka relacji fotogra-

ficznych z podróży szlakami Gajdzina, włącznie z identyfikacją

mojego domu w Higashi Nagasaki!), podjęli studia japonistyczne,

albo... grę na perkusji. Te listy są największą nagrodą za pisanie.

Może więc w wyniku tej lektury ktoś zacznie się wspinać? Jeśli tak

- proszę o maila, będzie mi bardzo miło!

Poksiążkowie

Moniki

Wtorek, 15 lipca 2008

- Ciekawym, jak ty łączysz bębny ze skałami? Ja bym się bał

o ręce... - napisał do mnie kiedyś pewien polski perkusista, a za

razem autor książki „Singapur, czwarta rano", którą potraktowa

łam jako osobistą „Lonely Planet" przed Wielką Wyprawą w Nie

znane.

Wyjaśniłam, jak.

A że od wczesnego dzieciństwa mam tendencje do wodolejstwa,

zamiast w dwóch zdaniach, ujęłam to pokrótce w szesnastu. Co

oczywiście tylko zagmatwało sprawę i wymagało dalszego

wyjaśnienia... Po jakimś czasie Marcin Bruczkowski stwierdził, że

z naszych maili:

- Niezła książka by powstała... A właściwie, czemu by nie na

pisać czegoś RAZEM?

I tak oto spełniła się przepowiednia mojego profesora, pana

Juliana Dybca, który rzekł kiedyś na seminarium:

- Pani winna książki pisać... ale praca magisterska nie może

mieć więcej niż 180 stron! A 212 tym bardziej! Skrócić proszę!

RAZEM? Ja? Pisać? Książkę ze znanym polskim Pisarzem?

W wyniku rozmyślania, rozważania, wzajemnego dyskutowania

(„Wiesz Marcin, na GaduGadu byłoby wygodniej..." „Aaa,

oczywiście. A co to takiego?" ©) i spowodowanego tym stresu;

przez ponad miesiąc ręce drżały mi tak, że podniesienie do ust

plastikowego woreczka z kawą (wygodniejsze niż kubek, proszę

mi wierzyć) graniczyło z akrobacją godną drogi wspinaczkowej o

skali trudności 7c. Kiedy w końcu Marcin zrozumiał, że nie jestem

pisarzem, tylko tak sobie dla zabawy mogę mu poprzeszka-dzać,

zaczęliśmy Wielkie Pisanie. No dobrze, będę szczera, w końcu to

Poksiążkowie, którego, jak twierdzi Szanowny Wydawca, i tak nikt

nie czyta. Zatem Autor zabrał się do Wielkiego Pisania, a ja w

nielicznych

przerwach

pomiędzy

dręczeniem

moich

wszelkonarodowych

studentów,

skałowspinaniem,

płetwo-

nurkowaniem, gubieniem się w malezyjskich dżunglach i singa-

purskich hawker food centrach, wtrącałam czasem kilka zdań,

zaskakiwałam biednego, poukładanego Autora zwrotami grote-

skowych wydarzeń i po zrobieniu wystarczającego bałaganu wra-

całam do swoich „zwyczajnych" zajęć.

I tak powstało to, co zajmuje poprzednie 362 strony.

Nie wiem, o co pytają Czytelnicy. Czytelniczki tym bardziej.

Kilka pytań jednak umiem sobie wyobrazić. Czytając książkę czy

oglądając film, zastanawiamy się zwykle, ile z tego wydarzyło się

NAPRAWDĘ... A zatem.

• Tak, Amanda czyli Anuradha binte Mohamed Idros istnieje

naprawdę. Przynajmniej w mojej głowie. I wszystkie jej fotografie

w książce to fotografie autentycznej Amandy. Która w świecie poza

stronami tej książki nosi, rzecz jasna, inne imię i nazwisko, a raczej

imię i imiona, jako że w społeczności malajskiej po imieniu dziecka

dodaje się imiona ojca wraz z łącznikiem bin czyli syn, lub binte

czyli córka. Zatem Amanda w normalnym świecie tłumaczyłaby się

jako Anuradha córka Mohameda Idrosa. A co się stanie, jeśli dwóch

Mohamedów Idrosów nazwie swoje córki Anuradha? Czy im się

nie myli? Odpowiem pytaniem - a ilu mamy w Polsce Janów

Nowaków?

Jeżeli ktoś miałby jakieś pytania bezpośrednio do samej Amandy,

można się z nią kontaktować pod adresem

amanda@radioyokohama.net

Można do niej pisać po polsku, angielsku, japońsku i w baha-sa

melayu ©.

• Tak, naprawdę pisaliśmy tę książkę z dwóch różnych konty-

nentów. A właściwie z kontynentów i wysp (jako że niesforni

Współautorzy mają nieokrzesane tendencje do nagłego prze-

mieszczania się). I tak, ja naprawdę istnieję, nie jestem żeńskim

alter-ego Marcina Bruczkowskiego ©

• Nie, nie wiem, czy powstanie kolejna Wielka Kolaboracja z

wyżej wymienionym Pisarzem. To zależy od trzech P - Przyszłości,

Przypadku i Przeogromnej Cierpliwości tegoż (kto mnie zna, ten

wie...) A jeśli ktoś chciałby wiedzieć więcej - zapraszam:

monika.borek@radioyokohama.net

lub

marcin@bruczkowski.com

Do zobaczenia gdzieś w świecie!

Monika Borek