CRAIG

THOMAS

Przełożył: ANDRZEJ LESZCZYŃSKI

Tytuł oryginału: FIREFOX DOWN

Ilustracja na okładce

CHRIS MOORE

Opracowanie graficzne:

ADAM OLCHOWIK

Redaktor techniczny:

JANUSZ FESTUR

Copyright © 1983 by Craig Thomas

For the Polish edition Copyright

© 1992 by Wydawnictwo AMBER Sp. z o.o.

ISBN 83-85423-77-X

Wydawnictwo

Amber Sp, z o.o.

Warszawa 1992.

Wydanie I

Skład:

Zakład „Kolond” w Warszawie

Druk:

Łódzka Drukarnia Dziełowa

Clintowi Eastwoodowi ‒

pilotowi Firefoxa

Podziękowania

Korzystając z tej sposobności, pragnąłbym podziękować mojej żonie, Jill, za

dokonanie korekty maszynopisu oraz za nieustanny despotyzm i doping w trak-

cie tworzenia powieści! Dziękuję także T. R. Jonesowi za rolę doradcy tech-

nicznego.

Od autora

Jednym z niebezpieczeństw związanych z dopisywaniem dalszego ciągu ‒

zwłaszcza, gdy chodzi o powieść, którą ukończyłem na początku 1975 roku ‒

jest nieuchronna dezaktualizacja faktów. Niniejsza książka podejmuje historię

Mitchella Ganta oraz Miga-31 dokładnie w tym samym punkcie, w którym

zakończyła się ona w pierwszej części. Jedną z pierwszoplanowych postaci

„Firefoxa” był Jurij Andropow, podówczas szef radzieckiego wywiadu oraz

przewodniczący KGB. Wydarzenia prześcignęły mnie, ponieważ polityk ten jest

obecnie, po śmierci Leonida Breżniewa, przywódcą Związku Radzieckiego. Z

oczywistych powodów zmuszony byłem pozostawić go w powieści na poprzed-

nim stanowisku. Ponadto ja, podobnie jak ‒ bez wątpienia ‒ miliony obywateli

radzieckich, zawsze będę myślał o nim, jako o dowodzącym najpotężniejszym i

najbardziej represyjnym systemem tajnej policji, jakiego kiedykolwiek do-

świadczył współczesny świat.

CZĘŚĆ PIERWSZA

PILOT

Myślę, że wiem o nienawiści

Dość, by rzec: równie dobry lód

Jest, aby niszczyć,

I jest go w bród

Robert Frost „Ogień i lód”

(tłumaczyła Ludmiła Marjańska)

1.

Lądowanie

Nareszcie...

Firefox minął wybrzeże Norwegii na wysokości 24400 metrów ponad Ta-

nafjordem. Komputer pokładowy przesłał autopilotowi instrukcje dotyczące

pierwszej zaprogramowanej zmiany kursu. Samolot przechylił się. Mitchell

Gant obserwował, jak daleko pod nim horyzont unosi się, po czym wraca do

poziomu. W górze pociemniałe niebo stało się niemal czarne. Całkiem puste.

Został zupełnie sam.

Nareszcie odprężenie...

Powrócił na moment w jego myślach, jak w migawkowym ujęciu, widok

deszczu wirujących, błyszczących, iskrzących się w słońcu metalowych części,

wypadających z czarnego kłębowiska, które jeszcze chwilę wcześniej było dru-

gim Firefoxem. Biała kula płomieni, wybuch, kipiący czarny dym, potem opa-

dające spiralami kawałki, wreszcie puste, czyste niebo.

Nudności minęły niemal całkowicie. Jego dłonie, leżące teraz na kolanach,

już prawie wcale nie drżały. Nerwowy tik lewego policzka ‒ Gant czekał, odli-

czając sekundy ‒ znowu.

Udało mu się. Zwyciężył. Ponownie był zdolny do myślenia z chłodną, kla-

rowną, satysfakcjonującą precyzją. Dokonał tego. Zwyciężył. Równocześnie,

jakby niezależnym torem, przypłynęła inna myśl ‒ uszedł z życiem.

Firefox przechylił się znowu, wygięty w łuk ziemski horyzont raz jeszcze

zakołysał się, po czym wrócił do poziomu. Samolot rozpoczął skomplikowany

zygzak ponad Finlandią, mający doprowadzić go do spotkania z lotem rejso-

wym ze Sztokholmu na Heathrow. Ukryty w podczerwonym cieniu pasażer-

skiego kolosa powinien być niewidoczny, kiedy będzie przelatywał nad Mo-

rzem Północnym, kierując się w stronę lotniska RAF w Scampton, gdzie na

13

pewno czekali już na niego Aubrey, Anglik, oraz Charlie Buckholz z CIA. Dwaj

ludzie, których rozkazy naraziły go na nieustające pasmo niebezpieczeństw w

ciągu ostatnich trzech dni. Dwaj ludzie, dzięki którym... Odegnał tę myśl od

siebie. Nie był im nic winien. To oni byli jego dłużnikami.

Gratulacje... oczekiwał na nie. Mimowolne uśmiechy, wyrazy uznania, a

nawet zaskoczenie i ulga. To wszystko byli mu winni.

Nagle przed jego oczyma pojawiły się inne twarze, jakby specjalnie po to,

by zmniejszyć jego sukces, zepsuć tę chwilę triumfu. Baranowicz, Paweł, Sie-

miełowski, Kreszyn; zmasakrowana twarz Fentona na mokrych kamieniach

nabrzeża rzeki Moskwy. Wszyscy zabici. Wszyscy, z wyjątkiem Fentona, zginę-

li tylko po to, by jego fizyczny kontakt z Firefoxem stał się możliwy. To...

Jego dłonie pieszczotliwie musnęły przyrządy, niczym dłonie człowieka ku-

pującego swój pierwszy w życiu samochód, z nabożeństwem delektującego się

poczuciem własności. Dotknął znajdującej się przed nim tablicy przyrządów,

spojrzał na wskazania machometru ‒ 0.9 Ma*. Prędkość powinna utrzymywać

się poniżej 1 Ma. Nie chciał zdradzać swego położenia nad Finlandią gromem

dźwiękowym. Wysokościomierz wskazywał 18300 metrów. Firefox powoli

obniżał lot, kierując się na miejsce spotkania poprzez ciemnoniebieskie, puste

niebo.

Nie miał ochoty zajmować się dłużej twarzami ludzi, odegnał od siebie

wspomnienia. Przeszłość stawała się jakby nierzeczywista. Trudno uwierzyć, że

minęły zaledwie trzy dni od czasu, kiedy wylądował na podmoskiewskim lotni-

sku Szeremietiewo jako Orton, kanadyjski biznesmen, zajmujący się handlem

galanterią plastikową. Stopniowo coraz bardziej stawała się ważna jedynie

chwila obecna. Był panem tej chwili, tak jak był panem samolotu. Firefox nale-

żał do niego. Mniej niż za dwie godziny miał przekazać go innym ‒ ludziom,

którzy nigdy nie polecą nim. Zostanie zbadany, przeanalizowany, zdemontowa-

ny, rozłożony na części pierwsze, a potem przewieziony w skrzyniach, w czelu-

ściach Herculesa na drugą stronę Atlantyku. Ale teraz to był jego samolot. Za

dwie godziny miało się zacząć także jego zniżanie lotu ‒ powrót do anonimo-

wości, do pustki, do tego wszystkiego, czym był, zanim nie wskrzesił go Buck-

holz.

Chciał głośno protestować przeciwko temu; ze względu na siebie, ze wzglę-

du na samolot. Lecz zdusił tę myśl w zarodku. Nie teraz, jeszcze nie teraz...

* Ma ‒ liczba macha określająca stosunek prędkości lotu samolotu do prędkości dźwięku.

14

Spojrzał w lusterko. Niebo za nim miało ciemnogranatową barwę. Warstwa

chmur rozciągała się daleko w dole. Krzywizna ziemi opadała łukiem z obu

stron samolotu. Zdawał się całkowicie niezależny od leżącego pod nim globu.

Strumień błyszczących diamencików ciągnął się za Firefoxem niczym ogon

komety, przywodząc na myśl pasmo pozostające za wzbijającym się z po-

wierzchni jeziora łabędziem, któremu przypatrywał się kiedyś wieczorem. Mi-

gotliwe kropelki wody...

Dziób samolotu zatoczył kilkustopniowy łagodny łuk, Firefox automatycz-

nie korygował kurs. Strumień diamentowych kropelek także ułożył się w łuk.

Jak Dzwoneczek ‒ pomyślał, przypomniawszy sobie nagle zaciemnione wnętrze

kina w Clarkville i postać opryskliwej wróżki z filmu Disneya, z której skrzyde-

łek osypywał się błyszczący pył. Jego matka, kiedy tylko przypuszczała, że

ojciec wróci pijany, wysyłała go do kina, dając pieniądze z trudem zaoszczę-

dzone na skromnie prowadzonym gospodarstwie domowym. Rzadko zostawało

mu tyle reszty, by stać go było na prażoną kukurydzę. Podczas gdy on spędzał

czas w kinie, ojciec zapadał w pijacki sen i można już było bezpiecznie wrócić

do domu.

Nagle zrozumiał. Jego serce i żołądek skurczyły się jak po uderzeniu. Kro-

pelki paliwa, wyciekające w rozrzedzoną, mroźną atmosferę. Rozerwany na-

szyjnik z kropelek paliwa...

Jak oszalały zaczął wciskać przyciski, odczytywać wskazania mierników i

przepływomierzy, z rosnącym przerażeniem wykonywać pospieszne obliczenia.

Zanim cokolwiek zauważył, zanim zrozumiał co się dzieje, zbiorniki były już

niemal puste. Zacisnął palce na drążku, ale nie przesunął go. Chciał jedynie

powstrzymać drżenie dłoni i ramion. Domyślił się, co się stało. Widocznie ka-

dłub i zbiorniki zostały podziurawione w czasie powietrznej walki. Albo pociski

z działka drugiego Firefoxa uszkodziły jeden z przewodów paliwowych, albo

dokonała tego któraś z oderwanych części eksplodującego samolotu.

Zrozumiał, że nigdy nie wyląduje w Anglii.

Może nawet nie doleci do Norwegii. Bezpieczne lądowanie... Czy miał na to

szanse? Obliczenia były przeraźliwie proste. Z obecną prędkością mógł lecieć

nie dłużej niż dwadzieścia pięć minut. Nawet krócej, ponieważ bezustannie

tracił paliwo. Trudno było ocenić szybkość wypływu. Nie mógł także zatrzymać

wycieku. Dwadzieścia pięć minut? A może tylko dziesięć?

Powłoka chmur zdawała się tak daleko pod nim. Gdy Firefox zacznie spa-

dać, przebije ją i zanurzy się w lodowe pustkowie. Na początku delikatne, lekkie

chmury będą przesuwać się wzdłuż kabiny jak rozchylane na boki firanki. Po-

tem zrobi się ciemno. Mrok będzie gęstniał aż do chwili, kiedy stanie

15

się widoczny leżący w dole śnieg. Mając puste zbiorniki, poszybuje lotem śli-

zgowym ku ciągnącym się w nieskończoność pod brzuchem Firefoxa połaciom

lasów. W końcu samolot zacznie tracić oparcie w coraz gęściejszym powietrzu,

jak gdyby przybierał na wadze, a drzewa wyrosną zwartą ścianą, pod nim i po

obu bokach. Najpierw będą go tylko muskały gałęziami, potem, coraz bardziej

rozzuchwalone, jakby nabierając siły, dosięgną skrzydeł i ściągną Firefoxa na

ziemię.

Wcześniej mógłby się katapultować. Po to, żeby umrzeć z wycieńczenia i

odmrożeń? Zamarznąć gdzieś w fińskiej Laponii? Zdawał sobie z tego wszyst-

kiego sprawę i pomimo kurczowego zaciśnięcia dłoni na drążku jego ramiona

dygotały. Ogarnęła go niemoc i poczucie bezsilności. Poza tym coraz bardziej

dręczyły wyrzuty sumienia. Powinien był to sprawdzić. Po zakończeniu walki

powietrznej powinien był sprawdzić...! Popełnił błąd jak nowicjusz podczas

pierwszego samodzielnego lotu.

Ten błąd mógł kosztować go życie. Prawie nie miał już paliwa. Monotonny

jak zawsze ryk dwóch olbrzymich, znajdujących się za jego plecami, silników

turboodrzutowych Tumańskiego odczuwał teraz jak drwinę; ich huk roz-

brzmiewał niczym ostatnia skarga...

15 850 metrów.

Co dalej? Dokąd?

Nigdy, niezależnie od okoliczności, nie mógł lądować Firefoxem w neutral-

nej Finlandii. To było dla niego oczywiste od samego początku. Z tego samego

powodu odpadała Szwecja. Zostawała tylko Norwegia. Ale gdzie? Bardufoss

leżało daleko na północnym zachodzie. Znajdował się już na południe od Kir-

kenes. Z powodu odległości oba te lotniska były nieosiągalne.

Od Oslo nadal dzieliły go setki kilometrów.

Czy miał więcej niż dwadzieścia minut? Wątpliwe.

Dziób Firefoxa zakreślił łuk, w chwili gdy samolot ponownie skorygował

kurs, realizując kolejne instrukcje komputera pokładowego. Skaczący jeszcze

kurczak z odrąbaną głową.

Co dalej...?

Spojrzał w dół, na rozłożoną na kolanach mapę. Zwolnił uścisk prawej dłoni

na drążku sterowniczym, pomagający opanować drżenie ramion, i zaczął sza-

cować odległości. Kirkenes leżało niecałe piętnaście kilometrów od granicy

sowiecko-norweskiej. Od Bardufoss dzieliło go jakieś dwieście kilometrów, ale

tam znajdowała się baza NATO.

Jak...?

W górę.

W górę ‒ pomyślał. W górę, w górę. Pot ściekał strumykami po jego

16

ramionach i wzdłuż boków. Głęboko zaczerpnął powietrza, aż całe ciało wygię-

ło się w łuk. Kiedy wreszcie odetchnął z ulgą, para skropliła się na masce tle-

nowej. Szybkie wznoszenie. Podobnie jak uczynił to poprzednio, zanim odna-

lazł pole lodowe i amerykańską łódź podwodną z bezcennym ładunkiem paliwa.

W górę.

Zawahał się przez krótką chwilę, po czym wyłączył autopilota i wykasował

instrukcje komputera pokładowego. Raz jeszcze Gant przejął kontrolę nad

Firefoxem. Wysoko ponad Morzem Arktycznym, nieświadom lokalizacji oraz

rodzaju awaryjnego lądowiska, musiał przejść do lotu ślizgowego, powolnego

opadania ku powierzchni morza, mając cały czas na horyzoncie białą krawędź

czapy lodowej Arktyki. Teraz znał już wszystkie odległości, mógł wyliczyć tor

ślizgu. Mógł dolecieć.

Pchnął drążek w bok i Firefox przechylił się, wchodząc na kurs w kierunku

lotniska w Bardufoss. Wysokość: 15000 metrów. Ściągnął drążek na siebie,

popychając jednocześnie dźwignie gazu do przodu. Jego ramiona nadal dygota-

ły. Powtórzył obliczenia. Zostało mu siedemnaście minut lotu. Silniki huczały

miarowo. Jeszcze bardziej podniósł dziób maszyny. Niebo przed nim miało

barwę tak ciemnego granatu, że niemal wpadającego w czerń. Było puste. Gant

poczuł, jak wraca jego opanowanie, niemal pewność siebie. Panika ustępowała.

Z każdą minutą coraz szybciej potrafił odegnać od siebie poczucie bezsilności.

Mógł bezpiecznie wylądować...

Samolot zaczął się wznosić. Należało zakładać, że dotrze do Bardufoss z

całkowicie pustymi zbiornikami. Musiał osiągnąć wysokość co najmniej czter-

dziestu tysięcy metrów, by pokonać dzielącą go odległość lotem ślizgowym.

Kiedy uzyska wymagany pułap, będzie mógł wykorzystać resztki benzyny do

nabrania optymalnej prędkości. Potem zostanie mu już tylko lecieć spokojnie aż

do chwili, gdy silniki umilkną z powodu braku paliwa. Bardufoss znajdowało

się... Przebiegł palcami po maleńkiej klawiaturze wewnętrznego komputerka

nawigacyjnego, programując ciągłe wyświetlanie odległości do celu. Niemal

natychmiast ciemnozielony ekranik oznajmił jaskrawoczerwonymi cyframi, że

od Bardufoss dzieli go 361,5 km. Oszacował, że najkorzystniejszą prędkością

będzie 480 kilometrów na godzinę. Jeżeli nawet silniki zamilkną natychmiast po

osiągnięciu pułapu 40 000 metrów, ta prędkość powinna wystarczyć na przeby-

cie całego dystansu lotem ślizgowym.

Nerwowy, niczym wygłodniały ptak, wbijał oczy w przesuwającą się powoli

wskazówkę wysokościomierza. Piętnaście tysięcy, osiemnaście, dwadzieścia,

dwadzieścia dwa tysiące metrów. Niebo pociemniało, stało się ciemnopurpuro-

wo-granatowe. Prawie przestrzeń pozaziemska. Dwadzieścia pięć tysięcy.

Wsłuchał się w pracę silników Tumańskiego.

17

Huczały miarowo, normalnie. Dwadzieścia sześć tysięcy, dwadzieścia sie-

dem...

No, wyżej, wyżej...

Jego lewa dłoń zaciskała się na dźwigniach i siłą woli musiał się powstrzy-

mywać, żeby nie popchnąć ich dalej. To było złudzenie. Miał odpowiednią

prędkość, jedyne, czego potrzebował, to właściwa wysokość.

30000 metrów. Purpurowa czerń ponad głową i w przodzie, i po bokach.

Nawet w lusterku widać już było zakrzywienie ziemskiego horyzontu. Trzy-

dzieści trzy tysiące...

Monotonny huk silników działał na niego uspokajająco. Paliwo jeszcze do-

pływało. Trzydzieści siedem tysięcy. Już prawie, prawie...

Cofnął dźwignie gazu, pozostawiając tylko tyle mocy, by zabezpieczyć

funkcjonowanie prądnic. Niemalże słyszał, jak rzadka, zewnętrzna atmosfera

ześlizguje się po osłonie kabiny. Firefox zadrżał lekko, tracąc ciąg i przecho-

dząc do lotu ślizgowego.

Tak. Teraz mógł doprowadzić samolot do lotniska. W Bardufoss będą po-

trzebowali dodatkowej bariery łapaczy, żeby pomóc mu wyhamować. Kiedy

tam dotrze, nie będzie już mógł wykorzystać odwróconego ciągu silników.

Resztki paliwa ciągnęły się właśnie za nim cienkim, krystalicznym strumycz-

kiem.

Ale nie miało to większego znaczenia.

Nagle w słuchawkach hełmu rozległ się urywany sygnał alarmowy. Do-

strzegł, że na martwym do tej pory ekranie radaru pojawiły się dwa jaskrawe

punkty świetlne. Dwa samoloty podążające szybko jego śladem. Ciepło emito-

wane przez silniki przy szybkim wznoszeniu musiało zdradzić jego pozycję

szperaczom podczerwieni. Dwa odrzutowce, małe i na tyle szybkie, że nie mo-

gły być niczym innym jak myśliwcami przechwytującymi wysokiego pułapu.

Bliższy znajdował się już na wysokości 29 000 metrów i wznosił się nadal z

prędkością przekraczającą 2 Ma.

Foxbaty. To musiały być one. Migi-25. A jeśli były to Foxbaty-F, dyspono-

wały wystarczającym pułapem, by go doścignąć. Dwa samoloty. Zbliżające się.

Teraz mógł je już dostrzec daleko pod sobą. Błyszczały w słońcu.

Ekran komputera sygnalizował kontakt za sześć sekund.

Okienka w kadłubie Tu-144, rosyjskiej wersji Concorde'a, były maleńkie,

nie większe od podłużnych szczelin otworów strzelniczych. Mimo to generał

Radzieckich Sił Powietrznych, Med Władimirow, był w stanie dostrzec w

18

czystym, rozjaśnionym popołudniowym słońcem powietrzu zgarbioną, emanu-

jącą przerażeniem postać pułkownika KGB Kontarskiego, eskortowanego z

głównego budynku ochrony w kierunku niewielkiego śmigłowca Mi, który miał

go zabrać do Moskwy. W chwili kiedy nastąpiło zniszczenie drugiego prototy-

powego Firefoxa, przewodniczący KGB, Andropow, przypomniał sobie o pod-

władnym, który nie wypełnił zadania, i wydał rozkaz przetransportowania go do

więzienia na Łubiance. Jego stanowczy głos zabrzmiał niemal tak obojętnie jak

brzęczenie kręcącego się koło głowy natrętnego owada. Spoglądając, jak przybi-

ty, przestraszony Kontarski znika we wnętrzu zielonego helikoptera, Władimi-

row pomyślał przez chwilę o swojej własnej przyszłości ‒ ponurej, pełnej poni-

żenia i zniewag, a poza tym krótkiej.

Z ociąganiem odwrócił się w stronę wypełnionego dymem papierosowym

pomieszczenia, stanowiącego Radzieckie Wojenne Centrum Dowodzenia. Stół

mapowy był wygaszony i bezpostaciowy. Na gładkiej szarej powierzchni zdąży-

ły się już pojawić jakieś pudełko zapałek, paczka papierosów, pełna popielnica

oraz luźny plik kartek z rozszyfrowanymi meldunkami. Personel Centrum Do-

wodzenia pozostawał na swoich miejscach, przed konsolami, szyfratorami,

ekranami radarów i terminalami komputerów. Nikt się nie poruszał. Marszałek

lotnictwa Kutuzow siedział z łokciami wspartymi na stole mapowym. Obok

niego stał w skupieniu sekretarz generalny radzieckiej partii ‒ złożył silne dło-

nie za plecami i miął w palcach poły marynarki. Głowę trzymał uniesioną ku

niskiemu, łukowatemu sklepieniu i przechyloną nieco na jedno ramię, jak gdyby

wsłuchiwał się w muzykę.

Jedynym dźwiękiem w pomieszczeniu, na tyle głośnym, by zagłuszyć szum

radioodbiorników i konsolet szyfratorów, był głos Trecowa. Sekretarz generalny

rozkazał, by taśmy z zapisem ostatnich chwil Trecowa zostały odtworzone po-

nownie, jak gdyby pragnął przetworzyć je, zmienić przekazywane przez nie

informacje, przekształcić klęskę w zwycięstwo. Na przekór samemu sobie Wła-

dimirow zasłuchał się w odtwarzane raz jeszcze ostatnie meldunki Trecowa. W

Centrum Dowodzenia robiło się coraz bardziej gorąco. Dotkliwie odczuwał

narastającą duchotę. Z pewnością nie był to tylko efekt przenikających go emo-

cji, rosła temperatura powietrza. Musiała nawalić klimatyzacja. Było mu gorąco.

‒ Jestem za nim... Siedzę mu na ogonie... Ostrożnie, ostrożnie... On nie robi

nic, chyba zrezygnował... ‒ W głosie pilota brzmiało podniecenie chłopaczka

występującego przed rodzicami w doniosłym szkolnym meczu piłkarskim, w

którym udało mu się zdobyć ostatniego, zwycięskiego gola. ‒ Nic... Został

19

pokonany i wie o tym... ‒ Ostrożnie, ostrożnie, powtórzył w myślach Władimi-

row. Chciał wykrzyczeć to z całą mocą, kiedy tylko rozpoznał nutę satysfakcji

w glosie młodego pilota doświadczalnego. Chłopak sądził, że ma tamtego w

garści, zaliczył już Ganta w poczet martwych, zaczynał widzieć w myślach

powrót bohatera... Ostrożnie! Nawet gdyby wykrzyknął wówczas ostrzeżenie do

mikrofonu, i tak byłoby za późno. Trecow musiał umrzeć, zanim by je usłyszał.

Ostrożnie!

‒ Mam już...

I to był koniec. Trzaski elektrostatyczne, a potem cisza. Absolutna, nieskoń-

czona, wypływająca z głośnika i niemal równie wyrazista jak słowa. Trecow nie

znał Ganta, nie rozumiał go. I Amerykanin go oszukał. Wszystko wskazywało

na to, że odpalił tylną zasłonę, a jeden z olbrzymich wlotów powietrza maszyny

Trecowa łakomie połknął rozżarzoną kulę.

‒ Mam już... ‒ powtórzyła taśma. Nie, to jeszcze nie koniec.

Jedynie Władimirow w tej chwili zrozumiał, że to koniec. Wyczuł zmianę

głosu pilota w ostatnich słowach. ‒ O Boże!... ‒ zaskrzeczała taśma. Raz jeszcze

Władimirowa przeszył dreszcz i bezwiednie skulił się w sobie”. Trzaski elektro-

statyczne rozbrzmiały jak denerwujący dźwięk powolnego przeciągania pa-

znokciami po tafli szkła, po czym ponownie w gorące powietrze Centrum Do-

wodzenia zaczęła się sączyć z głośnika martwa cisza.

O Boże...!

‒ Wyłączcie to... wyłączcie to! ‒ wyjąkał Władimirow wysokim, napiętym

głosem. ‒ Cholera, macie zamiar delektować się nagraniem? Ten chłopak nie

żyje!

Sekretarz generalny powoli zwrócił twarz w stronę Władimirowa. Jego sze-

rokie, kwadratowe oblicze zdawało się być ściągnięte do granic możliwości.

Szerokie nozdrza aż pobielały z wściekłości, a oczy spoglądały spod półprzy-

mkniętych, ciężkich powiek.

‒ Przerwa w łączności ‒ oznajmił. Nawet siedzący obok Andropow spra-

wiał wrażenie zaskoczonego i zmieszanego.

‒ Nie ‒ zaprzeczył ociężale Władimirow, kręcąc głową. ‒ Chłopak nie ży-

je. Drugi Firefox przestał istnieć.

‒ Skąd możecie o tym wiedzieć?

Władimirow wyczuwał, jak potężne dłonie sekretarza zaciskają się z wielką

siłą za plecami.

‒ Ponieważ znam Amerykanina. Trecow był... zbyt gorliwy. Gant prawdo-

podobnie zabił go używając zasłony ogonowej.

‒ Czego?

20

‒ Samolot Trecowa połknął kulę ognia i eksplodował! Czy nie słyszeliście

przerażenia w jego głosie? On nic już nie był w stanie zrobić!

Zapadła cisza. Wyraz twarzy Andropowa, a zwłaszcza jego wodniste oczy

skryte za szkłami w złotych oprawkach doradzały ostrożność, a nawet pokorę.

Nie bądź głupcem, nie rozwścieczaj go teraz ‒ ostrzegało spojrzenie przewodni-

czącego. Władimirow zdawał sobie z tego sprawę, ale jego złość wzięła górę

nad świadomością, że człowiek w szarym garniturze stoi ponad wszelkimi tytu-

łami, stanowiskami, stopniami i hierarchiami. Sekretarz generalny, przywódca

Związku Radzieckiego, kontrolował całą sytuację. Mimo iż wielokrotnie spra-

wiał wrażenie zagubionego, władza tego polityka była absolutna, nawet teraz.

Ciszę przerwał zimny jak stalowe ostrze głos sekretarza.

‒ A wy, generale Władimirow? Co wy jesteście w stanie zrobić?

Wygięte ramiona młodego radiooperatora siedzącego za plecami radzieckie-

go przywódcy znamionowały napięcie. Skóra na jego karku i uszy były silnie

zaczerwienione. Z oddali dobiegł odgłos helikoptera wzbijającego się w połu-

dniowe niebo i odlatującego z Biljarska z aresztowanym Kontarskim na pokła-

dzie. Władimirow był świadom tej budzącej lęk, absolutnej mocy, którą dyspo-

nował jeszcze przed kilkoma chwilami, a która zaniknęła wraz z drugim Fire-

foxem. Podszedł szybko do martwej powierzchni stołu mapowego, po czym

zsunął popielniczkę, zapałki i stosik raportów na podłogę. Niedopałki rozsypały

się w pobliżu błyszczących czarnych butów sekretarza generalnego, a popielni-

ca potoczyła się pod krzesło operatora urządzenia szyfrującego, który wzdry-

gnął się.

‒ Dajcie mi Przylądek Północny i Norwegię! Szybko! ‒ rzucił.

Operator komputera, zarządzającego stołem mapowym, jak zelektryzowany

zaczął błyskawicznie przebierać palcami po klawiaturze. Martwa szarość znik-

nęła, a na jej miejsce wypłynęły błękit morza, zielone i brązowe plamy lądu ‒

Norwegii. Najpierw wyblakłe, potem coraz jaskrawsze zarysy wyostrzyły się.

Operator bez polecenia zaprogramował wyświetlenie bieżących pozycji samolo-

tów, statków oraz łodzi podwodnych. Zarówno sekretarz generalny jak i prze-

wodniczący KGB pozostali w pewnym oddaleniu od mapy.

Władimirow zwrócił uwagę na pozycję krążownika rakietowego „Ryga”,

pościgowe łodzie podwodne z Floty Północnej Czerwonego Sztandaru oraz

znajdujące się w powietrzu eskadry „Wilczego Stada”. Pozostawały nadal ze-

środkowane na obszarze na zachód od Przylądka Północnego.

Gdzie? ‒ zadał sobie w duchu pytanie. Gdzie on teraz może być? Jest

21

zatankowany... Wszystko, czego potrzebuje, to pusta przestrzeń powietrzna.

Długi, wygięty niczym kręgosłup obszar Norwegii ciągnął się od szczytu aż

po sam dół mapy, złożony z ciągów poszarpanych pasm górskich. Podobnie jak

Ural, pomyślał Władimirow. Pod osłoną Uralu opuścił nasz kraj. Czy ponownie

mógł skorzystać z osłony gór? Może...

‒ Jakieś meldunki? ‒ warknął. Nie sposób dłużej pozostawać ślepym, trze-

ba to jak najszybciej naprawić. ‒ Jakieś obserwacje wizualne, w podczerwieni?

‒ Nie, nic.

‒ Nic, towarzyszu generale.

‒ Nic.

Ów chór brzmiał szalenie przygnębiająco. Mimo to, kiedy uniósł wzrok, na-

potkał, jak mu się zdawało, pełne satysfakcji spojrzenie Andropowa. Klęska

KGB podczas ochrony prototypowego Firefoxa należała już do przeszłości;

uległa zapomnieniu, unieważnieniu. Władimirow z własnej woli podstawiał się

jako kolejny kozioł ofiarny.

‒ Bardzo dobrze. ‒ Stare, wodniste oczy Kutuzowa przesłały mu ostrze-

gawcze spojrzenie. Było w nich jeszcze coś w rodzaju żalu, a także podziw dla

lekkomyślności Władimirowa. Ale on nie potrafił się powstrzymać. Ta walka

była dla niego tak realistyczna, tak bezpośrednia, jakby sam leciał trzecim

Firefoxem. Nie poddałby się.

Oto otrzymał wyzwanie ze strony prawdopodobnie najlepszego pilota, z ja-

kim kiedykolwiek miał do czynienia, i musiał potwierdzić swą reputację najbar-

dziej wszechstronnego, nowatorskiego stratega. Gant ustanowił warunki poje-

dynku, a Władimirow zgodził się na nie.

Miał już na końcu języka propozycję naruszenia norweskiej przestrzeni po-

wietrznej. Zawahał się jednak, a jego dłoń zawisła niepewnie ponad łukowatym

zarysem Norwegii, połyskującym pod powierzchnią stołu mapowego. Właśnie

ta chwila zawahania ocaliła go, a w każdym razie pozwoliła uratować jego auto-

rytet.

‒ Jest coś... ‒ mruknął jeden z operatorów, odwracając się na krześle i

przyciskając dłonią słuchawkę hełmofonu do ucha. Jego twarz rozbłysła zado-

woleniem. Władimirow wyczuł, że gra zaczyna się na nowo.

‒ Tak, towarzyszu generale. Kontakt wizualny. Kontakt wizualny!

Było to jak nagły, oszałamiający, zapierający dech w piersiach cud. Operator

kiwał głową wsłuchując się w słowa meldunku. Jego prawa dłoń z niezwykłą

szybkością przesuwała się nad notatnikiem.

‒ Głośnik! ‒ warknął Władimirow.

22

Operator błyskawicznie wdusił przełącznik. Z umieszczonego nad głowami

głośnika runęła lawina słów, przypominająca szczebiot podekscytowanego

ptaka. Oczy sekretarza generalnego natychmiast zwróciły się w stronę głośnika.

Głowy powędrowały ku górze, niczym chór szykujący się do śpiewu. Władimi-

row pozwolił sobie na szeroki uśmiech wręcz barbarzyńskiego zadowolenia.

Był oczywiście zaskoczony, a jednocześnie wdzięczny losowi. Zawahał się

tylko na chwilę, a owa chwila okazała się zbawienna. Celował w Norwegię ‒

zarys tego kraju nadal widniał przed jego oczyma i pod uniesionymi dłońmi

jako dowód pomyłki ‒ bo był to oczywisty błąd. Gant znajdował się nad Finlan-

dią, nad neutralną, niewinną Finlandią. Na wysokości 40000 metrów. Dwa Mi-

gi-25 Foxbaty, także znajdujące się na wysokim pułapie, złapały kontakt wizu-

alny i ruszyły w pościg. Wspiął się prawie na maksymalną wysokość. Po co aż

tak wysoko? Kontakt był sprawą kilku sekund... Potrzebne rozkazy... Władimi-

row pobłogosławił w duchu operatora, który zdążył już zaprogramować nowe

instrukcje. Górzysty, postrzępiony łuk Norwegii zniknął. Zarysy lądu rozpłynęły

się, zamazały, po czym pojawiły na nowo. Teraz główną część stołu mapowego

zajmowały Finlandia, szwedzka Laponia oraz północna Norwegia. A jakie roz-

kazy?

Jego wzrok napotkał stanowcze, wyczekujące, a nawet rozbawione spojrze-

nie sekretarza generalnego. Wszyscy tu obecni zdawali sobie sprawę, że zaled-

wie o włos udało mu się uniknąć katastrofalnej pomyłki. Na wargach Andropo-

wa błądził niewyraźny, drwiący uśmieszek uznania.

‒ Towarzyszu generale!

‒ Tak? ‒ odparł zachrypniętym głosem.

‒ Tupolew AWACS przechwycił namiar dwóch Foxbatów. Mamy...

‒ Wyświetlić obecną pozycję. Szybko!

Czekał. Zbliżała się chwila kontaktu, jeszcze tylko ułamki sekund. Gant cią-

gle wznosił się, chociaż musiał już dostrzec samoloty... Potrzebne rozkazy...

Zniszczyć? Co to było?

‒ Powtórzyć! ‒ rozkazał sekretarz generalny, zanim Władimirow zdążył

wykrzyknąć to samo polecenie. Rozkaz dotarł do odbiorcy i głos pilota Foxbata

powtórzył ostatnią informację. Kropelki paliwa... cienki strumyk benzyny! Gant

miał poważny wyciek paliwa. Wspiął się na tak wysoki pułap, żeby maksymal-

nie wykorzystać silniki, a następnie schodzić lotem ślizgowym, kiedy zabraknie

paliwa. Podobnie jak już raz uczynił, poszukując łodzi podwodnej i pola lodo-

wego.

23

‒ Zniszczyć!

‒ Nie! ‒ krzyknął Władimirow. Sekretarz generalny popatrzył na niego,

krzywiąc się jadowicie. Zrobił jeden krok w kierunku stołu mapowego. Pozycję

dwóch Migów-25 wskazywała pojedyncza, jaskrawa, biała gwiazdka błyszcząca

ponad fińską Laponią. Złożone dłonie Władimirowa wyciągnęły się w stronę

punkciku światła, a następnie przesunęły w stronę Rosji.

‒ Nie ‒ powtórzył. ‒ Możemy go zawrócić! Możemy go zawrócić! Czy nie

widzicie?

‒ Wyjaśnijcie. Wstrzymać rozkaz. ‒ Dwaj mężczyźni spoglądali na siebie

nawzajem ponad powierzchnią stołu mapowego. Kolory wyświetlanej mapy

odbijały się na ich postaciach barwnymi plamami błękitów, brązów i zieleni.

‒ Wyjaśnijcie.

Dłonie Władimirowa przesunęły się i zawisły nad świecącą powierzchnią

Laponii. Palec wskazujący prawej dłoni wyciągnął się w kierunku białej

gwiazdki, przedstawiającej dwa Migi-25.

‒ Są o dwie sekundy za nim ‒ powiedział. Uniósł na chwilę wzrok, ale

twarz sekretarza generalnego pozbawiona była jakiegokolwiek wyrazu. Ra-

dziecki generał, z pasmem siwych włosów opadającym na wysokie czoło, w

skupieniu zmarszczone w głębokie bruzdy, pochylił się znów, jakby zwracał się

do stołu mapowego. ‒ Już się zaczęło. Piloci będą umieli przegrupować się i

wrócić bez konkretnych rozkazów. To dobrzy piloci. ‒ Muszą być dobrzy, skoro

znaleźli się w tamtej eskadrze, pomyślał. Dysponują unowocześnionymi Foxba-

tami-F, najlepszymi maszynami po samym Firefoksie. ‒ Granica znajduje się

tutaj. ‒ Dźgnął kilkakrotnie palcem w powierzchnię stołu, jakby w pogoni za

uporczywie umykającą mrówką. ‒ Niewiele więcej niż sto kilometrów. Co naj-

wyżej kilka minut lotu. Mogą zepchnąć go z powrotem! ‒ Jeszcze raz uniósł

wzrok znad stołu.

Zakłopotanie. Myśli radzieckiego przywódcy pozostały o całe sekundy w ty-

le za jego myślami. ‒ Popatrzcie: mogą zrobić z nim tak... ‒ Ponownie jego

dłonie, skuliły się ponad mapą, wykonując gest spychania białej gwiazdki w

stronę czerwonej linii granicy, dalej od zakropkowanych na niebiesko jezior, w

kierunku intensywniejszych błękitnych plam ‒ radzieckich jezior. Na ułamek

sekundy Władimirow wspomniał przeczytane niegdyś krótkie opowiadanie

Sołżenicyna o jeziorze ogrodzonym zasiekami z drutu kolczastego, mającym

symbolizować jego kraj. Potrząsnął głową, chcąc uwolnić się od tej wizji. W

jego głosie nie dało się jednak wyczuć żadnej zmiany. ‒ Taki manewr wymaga

bardzo wysokich umiejętności pilotażu, ale jestem pewien, że oni potrafią

24

tego dokonać. Kiedy tylko zepchną go na tę stronę granicy, będziemy mogli

sprowadzić Firefoxa na ziemię. Prawie nie ma już paliwa, mogę za to ręczyć.

Będzie musiał lądować. Możemy zepchnąć go wprost na lotnisko... jedno z

naszych.

Uniósł głowę. Sekretarz generalny przez chwilę sprawiał wrażenie olśnione-

go. Skwapliwie skinął głową. Władimirow wytężył słuch. Z głośnika płynęły

słowa dowódcy dwóch Foxbatôw, składającego meldunek o wyjściu z szyku,

naruszeniu obcej przestrzeni i konieczności powrotu. Czas kontaktu: cztery

sekundy.

‒ Zepchnąć go! Powtarzam, zepchnąć! ‒ rzucił szybko. Mikrofon był włą-

czony, mogli go słyszeć bezpośrednio. ‒ Znacie procedurę. Macie do granicy

145 kilometrów, nie więcej. Przyprowadźcie go do domu! ‒ Uśmiechnął się,

kiedy po krótkiej chwili wahania starszy z dwóch pilotów, wyraźnie tłumiąc

chichot, potwierdził przyjęcie rozkazu. Na moment zapatrzył się na mapę, po

czym wydał kolejne polecenie: ‒ Połączcie mnie z wszystkimi dowódcami

eskadr pierwszej linii ochrony granicy. Wszystkimi. A także z dowodzącymi

eskadrami „Wilczego Stada”, które znajdują się już w powietrzu. Z wszystkimi

dowódcami jednostek i eskadr, które dysponują Foxbatami-F. ‒ Popatrzył w

górę na radzieckiego przywódcę. Ponad jego ramieniem dostrzegł błysk światła

odbitego od okularów Andropowa, ale zignorował wszelkie ostrzeżenia, jakie

mógłby odczytać z wyrazu jego twarzy, i uśmiechnął się poufale.

‒ Wyślemy w powietrze wszystko, czym dysponujemy, co może osiągnąć

ten pułap ‒ oznajmił. ‒ Amerykanin poczuje się jak ostatni pozostały przy życiu

osadnik wewnątrz kręgu wozów obleganych przez Indian.

Sekretarz generalny przypomniał sobie chyba stare filmy o kowbojach i In-

dianach, które jako dziecko wybitnego członka partii miał przywilej oglądać,

gdyż zaśmiał się.

Dyszący ciężko Władimirow ponownie skierował wzrok w dół na mapę.

Musiał utrzymywać stały kontakt z dwoma pilotami, bezpośrednią łączność,

jeśli miał nadzorować akcję przechwycenia Miga-31. Musiał wziąć to na siebie.

Cała akcja nie powinna trwać dłużej niż osiem do dziesięciu minut, zanim inne

Migi nie dościgną Ganta. Dwa Foxbaty będą przez ten czas działać w osamot-

nieniu, ale dadzą radę ‒ przekonywał sam siebie. Żaden inny samolot nie był w

stanie osiągnąć tak wysokiego pułapu z wyjątkiem Foxbatów-F. Na razie w

tamtym obszarze znajdowały się jedynie dwie takie maszyny. Mapa, z wyraźnie

zaznaczoną granicą i powoli przesuwającym się na południe wzdłuż jej zygza-

kowatej linii echem samolotu wczesnego ostrzegania Tu-126, zwanego

25

„Mchem”, wykonującego rutynowy lot, zdawała się potwierdzać jego opty-

mizm.

Na chwilę, kiedy dwa Foxbaty wyskoczyły z szyku, mijając z prędkością 1,5

Ma samotnego Firefoxa, przedstawiająca je pojedyncza plamka świetlna zamie-

niła się w gwiazdę podwójną. Lecz po chwili iskierki światła ponownie zlały się

w jeden biały punkt.

Samoloty wznosiły się w jego kierunku, po czym minęły go i znalazły się

ponad nim. Nie zwolnił jednak żadnego z pozostałych pocisków Anab, wisiały

nadal po jednym pod każdym ze skrzydeł; siłą woli powstrzymywał się przed

wyraźnym sformułowaniem w myślach rozkazu odpalenia rakiet. Dwa Foxbaty

złamały szyk, wyprysnęły w przeciwnych kierunkach, po czym wyłoniły się z

purpurowego błękitu i poleciały w dół ku odległemu globowi niczym dwie zmę-

czone lotki od badmintona. W końcu wyrównały lot i zaczęły znów nabierać

wysokości niemal dotykając się skrzydłami, jak gdyby trzymały się za ręce.

Celowały w niego jak oszczepy. Czas kontaktu: cztery sekundy. Znacznie zre-

dukowały prędkość; wyglądało na to, że doradzono im nadzwyczajną ostroż-

ność. Myśli Ganta ponownie skierowały się ku dwóm pozostałym pociskom

typu powietrze-powietrze. Dwa Migi, oba unowocześnione Foxbaty-F. Dwa

pociski. Paliwo ‒ stan krytyczny.

W odróżnieniu od tamtych nie miał paliwa ani na to żeby walczyć, ani żeby

uciekać. Musiał czekać, podobnie jak dwaj rosyjscy piloci, którzy ‒ domyślał

się ‒ oczekiwali na rozkazy.

Samoloty zatańczyły, jeden z jego lewej, drugi z prawej burty, niczym korki

na powierzchni niewidzialnej wody, nieco ponad nim, na pułapie 38000 me-

trów, po czym zastygły, podobnie jak on, niemalże podwieszone pod znajdującą

się w górze purpurowo-czarną opoką. Na ekranie stanowiły jeden jaskrawy

punkt, podczas gdy w pobliżu jego krawędzi wciąż poruszało się w ślimaczym

tempie radarowe echo powolnego samolotu AWACS, patrolującego granicę

radziecko-fińską. Odkrył jego obecność już podczas wznoszenia i wówczas

uśmiechnął się tylko, uspokojony świadomością, że jest dla tamtego całkowicie

niewidoczny. Ale teraz radary mogły widzieć dwa Foxbaty. Jego pozycja była

znana. Wszystkim.

Strach minął szybko; zaskoczyło go, a jednocześnie uradowało, że ogarnął

go na tak krótko. Pogodził się ze swoją rolą. Musiał czekać, aż tamci zaatakują.

37 200 metrów. Rozpoczął już swój powolny ślizg na północny zachód, ale w

26

tej sytuacji raczej nie miał szans kontynuować go w spokoju. Zacisnął dłoń na

dźwigniach sterowania silnikiem, nie przesunął ich jednak ani w przód, ani w

tył. Powoli, jakby bardzo zmęczony, Firefox zniżał lot.

Rozejrzał się na boki. Dwa Foxbaty ostrożnie zbliżały się do niego. Każdy z

pilotów widział go dokładnie przez szyby kabiny. Musieli już zauważyć, że

dysponuje tylko dwiema rakietami. Na pewno wiedzieli także o wycieku paliwa

i domyślali się powodów, dla których wspiął się na tak wysoki pułap. Musieli

być pewni siebie. Domyślał się, że rozkazy i meldunki krzyżujące się w słu-

chawkach ich hełmofonów tworzyły nieustanną kakofonię. Już niedługo. Gant

uaktywnił system uzbrojenia, włączył obwody sterowania rakietami, skalkulo-

wał czas, jakim w przybliżeniu dysponował. Zdawał sobie sprawę, że będzie

musiał do końca wykorzystać silniki, zużyć resztki paliwa, jeśli chciał umknąć

Foxbatom.

Myśliwiec z prawej, znajdujący się od niego nie dalej jak dwieście metrów,

był wyraźnie widoczny w promieniach słońca. Gant czekał, pocąc się coraz

obficiej, lecz jego myśli pozostały chłodne i klarowne.

Foxbat przechylił się i zaczął powoli zbliżać do niego. Serie z działka prze-

leciały daleko przed dziobem, a rosyjski pilot położył się na skrzydło i zaczął

ześlizgiwać w dół, ginąc poniżej krawędzi burty i znikając z pola widzenia.

Szybko pochylił Firefoxa w lewy skręt...

Na końcach skrzydeł pojawiły się płomyki z wylotów luf. Foxbat z profilu,

gwałtowny obrót nieba nad głową, uchwycony w mgnieniu oka zarys lecącego z

lewej Foxbata, utrzymującego nadal ten sam kurs. Zanurkował pod nim i szybko

wyrównywał lot, spoglądając na ekran radaru. Dwa punkciki. Zerknął w luster-

ko, potem na ekran radaru, na niebo ponad głową ‒ lusterko, radar, niebo...

Tańczące korki. Kiedy wrócił na kurs, znowu znalazły się po obu jego bo-

kach. Odległa plamka Tupolewa AWACS na krawędzi ekranu, daleko w przo-

dzie.

Spojrzał w lewo, potem w prawo. Dostrzegał sylwetki pilotów. Przyglądał

się im, podobnie jak oni jemu. Zrozumiał ich zamiary. Musiał uchylić się przed

serią z działka, ale nie zszedł w dół. Udowodnił im, że obawia się opustoszenia

zbiorników w każdej chwili. Zrobił to równie dobitnie, jakby powiedział im

wprost.

Lewa burta, prawa. Lewa, prawa... Głowa Ganta obracała się to w jedną, to

w drugą stronę. Przy każdym zwrocie jego wzrok prześlizgiwał się po tablicy,

rejestrując wskazania przyrządów i wygląd ekranów, jakby stanowiły one jakieś

maleńkie, precyzyjne czujniki przymocowane do jego skóry czy też opuszków

27

palców. Czekał na jakikolwiek ruch. Wiedział, że jest bezpieczny między dwo-

ma samolotami ‒ nie mogli użyć swych rakiet typu AA-6. Znajdowali się zbyt

blisko jeden drugiego, by mieć pewność, że nie trafią się nawzajem. Mogli je

wykorzystać tylko wtedy, gdyby jeden nagle zanurkował, drugi natomiast odpa-

lił rakietę.

Ale obaj piloci utrzymywali stałą wysokość.

Już tylko 30 000 metrów. Wraz z nim ześlizgiwali się powoli w dół, dokład-

nie równolegle do jego kursu. Mógłby spróbować umknąć im, wspiąć się na

niedostępny dla nich pułap. Nie, nie mógł tego zrobić... Obliczył szybko, że nie

wystarczy mu na taki manewr paliwa. 29 000 metrów; ciągle schodzili w dół...

Wciąż razem ‒ długie, smukłe sylwetki opadające spod ciemniejącego sklepie-

nia nieba. Trzydzieści kilometrów ponad ziemią.

28 500 metrów... trzy pięćdziesiąt... trzy...

Lewy Foxbat-F zbliżał się powoli do niego, niczym ogromne zwierzę szyku-

jące się do napaści. Poszedł skosem w bok i w górę; cień samolotu padł na ka-

binę Firefoxa, legł w poprzek tablicy przyrządów. Skraj słońca wyzierał sponad

zbliżającej się maszyny.

Gant ujrzał wyraźnie przeciwsłoneczną osłonę hełmu pilota i zrozumiał sens

wykonywanych przez niego dłonią znaków. Nakazywali mu zawrócić pod

eskortą sowieckich pilotów i lądować w granicach Rosji. Zmień kurs... podążaj

za mną... ląduj ‒ głosiła sygnalizacja. Gant popatrzył na zwróconą w jego stronę

twarz pilota. Przekazał gestem znak zgody, a równocześnie całe jego ciało na-

prężyło się. Czy zwłoka nie była zbyt długa? Czy jego znak potwierdzenia wy-

glądał wiarygodnie?

Czekał.

Wreszcie Foxbat przechylił się w lewo i stopniowo zaczął zniżać lot. Gant

zauważył, że powoli przyspiesza. Drugi Foxbat nadal kurczowo trzymał się jego

prawej burty, jak gdyby w obawie przed jakąś sztuczką. Pochylił dziób

Firefoxa, idąc śladem rosyjskiego samolotu. I wtedy wydał rozkaz. Lewe skrzy-

dło podskoczyło i dostrzegł jedynie ogień z dyszy wylotowej rakiety Anab,

która wyrwała do przodu. Pognała z przerażającą szybkością śladem zniżające-

go lot Foxbata. Ciągnąca się za nią smuga przypominała naprężony ogon psa

gończego; zaczęła szukać i szybko znalazła Foxbata, będącego źródłem emisji

ciepła, po czym obrała kurs na niego. Gant wykonał gwałtowny skręt, chcąc

zejść z ewentualnej linii ognia drugiego Foxbata. Dostrzegł jeszcze, jak z silni-

ków schodzącego myśliwca wystrzelił ogień, a samolot skoczył do przodu i w

górę, wręcz stając na ogonie. Szybkość, z jaką został wykonany ten manewr

28

taktyczny, zmyliła czujniki pocisku z Firefoxa. Rakieta pomknęła dalej zygza-

kowatą linią ku ziemi. Jej zapas paliwa powinien się wyczerpać na wiele kilo-

metrów przed osiągnięciem powierzchni.

Gant ściągnął na siebie drążek sterowy, popychając jednocześnie dźwignie

gazu do przodu. Znów zaczął się wznosić. Zdradził się ostatecznie. Nie miał

teraz najmniejszych szans, aby kontynuować lot w kierunku Norwegii, licząc na

szczęśliwe zakończenie. Ale nie miał też zamiaru dać się zagonić z powrotem

do Rosji.

Foxbat zbliżał się ponownie, biała plamka powoli sunęła w kierunku środka

ekranu. Drugi Foxbat nie podjął wyzwania, trzymał się go kurczowo ‒ wykonał

dokładnie taki sam gwałtowny skręt, potem wyrównał, pojawił znów po prawej

burcie, a następnie zaczął się wspinać razem z nim. Zachowywał wyjątkową

pasywność, jak gdyby jego towarzysz, niczym małe dziecko, oddalił się tylko w

zabawie, a teraz powracał ku zadowoleniu rodzica. Z pewnością obaj piloci

dostali rozkaz nie podejmować walki, nie niszczyć go ‒ przynajmniej do czasu,

dopóki będzie posłuszny ich rozkazom i nie będzie próbował uciec.

Tańczący korek. Drugi Foxbat już zawracał, przybliżał się, ponownie zaj-

mował pozycję na jego lewym skrzydle. 35 000 metrów...

Samolot AWACS znajdował się po radzieckiej stronie granicy, od której

dzieliło ich niecałe 27 kilometrów. Gant zrozumiał, co zamierzają zrobić. Leciał

między nimi, ostrożnie, nie mając praktycznie żadnego pola manewru ‒ jak

owca między dwoma psami. Byli już prawie z powrotem w Związku Radziec-

kim. Pociągnął do siebie dźwignie gazu, wyrównał lot, po czym delikatnie

pchnął drążek do przodu, pochylając dziób Firefoxa. Niczym zwierciadlane

odbicia ‒ tyle że srebrzyste, a nie czarne ‒ dwa Foxbaty w zgodnym duecie

pochyliły dzioby, zaczynając schodzić razem z nim.

24 kilometry... do granicy...

33000 metrów... wysokości...

Foxbaty przypominały smukłe, groźne srebrzyste ryby, opadające równole-

gle do niego w głębinę. Raz jeszcze wydało mu się, że słyszy szum powietrza

omiatającego osłonę kabiny, zupełnie jakby szybował podwieszony pod lotnią.

Koniec skrzydła Foxbata z prawej burty drżał z lekka, wzmagając wrażenie

kruchości, spowolnienia czasu... bezsilności.

Pchnął Firefoxa w ciasny skręt. Z przyprawiającą o ból gwałtownością niebo

i ziemia zamieniły się miejscami. Zmniejszył ciąg. Kiedy horyzont powrócił do

normalnego położenia zauważył, że znajduje się zaledwie nieco w tyle i na

29

prawo od jednego z Foxbatów. Rozejrzał się dookoła...

Myśliwiec z lewej burty wykonał bliźniaczy manewr i także zwolnił. Do-

strzegł jego sylwetkę w lusterku wstecznym. Nadal był w potrzasku. Gdy zro-

zumiał, że wystawił się na cel, znów na chwilę ogarnął go strach. Ale rosyjski

samolot zaraz wyrównał do niego, pojawiając się znowu po prawej burcie. Pilot

pomachał mu ręką. Zupełnie jakby byli na ćwiczeniach przed pokazami lotni-

czymi.

Dziewiętnaście kilometrów.

30 000 metrów. Daleko w dole niczym gruby dywan leżała warstwa chmur;

powietrze wyraźnie przyjmowało niebieski odcień. Osiemnaście i pół kilometra

do celu. Samolot AWACS wciąż niestrudzenie wykonywał swój patrol, a jego

echo przesuwało się powoli po ekranie radaru. Nie pojawiło się jednak żadne

inne echo, chociaż Gant zdawał sobie sprawę, że wszystkie przygraniczne eska-

dry czekają tylko na rozkaz, żeby wzbić się w powietrze. W kilka minut po

starcie dotarłyby do jego pozycji, a tu już otoczyłyby go niczym rój much, tło-

cząc się z każdej strony.

Lewy Foxbat pochylił się nieco, zmniejszając dzielący ich dystans, a jego

cień ponownie padł na kabinę Firefoxa. Gant spoglądał, jak tamten zajmuje

pozycję dokładnie ponad nim, nie wyżej jak trzydzieści metrów nad jego głową.

Kiedy zniżył nieco lot, Foxbat jeszcze bardziej zwiększył kąt schodzenia ku

ziemi, naciskając na niego tak nachalnie, jakby zamienił się w żelazko do pra-

sowania. Chcąc nie chcąc, Gant także musiał zwiększyć kąt opadania, klnąc z

bezsilności.

Wspaniale. Znakomici piloci. Dysponujący ośmioma pociskami typu AA-6.

Czternaście i pół kilometra ‒ 24 000 metrów.

Trzy samoloty ześlizgiwały się ku ziemi... mijały sekundy... 21 500 me-

trów... mijały sekundy... jedenaście kilometrów...

Wspaniale. Za tą akcją, za padającymi rozkazami musiał kryć się nieprze-

ciętny intelekt ‒ pomyślał. Cisza panująca w kabinie dodatkowo napierała na

niego, podobnie jak czynił to wiszący nad nim rosyjski samolot. UHF...

Włączył odbiornik. Zawahał się jeszcze przez chwilę, wreszcie wdusił przy-

cisk automatycznego wyszukiwania fali. Czerwony ognik zamigotał, zamrugał,

by w końcu po odnalezieniu fali nośnej zapłonąć na stałe.

W słuchawce szczeknął jakiś głos mówiący po rosyjsku. Gant włączył au-

tomatyczne dostrajanie. Mówił jeden z pilotów Foxbatów, potwierdzając odbiór

instrukcji. Gant uśmiechnął się. Porozumiewali się na jednym z najściślej

30

tajnych taktycznych kanałów łączności o zmiennych częstotliwościach, jakich

używała armia radziecka. Czerwony punkcik migotał lekko w rytm zmian czę-

stotliwości fali, jakieś dwa czy trzy razy na sekundę. Ale odbierany przez niego

sygnał był stabilny.

‒ Ściągnijcie go na dół ‒ usłyszał głos człowieka, który z Biljarska kontro-

lował całą sytuację. ‒ Sprowadźcie go jak najszybciej na ziemię.

Padło potwierdzenie przyjęcia rozkazu. Gant uniósł wzrok na wiszącego po-

nad nim Foxbata, którego dziób jeszcze bardziej opadł w dół, a pilot precyzyjnie

dostosowywał szybkość do prędkości Firefoxa. Bezwolnie zwiększył kąt opada-

nia samolotu, zachowując bezpieczną odległość między dwoma maszynami.

Nagle rosyjski myśliwiec zaczął zsuwać się powoli w bok, jak gdyby zdmuchi-

wany powiewem wiatru, po czym gwałtownie zbliżać ku niemu. W tym samym

momencie w jego słuchawkach rozbrzmiały szybkie głosy obu pilotów

Foxbatów. Maszyna z prawej strony zaczęła sunąć nieco w górę i skosem w

jego stronę, pochylając się lekko. Wreszcie także zaczęła naciskać na niego z

góry, jak gdyby rozrzedzone powietrze nie mogło utrzymać jej ciężaru.

Oba rosyjskie myśliwce zbliżały się powoli, nieubłaganie, ku szczytom jego

skrzydeł, jakby z zamiarem oderwania mu ich. Pomachał lekko skrzydłami,

chcąc w ten sposób odpędzić intruzów, odegnać niczym natrętne muchy. W

słuchawkach znowu rozległy się głosy, ale większość wypowiadanych szybko

rosyjskich słów była na tyle zniekształcona, że nie rozumiał ich. Mieli widocz-

nie zamiar wyprowadzić go z równowagi.

Sześć i pół kilometra ‒ 18 500 metrów...

Po chwili na tej samej częstotliwości usłyszał polecenie:

‒ Rozkazać start wyznaczonych eskadr!

Od zachodnich krańców Półwyspu Kolskiego, gdzie stacjonowały najnow-

sze przechwytujące Migi, dzieliło ich zaledwie kilka minut lotu z maksymalną

prędkością. A mieli przecież tyle paliwa, że mogli je trwonić do woli, wręcz

marnotrawić.

Jego czas dobiegał końca, kurczył się także bezpieczny dystans. Trzy kilo-

metry. Oto znajdował się już niemal wprost nad granicą, w Rosji.

Dwa Foxbaty napierały na niego z góry. Wysokość: 15 000 metrów. Lot

wszystkich trzech samolotów można już było śmiało nazwać nurkowym. Dwaj

rosyjscy piloci sprowadzali go w dół i spychali na wschód, poprzez gęstniejącą

atmosferę, w kierunku leżącej poniżej warstwy chmur.

31

Nurkować...

Gant odepchnął drążek do przodu i pchnął dźwignie gazu prawie do zapadki

przegrzewania. Firefox z rykiem silników Tumańskiego skoczył w stronę war-

stwy chmur. Dostrzegł, że oba Foxbaty przyspieszają, starając się zmniejszyć

powstałą nagle lukę. Wysunął hamulce aerodynamiczne, wprowadzając trzęsący

się samolot w ciasną beczkę i gwałtownie zmieniając kierunek lotu. Jednocze-

śnie zszedł z linii ognia siedzących mu na ogonie Foxbatów i powiększył dzie-

lący go od nich dystans. Wychodząc z zawrotu schował hamulce i zmniejszył

nieco ciąg. W lusterku wstecznym błysnęły na chwilę i zaraz zniknęły dwie

porzucone gwiazdki. Biała plamka na ekranie radaru zaczęła oddalać się od

niego. Srebrzysty ogon kropelek rozproszył się za nim w wyraźną mgiełkę.

Biała kropka na ekranie zatrzymała się, zmieniła kurs, powtarzając wykonany

przez niego manewr, po czym zaczęła pełznąć z powrotem w kierunku środka

ekranu. W słuchawkach rozbrzmiał gwar głosów Rosjan, zarówno pilotów, jak i

dowódców z Biljarska.

Ponownie wysunął hamulce aerodynamiczne, gwałtownie zmniejszając

prędkość, potem znów wszedł w beczkę i wykonał zwrot, schował hamulce i

zwiększył ciąg. Raz jeszcze dwa Foxbaty zostały daleko w tyle i z boku za jego

ogonem. Czuł, jak skafander opinający całe ciało próbuje niwelować skutki

gwałtownych przeciążeń. Leciał teraz prosto na zachód, w poprzek neutralnej

Finlandii, w stronę Norwegii. Nie miał pojęcia, jaki dystans mógł jeszcze prze-

być z opróżnianymi szybko zbiornikami. Nie wiedział, jak wiele paliwa zosta-

wia za sobą w postaci strumyka połyskujących diamentowo kropelek. Ale każda

odległość, na jaką mógł oddalić Firefoxa od granicy rosyjskiej, była dobra,

pożądana i niezbędna.

Foxbaty zmieniły kurs i znów zbliżały się do niego. Hamulce aerodyna-

miczne, beczka, zawrót, schować hamulce, zwiększyć ciąg. Raz jeszcze zawi-

rował niczym opadający skrzydlaty strączek klonu.

9000 metrów... 7500... 6000... 5500... skala wysokościomierza przesuwała

się szybko. Biała kropka, przedstawiająca sztywną formację dwóch Foxbatów,

utrzymywała się niezmiennie w dolnej połowie ekranu. Jakieś półtora kilometra

za nim...

4300 metrów. Słońce zniknęło i nagle oślepł, zanurzając się w wielkiej sza-

rej chmurze, którą pęd samolotu rozrywał na strzępy ‒ na tyle jednak grubej, by

przesłonić światło. 3000 metrów...

Dwa i pół tysiąca, dwa, tysiąc osiemset...

Wysunął hamulce aerodynamiczne i ściągnął na siebie drążek. Firefox za-

czął wyrównywać lot.

32

Tysiąc dwieście metrów... dziewięćset... osiemset... siedemset pięćdziesiąt.

Biała plamka rozdzieliła się na dwa małe punkciki, sunące w kierunku środka

ekranu. W słuchawkach krzyżowały się głosy. Z Biljarska padł rozkaz, by

wszystkie eskadry przygraniczne z maksymalną prędkością zdążały do punktu,

gdzie po raz ostatni miał miejsce kontakt wizualny, zanim Firefox nie wszedł w

chmury.

Chmury, chmury...

Sygnalizator zbliżeniowy znów odezwał się urywanym piskiem, kiedy dwa

Foxbaty podeszły bliżej.

450 metrów. Na moment ujrzał ponurą, ośnieżoną krainę, z horyzontem za-

mkniętym pasmem niewysokich białych wzgórz oraz monotonnym szarym

niebem powyżej. Ściągnął drążek do tyłu, z powrotem zanurzając Firefoxa w

chmurach. Świat skurczył się nagle, spowijając ciasno kabinę strzępiastymi

obłokami. Zwolnił prawie do prędkości przeciągnięcia, czując jak poziom adre-

naliny, napięcie nerwów, strach i wydzielanie potu zmieniają się w rytm podej-

mowanych decyzji. Dyszał ciężko i szybko, aż przysłona hełmu zaczęła okry-

wać się rosą. Nad brwiami wisiały ciężkie krople potu. Dwa białe punkty przy-

spieszyły swój marsz w kierunku centrum ekranu. Poruszały się na ślepo, lecz z

zadziwiającą pewnością siebie. Musiały go minąć w odległości mniej więcej

kilometra, na prawo od jego obecnego kursu. Na krawędzi ekranu pojawiły się

inne, nowe punkciki, przypominające kibiców wdzierających się na boisko

piłkarskie. Zaprogramował stałe wyświetlanie odległości dzielącej go od zbliża-

jących się eskadr. Po chwili zmienił instrukcje na wyświetlanie czasu kontaktu z

celem. Ekranik komputera pokazał dwie minuty i siedem koma cztery sekundy.

Odległość między Foxbatami zaczęła się szybko zwiększać i Gant zrozumiał, że

jeden z nich wznosił się ponad pułap chmur; obrali taktykę zmierzającą do od-

nowienia kontaktu wizualnego, gdyby nagle zaczął nabierać wysokości. Wy-

skoczyłby z chmur wprost w oślepiające światło słoneczne, wchodząc w zasięg

rażenia tamtego. Uśmiechnął się.

Pochylił Firefoxa, kierując go na kurs zbliżeniowy w stronę drugiego

Foxbata, kontynuującego poziomy lot w warstwie chmur. Uzbroił swój ostatni

pocisk Anab i czekał. Skasował wskazania komputera, wprowadzając stałe

wyświetlanie odległości od Foxbata. Dystans do celu ‒ 3600 metrów, 3100,

2700... Sięgnął do konsoli z lewej strony i włączył system sterowania myślowe-

go.

Musiał trafić. Wybrać najdogodniejszy moment. Rakiety Anab, załadowane

do pustych wyrzutni przez załogę łodzi podwodnej na polu lodowym, nie były

33

zaopatrzone w system sterowania połączony z jego układem myślowego kiero-

wania pociskiem. Były to starsze modele, pochodzące z Foxbata przechwycone-

go w Syrii. Musiał polegać wyłącznie na własnym wyczuciu, na doborze wła-

ściwego momentu. Po odpaleniu nie miał już żadnego wpływu na tor rakiety.

1400 metrów... 1300, 1150, 1000, 900... 800, ognia. Precyzyjnie sformuło-

wał polecenie myślowe, po rosyjsku, i poczuł, jak Anab oderwał się od skrzydła

i runął do przodu. W chmurze zabłysła pomarańczowa łuna, lecz zaraz zniknęła.

Wpatrywał się w ekran, gdzie jaśniejący w podczerwieni wylot gazów spalino-

wych pocisku szybko pokonywał niewielki dystans dzielący go od Foxbata.

Rosyjski myśliwiec, ślepy w warstwie chmur, obniżał nadal swój lot niczym

biały meteoryt. Ekran jego radaru nie powinien nic pokazywać.

Nagle biała kropka gwałtownie zmieniła kurs. W słuchawkach pilota musiał

rozbrzmieć alarm zbliżeniowy. Pomarańczowa plamka również skręciła, zbliża-

ła się po przekątnej... Biała kropka wyraźnie przyspieszyła, znów zmieniła kurs,

zaczęła nurkować zakosami. Pomarańczowy ognik, niczym wierny pies, gonił

za nią, przyspieszał, łowiąc fale radaru i inną elektromagnetyczną emisję z

Foxbata, z każdą sekundą zbliżając się do niego. Lawirował śladem białej

gwiazdki, wciąż bliżej i bliżej...

Na ekranie pojawił się krótki rozbłysk, a po chwili zostały na nim jedynie

biała kropka drugiego Foxbata lecącego ponad chmurami, powoli przesuwające

się echo samolotu AWACS oraz jeszcze bardziej odległe, na samej krawędzi

ekranu, radarowe ślady stada przechwytywaczy. Gant pochylił Firefoxa i zwięk-

szył ciąg, kierując samolot na nowy kurs, wiodący prosto na zachód. Wysokość:

920 metrów. Szybkość: 500 kilometrów na godzinę. Paliwa brak.

Gromada białych punkcików pędziła w stronę środka ekranu radaru, w kie-

runku zanikającego szybko echa, które jeszcze chwilę wcześniej znaczyło pozy-

cję samolotu oraz żywego człowieka. Chmury przesuwały się dokoła niego,

teraz już wyraźnie cieńsze, rozdzielające się na pasma.

Spiął się cały przed pierwszym kontaktem wizualnym po wyjściu z warstwy

chmur.

Na północ od Leicester samochód ministerialny skręcił z autostrady M1, by

drogą A46, przez Newark i Lincoln, dotrzeć do Scampton w porze lunchu. Prze-

cinał płaski krajobraz pod zaciągniętym ciężkimi chmurami niebem. Minął

34

trzy miodowej barwy wieże katedry w Lincoln, górujące nad czerwonymi da-

chami miasta, i wkrótce znalazł się na wąskiej drodze, wiodącej między zbitymi

z rozsychających się żerdzi ogrodzeniami, ku bramie wjazdowej do jednostki

RAF.

Kenneth Aubrey przez całą drogę wylewał z siebie potok słów, podekscyto-

wany jak dziecko wyjeżdżające na wakacje. Obu Amerykanom, Buckholzowi i

Curtinowi, owa niezgłębiona, niewyczerpana radość z sukcesu operacji „Fire-

fox” wydawała się nieco męcząca. Wartownicy sprawdzili ich przepustki, po

czym skierowali wprost do budynku dowództwa jednostki.

Pułkownik lotnictwa Bradnum już czekał na schodach głównego budynku

administracji, dwupiętrowego gmachu z czerwonej cegły, i szybkim krokiem

ruszył w kierunku samochodu, nim ten zdążył zatrzymać się na dobre.

Aubrey dosłownie wyskoczył z tylnego siedzenia, żeby uścisnąć dłoń Brad-

numa, a uśmiech na jego twarzy zmienił się w coś graniczącego z wulgarnym

wyszczerzeniem zębów. Surowe rysy twarzy Bradnuma rozjaśniły się nieco w

odpowiedzi. A więc wszystko było w porządku. Wszystko w porządku.

‒ No i co, pułkowniku? ‒ filuternie zapytał Aubrey. Buckholz i Curtin wy-

siadali z samochodu zdecydowanie mniej energicznie i z większym dostojeń-

stwem, choć na ich twarzach malowało się nie mniej radosne wyczekiwanie.

‒ Teraz jest już chyba bezpieczny ‒ odparł Bradnum.

Aubrey popatrzył na zegarek.

‒ Samolot British Airways startuje ze Sztokholmu za trzydzieści minut.

Mam nadzieję, że Gant zjawi się tam o czasie, prawda, Charles? ‒ zwrócił się do

Buckholza, który najpierw wzruszył ramionami, ale zaraz przytaknął ruchem

głowy. ‒ Och, proszę mi wybaczyć, pułkowniku. To jest Charles Buckholz z

CIA oraz kapitan Eugene Curtin z Biura Szefa Sztabu Marynarki Wojennej

Stanów Zjednoczonych... ‒ Wymieniono uściski dłoni. Kiedy formalności do-

biegły końca, ponownie odezwał się Aubrey:

‒ Powiedziałeś, że teraz jest już chyba bezpieczny. Dlaczego: chyba?

Czyżby coś się stało?

Twarz Bradnuma sposępniała.

‒ Nimrod, na wasz rozkaz, śledził wybraną dla Ganta trasę przelotu...

‒ Tak, tak ‒ rzucił niecierpliwie Aubrey. ‒ I co?

‒ Jeszcze parę minut temu nie było w tamtym obszarze nic, z wyjątkiem

35

rosyjskiego samolotu AWACS po sowieckiej stronie granicy z Finlandią.

‒ A teraz...?

‒ Teraz pojawiły się dwa przechwytujące Foxbaty, odebraliśmy mnóstwo

zaszyfrowanych informacji przesyłanych drogą radiową, i... ‒ Bradnum wzru-

szył ramionami. Jego uśmiech, odzwierciedlający wykrzywienie twarzy Au-

breya, był zupełnie nieusprawiedliwiony, kłócił się z przekazywanymi wiado-

mościami. ‒ Eastoe z Nimroda utrzymuje, że oba samoloty wznosiły się bardzo

szybko, jak gdyby...

‒ Kursem przechwytującym?

‒ Były na tyle blisko, że mogły dostrzec Firefoxa. Tak twierdzi Eastoe.

‒ Dlaczego nas nie poinformowano? ‒ wtrącił grobowym głosem Buck-

holz.

‒ To wydarzyło się zaledwie kilka minut temu.

‒ A od tamtej pory?

‒ Eastoe donosił o częstym manewrowaniu...

Aubrey odwrócił się twarzą na południe, w stronę pokrytych rosą pasów

startowych. W odda^, za hangarami i innymi budynkami, za masztami i szere-

gami słupków perymetrycznych, zbłąkany promień słońca oświetlił wieże kate-

dry w Lincoln, zbudowane z żółtego wapienia. Po chwili zgasł, kryjąc się za

dryfującymi powoli chmurami, a wieże ponownie wtopiły się w mgiełkę na

horyzoncie. Obrócił się z powrotem w stronę Bradnuma.

Ryk startującego myśliwca RAF, Vulcana, wdarł się w pełną napięcia ciszę,

niczym kpiący z nich, niepotrzebny intruz.

‒ Znam Eastoego. Jakie są jego przypuszczenia? ‒ zapytał cicho Aubrey. ‒

Powinien zinterpretować te obserwacje i przedstawić wnioski bez dodatkowych

poleceń.

Bradnum skinął głową.

‒ Foxbaty utrzymywały ścisłą formację i bardzo powoli obniżały lot przez

jakieś dwie minuty. Sądzi, że Firefox znajduje się z nimi. Cała akcja wygląda na

zbyt przemyślaną, by jej powodem mogło być coś innego.

Aubrey strzelił palcami, chcąc w ten nieadekwatny sposób dać upust swej

wściekłości i determinacji.

‒ Musimy porozmawiać z Eastoem ‒ zwrócił się do Buckholza. ‒ Natych-

miast. Z waszej Centrali Operacyjnej, pułkowniku. Proszę nas zaprowadzić.

36

Kątem oka złowił jeszcze kolejny promień słońca, który jakby ostrzegawczo

padł na odległe wieże katedry. Aubreya przeszył dreszcz wywołany chłodnym

wiatrem.

‒ Co teraz? Co teraz? ‒ dopytywał się sekretarz generalny. Tu-144 leciał

na wysokości 15000 metrów, mając za sobą już ponad 150 kilometrów drogi z

Biljarska do Moskwy.

Władimirow opierał się ciężko o krawędź stołu mapowego, utkwiwszy

wzrok w czarnych włoskach porastających zaciśnięte w pięści dłonie radziec-

kiego przywódcy, wsparte po przeciwnej stronie stołu. Były wśród nich również

siwe włosy.

Raport pilota drugiego Foxbata potwierdzał, że kontakt wizualny z Fire-

foxem został utracony. Gant ukrywał się gdzieś pośród warstwy chmur o grubo-

ści trzech i pół do czterech kilometrów. Leciał na małym ciągu silników, co

znacznie utrudniało ustalenie jego kursu za pomocą szperaczy podczerwieni, a

niemal całkowicie wykluczało wykrycie i skuteczny atak. A właśnie tylko atak

mógł być następnym rozkazem. Władimirow zdawał sobie z tego sprawę. Dla

niego gra była już skończona. Zwiedziony wyjątkową pasywnością Amerykani-

na oraz sukcesem obu pilotów Foxbatów, z fatalnym skutkiem opóźnił rozkaz

startu eskadr przygranicznych z Półwyspu Kolskiego. Teraz znowu błądził po

omacku, systemy antyradarowe Firefoxa skutecznie ukrywały go przed ich

oczyma. Ani drugi Foxbat, ani też Tupolew AWACS „Mech” nie były w stanie

określić jego pozycji.

Najbliższa przyszłość Władimirowa zdawała się coraz trudniejsza do prze-

widzenia. Jego duma została zraniona. Po raz kolejny zgubił Amerykanina i

tego właśnie nie mógł sobie darować. Wściekłość pozostałych mężczyzn nie

interesowała go ani trochę.

W końcu uniósł wzrok na radzieckiego przywódcę. Twarz tamtego wydawa-

ła się aż ciemna od normalnej dla niego wściekłości i charakteryzującej go nie-

ustępliwości. Groźba. Twarz tyrana. A przecież ten głupiec nie miał żadnych

własnych pomysłów... nie miał żadnej koncepcji...!

Skupione punkty świetlne, przedstawiające rozrzucone myśliwce przechwy-

tujące, głównie Migi-25 oraz szturmowce o zmiennej geometrii skrzydeł, Migi-

27, przesuwały się gromadnie na tle jaskrawej mapy w kierunku granicy fiń-

skiej. Inna grupa światełek pędziła w kierunku południowo-wschodnim z miej-

sca koncentracji leżącego na zachód od Przylądka Północnego. Ale dla nich

czas kontaktu nadal przekraczał sześć minut. Tupolew AWACS zmienił kurs i

37

chociaż był to jedynie nic nie znaczący manewr, teraz patrolował tylko stukilo-

metrowy odcinek granicy, wewnątrz którego Gant przekroczył ‒ przekroczył,

przypomniał sobie dobitnie ‒ granicę rosyjską. Pojedynczy punkcik ostatniego

Foxbata kręcił się i wirował, zahaczając na mapie ciasne koła, niczym umierają-

cy owad.

‒ W przeciągu dwóch minut będziemy dysponowali w tamtym obszarze

osiemnastoma, a nawet dwudziestoma czterema samolotami ‒ odezwał się Wła-

dimirow ponurym głosem. ‒ Kontakt wizualny zostanie ponownie nawiązany.

Sekretarz generalny parsknął, po czym wydął wargi i zacisnął mocno szczę-

ki.

‒ A co zrobicie, kiedy go zobaczą? O ile, rzecz jasna, to nastąpi ‒ odezwał

się w końcu.

‒ Ja... czekam na wasze rozkazy, towarzyszu sekretarzu generalny... ‒

oznajmił poskromiony Władimirow cichym głosem. Za plecami radzieckiego

przywódcy marszałek lotnictwa Kutuzow skinął głową, kierowany na równi

mądrością i tchórzliwością charakterystycznymi dla jego wieku. Ten dowód

uległości sprawił przykrość Władimirowowi. Andropow uśmiechał się krzywo,

kiwając nieznacznie głową w kierunku generała, co miało oznaczać uznanie dla

niespodziewanego wyczucia sytuacji i właściwej ostrożności ‒ wola przeżycia

przede wszystkim. Sekretarz generalny, w pierwszej chwili zaskoczony, szybko

złagodniał.

‒ Bardzo dobrze ‒ rzekł, pochylając się nad stołem mapowym, którego ja-

skrawe barwy rzuciły kolorowe odblaski na jego postać. Wyglądało to na paro-

diowanie fachowca, małpowanie stratega. Sekretarz generalny był komisarzem

politycznym w czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Jego życiorys ‒ nawet w

tej wygładzonej, obowiązującej obecnie, książkowej wersji ‒ sugerował, że

zabił o wiele więcej żołnierzy Armii Czerwonej niż nazistów. Nie, nie ‒ ostrzegł

sam siebie Władimirow, siłą opanowując zdradliwe drżenie dłoni. Zacząłeś to, a

więc rozegraj do końca.

‒ Bardzo dobrze ‒ powtórzył sekretarz generalny. ‒ My... zaczekamy, aż

nasze siły dotrą w ten obszar. ‒ Uniósł wzrok na Władimirowa, jakby czekając

na aprobatę, i generał skwapliwie skinął głową.

Mistrzowskie ‒ ironicznie stwierdził w duchu Władimirow. ‒ Iście mi-

strzowskie. Na głos zaś powiedział:

‒ Czas kontaktu najbliższych eskadr: jedna minuta. Rozkażcie im, żeby

skoncentrowali się na szperaczach podczerwieni, żeby przeczesywali cały ob-

szar. Gant jest niemal zupełnie bezbronny i kończy mu się paliwo. ‒ Nawet

38

jemu samemu ten optymizm wydawał się daremny. Wypadało jednak w jakiś

sposób usatysfakcjonować Andropowa i sekretarza generalnego.

Pokój wypełnił się trzaskami i popiskiwaniem towarzyszącymi rozsyłanym

rozkazom. Dowódcy eskadr lotniczych z Półwyspu Kolskiego, pilot Foxbata,

kapitan samolotu AWACS. Ekscytujący jazgot elektroniczny. Bez trudu ujrzał

to wszystko w wyobraźni. Poruszające się punkciki zamieniły się w samoloty i

ludzi, mógł wybrać najlepszą taktykę, trasy poszukiwań. Jego palce otoczyły

rejon, w którym ostatni pocisk Ganta zniszczył jednego z Foxbatów. Gdzieś

tam... Musiał znajdować się gdzieś tam...

Zniecierpliwienie sekretarza generalnego wyraźnie narastało. Bezczynność,

konieczność zrezygnowania z demonstracji siły spadły na niego niczym klątwa.

Władimirow domyślał się, że właśnie owa niemoc i bezczynność stanowiły

przyczynę wydanego przez radzieckiego przywódcę rozkazu powrotu samolotu

do Moskwy. Fizyczne usytuowanie Wojennego Centrum Dowodzenia było dla

Władimirowa sprawą bez znaczenia. Sekretarz generalny to studiował mapę, to

przenosił wzrok z jednej twarzy na drugą, to znów wsłuchiwał się w napływają-

ce meldunki. Spoglądał na czerwoną wskazówkę sekundnika największego

spośród wielu zegarów w pomieszczeniu, przesuwającą się niczym pajęcza noga

na tle białego cyferblatu. Zdawał się odmierzać czas, jaki upływał od momentu

rozpoczęcia poszukiwań Miga-31. Jedna minuta... półtorej... dwie minuty...

trzy... Władimirow starał się kontrolować wyraz twarzy, opanować złudzenie

rosnącej temperatury ciała.

Gantowi kończyło się paliwo... powinien zniżać lot ku ziemi... satelita mete-

orologiczny bez przerwy obserwował tę jedną chmurę, nie mógł przecież bez

końca latać w kółko wewnątrz jednej chmury... powinien schodzić ku ziemi,

powinien uciekać... kiedyż wreszcie nie wytrzymają nerwy Amerykanina, kiedy

wreszcie wyskoczy spod osłony chmur, przemykając ponad Finlandią jak ci-

śnięty poziomo kamień, zanim jego silniki zakrztuszą się po raz ostatni i podda-

dzą się?

Cztery minuty... cztery i pół... pięć... sześć...

Nagle:

‒ Mam go! Wyszedł z chmury! ‒ Operator wzmocnił dźwięk do tego stop-

nia, że młodzieńczy, dźwięczny głos pilota Foxbata wybił się ponad gwar panu-

jący w Centrum Dowodzenia. ‒ Idzie na wysokości zerowej z szybkością pod-

dźwiękową, jakieś siedemset pięćdziesiąt kilometrów na godzinę, nie więcej.

Schodzę w dół! ‒ A po chwili, bardziej formalnym tonem: ‒ Jakie rozkazy,

towarzyszu generale?

‒ Jego dokładna pozycja i kurs! ‒ rzucił Władimirow, po czym zwrócił się

39

do wszystkich pilotów: ‒ Poszukiwania zgodnie z danymi Miga-25. Powtarzam:

jego szybkość i wysokość...

‒ Wydajcie rozkaz ataku! ‒ huknął sekretarz generalny, spoglądając na

Władimirowa. ‒ Żadnych więcej zabaw! Żadnej strategii! Rozkażcie im znisz-

czyć Miga-31, dopóki go widzą!

Zakłócenia od powierzchni, zakłócenia od powierzchni, zakłócenia, zakłó-

cenia od powierzchni ‒ tylko to jedno tkwiło w jego myślach, kiedy Firefox

przemykał ponad ziemią na wysokości mniejszej niż trzydzieści metrów, pod-

czas gdy autopilot oraz radar ukształtowania terenu zabezpieczały samolot przed

zakopaniem się w pokrytych śniegiem pagórkach fińskiej Laponii. Niewidzial-

ny, niewidzialny ‒ powtarzał niczym modlitwę. Radarowe echa pofałdowanego

terenu powinny skryć Firefoxa przed jakimikolwiek szukającymi oczyma ‒ z

wyjątkiem Miga-25F wciąż siedzącego mu na ogonie, jakieś trzy kilometry za

nim.

Dwaj piloci, którym nie pozostało nic innego, jak znaleźć odpowiedni mo-

ment do zabójstwa; wybrać, rozpatrzyć, ocenić, zrewidować i ponownie doko-

nać wyboru właściwego momentu. Dwaj piloci ‒ jeden dysponujący czterema

pociskami AA-6, drugi tylko ogniem z działek i pustymi zbiornikami. W zasa-

dzie, on i pilot Foxbata nadal byli sami w przestrzeni ponad fińską Laponią.

Eskadry przechwytujących Migów znajdujące się wysoko nad nimi nie mogły

namierzyć żadnego z nich ‒ jego osłaniały systemy antyradarowe, natomiast

zakłócenia od powierzchni maskowały pozycję ścigającego Rosjanina. Pilot

Foxbata bez przerwy przekazywał swym kolegom przez radio strumień zmienia-

jących się danych dotyczących jego pozycji, ale wszystkie te informacje były

nieaktualne, opisywały przeszłość. Firefox skręcał, kluczył i lawirował nad

powierzchnią ziemi z szybkością 750 kilometrów na godzinę ‒ jak motyl, który

nie godził się skończyć przyszpilony w gablocie.

Dopóki jeszcze definitywnie nie skończyło mu się paliwo...

Groźba ta wisiała nad nim od tak dawna ‒ od dobrych piętnastu minut, jakie

minęły od chwili spostrzeżenia wycieku ‒ że zaczął już nie dowierzać wskaźni-

kom. A te pokazywały, że zostało mu nie więcej niż sześć minut lotu przy obec-

nej prędkości. Ponadto każdy manewr pochłaniał dodatkowe dawki paliwa,

zwiększał także ilość benzyny, jaką zostawiał za sobą w powietrzu. Ciągle nie

mógł pozbyć się ścigającego Foxbata. Rosjanin trzymał się go kurczowo. W

słuchawkach hełmu Gant słyszał nadawane z zapamiętaniem, ale i z pewnością

40

siebie meldunki. Wciąż się utrzymywał pomiędzy nimi dystans, który tamten

musiał pokonać. Odpowiedni moment do zabójstwa jeszcze nie nadszedł, ale

bezspornie musiał kiedyś nadejść.

Usłyszał ponownie ów stanowczy głos, który po raz pierwszy zwrócił się

bezpośrednio do niego po starcie z Biljarska. Radziecki sekretarz generalny.

Tym razem były to rzucane w mikrofon rozkazy, adresowane nie do niego, lecz

do wszystkich uczestników nagonki. Zabić, wyeliminować, usunąć. Zniszczyć

Miga-31. Głos sekretarza generalnego wdarł się między słowa stratega, człowie-

ka, który rozważał i kalkulował, planował i przewidywał. Hazardzisty. Czło-

wieka, którego Gant miałby szansę przechytrzyć, któremu mógłby uciec. Tam-

tym powodowała duma, pewność siebie, wiara w zwycięstwo. W tym właśnie

tkwiło potencjalne źródło błędu, możliwość otwarcia niewłaściwych drzwi,

choćby tylko na krótko, ale stwarzająca szansę dla Ganta. Przeciwnie, głos ra-

dzieckiego przywódcy znamionował wyłącznie potęgę, akceptującą jedynie

pewniki. Życzył sobie zakończyć tę grę. Teraz.

Pofałdowany krajobraz pędził na niego w szaleńczym tempie. Wzgórza, pa-

górki, granie, grzbiety. Jezioro Inari, święte jezioro Lapończyków, ukazało mu

się jako migające obrazy spiętrzonych bloków lodu, rozległych pól lodowych,

zalesionych i ośnieżonych samotnych wysepek oraz pojawiających się od czasu

do czasu i znikających szybko światełek zabudowań. Teren stawał się coraz

silniej pofałdowany, pocięty, jakby chciał oszukać prowadzący go radar, a jego

samego zbić z tropu. Firefox zadarł dziób i skoczył w górę, a następnie zanur-

kował, przeskakując nad ośnieżonym pasmem wzgórz.

Żołądek podjechał Gantowi do gardła, a nieustanny nacisk elastycznego ska-

fandra ciśnieniowego na jego ciało zelżał na krótko. Za Firefoxem, z koron

drzew omiatanych strumieniem gazów wylotowych podnosiły się chmury szyb-

ko topniejącego śniegu. W lusterku wstecznym nie widział nic, domyślał się

jednak, że myśliwiec wciąż leci jego śladem. Czekał na właściwy moment, by

odpalić jeden z czterech pocisków AA-6. Foxbat mógł być uzbrojony w dwie

rakiety sterowane czujnikami podczerwieni i dwie naprowadzane radarem. Sil-

niki pocisków potrafiły nadać im szybkość znacznie przekraczającą 3 Ma, a tyle

wynosiła maksymalna prędkość Miga-25. Gant był świadom, że z pełnymi

zbiornikami mógłby umknąć ścigającym go rakietom, ale nie w tej sytuacji.

Musiał czekać. Zasięg pocisków był nie większy niż dwadzieścia kilometrów.

Natomiast ścigający go Rosjanin, co wyraźnie pokazywał ogonowy czujnik

radarowy, znajdował się nie dalej jak trzy kilometry za nim.

41

Gant leciał na północny zachód, w kierunku najbliższego odcinka granicy

norweskiej.

Czekał...

Tylko tyle mógł robić. Silniki Tumańskiego nadal huczały tak samo, ale le-

cąc na tej wysokości marnotrawił ostatnie krople paliwa...

Czekał...

Dwa wydłużone zamarznięte jeziora o gładkiej powierzchni, pas ośnieżone-

go lasu, wąska dolina skutej lodem rzeki. Po obu stronach samolotu, ze stro-

mych, jakby uciętych nożem zboczy wąwozu wzlatywały w górę i opadały za

nim tumany śniegu. Spojrzał na ekran radaru ogonowego. Leciał po linii prostej,

nadarzał się moment spokoju pośród gwałtownych zmian kursu, wymuszanych

przez ukształtowanie powierzchni.

Właściwy moment...?

Echo ścigającego go Foxbata, który właśnie wskoczył w wąwóz, rozdwoiło

się nagle. We wstecznym lusterku nie było nic widać poza wirującymi kłębami

śniegu. Stamtąd miała wypaść...

Pocisk AA-6 wystrzelił w kierunku środka jego ekranu, tropem gorących

gazów spalinowych. Jedna dziesiąta sekundy, jedna piąta, ćwierć... Dłonie

Ganta wciąż spoczywały na dźwigniach sterowania silnikami. Prawy kciuk

zdążył już aktywować blok zasłony ogonowej. Lewa dłoń szarpnęła dźwignie.

Pocisk pędził jak obłąkany, niczym jadowity owad, poruszając się z prędkością

przekraczającą chyba 4 Ma. Zawahał się... siedem dziesiątych sekundy...

osiem... dziewięć...

Odpalił zasłonę ogonową. Kula ognia zapłonęła niemal natychmiast, zmie-

niając śnieżne kłębowisko w oślepiająco jaskrawą, porwaną kurtynę. Nagle

rozbłysnęła jeszcze intensywniej. Poczuł, jak fala uderzeniowa eksplozji dosię-

gnęła samolotu, wprawiając w drżenie cały kadłub. Szczęknął zębami. Na ekra-

nie radaru znowu widniał jedynie ścigający go Foxbat, który odskoczył nagle w

lewo omijając miejsce wybuchu, po czym wrócił na kurs wiodący środkiem

wąskiej doliny. Także zaczął przyspieszać. Był już 1400 metrów za nim i wciąż

się zbliżał.

Pasmo wzgórz zamykające wąwóz. Bez zastanowienia Gant wyłączył auto-

pilota i radar śledzący ukształtowanie terenu. Pochylił Firefoxa w prawo,

zmniejszając jednocześnie ciąg. Pościgowy Foxbat skręcił w lewo, sunąc

wzdłuż wydłużonego, białego, wypiętrzonego łagodnym łukiem, niczym grzbiet

wieloryba, pasma. Gant zrozumiał, że Rosjanin popełnił błąd. Chciał wyskoczyć

zza grzbietu tuż za ogonem Firefoxa ‒ odsłoniętym, wystawionym na cel dla

ognia z działka lub kolejnego pocisku. Chociaż, gdyby Gant nie zredukował

42

szybkości... Zyskał chwilę na zebranie myśli, był osłonięty przed Foxbatem.

Dostrzegł nagle, że znalazł się u krańca doliny. Musiał przeskoczyć ponad jej

krawędzią, wystawiając bok Firefoxa na atak. To on popełnił błąd a nie Rosja-

nin. Pasmo wzgórz oszukało go. Zbocze zamykające dolinę zbliżało się błyska-

wicznie. Ściągnął na siebie drążek, znów pocąc się obficie ze strachu.

Foxbat wynurzył się znad krawędzi doliny o ułamek sekundy wcześniej.

Widocznie tamtego pilota również zaskoczył widok podnoszącego się stoku, a

leciał z szybkością o kilkadziesiąt kilometrów na godzinę większą niż Firefox.

I oto miał go przed sobą. Choćby tylko na moment, ale przed sobą...!

Gant gwałtownie przechylił samolot, zwiększył ciąg, po czym nacisnął

spust. Foxbat, uchwycony niczym akrobata w trakcie skoku, jak gdyby znieru-

chomiał, zawisł w powietrzu. Gant, kierując dziób ku srebrzystej sylwetce,

ciągle naciskał spust. Pociski z działka trafiły tamtego ukosem przez kabinę i

wzdłuż kadłuba, w stronę ogona.

Gant prześliznął się pod nim, a smuga spalin z nabierającego szybko wyso-

kości samolotu omiotła Firefoxa. Wchodząc w ciasny nawrót, żeby ponowić

atak, dostrzegł drobną eksplozję ‒ osłona lewego silnika Foxbata rozleciała się

na kawałki. Myśliwiec zakołysał się, zachwiał, ale wznosił dalej. Gant poszedł

w górę jego śladem i dopędził, kiedy tamten dotarł do wierzchołka łatwego już

do przewidzenia, opadającego parabolą toru. Poprzez potrzaskaną i spękaną

osłonę kabiny dostrzegł martwego pilota. Samolot zaczął opuszczać dziób, chy-

lić go ku ziemi...

Foxbat osiągnął pułap 1500 metrów i zaczął opadać równie wolno i równie

bezsilnie jak uschnięty liść. Gant spojrzał na ekran radaru. Białe kropki poszu-

kujących go Migów były rozrzucone jak okruchy na stole po posiłku prostaka. Z

lewego silnika Foxbata strzelały jęzory ognia. Za kilka sekund maszyna mogła

eksplodować...

A Firefox mógłby eksplodować razem z nią...

Uśmiechnął się. Oto miał szansę zniknąć. Foxbat spadał w kierunku zbocza

wzgórza, gdzie niechybnie miał się zagrzebać w głębokim śniegu. Zaczął scho-

dzić w dół jego śladem. Sekunda do upadku. Płonął jak pochodnia. Gant odpalił

zasłonę ogonową, a ta rozbłysła, zapalając się jaskrawą plamą na podczerwo-

nym ekranie. Po chwili zajaśniał drugi ognik, oznaczający eksplozję Foxbata u

stóp wzgórza w dole, zlewając się z poprzednim.

Dwie ogniste kule w bliskim sąsiedztwie. Dwa trupy.

Ciszę w kabinie zakłócał jedynie gwar rosyjskich głosów rozbrzmiewających

43

w słuchawkach, które ‒ zarówno z Biljarska, jak i ze strony eskadr poszukiwa-

czy ‒ próbowały nawiązać kontakt z martwym pilotem Foxbata. Wyłączył od-

biornik UHF. Zapanowała kompletna cisza.

Jezu...

Stało się. Nagła świadomość coraz wolniejszego lotu Firefoxa ‒ czego od

tak dawna się obawiał. Strzałka obrotomierza gwałtownie opadała. W słuchaw-

kach słyszał trzaski strzelających na próżno autozapalników. Wysokość: 1200

metrów. Paliwa brak...

Spojrzał na ośnieżony krajobraz. Miał nie więcej niż minutę na podjęcie de-

cyzji ‒ katapultować się czy lądować. Silniki ryknęły na moment, kiedy pompy

zassały ostatnie krople paliwa ze zbiorników. Pociągnął drążek do siebie. Liczył

się teraz każdy metr wysokości, jaki zdoła wywalczyć. Po trzech sekundach

silniki umilkły ponownie, strzałka obrotomierza znowu zaczęła opadać, prze-

pływomierze pokazywały zero. Silniki milczały uparcie. Raz jeszcze koniecz-

ność podjęcia decyzji ‒ katapultować się czy lądować.

Nie, nie wolno mu się katapultować ‒ stwierdził. Nie po tym wszystkim, co

się wydarzyło.

Pochylił Firefoxa w bok. Wśród nieprzyjaznej krainy, monotonnie białej pod

ciężkim, szarym niebem, wypatrywał nie istniejącego lądowiska.

‒ Tupolew AWACS melduje o utracie jakichkolwiek namiarów, towarzy-

szu generale.

‒ Nie można nawiązać łączności z pilotem. Nie odpowiada.

‒ Żadnych śladów na podczerwonych ekranach od czasu tych dwóch wy-

buchów, towarzyszu generale.

Dwa wybuchy, pomyślał Władimirow. Nagle poczuł się uwięziony w, przy-

pominającym bizantyjski, labiryncie własnych doświadczeń, domysłów i prze-

czuć. Za każdym razem, ilekroć fakty świadczyły o śmierci Amerykanina i

zniszczeniu Firefoxa, ogarniało go to samo wrażenie znalezienia się w pułapce

bez wyjścia. Teraz także ogarnęły go wątpliwości, chociaż wszystko wskazywa-

ło na to, iż drugi Foxbat, już trafiony, zdołał jakimś sposobem spowodować

eksplozję na pokładzie Miga-31. Zawahał się, nie był w stanie unieść wzroku

znad stołu mapowego, nie mógł słuchać, jak w szorstkim głosie sekretarza gene-

ralnego pojawia się wyraźna ulga.

Ale nie mógł też po raz kolejny wyrazić swoich wątpliwości. Nauczył się już

co nieco dyplomacji. Nauczył się milczeć.

44

‒ Bardzo dobrze ‒ mruknął w końcu, kiedy umilkł chór głosów składają-

cych meldunki, ale wciąż nie podnosił głowy. ‒ Bardzo dobrze. Zarządzam

rekonesans w celu odnalezienia szczątków dwóch samolotów... i ewentualnych

rozbitków... ‒ Spojrzał wreszcie na twarze sekretarza generalnego i stojącego za

radzieckim przywódcą Andropowa. ‒ Trzeba się upewnić ‒ dodał. ‒ Ta rutyna.

‒ Nienawidził tego usprawiedliwiającego tonu własnego głosu. Nowa rola nie

odpowiadała mu, ale tylko on podjął się w niej wystąpić. Wreszcie jego przy-

szłość zaczynała nabierać kształtów. ‒ Nie powinno to zaniepokoić naszych

fińskich przyjaciół. O ile w ogóle wykryją nasze samoloty.

Sekretarz uśmiechnął się.

‒ Chodźcie, Władimirow, zabawa skończona. Bo dla was to była tylko za-

bawa, prawda? Prowadzona za pomocą bardzo kosztownych zabawek? ‒ Jego

dłoń spoczęła na ramieniu generała, a Władimirow siłą woli powstrzymał

dreszcz obrzydzenia pod wpływem tego dotknięcia. Kutuzow sprawiał wrażenie

zmęczonego i rozluźnionego. Operatorzy także zaczynali się odprężać. Głośnik

został wreszcie wyłączony.

Nic ‒ stwierdził w duchu Władimirow, bez nadziei, jak skazaniec. Nic... Nie

zostało nic z wyjątkiem szczątków. Amerykanin nie żyje.

‒ Towarzyszu Andropow... może jakiś toast, co? ‒ zaproponował radziecki

przywódca. Andropow uśmiechnął się i ruszył wydać dyspozycje stewardowi. ‒

Nie, nie. Wyjdźmy z tego zatłoczonego pomieszczenia. Chodźcie, poszukamy

wygodnych foteli i dobrych trunków jeszcze przed lądowaniem, zgoda?

‒ Tak, oczywiście, towarzyszu sekretarzu ‒ mruknął Władimirow, prze-

chodząc za radzieckim przywódcą z Wojennego Centrum Dowodzenia do wą-

skiego, na pozór obszernego saloniku, zaopatrzonego w wyściełane, głębokie

fotele, odbiornik telewizyjny oraz barek. Kieliszki były już napełnione...

Kutuzow zbliżył twarz do jego ramienia i szepnął:

‒ Przynajmniej na końcu wykazałeś się wyczuciem sytuacji, Med. ‒ Zaw-

sze mówił chrapliwym szeptem. Kilka lat wcześniej przeszedł pomyślnie opera-

cję raka krtani. ‒ Już po wszystkim.

‒ Tak uważacie? ‒ zapytał cicho, lecz natarczywie Władimirow. ‒ Jeste-

ście tego pewni?

Kutuzow wskazał na odwróconych do nich plecami, stojących już przy bar-

ku Andropowa i sekretarza generalnego.

‒ Byłoby z twojej strony głupotą, piramidalną głupotą, myśleć w tej chwili

inaczej ‒ szepnął i zaraz się uśmiechnął. ‒ Chodź, napijemy się z nimi, posłu-

chamy ich. Pamiętaj tylko, żeby się uśmiechać!

45

‒ To był... taki piękny samolot ‒ oznajmił od niechcenia Władimirow. ‒

Amerykanin wykazał nam, jak znakomita była to maszyna.

‒ Może zbudują dla nas coś jeszcze... ale nie licz specjalnie na to. ‒

Śmiech Kutuzowa rozbrzmiał chrapliwym bulgotem w jego gardle. Sekretarz

generalny zaproponował im wódkę.

‒ Chodźcie ‒ powiedział. ‒ Wzniesiemy toast.

Dwa zamarznięte jeziora... Cisza, przerywana jedynie szczękiem autozapal-

ników, usiłujących daremnie spowodować zapłon. Gant wyłączył je. Cisza. Dwa

zamarznięte jeziora, rozciągnięte dokładnie z północy na południe, jedno więk-

sze i nieco bardziej wydłużone, oba otoczone brzozami i lasem iglastym. Ośnie-

żona, izolowana, nie zamieszkana kraina w północnej części fińskiej Laponii.

Zgodnie z mapą rozłożoną na kolanach, od granicy Związku Radzieckiego

dzieliło go trochę ponad 65 kilometrów. Ucieczka przed Foxbatem zaprowadzi-

ła go o wiele dalej na północ, niż sobie tego życzył, a ponadto przybliżyła do

granic Rosji.

Cisza. Wiatr. Definitywny koniec.

Schodził ślizgiem. Ciężka maszyna dygotała i chwiała się na silnym wietrze.

Wysokość: 750 metrów. Jeziora odpływały powoli na południe za jego plecami.

Skręcił gwałtownie i poszybował z powrotem w ich kierunku.

Nie wolno mu było katapultować się, nie wolno mu... Tyle przecież zdziałał.

Samolot nadal był nie uszkodzony.

600 metrów. Większe z dwóch jezior miało ponad półtora kilometra długo-

ści ‒ było wystarczająco długie, by wykorzystać je jako lądowisko. Drugie nie-

co szersze, bardziej okrągłe, musiałby lądować na nim po przekątnej, żeby mieć

pewność, że wystarczy mu drogi hamowania. Powierzchnia lodu powinna być

pokryta grubą warstwą śniegu, który skutecznie wyhamuje pęd samolotu. Zde-

cydował się na większe jezioro.

Wyobraź sobie, że to pole lodowe ‒ powtarzał w myślach. Po prostu kolejne

pole lodowe. Pod koniec marca lód powinien być jeszcze na tyle gruby, żeby

utrzymać ciężar samolotu.

To zresztą bez znaczenia. Nie miał innego wyjścia. Mógł się co najwyżej ka-

tapultować, co pociągnęłoby za sobą upadek Firefoxa na ziemię i rozbicie go na

kawałki. Nie wolno mu do tego dopuścić. Powinien spróbować wylądować, a

potem czekać. Kiedy nabierze pewności, że poszukiwania zostały odwołane,

będzie mógł skomunikować się z Bardufoss lub z Kirkenes ‒ Kirkenes

46

znajdowało się znacznie bliżej ‒ żeby dostarczono mu paliwo. Upewnił się, że

hamulce aerodynamiczne są wysunięte, a pompy paliwowe wyłączone. Ustawił

wszystkie balasty w położenie neutralne. Dociągnął mocujące go pasy, spraw-

dzając własne bezpieczeństwo.

Musiał spróbować. Drzewa zbijały się w coraz większą gęstwinę w kierunku

południowego krańca wąskiego jeziora, gdzie ‒ widział to teraz wyraźnie ‒

jodły chyliły się jak pijane nad zamarzniętą taflą wody. Gdyby udało mu się

dotoczyć aż do samego brzegu, miałby tam szansę ukryć samolot przed jakimi-

kolwiek poszukiwaniami wizualnymi z powietrza. Narastało w nim podniece-

nie. Mógł tego dokonać. Mógł ocalić Firefoxa.

Wysokość: 300 metrów. Miał tylko jedną szansę.

Przesunął delikatnie ster pionowy. Firefox skręcił, rozcinając mroźne szara-

we powietrze, lecz jakby leniwie, niechętnie, niczym wielki ptak. Wyrównał lot,

wypuścił podwozie i zaczął operować klapami. 120 metrów, wystarczająco

wysoko ponad wierzchołkami drzew, które zdawały się sięgać w kierunku brzu-

cha samolotu. Jezioro podskakiwało mu przed oczyma, daleko przed dziobem

maszyny. 60 metrów ponad brzegiem lodowej tafli. Firefox, z wysuniętymi do

końca klapami, pochylił dziób i zaczął opadać z przerażającą prędkością. Koła

raz odbiły się od zaśnieżonej powierzchni, po czym zagrzebały w puchu, z furią

rozrzucając tumany śniegu na boki. Z całej siły zaciskał dłonie na drążku, chcąc

utrzymać maszynę w poziomie. Przednie koło zetknęło się z ziemią i także za-

grzebało, a Gant wpatrywał się, jak ośnieżona płaszczyzna przemyka pod koła-

mi w szalonym tempie, Firefox zaczął zwalniać, jak koń przechodzący w kłus,

potem w krok spacerowy...

Toczył się powoli w kierunku południowego krańca jeziora, ku zamarznię-

temu strumieniowi, który zasilał albo odprowadzał wody z jeziora w ciągu lata.

Prędkość szybko spadała. Może zbyt szybko? Samolot już ledwie sunął w stronę

zwisających jak baldachim gałęzi drzew. Czy mu się uda? Pragnął skryć się pod

osłoną drzew...

Powinno się udać. Firefox miał jeszcze wystarczającą szybkość, żeby doto-

czyć się do krawędzi stromego brzegu jeziora, które zwężało się tu wyraźnie,

przechodząc stopniowo w wąski, zamarznięty obecnie strumień. Zatrzymał

wreszcie samolot, kiedy zwisające najniżej gałęzie drzew zaczęły zrzucać swój

bagaż śniegu na osłonę kabiny i z szumem ocierać się o blachy kadłuba. Przed-

nie koło stanęło tuż przy kamienistym brzegu jeziora.

Udało się. Firefox był ukryty. Nie uszkodzony, w bezpiecznym schronieniu.

47

Wciągnął głęboko powietrze, po czym odsunął osłonę kabiny. Do wewnątrz

wdarło się mroźne powietrze, przenikając go do szpiku kości. Szczękał zębami,

nie mogąc opanować dreszczy. Uśmiechnął się tylko na myśl o szoku termicz-

nym, jakiego musiał doznać jego organizm. Odłączył od hełmu doprowadzenie

tlenu, połączenia radiowe i przewody czujników sterowania myślowego; odpiął

mocowania na udach i pasy, którymi był przytwierdzony do fotela. Zdjął hełm,

stanął w otwartej kabinie i zaczął się śmiać.

Tak, drzewa skryły go niemal bez reszty. Spod ich osłony wystawały jedynie

czubek jednego skrzydła i blok zasłony ogonowej, ale cały kadłub samolotu,

ukryty pod naturalnym maskowaniem, nie mógł być dostrzeżony z powietrza.

Ciężkie chmury zapowiadały śnieżycę. Świeży śnieg powinien zakryć ślady

lądowania. Wszystko układało się pomyślnie.

Nagle Firefox pochylił się gwałtownie, jakby prawe koło wpadło pod lód.

Gant złapał się kurczowo krawędzi burty, żeby utrzymać równowagę. Do jego

uszu dotarł przerażający, mrożący krew w żyłach trzask. Rzucił hełm, który do

tej pory trzymał w dłoni.

Czarna, zygzakowata linia pęknięcia błyskawicznie pomknęła po lodzie, na-

tychmiast rozgałęziając się na boki. Firefox osunął się po raz drugi, tym razem z

lewej strony, po czym zakołysał niepewnie. Wszędzie dokoła mnożyły się na

powierzchni czarne szczeliny pęknięć.

Przerażonym wzrokiem omiótł cały kadłub. Pod prawym skrzydłem pojawi-

ła się woda. Była też pod lewym skrzydłem i przed dziobem. Po chwili wypły-

nęła również pod ogonem. Wielkie nieregularne płyty kry zaczęły podskakiwać

na wodzie, ze zgrzytem ocierając się o siebie i o blachy Firefoxa, który pływał

już teraz na brzuchu, utrzymywany chwilowo na powierzchni tylko dzięki pu-

stym zbiornikom paliwa w skrzydłach i kadłubie. Gant zdawał sobie sprawę, że

gdy woda dostanie się do wlotów powietrza silników i dyszy wylotowych, sa-

molot powoli zacznie tonąć w jeziorze.

2.

Głębia

Ogon Firefoxa zanurzał się coraz głębiej pod powierzchnię jeziora, w miarę

jak dysze wylotowe i wloty powietrza nabierały wody, a koła podwozia nie

znajdowały oparcia na żwirowatym podłożu dna, opadającego dość stromo już

przy brzegu. Dziób samolotu sterczał wysoko, sięgając najniższych gałęzi ro-

snącej na brzegu jodły, ale on także powoli zanurzał się. Gant nie potrafił tego

zrozumieć. Lód okazał się bardzo cienki i kruchy tuż przy brzegu, chociaż stru-

mień, stanowiący odpływ wody z jeziora, był skuty lodem do samego dna.

Wszystko było zamarznięte ‒ a jednak Firefox tonął.

Zaczęła ogarniać go panika, narastająca stopniowo jak słupek rtęci ogrzewa-

nego termometru. Nie był w stanie jej przezwyciężyć. Wszystkie rezerwy ener-

gii i samokontroli zużył na sprowadzenie nie uszkodzonego, pozbawionego

paliwa samolotu na ziemię, a ponadto katastrofa w powietrzu nastąpiła właśnie

w chwili spokoju, w momencie całkowitego odprężenia. Panika nadpływała

falami. Kurczowo, z całej siły, zaciskał palce na krawędzi burty kabiny; onie-

miały, oszalały ze strachu, bezradny kapitan tonącego okrętu.

Dno jeziora... Przepływ wody spowodował nagromadzenie pod zamarzającą

powierzchnią większej ilości powietrza, przez co powstała bardzo cienka po-

krywa lodowa... Ciężar silników musiał ściągnąć maszynę dalej od brzegu, w

głąb jeziora... Zatonie, zatonie...

Poszarpane płyty kry ścierały się ze sobą, kruszyły, odpływały na boki. Gant

bez trudu mógł dostać się na brzeg, mimo iż gałęzie drzewa znajdowały się poza

jego zasięgiem. Ale chodziło mu o samolot, o Firefoxa.

Nie był w stanie nic zrobić. Dygotał cały, zarówno z napięcia jak i bezsilno-

ści. Był zmęczony, ramiona ciążyły mu niepomiernie. To koniec. Woda

49

przelewała się przez kadłub i powoli podpełzała w górę ‒ gałęzie, które począt-

kowo zwieszały się nad kabiną, teraz znajdowały się nad czubkiem dzioba.

Olbrzymia masa silników i szkieletu kadłuba systematycznie ściągała Firefoxa

coraz dalej od brzegu, w głąb jeziora. Wydłużona sekcja dziobowa przypomina-

ła wychylający się z wody pysk zdumionego stworzenia, pod którym załamał

się kruchy lód.

Trzaski ustały. Pęknięcia były widoczne daleko za ogonem, jakieś pięćdzie-

siąt czy sześćdziesiąt metrów od brzegu. Pokruszone płyty lodu odpływały na

boki, gromadząc się jak bezsensowny tłum w pobliżu krawędzi stosunkowo

mocniejszego lodu. Ośnieżony, stromy brzeg jeziora po jego lewej ręce wciąż

jeszcze znajdował się w zasięgu skoku. Gant wdrapał się na burtę kabiny, z

trudem utrzymując równowagę; kurczowo zaciskał dłonie na jej krawędzi.

Obejrzał się przez ramię na ciągle oświetloną tablicę przyrządów, na porzucony

hełm, fotel pilota... Firefox osuwał się w tył, wychylał spod osłony drzew; woda

chlupotała o kadłub. Jej poziom sięgał już zaledwie pół metra poniżej burty

kabiny; jedno silniejsze osunięcie i pierwsze lodowate fale zaleją wnętrze ‒

paląc bezpieczniki, powodując zwarcia, niszcząc wszystko. Przerażenie ściskało

mu żołądek i piersi. Tu nie groziły mu koszmary z Wietnamu, nie na tym mro-

zie, w otoczeniu szaroczarnej linii brzegowej jeziora i wszechobecnego śniegu.

Nie została mu jednak żadna nadzieja, co w zasadzie równało się kolejnemu

atakowi paraliżu. Samolot wreszcie przestał się osuwać, tkwił ukosem na opada-

jącym stromo dnie jeziora. Gdyby choć sekundę dłużej... Poziom wody sięgał

zaledwie dwadzieścia centymetrów poniżej krawędzi kabiny... Ster pionowy był

zanurzony do połowy, olbrzymie silniki znajdowały się całkowicie pod wodą...

Kucając jak małpa na gałęzi, zsunął nogi i zeskoczył z powrotem do kabiny.

Próbował zdrętwiałymi, zesztywniałymi palcami przerzucać niewielkie, delikat-

ne przełączniki i wciskać przyciski. Sterowanie myślowe ‒ wyłączyć... no, da-

lej... układy uzbrojenia ‒ wyłączyć... radio, radar, autopilot, systemy antyrada-

rowe ‒ wyłączyć... Jego dłonie rozgrzały się nieco, coraz mniej przypominały

ciastowate, nienaturalne kikuty i zaczynały poruszać się z wyuczoną, automa-

tyczną precyzją i szybkością. W ciągu kilku sekund odłączył wszystkie mecha-

nizmy ‒ zabił samolot, zamienił go w martwe żelastwo. W końcu wspiął się

ponownie na krawędź burty. Wciąż miał na sobie spadochron. Do pasa skafan-

dra przymocowany był nadmuchiwany ponton ratunkowy oraz pakiet osobisty.

Jego pięta zetknęła się z lodowatą wodą i szybko podkurczył nogę. Niezgrabnie

przesunął się ponad otworem kabiny, usiłując czubkami palców znaleźć pewne

50

oparcie dla stóp. Zachwiał się, ale szybko odzyskał równowagę, otworzył scho-

wek pod krawędzią burty i wysunął dźwignię ręcznego opuszczania osłony.

Kręcił korbką, dopóki osłona nie przywarła ściśle do burt, po czym zatrzasnął

zewnętrzne zamki kabiny.

Jeszcze przez chwilę walczył z poczuciem rezygnacji, wreszcie wyprostował

się i skoczył. Wylądował w sypkim śniegu, boleśnie uderzając ręką o niewi-

doczny korzeń drzewa i potoczył w dół, usiłując chwycić dłońmi ukrytą pod

śniegiem zamarzniętą trawę i oblodzone kamienie. Pakiet osobisty i ponton

ratunkowy znalazły się pod nim. Śnieg wypełnił jego usta, oczy, a nawet uszy,

lecz mimo to dotarł do niego przerażający zgrzyt, mogący oznaczać tylko jedno

‒ Firefox osuwał się jeszcze dalej od brzegu, w głąb jeziora.

Błyskawicznie spojrzał za siebie. Tak. Woda sięgała już kabiny ‒ dzięki Bo-

gu zdążył opuścić osłonę i zamknąć ją szczelnie ‒ natomiast dziób mierzył w

szare niebo pod jeszcze większym niż poprzednio kątem. Podciągnął kolana do

piersi i pochylił głowę ‒ chłód bijący od śniegu przenikał skafander ciśnieniowy

i cienką warstwę bielizny. Nie mógł się poruszyć. Miał wrażenie, że czuwa przy

łożu śmierci, choć w niczym nie przypominało to niecierpliwego oczekiwania

na śmierć ojca, które zakończyło się nagłym odpływem nienawiści i ulgą, jakby

nieoczekiwanie znalazł wyjście z tunelu.

Nie powinno to trwać dłużej jak minutę.

Zaczął się śmiać; piskliwie, histerycznie, a jego głos rozbrzmiał w ciężkim

mroźnym powietrzu niczym krakanie gawrona. Nie mógł się opanować; przeżył,

a zarazem został pokonany. Pusty śmiech. Teraz już na pewno ukrył Firefoxa,

ukrył go bardzo dobrze...

Nie mógł powstrzymać śmiechu. Łzy toczyły się po zbielałych, zmarznię-

tych policzkach, wzdłuż bruzd wykrzywionej bólem twarzy. Chichotał niczym

obłąkany. Rzeczywiście znalazł idealną kryjówkę.

Kolejny zgrzyt i gwałtowne osunięcie ‒ jakąś część jego umysłu ogarnęło

zdumienie, że podwozie jeszcze wytrzymuje wzrastający nacisk. Uniósł głowę i

ujrzał, że pół kabiny znalazło się pod wodą, a fale omywają już dziób Firefoxa.

Śmiech urwał się.

Zamknięty i wyłączony samolot był nie dalej jak dwadzieścia metrów od

niego. Czarny dziób sterczał w górę, kabina tylko do połowy wychylała się z

wody. Wszystkie urządzenia, każdy przyrząd elektroniczny, który można by

wykorzystać do nawiązania łączności ‒ wszystko zostało pod osłoną, uwięzione

we wnętrzu kadłuba. Radio, radio, radio...

51

Przełknął ślinę i oblizał wyschnięte wargi. Samolot chyba stał już pewnie.

Widocznie jedno z kół zatrzymało się na większym kamieniu albo zagrzebało w

mule. Chwiejna równowaga...

Nie było nic...

‒ Nic, do cholery! ‒ wybuchnął, uderzając zaciśniętymi pięściami w uda.

W odpowiedzi rozległ się głos jakiegoś ptaka ukrytego wśród drzew, jak gdyby

naśladujący jego chrapliwy głos. „Nic...!” Co miał zrobić? Nie mógł siedzieć w

Firefoksie i czekać, aż nadejdzie pomoc. Nie mógł wymontować radia, by

ochronić je przed zatonięciem. Nie mógł... nie mógł...

Odniósł wrażenie, że jakimś dziwnym sposobem dociera do niego głos Au-

breya ‒ miękki, jakby usprawiedliwiający się, a jednocześnie podpowiadający

mu w takiej chwili. Ostatnia odprawa. Kierunkowy odbiornik udający radio

tranzystorowe, który już raz ocalił mu życie, naprowadzając na sygnały „Matki

Jeden”, okrętu podwodnego wypełnionego paliwem dla Firefoxa. Zostało tam,

przymocowane paskiem taśmy samoprzylepnej w rogu tablicy przyrządów.

Czy był to tylko odbiornik...?

Także nadajnik... Aubrey niechętnie do tego nawiązywał, krążył jak wy-

bredny kocur wokół miski z żarciem. W przypadku jakiegoś... ostatecznego

zagrożenia, mój drogi przyjacielu... choć to, oczywiście, mało prawdopodobne...

w każdym razie urządzenie posiada możliwość wysyłania sygnału naprowa-

dzającego, gdybyś... musiał... rozumiesz?

Gant zerwał się na nogi, kiwając głową w odpowiedzi ‒ tak samo potakiwał,

kiedy słyszał te słowa. Aubrey nie chciał nazywać po imieniu rozbicia, zranienia

czy śmierci, ale Gant rozumiał, o co mu chodzi.

A teraz zostawił radio w kabinie!

Zsunął się niezdarnie po stromym brzegu. Odpiął pakiet osobisty, uprząż

spadochronu, ponton... Ponton...! Lód załamał się pod jego ciężarem i wylądo-

wał w lodowatej wodzie. Mimowolnie krzyknął. Zetknięcie z nią było szokiem.

Zrobił krok do tyłu ‒ musiał bardzo ostrożnie stawiać nogi, ponieważ dno usła-

ne było żwirem i większymi kamieniami. Wreszcie wyszedł z wody. Rzucił

przed siebie ponton, który natychmiast zaczął się nadymać. Z szumem rozkładał

się i powiększał, podskakując na powierzchni wody. Gant szczękał zębami, całe

ciało przenikały dreszcze. Ptak odezwał się ponownie, jakby drwiąc z niego.

Zadarty nos Firefoxa sterczał ukosem w górę, nic nie robiąc sobie z wysiłków

człowieka. Wdrapał się do środka pontonu i powiosłował energicznie w stronę

samolotu. Przy każdym pociągnięciu wiosłem unosił w górę głowę, żeby

52

popatrzeć na ciągle nieruchomy dziób maszyny. Było mu coraz zimniej. Serce

waliło, wzmagając napięcie, nasilając wrażenie bezpowrotnie straconego czasu,

tocząc walkę o utrzymanie ciepłoty i krążenia krwi.

Dotknął dłonią kadłuba, lecz cofnął ją szybko jak oparzony, z obawy, iż na-

cisk jego palców może spowodować dalsze osunięcie samolotu w głąb jeziora.

Obrócił ponton i zaczął ostrożnie płynąć wzdłuż Firefoxa, aż dotarł do kabiny

częściowo wystającej nad powierzchnię wody. Zaczął delikatnie obmacywać

kadłub samymi opuszkami, sprawdzając jego stabilność.

Jakby szukał czegoś po omacku... Wreszcie uchwycił się dłońmi, spróbował

raz i drugi, czy zmarznięte ręce zdołają utrzymać jego ciężar, po czym podcią-

gnął w górę usztywnione ciało ‒ z największą ostrożnością, bez gwałtownych

ruchów, starając się nie ocierać o kadłub ‒ aż znalazł jakieś oparcie dla nóg.

Zawisł tak na chwilę, próbując wyczuć najmniejsze drżenie samolotu. Ale ten

stał pewnie. W końcu począł się wspinać, niezwykle powoli, starannie wybiera-

jąc miejsca uchwytu, a i tak kilkakrotnie stopy ześlizgiwały się po gładkim

kadłubie.

Burta kabiny. Gładka powierzchnia osłony...

Zastygł w bezruchu, pełen obaw, że jego ciężar naruszy chwiejną równowa-

gę. Oczekiwał na jakikolwiek ruch, ale samolot nie drgnął nawet. Woda omy-

wała tylną część osłony kabiny ‒ na pewno dostanie się do wewnątrz, kiedy

zacznie ją unosić. Lecz na razie nie miało to większego znaczenia.

Lewa strona tablicy przyrządów. Otworzył zamki osłony, po czym zaczął ją

powoli odchylać. Woda z bulgotem wdarła się do środka, przelewając przez

pulpit i gromadząc w kałużę za fotelem pilota. Uniósł osłonę tylko na tyle, by

móc wsunąć pod nią rękę, po czym pochylił się do przodu i dłonią w grubej

rękawicy zaczął macać na ślepo po tablicy przyrządów. Wyczuwał mierniki,

zegary, wyświetlacze, przełączniki i przyciski, wreszcie trafił na krawędź urzą-

dzenia naprowadzającego. Prawie jak czarna papierośnica, nieco większe, tak

samo podłużne...

Zacisnął palce na radiu. Taśma samoprzylepna trzymała mocno. Sięgnął

drugą ręką, pociągnął z całej siły i oderwał nadajnik od tablicy. Zmarznięty,

przemoczony i dygoczący, triumfalnie przycisnął je do swego boku i przytulił

do siebie niczym najcenniejszą zdobycz. Samolot nadal stał nieruchomo, dobrze

zakotwiczony. Raz jeszcze zaczął powoli opuszczać osłonę kabiny.

Nagle Firefox zatrząsł się i cała jego sylwetka poczęła niknąć pod wodą. Ol-

brzymie stery kierunku zanurzyły się aż po czubki. Osuwał się dalej w głąb

53

jeziora. Gant, pragnący ocalić na równi siebie jak i samolot, z furią zakręcił

korbką; instynktownie wyciągnął w jej kierunku drugą rękę. Przeszył go

dreszcz, kiedy nadajnik wysunął mu się spod pachy, brzęknął o kadłub i z cha-

rakterystycznym stukotem plastikowej obudowy spadł na lód. Kręcił jednak

dalej, opuszczając osłonę kabiny. Wreszcie wyszarpnął korbkę i zacisnął dłoń

na uchwycie w kadłubie, żeby mieć lepszy punkt podparcia. Domyślał się, że

tym razem Firefox całkowicie zniknie pod wodą.

Miał jeszcze czas, żeby odpłynąć. Rozejrzał się w panice za urządzeniem

naprowadzającym i pontonem, który tańczył na wodzie jakieś dziesięć metrów

dalej. Był pewien, że słyszał, jak radio stuknęło o lód, a nie plusnęło wpadając

do jeziora ‒ nie mógł go jednak nigdzie dojrzeć. Woda zalewała osłonę kabiny,

sięgała już prawie jego nóg. Samolot staczał się powoli do tyłu. Miał stanąć

dopiero wtedy, kiedy trafi na bardziej płaski fragment dna. Od powierzchni

wody dzieliły go już zaledwie centymetry. Musiał uciekać.

Rozluźnił kurczowy uścisk prawej dłoni i podciągnął rękę w górę. Rozpro-

stował palce lewej dłoni, zaciśnięte na uchwycie kadłuba. Woda sięgała mu

czubków butów i omywała kolana. Osłona kabiny niemal w całości znajdowała

się już pod powierzchnią, pogrążał się także dziób. Końce sterów kierunku

wciąż jeszcze były widoczne, a krawędzie czołowe skrzydeł przeświecały przez

ciemną wodę. Nie był w stanie ruszyć lewą ręką.

Musiał przytrzasnąć brzeg rękawicy skafandra próżniowego opuszczaną w

pośpiechu osłoną. Bez korbki mechanizmu ręcznego nie mógł otworzyć jej

ponownie. Woda sięgała mu bioder. W panice szarpnął z całej siły, próbując

rozerwać tkaninę skafandra.

Przyciśnięty do osłony kabiny Firefoxa osuwał się razem z samolotem w

głąb jeziora. Woda sięgała mu do pasa, piersi, szyi, ust... Nie mógł wyszarpnąć

rękawicy...

Poprzez głośne dudnienie krwi w skroniach i chrapliwy oddech raz jeszcze

dobiegło go ironiczne krakanie ptaka, po czym woda zamknęła się nad nim.

‒ Czy były dwie eksplozje, dwie rozróżnialne eksplozje...? Jesteś tego pe-

wien?

Aubrey czekał. Z całego podziemnego Centrum Operacyjnego RAF w

Scampton istniał dla niego jedynie mikrofon, dwie obracające się szpule z ta-

śmami, konsola oraz siedzący przy niej operator, obsługujący krótkofalowe

szyfrowane połączenie z dowódcą samolotu AWACS Nimrod, krążącego

54

ponad norweską Laponią. Przez szybę kabiny łączności widział główne po-

mieszczenie Centrum, gdzie przy wielkim stole operacyjnym stali Buckholz i

Curtin, wpatrując się w model obrazujący na mapie pozycję Nimroda. Krótkie

siwe włosy Buckholza przygniatał pałąk słuchawek, a jego zgarbione ramiona

odzwierciedlały napięcie, z jakim śledził rozmowę Aubreya.

Szpule obracały się szybko, wreszcie stanęły, zawirowały z powrotem i w

końcu Aubrey usłyszał mechaniczne i odległe, ale wyraźne brzmienie głosu

majora lotnictwa Eastoego.

‒ Były dwie eksplozje, niemal w tym samym punkcie, ale w pełni rozróż-

nialne. Oddzielone także w czasie. Dokładnie... ‒ krótka pauza, kiedy Eastoe

sprawdzał dane ‒ sześćdziesiąt dziewięć czterdzieści szerokości północnej,

dwadzieścia siedem pięćdziesiąt długości wschodniej. Nie dalej jak dwadzieścia

dwie mile morskie od najbliższego punktu granicy sowieckiej. Mniej więcej tyle

samo od strony norweskiej.

Wydawało się, że Eastoe nie skończył wypowiedzi, lecz tylko zamilkł na

chwilę. Aubrey spuścił głowę. Ktoś przesunął na stole futurystyczny model

samolociku na podaną pozycję Firefoxa. Stół mapowy był już przeżytkiem,

jedną ze ścian Centrum Operacyjnego zajmował wielki, ciekłokrystaliczny,

komputerowo sterowany ekran mapowy, na którym pozycje samolotów, statków

i rakiet wyświetlane były w postaci ruchomych światełek. Chociaż wytarty,

przestarzały, pamiętający czasy wojny, to jednak tradycyjny stół operacyjny był

dla Aubreya czymś bliskim. Teraz spostrzegł, że według danych Eastoego Gant

poniósł śmierć na terenie wąskiego skrawka Finlandii, wciśniętego między

Związek Radziecki i Norwegię. Model Firefoxa na stole przypominał nagrobny

posążek. Curtin i Buckholz wbijali wzrok w stół ‒ jeśli nie liczyć przelotnego

uniesienia oczu starszego oficera CIA. Jego twarz była spięta. Aubrey, jak gdy-

by zawstydzony, szybko pochylił się nad szpulami z taśmą i mikrofonem. Ea-

stoe nie odzywał się.

‒ Sugerujesz, że jednemu z Migów-25 powiódł się atak? ‒ wyrzucił z sie-

bie. Szpule zawirowały i zamarły. Po chwili zaczęły obracać się ponownie,

potem przewinęły się i odtworzyły odpowiedź.

‒ Tak ‒ odparł Eastoe. Aubrey zauważył, że ramiona Buckholza zgarbiły

się jeszcze bardziej i zadrżały. Oblicze Curtina było nieprzeniknione. Oficer

marynarki wydawał się być zafascynowany małym czarnym modelem Firefoxa.

Stojący obok nakreślacze wyglądali jak służący w pełnych uniżoności pozach

albo jak policjanci przynoszący informację o wypadku drogowym. ‒ Próbowali

go zepchnąć z powrotem, ale wymknął się, zniszczył jeden z samolotów, drugi

55

natomiast musiał ruszyć w pościg tuż nad ziemią. Trafili się nawzajem. Nie

mogliśmy, oczywiście, widzieć Miga-31, nie wiemy, czy nie został zniszczony

wcześniej. Ale od czasu eksplozji nie dzieje się nic. Cała przestrzeń aż roi się od

innych Migów, lecz ich manewry sugerują, że oni także nie mogą niczego na-

mierzyć. ‒ Eastoe ponownie zawiesił na chwilę głos. ‒ Co mamy teraz robić, Mr

Aubrey?

Gwałtownie potarł brodę dłonią, jakby błagając niebiosa o odpowiedź. Szpu-

le z taśmami czekały. Dokoła personel Centrum tkwił nieruchomo przy swoich

pulpitach, nadajnikach, radarach i ekranach. Nakreślacze przestępowali z nogi

na nogę. Na wielkiej ściennej mapie błyszczały przesuwające się światełka.

Pozostałe ściany pokoju także zawieszone były mapami z powpinanymi kolo-

rowymi znaczkami, z opisanymi naklejkami i barwnymi tasiemkami. Na tabli-

cach wisiały zgromadzone informacje o gotowości samolotów. Wielkie mapy

meteorologiczne pokryte gęstymi siatkami linii obwieszone były wkoło zdję-

ciami satelitarnymi. Z boku mieścił się pulpit z długim szeregiem jasnobłękit-

nych słuchawek oraz samotnym czerwonym aparatem telefonicznym. Do dys-

pozycji Aubreya oddano całe techniczne oprzyrządowanie Centrum. Przesunął

dłońmi po włosach nad uszami. Jego palce zwarły się na tyle głowy, sczepiły i

naciągnęły z cichym trzaskiem stawów. Ponownie złożył ręce za plecami i po-

chylił się do przodu. Nie wiedział, co ma powiedzieć Eastoemu. Nie miał pomy-

słu, jak wykorzystać ludzi i sprzęt znajdujących się w jego dyspozycji.

Nie po raz pierwszy, nie po raz pierwszy... ‒ przewijało się bezustannie w

jego myślach. Nie po raz pierwszy...

Aż do tej chwili ‒ stwierdził w duchu. Do tej chwili. Nieraz już ogarniały go

wątpliwości, a nawet całkowite zwątpienie. Nie po raz pierwszy przychodziło

mu na myśl, że gra dobiegła końca, że samolot i pilot zaginęli...

Aż do tej chwili.

Teraz uwierzył, został do tego zmuszony. Gant był martwy, szczątki samolo-

tu rozrzucone jak plamy sadzy na śnieżnym kobiercu. Nic, nic z niego nie zosta-

ło.

Rozpacz nie była zwykłym dla niego uczuciem. Nawiedzała go z rzadka,

znikając gdzieś na długie okresy, a przy każdym nieoczekiwanym powrocie

wydawała się coraz mniej dokuczliwa. Ale teraz ogarnęła go z całą mocą. Prze-

grał. Wielka operacja spełzła na niczym. Delikatny, precyzyjny, skomplikowany

plan ‒ znakomity, a ponadto jego własny ‒ wszystko na nic. Jego rozpacz para-

dowała w czarnym żałobnym garniturze i nosiła teczkę. Była całkowicie profe-

sjonalnym uczuciem. Za to bezdennym.

56

Oczyma wyobraźni ujrzał miejsce katastrofy samolotu pasażerskiego. Jak

kadry z kroniki filmowej. Eksperci lotnictwa, nie zajmujący się żywymi czy

martwymi, lecz poszukujący rejestratorów lotu. Czarne skrzynki. Taśmy z zapi-

sem rozmów w kabinie, rejestratory przyrządów. Sekrety śmierci.

Oto najnowsze ujęcia do kroniki filmowej. Podskakujący obraz obejmuje

nogi idącego człowieka oraz niesione przez niego dwie ciężkie, czarne, osmalo-

ne przez płomienie skrzynki ‒ jedną z lewej strony, drugą z prawej. Poruszające

się nogi, czarne skrzynki...

Przetarł dłonią twarz. Szpule magnetofonu uruchamianego głosem zaczęły

się obracać.

‒ Proszę zostać na posterunku, Eastoe ‒ rozkazał, starając się, by jego głos

brzmiał czysto i pewnie. ‒ Proszę latać tam i z powrotem wzdłuż wyznaczonego

odcinka granicy, aż coś usłyszycie!

Przerwa. Wróciła odpowiedź Eastoego, taśma przewinęła się i odtworzyła:

‒ Proszę powtórzyć, Mr Aubrey.

Aubrey uderzył się dłonią w czoło. Tamten o niczym nie wiedział.

‒ Muszę mieć pewność ‒ rzekł. Buckholz, jedną dłonią przyciskając słu-

chawkę do ucha, uniósł głowę i popatrzył w stronę szyby oddzielającej kabinę

łączności, w której siedział Aubrey. ‒ Jeśli samolot został rozbity albo eksplo-

dował, możemy nie odebrać żadnego sygnału. Lecz jeżeli Gant żyje, albo cho-

ciażby Firefox nie został zniszczony, może pojawić się namiar z jego urządzenia

naprowadzającego. Macie przecież aparaturę do zdalnego uruchomienia nadaj-

nika.

Po krótkiej chwili, w czasie której poczuł nagły przypływ gorąca i dziwne

podniecenie spowodowane utratą nadziei, Aubrey pobladł nagle i poczuł się jak

prostak przekraczający progi tradycyjnego klubu dla wyższych sfer. To głupie,

ale musiał spróbować...

‒ Tak jest, Mr Aubrey. Jeśli on tam jest, znajdziemy go.

‒ Dobra ‒ odparł po części sam do siebie, nie przejmując się, że zarówno

słowo jak i ton zostaną przekazane w eter. Radiooperator odwrócił głowę w jego

stronę. Aubrey lekceważąco machnął ręką i popatrzył na czubki swych butów.

Gant był martwy. Firefox rozbity na kawałki.

‒ Tupolew AWACS śledzi dokładnie nasz lot ‒ oznajmił Eastoe. Do Au-

breya ledwie dotarł jego głos. ‒ Będzie nasłuchiwał tego samego sygnału. Czy

oni mogą go odebrać?

‒ Mam nadzieję, że nie ‒ mruknął w chwili mimowolnej szczerości, prze-

pełnionej zwątpieniem i złymi przeczuciami.

57

Zetknięcie z lodowatą wodą spowodowało tak silny szok, że omal nie otwo-

rzył szeroko ust i nie krzyknął, chcąc opróżnić płuca z powietrza, którego za-

czerpnął głęboko, kiedy jego głowa wciągana była pod powierzchnię. Zdawało

mu się, że pod naporem wewnętrznego ciśnienia pękną mu piersi. Gdyby tylko

mógł wypuścić powietrze, opróżnić płuca, zmniejszyć objętość swego ciała,

zimno stałoby się mniej dokuczliwe i nie tak bolesne. Siłą powstrzymywał się

przed tym odruchem rozpaczy.

Nawet metr czy dwa pod powierzchnią było bardzo ciemno z powodu dużej

ilości rozproszonych zawiesin, ale jemu wydawało się, że to lód zamknął się

nad Firefoxem, kiedy ten tylko zniknął pod wodą. Szum podwozia staczającego

się po stromiźnie dna docierał do niego wzmocniony i zniekształcony, jak roz-

ciągnięty w czasie grom. Firefox uwięził brzeg rękawicy jego skafandra i wcią-

gał go coraz dalej w głąb jeziora. Woda oderwała go od dzioba samolotu i teraz

obijał się o metalową powłokę usiłując pływać. Wyporność jego ciała zmagała

się z przytrzaśniętym kombinezonem ‒ w efekcie czego został okręcony dooko-

ła, obrócony, ciśnięty plecami o kadłub, a następnie ściągnięty wzdłuż sekcji

dziobowej.

Płuca domagały się tlenu. Zdawał sobie sprawę, że zaczyna się topić. Istnia-

ło proste wyjście, sądził jednak, że to tylko oszołomienie podsuwa mu takie

rozwiązanie. Był uwięziony. Próbował dosięgnąć prawą dłonią ku lewej.

Firefox staczał się dalej, ale nie umiał ocenić, czy kąt nachylenia dna maleje,

czy spada szybkość zatapiania. Nie był w stanie dosięgnąć przytrzaśniętej ręka-

wicy. Nie dysponując żadnym punktem zaczepienia nie mógł nawet włożyć

większej siły w spazmatyczne ruchy prawej dłoni szarpiącej materiał skafandra.

Poza tym ręce mu cierpły, zmarznięte palce mimo woli zakrzywiały się niczym

szpony.

Zmęczenie oraz świadomość tego, że szanse przeżycia i ucieczki zmalały

prawie do zera, pozbawiły go zdolności myślenia, poruszania się, a nawet wyra-

żania w duchu jakichkolwiek życzeń. Piersi przeszywał ból od wstrzymanego

oddechu. W głowie wirował mu lej ciemnej wody. Otoczony chmurą uniesione-

go z dna i opadającego z powrotem mułu został ściągnięty w dół i ponownie

siadł okrakiem na dziobie Firefoxa.

Przed jego oczyma zapłonął napalm z koszmarów sennych. Chociaż całe

ciało miał przemarznięte i odrętwiałe, poczuł żar, jak gdyby się palił. Z wnętrza

bambusowej klatki, w której go uwięziono, przyglądał się, jak nadciąga wyba-

wienie ‒ helikoptery atakujące oddział Wietkongu i ukrytą w dżungli wioskę.

58

Dostrzegł biegnącą dziewczynkę o smutnej, inteligentnej twarzyczce, której

sylwetka rozpłynęła się po chwili w eksplozji zrzuconego obok niej napalmu.

Wszyscy ludzie płonęli jak drewienka zapałek. Paliły się drzewa w lesie. On

także płonął. Był jednym z nich, należał do nich...

Koszmar przybierał na sile. Próbował z nim walczyć, ale jego ciało jak gdy-

by ogarnęła nieświadomość pogrążenia w jeziorze i tonięcia ‒ dla niego istniały

już tylko zjawy, tylko napalm. Bijąca od niego czerwona łuna zdawała się roz-

świetlać wodę dokoła. Spalił się każdy z żółtków, spłonęła także dziewczynka.

On nie ucierpiał fizycznie, bezpieczny w porzuconej bambusowej klatce. Ale od

tamtej pory przerażenie i poczucie winy powodowały, że płonął, zanikał, rozta-

piał się razem z Wietnamczykami, razem z małą dziewczynką albo zamiast

niej...

Jego dłoń zacisnęła się na udzie. Pojawiła się świadomość bólu, czuł obej-

mujące ciało szpony; zakleszczone szczypce kraba, ciągnące skórę na nodze.

Ale umysł zdawał się odłączony, odizolowany od poczynań prawej dłoni. Lewa

ręka straciła czucie, zawieszona gdzieś ponad nim, przy osłonie kabiny. Płuca

rozsadzał ból...

Coraz mocniej ściskał między kciukiem i palcem wskazującym skórę na

udzie, lecz przed oczyma wciąż widniała czerwona plama płonącej wody, przez

którą dostrzegał ze zdumieniem, jak płat skóry unosił się powoli, otwierając

niczym paszcza leniwego monstrum. Nie wiedział, co robi jego prawa dłoń.

Ponad wszystko ‒ bardziej jeszcze od wyzwolenia się z władzy koszmaru, jako

że tym razem miał umrzeć w trakcie jego trwania ‒ pragnął wypuścić powietrze

z płuc. Prawa dłoń zacisnęła się na czymś i wyciągnęła to z kieszeni. Jakiś

twardy przedmiot.

Ciało drobniutkiej dziewczynki w samym centrum kłębowiska czerwonozło-

tych płomieni, zanikająca sylwetka... był już bliski otwarcia ust do krzyku...

jeszcze jeden zupełnie oderwany obraz ‒ słomkowy kapelusz, twarz, której

nigdy przedtem nie widział albo nie miał odwagi w nią spojrzeć ‒ miał tylko

ochotę krzyczeć...

Prawa dłoń uniosła twardy przedmiot i zbliżyła go do twarzy. Prawej dłoni

potrzebne było świadectwo, chciała skorzystać z jego oczu. Lecz oczy nie funk-

cjonowały, oślepione blaskiem płomieni. Tam gdzie była jego dłoń, gdzie wid-

niał przedmiot, panowały ciemności. Słaby odblask...? Nie mógł zamrugać

powiekami. W głowie wirowało. Płomienie przygasały. Prawa dłoń wykonywa-

ła jakieś ruchy, sięgała w dal, do przodu, w stronę odrętwiającego zimna, które

zdążyło już połknąć jego lewą rękę, a nawet całe ramię. Starał się dojrzeć, zro-

zumieć...

59

Opróżnij płuca ‒ kołatało się w głowie. Popatrz...

Spójrz...

Dostrzegł nóż od pontonu ratunkowego, który prawa dłoń wyciągnęła z kie-

szeni skafandra i teraz unosiła w dal, rozwijając linkę mocującą. Ujrzał, jak

ostrze zwraca się ku lewej dłoni, lewemu przedramieniu i zapragnął je po-

wstrzymać. Wróciło czucie, kiedy mięśnie mimowolnie skurczyły się w ocze-

kiwaniu nieuchronnego bólu. Rękawica została rozcięta, jak gdyby otworzyła

się, nie ujrzał jednak spodziewanego widoku krwi, a w zamian lewa ręka zaczę-

ła osuwać się w dół, w jego stronę, aż wreszcie przylgnęła do brzucha; spod

osłony kabiny zwisał ucięty kawałek rękawicy.

Chciał kopnąć, ale odrętwiałe, pozbawione siły, ołowiane nogi ledwie się

wyprostowały. Uniósł twarz w górę, lecz otaczały go ciemności. Wierzgnął

ponownie, wyzwalając się wreszcie z ognia napalmu; ogarnął go lęk, że może

już być za późno, że dopadnie go zamroczenie, że będzie musiał otworzyć usta i

wypuścić banieczki powietrza, że całe ciało osłabnie...

Poczuł, jak buty ocierają się o metalowy dziób Firefoxa, i odepchnął się w

górę. Zaledwie kilka metrów, a jednocześnie otchłań. Pomiędzy chwilami przy-

tomności, kiedy zdolny był odliczać upływającą wieczność, pojawiły się luki

atramentowej, wirującej czerni.

Jeden, jeden-dwa. Czarno. Dwa-dwa-dwa. Czarno. Jeden-dwa...

Czarno...

Szaro...

Czarno...

Wreszcie światło.

Z głośnym rykiem opróżnił obolałe płuca, po czym napełniło je zimne,

świeże powietrze, przyprawiające o ból i kaszel. Przełknął wodę. Zmarznięte

ramiona i nogi nie były w stanie utrzymać go na powierzchni. Oddychać...

Wdech ‒ zatrzymać ‒ wydech... wdech ‒ zatrzymać ‒ wydech... Już lepiej.

Powietrze miało smak. Było słodkie, zimne, czyste. Jego ciało, wycieńczone,

zwisło bezwładnie pod wodą, jakby podkreślając groźbę osunięcia się z powro-

tem w głąb. Kamizelka... ratunkowa...

Dłonie grzebały niemrawo przy piersi, jak się zdawało, przez długie minuty,

bezskutecznie rozchlapując wodę.

W końcu kamizelka zaczęła się nadymać, obróciła bezwolne ciało na wznak,

wyniosła zwieszone, bezużyteczne, odrętwiałe nogi, rozrzuciła daleko ręce,

wypchnęła piersi z lodowatej toni. Oddychał spokojniej, smakując powietrze,

60

a jednocześnie drobnymi ruchami odpychał się w stronę brzegu.

Miał wrażenie, że minęło bardzo wiele czasu, nim jego stopy zaszurały o

kamienie na dnie. Niemalże siedział w płytkiej wodzie. Spróbował się podnieść,

ale nie dał rady, padł na bok ‒ kamizelka natychmiast odwróciła go z powrotem

twarzą ku poszarzałemu niebu ‒ w końcu ociężale obrócił się i na czworakach

przepełznął ostatnie metry ku stromemu, ośnieżonemu brzegowi.

Odpoczywał, drżąc z zimna, z dłońmi i kolanami wciąż w wodzie, gdzie

ucisk ostrych kamieni dna przypominał kończynom o konieczności funkcjono-

wania. Nadal ściskał w garści nóż od pontonu, którego ostrze wystawało nad

powierzchnię.

Kiedy dłonie zaczął przeszywać ból odrętwienia i przemarznięcia, a stopy

zesztywniały od zimna, wyprostował się, stanął na nogi i chwiejąc się z wyczer-

pania zaczął przymierzać wysokość wznoszącej się pod ostrym kątem skarpy do

własnych zdolności pokonania jej. Wdrapywał się na górę, zapierając łokciami i

podciągając całe ciało; wbijał nóż od pontonu głęboko w zmarzniętą ziemię,

opierał się na nim, potem wbijał go nieco wyżej i pełzał po śniegu. Zajęło mu to

dziesięć minut, chociaż skarpa liczyła w tym miejscu nie więcej niż trzy i pół

metra wysokości. Kiedy wsunął się wreszcie na krawędź stoku i znalazł przy

pniu najbliższej jodły, znieruchomiał, dysząc ciężko, wycieńczony, ledwie

zdolny do zamknięcia oczu. Za jedno był wdzięczny losowi: napalm koszmaru

został za nim, w głębi jeziora, obok Miga-31.

Po jakimś czasie zjadł czekoladę. Jeszcze później, kiedy wróciło mu czucie

w rękach, zaczął rozmasowywać resztę ciała. Materiał powoli wysychającego

skafandra ciśnieniowego zesztywniał. Przyjrzał się dokładnie tafli przy brzegu.

Doszedł do wniosku, że jego pierwsze, gorączkowe przypuszczenia musiały być

słuszne. Strumień stanowiący odpływ wody z jeziora był rzeczywiście zamarz-

nięty do dna. Ale woda płynęła prawdopodobnie aż do ostatniej chwili, a lód

pokrywał strumień równocześnie z całą powierzchnią jeziora. Odpływ spowo-

dował, że pod niebezpiecznie cienką pokrywą została uwięziona wielka bańka

powietrza. Jeszcze później, kiedy szum lecącego nisko, biorącego udział w

poszukiwaniach Miga ucichł za wschodnim brzegiem jeziora, stwierdził, że

powinien oddalić się na znaczną odległość od miejsca przymusowego lądowa-

nia. Lód zasklepi się ponownie, niczym katarakta zasnuwając oko wody otwarte

pod ciężarem samolotu. Do świtu Firefox powinien zostać całkowicie zasłonię-

ty. Tym bardziej że krótki arktyczny dzień zbliżał się do końca.

61

Dysponował nożem od pontonu, pakietem osobistym, spadochronem oraz

pistoletem Makarowa z dwoma zapasowymi magazynkami, będącym standar-

dowym uzbrojeniem oficerów. Nie miał żadnego ubrania na zmianę, a chłód

przenikał go aż do kości. Ponton unosił się na wodzie z dala od brzegu, jak boja

oznaczająca miejsce ukrycia samolotu. Wyciągnął pistolet, zawahał się przez

chwilę, wreszcie starannie wycelował i strzelił dwukrotnie. Huk ogłuszył go.

Ptaki podniosły hałaśliwy protest. Ponton powoli zaczął kurczyć się i zatapiać.

Gant westchnął z ulgą. Teraz nie było żadnego śladu.

Uszedł z życiem. Standardowa procedura nakazywała mu pozostać w pobli-

żu samolotu. Ale w tym przypadku nie dbał o nią. Jeśli nie znajdą żadnych

szczątków, które dałyby się powiązać z Firefoxem, zaczną poszukiwać jego, a

więc nie wolno mu przebywać w pobliżu samolotu. Musiał skierować się na...

północny zachód, spróbować zmniejszyć nieco odstraszający dystans trzydzie-

stu kilometrów, czy nawet więcej, jaki dzielił go od granicy norweskiej. Trzeba

było zaufać złudnej nadziei, że nie tylko Rosjanie będą go poszukiwali.

Urządzenie naprowadzające. Nadajnik...

Znów ogarnęła go chwilowa panika. Rozejrzał się szybko, wstrzymując od-

dech. Nie było go nigdzie w zasięgu wzroku.

Czy...? Czy przełączył radio na nadawanie? W pamięci odżył każdy ułamek

sekundy, kiedy prawa dłoń sięgała po nóż od pontonu i odcinała przytrzaśniętą

rękawicę. Musiał jeszcze przypomnieć sobie wcześniejsze zdarzenia, gdy przy-

ciskał lewą ręką do ciała gładkie, czarne, plastikowe pudełko. Czy uczynił to

machinalnie? Czy przełączył radio?

Grzebał we wspomnieniach, z wysiłkiem próbując przypomnieć sobie auto-

matyczne, niemal instynktowne czynności.

Tak ‒ doszedł do wniosku, że włączył nadajnik. Wbijał wzrok w powierzch-

nię lodu. Ociężale, powoli ruszył wzdłuż brzegu jeziora ‒ nie zdobył się na

odwagę, by wejść na zdradliwą pokrywę lodową, nawet w celu odnalezienia

urządzenia naprowadzającego. Wypatrywał czegoś, co powinno być zaledwie

czarnym punktem na białym tle. Nie dojrzał go. Przed oczyma miał tylko biel

ograniczoną dalekim, szaroczarnym horyzontem.

W końcu przekonał sam siebie, że nadajnik musiał spaść na dno jeziora. Po-

czątkowo upadł na lód ‒ był pewien, że przypominał sobie ów charakterystycz-

ny stukot ‒ widocznie jednak zsunął się do wody przy jakimś poruszeniu kry,

spowodowanym falami towarzyszącymi zanurzaniu się cielska Firefoxa. Spisał

radio na straty.

Teraz zaczynała się liczyć jedynie odległość. Nie wolno mu pozostawać

62

w pobliżu nadajnika, nad jeziorem. Jeśli go znajdą, powinien być już wiele

kilometrów od tego miejsca.

Jego mięśnie buntowały się, odstraszone wizją marszu, wędrówki; wizją

walki o przetrwanie.

Popatrzył ponad taflą jeziora w kierunku północnym, gdzie pasmo rosnących

gęsto drzew niewiele różniło się od grubej krechy węglem w szkicowniku pej-

zażysty. Bliżej widniała gładka, ośnieżona powierzchnia. Znajdował się na

zachodnim krańcu jeziora. Z kieszeni na udzie wyciągnął kompas oraz mapę i

sprawdził swoją pozycję. Zamknięta w szczelnej plastikowej obwolucie mapa

nie ucierpiała ani trochę w czasie zanurzenia pod wodą. Materiał skafandra

ciśnieniowego był przeraźliwie zimny.

Spojrzał w kierunku, w którym miał wędrować, w stronę Norwegii. Gąszcz

drzew iglastych sięgał skraju wody, dalej widniały niewysokie wzgórza. Głos

jakichś dużych, ukrytych w gęstwinie ptaków zdawał się kpić z niego i odradzać

marsz. Zerknął w dół, na wodę, przypominającą powierzchnię zastygającej

galaretki. Temperatura spadała. Firefox był niewykrywalny, niewidzialny. Wi-

dok ten usatysfakcjonował go, pozwolił mu wyruszyć w drogę.

Podniósł zwinięty spadochron i przypiął go do uprzęży. Przymocował z po-

wrotem pakiet osobisty do kamizelki ratunkowej, z której już wcześniej spuścił

powietrze. Po raz ostatni ułożył wygodniej cały ekwipunek. Wreszcie odwrócił

się plecami do jeziora i zagłębił między drzewa.

Marszałek lotnictwa Kutuzow popatrzył przez całą długość pomieszczenia

na drzwi, prowadzące do małego prywatnego gabinetu, z którego sekretarz

generalny zawsze korzystał, ilekroć znajdował się na pokładzie samolotu.

Wszystko wskazywało na to, że radziecki przywódca wraz z przewodniczącym

KGB mieli zamiar pozostać tam aż do końca lotu. Spojrzał na swój wielki złoty

zegarek. Od wojskowego lotniska na południowo-wschodnich obrzeżach Mo-

skwy dzieliło ich dwadzieścia minut lotu. Odchrząknął i poklepał Władimirowa

po kolanie.

‒ Myślę, że zapewniłeś sobie sukcesję, Med ‒ rzekł, głaszcząc dłonią na-

ramiennik własnego munduru. Jego wodniste oczka błyszczały. Energicznie

pokiwał głową. ‒ Uczysz się. W swoim czasie, w odpowiednim czasie... ‒ Nie

ulegało wątpliwości, że filozoficzny nastrój Kutuzowa był efektem wypitej

wódki.

Władimirow zapatrzył się na swój kieliszek. Ile wypili...? Siedzieli tu

63

niecałe pół godziny. Chyba nikt nie upijał się tak szybko jak Rosjanie. A za co

właściwie pili? Za śmierć Amerykanina? Bezgraniczna, wręcz maniakalna do-

broduszność sekretarza generalnego i zimne, taksujące spojrzenie błyszczących

oczu wiecznie zasępionego Andropowa ‒ żaden z nich nie okazał ani irytacji,

ani podniecenia. Wódka zdystansowała ich. Jemu udało się zatopić na dnie

kieliszka zarówno rozsądek, jak i intuicję, niczym dwie osy. Ale żądła wciąż

jeszcze wystawały.

Popatrzył w stronę drzwi wiodących do Wojennego Centrum Dowodzenia,

potem na drzwi gabinetu sekretarza generalnego. Radziecki przywódca został

wezwany do telefonu w sprawie dyplomatycznych subtelności związanych z

naruszeniem przestrzeni powietrznej obcego kraju.

Wódka przywróciła mu poczucie samozadowolenia. Władimirow starał się

trzymać w ryzach. Jego towarzysz, jakby wyczuwając groźną zmianę nastroju,

poklepał go po dłoni i odezwał się ponownie:

‒ Bądźcie rozsądni, bądźcie nadal rozsądni, generale Władimirow. ‒ For-

malizm, z jakim zwrócił się do niego, był zamierzony. Władimirow potrząsnął

głową, bardziej w geście akceptacji niż sprzeciwu. Alkohol powodował, że w

głowie przesuwały mu się jakieś wielkie masy, dążące do wypełnienia pustej

przestrzeni.

‒ Wiem. Wiem ‒ mruknął. ‒ Znacznie lepiej być... czym? Niczym? Chyba

niczym. Lepiej jest być rozsądnym. ‒ Ze złością odsunął rękę, a kilka kropel

wychlapanej wódki spadło na błyszczące czubki jego oficerskich butów. Przy-

glądał się, jak ciężkie niczym rtęć krople spływają po wypolerowanej po-

wierzchni. ‒ Wiem o tym.

Jeszcze raz podniósł wzrok na drzwi Wojennego Centrum Dowodzenia. W

ciągu ostatniej pół godziny pojawiali się w nich oficerowie, relacjonując nega-

tywne wyniki poszukiwań i przedstawiając uspokajające meldunki. Świetnie

uzupełniali wypitą wódkę ‒ tak samo studzili jego emocje. Szczątki zostały

sfotografowane, a zdjęcia przesłano do szczegółowej analizy; samoloty poszu-

kiwawcze nie odebrały żadnych sygnałów, żadnej emisji elektromagnetycznej,

nie trafiły na rozbitków.

Teraz już tylko w rękach ekspertów badających fotografie z miejsca kata-

strofy leżało ostateczne potwierdzenie faktu, że Mig-25 oraz Firefox zostały

zniszczone w tym samym miejscu i tym samym czasie. Później Finowie powin-

ni wydać zezwolenie odpowiedniej grupie fachowców na zbadanie miejsca

wypadku i zebranie szczątków. Wymontowane zostaną czarne skrzynki i wraz z

ciałami w plastikowych workach wrócą do kraju. Koniec. Definitywny koniec.

64

Sekretarz generalny rozkazał wycofać wszystkie samoloty znad rejonu kata-

strofy do czasu telefonicznej rozmowy z prezydentem Finlandii. Należało usu-

nąć stamtąd wszystkie maszyny i przeprosić za naruszenie przestrzeni powietrz-

nej sąsiadów.

‒ Nie proponuję ci nic więcej niż naukę przetrwania ‒ oznajmił Kutuzow.

Język zaczynał mu się plątać. ‒ Ponieważ chcę, żebyś to ty dowodził lotnic-

twem. Ty. ‒ Powoli, systematycznie poklepywał kolano Władimirowa, chcąc

podkreślić każde słowo.

‒ Wiem o tym, stary przyjacielu ‒ odparł Władimirow kiwając głową. Zro-

zumiał, że jego własne słowa także brzmią niewyraźnie. Zaczął drwić w duchu z

samego siebie, czyniąc jednocześnie najostrzejsze wyrzuty. Wychylił resztkę

wódki, jaka została mu w kieliszku. Poczuł skurcz żołądka. ‒ Sam zgodziłem się

na tę rolę. Ja... jestem przecież członkiem zespołu... ‒ uśmiechnął się krzywo. ‒

Kiedy lądujemy? ‒ dodał, nagle rozgoryczony.

‒ Cierpliwości. Jesteś teraz dworzaninem. Przywykniesz do czekania. To

wielka sztuka.

‒ Dworzaninem... ‒ mruknął Władimirow.

‒ Chcesz jeszcze jednego?

‒ Dziękuję, przyjacielu. Obawiam się, że to byłby ten jeden za dużo.

‒ Jesteś prawdziwym Rosjaninem. My wszyscy upijamy się za szybko.

‒ Czy to nasza wina?

‒ Nie.

Obaj mężczyźni spoglądali na puste kieliszki. Władimirow uniósł swój w

górę i zapatrzył się w odbite od szkła refleksy świetlne. Dostrzegł na kieliszku

ostatnie oleiste smugi oraz ślady od warg i palców. Wreszcie wstał, chwiejąc się

z lekka ‒ wysoki, siwowłosy, pijany ‒ bez wątpienia teraz posiadał już wszyst-

kie przymioty wysokiego rangą oficera. Jak gdyby dostrzegł odbicie swojej

sylwetki w lustrze. Brzydził się samym sobą. Cóż z tego, że wygląd zewnętrzny

imponujący, nawet po pijanemu, kiedy w środku ‒ pusty człowiek... pusty

człowiek.

W drzwiach Wojennego Centrum Dowodzenia stanął młody oficer. Władi-

mirow obrócił się szybko ‒ trochę za szybko. Tamten trzymał w ręku tabliczkę z

meldunkiem.

Pusty człowiek...

Dosyć tego...

A więc osy nie dały się do końca utopić.

‒ Co to jest? ‒ warknął z furią. Oczy mu błyszczały. Reszta jego osobowo-

ści ukryła się gdzieś w wyczekiwaniu na odpowiedni moment.

65

‒ Meldunek z Tupolewa, towarzyszu generale, od dowódcy samolotu, ma-

jora Antonowa. To jest... sądzę, że on nie zrozumiał...

Władimirow wyrwał mu z rąk tabliczkę, wyciągnął z górnej kieszeni okulary

bez oprawek i wsunął je na nos. Po krótkiej nieobecności wróciła nieoczekiwa-

nie jasność umysłu. Antonów nie był żadnym ze specjalistów na pokładzie sa-

molotu wczesnego ostrzegania, ale oficerem politycznym, który teoretycznie

dowodził załogą. Był pracownikiem GŁAWPUR-u, Zarządu Politycznego Sił

Zbrojnych. Musiał być wśród swoich fachowcem, skoro znajdował się na po-

kładzie Tupolewa AWACS, patrolującego wszystkie granice z wrogimi krajami,

których bliskość musiała przecież kusić załogę, żeby je przekroczyć, żeby „wy-

zwolić się”. A więc Antonów...

Władimirow w pierwszej chwili nie zrozumiał meldunku. Zmiennoczęsto-

tliwościowy, modulowany sygnał. Przechwycono go tylko dwukrotnie, przy

pierwszej próbie udało się dokonać przybliżonego namiaru, ale za drugim razem

czas sygnału był zbyt krótki, by uściślić miejsce nadawania. Zdołano tylko usta-

lić, że był to sygnał kierunkowy, emitowany z punktu leżącego niedaleko od

miejsca katastrofy.

Meldunek kończył się klasycznym zrzuceniem z siebie odpowiedzialności ‒

prośbą o rozkazy. Władimirow ruchem dłoni odsunął z drogi oficera i przeszedł

do Wojennego Centrum Dowodzenia. Natychmiast poczuł się jak ryba w wo-

dzie. Czyste, jasno oświetlone pomieszczenie. Tutaj, w otoczeniu umundurowa-

nych ludzi, czuł się pewnie i swojsko...

Przemierzając obszerne pomieszczenie pomyślał, że byłby piramidalnym

głupcem, gdyby odrzucił to wszystko. W jakim celu? Po co? Dlatego, że gbu-

rowaty radziecki przywódca był rzezimieszkiem? Dlatego, że przewodniczący

KGB był psychotykiem? Dlatego, że ich towarzystwo i intelektualna tępota

napawały go wstrętem? Oto były jego racje: duma i snobizm. Kasta.

Czyste, jasno oświetlone, swojskie pomieszczenie. Jego miejsce. Byłby

głupcem...

‒ Połączcie mnie z Antonowem. Przez głośnik ‒ polecił zimnym, posęp-

nym tonem.

W chwilę później dano mu znać, że może mówić.

‒ Co to za tajemniczy sygnał, który przechwyciliście, majorze Antonów?

Jakie są wasze sugestie?

‒ Tak, towarzyszu generale ‒ dobiegł go odległy, chrapliwy głos. ‒ Nikt z

nas nie wie, co to może być. Nikt.

‒ Kiedy odebraliście go po raz pierwszy?

‒ Piętnaście minut temu. Straciliśmy namiar, ale później przechwyciliśmy

na innej częstotliwości. Po raz trzeci, zaledwie pięć minut temu, znów

66

próbowaliśmy namierzyć źródło, lecz znowu odbieraliśmy go za krótko. ‒ Ton

głosu majora był usprawiedliwiający, a zarazem sugerował, że jakąkolwiek

winą należałoby obarczać całą załogę samolotu.

‒ Zróbcie wszystko, żeby go namierzyć, majorze. Zaklinam was.

‒ Tak jest, towarzyszu generale.

Sygnał zmiennoczęstotliwościowy; prawdopodobnie nie zawierający żad-

nych kodów ani informacji. Co mogło być jego źródłem? Jakieś skomplikowane

urządzenie elektroniczne, wyrzucone daleko od miejsca katastrofy? Aż tak da-

leko...? A może jeszcze nie zarejestrowane fińskie instalacje naziemne? Wąt-

pliwe. Nie odebrano sygnałów osobistych nadajników awaryjnych żadnego z

pilotów. Zarówno Gant, jak i pilot Foxbata musieli być martwi. Żaden nadajnik

kierunkowy nie rozpoczął emisji we właściwym czasie.

Osobiste nadajniki awaryjne... nadajniki... sygnał kierunkowy... ‒ przypomi-

nał sobie. Ścisła tajemnica ‒ nawet w tym przypadku, kiedy każdy pilot chciał-

by, żeby jego sygnał odbierano niczym krzyk w jak najszerszym paśmie. Cały

projekt Miga-31 otoczony był najściślejszą tajemnicą, dotyczyło to w takim

samym stopniu konstrukcji samolotu, jak i pilotów, personelu naziemnego,

przyrządów, skafandrów ciśnieniowych... Obsesja całego systemu radzieckiego,

która wielokrotnie już doprowadzała go do wściekłości!

Osobiste nadajniki awaryjne pilotów doświadczalnych Firefoxa emitowały

modulowany sygnał zmiennoczęstotliwościowy. Miało to zapewnić, że zostanie

on odebrany tylko przez odpowiednie urządzenia... A Gant miał przecież na

sobie skafander ciśnieniowy nieżyjącego Woskowa!

‒ To Gant! ‒ ryknął. Ramiona i głowy personelu zadrżały pod wpływem

tego wrzasku. Władimirow uderzył pięścią o udo. ‒ On żyje! Przeżył to wszyst-

ko! Wy! ‒ Wskazał na oficera, który przyniósł mu tabliczkę z rozszyfrowanym

meldunkiem Antonowa. ‒ Znajdźcie dane o charakterystyce częstotliwościowej

osobistego nadajnika awaryjnego, który znajdował się w skafandrze pilota

Firefoxa. Natychmiast! ‒ Oficer rzucił się do drzwi. Generał odwrócił się i do-

dał: ‒ Przekażcie te dane Antonowowi, jak tylko je znajdziecie. Powiedzcie mu,

że musi znaleźć ten sygnał i wykonać dokładne namiary źródła. Bez wymówek!

Minął drzwi, zatrzaskując je za sobą; nie potrzebował dokładnej analizy sy-

tuacji, żeby wiedzieć, jakie środki muszą zostać podjęte. W tej samej chwili na

drugim końcu saloniku pojawili się sekretarz generalny i Andropow. Bez waha-

nia Władimirow wyciągnął długi palec wskazujący w stronę Andropowa, jakby

wskazywał krnąbrnego, niegodnego zaufania podwładnego.

67

‒ Potrzebna mi jest wasza Straż Graniczna, towarzyszu przewodniczący! ‒

wyrzucił z siebie. ‒ Ponadto patrol w helikopterach, trzy maszyny, gotów na-

tychmiast udać się na terytorium Finlandii! Gant nadal żyje!

Zawartość pakietu osobistego leżała rozrzucona dokoła niego u stóp olbrzy-

miej jodły. Oczy kłuły go ze zmęczenia i nie był w stanie zapanować nad opada-

jącymi powiekami. W regularnych odstępach czasu pole widzenia przesłaniały

mu fioletowe plamy, efekt wycieńczenia i napięcia. Drżał na całym ciele niemal

bez przerwy ‒ zarówno z zimna, jak i z emocji. Udało mu się wymknąć. Prze-

szedł w kierunku północno-zachodnim chyba nie więcej niż cztery kilometry,

trzymając się osłony lasów. Ale teraz musiał się przespać. Zesztywniały od

mrozu materiał skafandra ciśnieniowego chrzęścił i trzeszczał ‒ czuł się jak w

pancernej zbroi. Palce u stóp i dłoni drętwiały. Musiał się przespać.

Powinien włożyć z powrotem do pakietu wszystko z wyjątkiem śpiwora,

który spoczywał w postaci pomarańczowo-błękitnej cegiełki obok lewego kola-

na. Gdyby wsunął się do środka, choćby tylko na godzinę... Miał chyba jakąś

rezerwę czasu, nie słyszał odgłosów poszukujących go samolotów od dobrych

dwudziestu minut.

Musiał się przespać. Nie był w stanie formułować myśli, układać planów.

Nie mógł już dłużej obejść się bez snu. Tutaj miał nad głową znakomitą osłonę.

Owinięty szczelnie śpiworem przynajmniej rozgrzałby się nieco, podtrzymał

krążenie krwi. Gdyby zdrzemnął się choć odrobinę, mógłby iść dalej.

Zza pnia wielkiej jodły przyglądał mu się biały arktyczny zając. Jego nos

podrygiwał śmiesznie, badając zapach intruza. Gant popatrzył na niego mętnym

wzrokiem, pochylając się do przodu. Zmarszczył brwi i wbił spojrzenie w nie-

ruchomą drobną sylwetkę. Odróżnienie białego zająca od śnieżnego tła wyma-

gało od niego ogromnej koncentracji.

Zadziałał instynktownie. Wydobył z kabury pistolet Makarowa, wycelował i

strzelił. Pośród absolutnej ciszy, do której przywykł już całkowicie, huk wy-

strzału zabrzmiał ogłuszająco i przerażająco. Jakby miał stanowić wskazówkę

dla ścigających go, przywoływał na myśl ponure wizje schwytania. Impet dzie-

więciomilimetrowego pocisku wystrzelonego z niewielkiej odległości odrzucił

zająca daleko do tyłu, jego mocne tylne skoki zadrgały w agonii. Po chwili

zwierzątko przewróciło się na bok. Spod białego futerka wypłynął cienki ciem-

noczerwony strumyk. Zdobył pożywne uzupełnienie racji herbatników,

68

czekolady i sucharów, jakie znajdowały się w pakiecie osobistym. Ogarnął go

wyolbrzymiony przez zmęczenie żal z powodu zabicia zająca, lecz gdy tylko

uświadomił go sobie, natychmiast górę wzięła litość nad samym sobą; był krań-

cowo wyczerpany. Nie mógłby teraz wstać, obedrzeć zająca ze skóry i przygo-

tować posiłku.

Znów opanowały go dreszcze. Jak gdyby wymierzając sobie karę zaczął

energicznie bić dłońmi o ramiona, chcąc rozgrzać się nieco. Albo tylko zrzucić

z siebie trochę poczucia winy i odrętwienia.

Jakiś twardy przedmiot. W kieszeni. Na lewym ramieniu. Otworzył suwak i

wyciągnął mały pomarańczowy cylinder. Rozpoznał go od razu. Osobisty na-

dajnik awaryjny. Generator sygnalizacji niebezpieczeństwa.

Zapatrzył się z niedowierzaniem. Zapomniał o jego istnieniu, nawet nie pró-

bował go szukać. Został uruchomiony... Z całą pewnością został uruchomiony i

zaczął nadawanie sygnału ‒ w chwili kiedy znalazł się pod wodą. Błyskawicz-

nie uniósł głowę w niebo. Pusto. Grupy poszukiwawcze zostały wycofane.

Nagle przypomniał sobie o białej kropce Tupolewa AWACS, którą widział

na ekranie.

Nadajnik spoczywający w jego dłoni miał na pewno wystarczającą moc, by

odebrano sygnał pięćdziesiąt kilometrów stąd i na wysokości dwunastu tysięcy

metrów, na jakiej patrolował Tupolew AWACS. Musieli namierzyć sygnał.

Wiedzieli, że żyje. Znali miejsce jego pobytu...

Panika nagłym zastrzykiem adrenaliny pokonała zmęczenie. Podniósł się na

nogi, zatoczył, po czym rzucił nadajnik na ziemię. Natarł na niego piętą, zgniótł,

rozwalił obudowę, roztrzaskał tranzystory i płytkę z obwodami. Zniszczył go.

Obok powstałego nagle wyłomu w nieskalanej bieli śniegu leżał nieruchomo

zając. Uklęknął i zaczął zbierać rozłożone rzeczy z powrotem do torby pakietu.

Cegiełka nie rozwiniętego jeszcze śpiwora, składany karabinek kalibru 5,58 mm

z dziesięcioma nabojami, czekolada i suchary, prasowane racje żywnościowe,

kocher z kostkami stałego paliwa.

Spojrzał na zająca.

Wyjął z bagażu torbę foliową, ostrożnie, jakby pełen skruchy podniósł zwie-

rzę, wsunął do torby, po czym wcisnął do pakietu osobistego. Wyprostował się i

nasunął nogą trochę świeżego śniegu na niewielką, ciemniejącą plamę krwi.

Ślady nie powinny go zdradzić, większą część drogi przebył pod osłoną gę-

stwiny lasu. W końcu będzie musiał się przespać, ale teraz powinien ujść jesz-

cze trochę, kierując bardziej na północ. Przerzucił rzemienie pakietu przez

69

ramię, z trudem prostując się na całą wysokość. Zataczał się z wycieńczenia.

Spojrzał na zegarek. Do zmroku miał jeszcze około dwóch godzin. Czekały go

dwie godziny drogi, zanim będzie mógł odpocząć.

Ryknął głośno. Dźwięk ten naruszył, a jednocześnie jakby spotęgował ota-

czającą go ciszę. Popatrzył na mapę. Miał przed sobą połacie lasów, wąskie

doliny i oczka jezior. Prawie jak na Alasce.

Ułożył wygodniej bagaż, wzdrygnął się ‒ zarówno z zimna, jak i na myśl o

czekającym go marszu ‒ wsłuchał jeszcze we wszechobecną, niezmąconą ciszę,

po czym stanął twarzą na północ.

Zaczął iść.

Major Alan Eastoe wprowadził Nimroda AWACS w szeroki łuk. Dotarli do

południowego krańca trasy patrolowej, prowadzącej na wysokości 7500 metrów

wzdłuż drogi przecinającej norweską Laponię od Tanafjordu po niewielkie

miasteczko Karasjok. Szosa wiła się wzdłuż granicy między Norwegią i Finlan-

dią. Samolot po raz kolejny zawrócił ponad warstwą chmur w kierunku północ-

no-wschodnim, jak gdyby związany z tą krętą, niewidoczną stąd drogą.

Minęły już prawie dwie godziny od czasu, kiedy Eastoe złożył szczegółowy

raport o wszystkim, co zinterpretował jako pościg zakończony zniszczeniem

niewidzialnego Miga-31. W odpowiedzi nadszedł rozkaz Aubreya, by zostać na

posterunku, kontynuować ten idiotyczny patrol i żywić śmieszną nadzieję, że

uda im się albo przechwycić sygnał z osobistego nadajnika awaryjnego Ganta ‒

co było nierealne, ponieważ Gant nie żył ‒ albo pobudzić do jakiejkolwiek emi-

sji skomplikowaną elektroniczną zabawkę, która musiała ulec zniszczeniu wraz

z Firefoxem.

Aubrey potrzebował dowodów. Tylko dlatego bez przerwy próbowali zmu-

sić urządzenie naprowadzające Firefoxa do wyemitowania samej fali nośnej,

która pozwoliłaby namierzyć jego położenie. Farnborough zapewniał, że ów

nadajnik zdolny był odpowiedzieć na impulsowy sygnał radiowy nawet po

upływie osiemnastu godzin. Ale Eastoe nie wierzył, że kiedykolwiek uda im się

złapać tę falę nośną. Nikt, z wyjątkiem niedouczonych cywilów w rodzaju Au-

breya, nie mógł na to liczyć. Nie istniał żaden duch maszyny. Firefox po prostu

został rozbity.

Ziewnął i poprawił przyciemnione okulary na nosie. Na tej wysokości słońce

wciąż jeszcze wystawało ponad leżącą w dole powłokę chmur, ale na ziemi z

pewnością zapadał już zmrok.

70

‒ Na Boga, Terry ‒ mruknął. Odprężył się, odchylił głowę do tyłu i popa-

trzył na drugiego pilota. ‒ Powiesiłbym drania za jaja. Ten biedny sukinsyn nie

żyje; co prawda, żal mi go. Samolot został skasowany i tego też mi żal, miałem

ochotę obejrzeć go sobie, choćby tylko raz... Co z tego...?

Drugi pilot potrząsnął głową i uśmiechnął się.

‒ Przecież pracowałeś kiedyś z Aubreyem, kapitanie... ‒ zaczął.

‒ Pracowałem dla niego, Terry, pracowałem dla Aubreya. A to zasadnicza

różnica. Nigdy, do kurwy, nie można go było przekonać. Założę się, że jak

wyląduje w Rajskich Ogrodach, będzie przysięgał na wszystko, iż zmartwych-

wstały Chrystus jest tylko ogrodnikiem! ‒ Rozgoryczony Eastoe zaśmiał się. W

słuchawkach rozległ się chichot pozostałych członków załogi. ‒ Pewnie powie

wtedy: „no, dalej, jeden czy dwa cudy, żeby udowodnić, że jesteś naprawdę

tym, za kogo się podajesz. Chociaż nie, może lepiej trzy cudy”. Głupi stary

sukinsyn!

‒ Czemu się wściekasz? Za pół godziny musimy wylądować w Bardufoss,

bo kończy nam się paliwo. Nie każe nam przecież startować jeszcze raz dziś

wieczorem?

‒ Nie byłbym tego pewien ‒ warknął Eastoe.

Z wyjątkiem głosów ludzi, na pokładzie Nimroda panowała wręcz wyjątko-

wa cisza. Jak w czasie normalnego patrolu wykorzystywali tylko dwa z czterech

silników. Zresztą pod każdym innym względem był to taki sam rutynowy, bez-

sensowny lot. Tyle że Eastoe był wyraźnie rozgoryczony i rozczarowany ‒

jankesowi prawie powiodło się, prawie udało mu się zwiać. Coś poszło nie tak.

Możliwe, że podczas ostatniej walki powietrznej, kiedy zniszczył drugiego

Miga-31, samolot został uszkodzony. Potem złapali go w trakcie przeskoku i

skończyli z nim. Biedny dupek.

‒ Zupełnie nic, John? ‒ rzucił zawodzącym głosem pytanie do mikrofonu,

skierowane do nawigatora taktycznego, siedzącego przed swoimi ekranami w

pierwszym z obszernych przedziałów na tyle samolotu. ‒ Co, do cholery, robią

ci głupi Rosjanie?

‒ O kogo ci chodzi? O zalanego Pietra z Tupolewa?

‒ Chociażby.

‒ Lata tam i z powrotem wzdłuż swego odcinka granicy, dokładnie tak sa-

mo jak my, kapitanie. Zdaje się, że mają nie więcej szczęścia niż my. Żadnych

zmian kursu, z wyjątkiem nawrotów na końcach odcinka. Teraz są...

‒ Niepotrzebne mi jego pieprzone namiary, na miłość boską! Poza tym

nic?

‒ Nic. Nawet żadnego fińskiego myśliwca. Chyba dostali rozkaz z Helsinek,

71

żeby nie podnosić nosa znad ziemi. Zignorować zajście, zapomnieć o wszyst-

kim. W fińskiej przestrzeni nie ma też ani jednego Miga. Polecieli do domu na

herbatkę.

‒ Mają zdjęcia z miejsca katastrofy. Poddadzą je analizie. Może powinni-

śmy...?

‒ Zbliżamy się do punktu położonego najbliżej miejsca eksplozji ‒ podpo-

wiedział nawigator rejsowy niczym uśmiechnięty kusiciel. ‒ Miał pan na myśli,

żeby rzucić okiem, kapitanie?

‒ Skręca mnie z nudów, ale nie jestem idiotą ‒ odparł Eastoe. To nie jego

zmartwienie. Aubrey mógł się dogadać z fińskim wywiadem czy nawet wyko-

rzystać amerykańskiego satelitę. Zdobycie dowodów w postaci fotografii miej-

sca wypadku nie stanowiło dla niego problemu. Po co mieli się narażać? Zresztą

cisza w eterze była wystarczającym dowodem. Nie było czego szukać. Kapitan

Tupolewa wiedział o tym równie dobrze, zachowywał się biernie.

Ale myśl ta nie dawała mu spokoju. Czemu nie? Rosjanie przez całe popo-

łudnie kręcili się w fińskiej przestrzeni. Gdyby tak...

Jeszcze jedno przypuszczenie...

Mogli znajdować się poza zasięgiem tego cholernego urządzenia naprowa-

dzającego. Niewykluczone, że zaczęło emitować falę nośną, ale ich samolot

znajdował się o dziesięć kilometrów czy chociażby o kilometr poza zasięgiem

nadajnika, który przecież miał bardzo małą moc.

Gdyby jednak zmienili kurs, tamci z Tupolewa mogliby pomyśleć, że coś

znaleźli. Z drugiej strony, gdyby ograniczyli się do sfotografowania z niskiego

pułapu miejsca wypadku, może tamci nie zareagowaliby ‒ a zdjęcia byłyby

użyteczne, o wiele bardziej użyteczne niż wałęsanie się tam i z powrotem

wzdłuż granicy.

‒ Masz coś, John?

‒ Nic, kapitanie.

Eastoe zerknął na drugiego pilota.

‒ Wszyscy w gotowości. Mam zamiar zrobić mały skrót, zetniemy ten róg

na mapie. Wykonamy parę pamiątkowych fotek. Dobra?

Drugi pilot popatrzył na niego i odezwał się po chwili: ‒ Ty chyba naprawdę

lubisz pracować dla tych fiutów od płaszcza i szpady, prawda? Wykazać się

szaleńczą odwagą. Kiedy ty wreszcie dorośniesz?

‒ Do twojego poziomu? ‒ Eastoe uśmiechnął się szeroko. ‒ To wchodzi w

zakres rutynowego patrolu. Czy myślisz, że ktoś się dowie i podniosą szum?

Możemy zrobić własne zdjęcia miejsca katastrofy i z bliska poszukać tej pie-

przonej fali nośnej. A potem, obiecuję, natychmiast wracamy do domu.

72

‒ Trzy czy cztery minuty w fińskiej przestrzeni nie stanowią zbrodni stule-

cia, Terry ‒ poparł go nawigator taktyczny.

‒ Bob?

‒ Tak, kapitanie? ‒ zgłosił się nawigator rejsowy.

‒ Daj mi kurs na miejsce eksplozji.

‒ Robi się, kapitanie.

Eastoe uśmiechnął się.

‒ Oskarżysz mnie przed sądem wojskowym, Terry ‒ zaproponował.

‒ Masz to jak w banku.

Eastoe przesunął drążek wprowadzając samolot na nowy kurs. Tępy dziób

Nimroda pochylił się w prawo. Leżąca w dole powłoka chmur nie poddawała

się jakimkolwiek podziałom terytorialnym. Jakie to proste ‒ pomyślał Eastoe.

Napięcie wywołane faktem naruszenia fińskiej przestrzeni powietrznej usztyw-

niło całe jego ciało.

‒ Dwadzieścia cztery kilometry od miejsca eksplozji. Prosto na kursie.

‒ Żadnych transmisji, kapitanie.

‒ Piętnaście sekund do celu.

Eastoe skierował dziób Nimroda w dół.

‒ Zejdziemy powoli, żeby nie budzić niczyich podejrzeń. Potem zawróci-

my i w drodze powrotnej przelecimy nad miejscem katastrofy.

Proszę przygotować wszystkie aparaty.

Warstwa chmur zdawała się unosić na spotkanie Nimroda, niemal go już do-

tykała.

‒ Mam!

‒ Chryste! Co?

‒ Falę nośną. Złapałem ją, bez zakłóceń. To musi być on!

‒ Zmienię kurs, żebyś przechwycił namiar.

Chmury przepływały wokół Nimroda. W kabinie zrobiło się ciemno.

‒ Nie. Jest prawie dokładnie na południe od nas. Złapałem kierunek...

pierwszy namiar, kapitanie. Trzymaj się na kursie. Na razie nic nie zmieniaj, do

cholery.

‒ Na południe? ‒ powtórzył szczerze zdumiony Eastoe. ‒ To nie jest miej-

sce eksplozji. Jezu, a więc on nie spadł...?

‒ Zaczekaj, zaraz będziesz znał odległość. Nadajnik mógł zostać wyrzuco-

ny nawet dość daleko ‒ podpowiedział drugi pilot.

‒ Rany boskie! Co z tobą, John...?

‒ Jeszcze chwila, kapitanie. Pięćdziesiąt, pięćdziesiąt jeden, dwa, trzy...

73

‒ Spokojnie. Mogę zawrócić i przejść jeszcze raz, jeśli będziesz potrzebo-

wał ‒ rzucił niecierpliwie Eastoe.

‒ Dobra. Mam.

Eastoe stęknął bezgłośnie. Uszy poczerwieniały mu z podniecenia. Nawiga-

tor taktyczny wykreślał teraz linie na mapie, a punkt ich przecięcia powinien

wskazać dokładne położenie nadajnika kierunkowego. Zaraz będą wiedzieli,

jaka odległość dzieli ich od tego punktu, będą znali miejsce usytuowania nadaj-

nika.

‒ Prawie czterdzieści kilometrów na południe od nas. Wygląda na to, że na

jeziorze. Albo w jeziorze.

‒ Może masz oprócz tego sygnał jego nadajnika awaryjnego?

‒ Nie.

‒ Gdyby siedział nadal w samolocie, nadajnik zacząłby działać. Gdzie on,

do diabła, może być?

Gant obudził się. Jakaś cząstka jego umysłu błyskawicznie odzyskała przy-

tomność i podniosła alarm, ale reszta trzeźwiała powoli ‒ musiał zebrać myśli,

przywrócić świadomość, otrząsnąć się z głębokiego snu, w jaki zapadł natych-

miast po wsunięciu się do śpiwora. Coś go obudziło ‒ coś...

Stęknął, po czym szybko zakrył dłonią usta. To coś mogło być tak blisko

niego jak arktyczny zając, którego zastrzelił.

Poruszył dłonią wewnątrz śpiwora, po czym wyciągnął ją uzbrojoną w pisto-

let. Panowały całkowite ciemności. Dostrzegał zaledwie słabiutki odblask śnie-

gu i pnie najbliższych niewysokich drzewek, przypominających paliki ogrodze-

nia. Nasłuchiwał. Reszta jego umysłu i wszystkie zmysły otrząsnęły się wresz-

cie ze snu.

Przycisnął zimną kolbę pistoletu do policzka i oparł na niej twarz, jakby

szukając wsparcia.

Z oddali dobiegły go odgłosy wirników helikoptera ‒ ten sam szelest, który

wdarł się w jego sen. Nie miał wątpliwości, że dźwięki napływają od wschodu i

zbliżają się w jego kierunku. Rosjanie. Światła, żołnierze, może nawet psy...

Kopniakiem zrzucił z siebie śpiwór, złożył go naprędce i upchnął do torby

pakietu. Chwycił rzemienie i już w biegu przełożył przez ramiona.

3.

Ucieczka

‒ Tutaj! ‒ oznajmił Aubrey, kiedy wreszcie odnalazł miejsce o podanych

przez Eastoego szyfrem współrzędnych, a jego palec spoczął na szczegółowej

mapie Finlandii, której brzegi spadały na podłogę po obu stronach składanego

stolika. ‒ Tutaj, w jeziorze, panowie! W jeziorze! ‒ podkreślił z odcieniem

triumfu.

‒ Niewykluczone, że jezioro było zamarznięte, pomyślał więc, że może

bezpiecznie wylądować na lodzie ‒ po cichu rozważał Buckholz, skubiąc dolną

wargę i zezując na Curtina w poszukiwaniu poparcia. Tamten pokiwał głową.

‒ Musiał natychmiast uciekać stamtąd, w przeciwnym razie Rosjanie szyb-

ko namierzyliby Firefoxa ‒ mruknął Curtin, marszcząc brwi. Nie ulegało wąt-

pliwości, że rozpatruje szanse przeżycia Ganta.

‒ Zgadzam się. A obecnie znajduje się tutaj.

‒ Tam jest urządzenie naprowadzające ‒ podsunął Giles Pyott. Nadal miał

na sobie kurtkę mundurową, a brązowe rękawice trzymał w prawej dłoni. Po-

stukiwał nimi rytmicznie o mapę. ‒ I co z tego? Sądzę, że samolot został znisz-

czony. Gant musiał się katapultować.

‒ Dlaczego więc nie odebrano sygnału osobistego nadajnika awaryjnego

Ganta? ‒ zapytał ponurym głosem Curtin. ‒ A jeśli on żyje, to gdzie jest, puł-

kowniku Pyott?

‒ Właśnie.

‒ Może wyłączył nadajnik albo go zniszczył? ‒ stwierdził Buckholz. ‒ Nie

chciał, żeby tamci go wykryli. Oni są znacznie bliżej tego miejsca, poza tym

dysponują o niebo lepszym potencjałem. ‒ Buckholz pokręcił głową. ‒ A może

faktycznie nie żyje. Powinniśmy brać pod uwagę również taką ewentualność.

‒ Ale Firefox...! ‒ zaprotestował zniecierpliwiony Aubrey.

75

‒ Może być rozbity na dwie części, na dwieście albo dwa miliony ‒ odparł

Curtin. Na twarzy Aubreya pojawił się grymas irytacji. ‒ Nadajnik znajduje się

trzydzieści pięć kilometrów od miejsca, w którym spadł Foxbat ‒ mówił dalej

Curtin. ‒ Wypadek miał miejsce tutaj... ‒ Teraz on z kolei stuknął palcem w

mapę. Wszyscy pochylali się nad stołem, jak gdyby barwny arkusz papieru był

talizmanem. Wojskowa czapka Pyotta zasłaniała północną Norwegię. Rękawice

spoczywały teraz obok niej, natomiast jego dłoń opierała się na Morzu Barentsa.

‒ A więc został zniszczony ‒ stwierdził Buckholz. ‒ Niewykluczone, że

spłonął... Trzydzieści pięć kilometrów to żadna odległość. Nie mamy się co

łudzić, przyjaciele.

‒ Musimy mieć pewność! ‒ wybuchnął rozgorączkowany Aubrey. ‒ Mu-

simy zobaczyć to miejsce! ‒ Wykrzykując te słowa popatrzył na twarz Pyotta,

niczym dziecko szukające wsparcia u rodzica. Giles Pyott uśmiechnął się krzy-

wo.

‒ Kenneth, mój drogi, spróbujmy zająć się tylko tą jedną rzeczą. Od dzie-

sięciu minut, od kiedy przybyłem tu z MOD, cała ta jednostka lotnicza biednego

pułkownika Bradnuma została oddana do mojej dyspozycji tylko w imię dobra

waszej akcji... Co jeszcze mógłbym dla was zrobić?

‒ Eastoe musi przelecieć...

‒ Nad jeziorem? A co z protestami dyplomacji fińskiej? ‒ Giles Pyott się-

gnął po składane krzesełko, rozłożył je szybkim ruchem dłoni, po czym usiadł.

Ułożył ręce na kolanach i czekał w milczeniu. Trzej pozostali mężczyźni także

sięgnęli po krzesła z długiego szeregu ustawionego pod jedną ze ścian Centrum

Operacyjnego bazy w Scampton i usiedli w półkolu twarzami w stronę Pyotta.

Aubrey sprawiał wrażenie przynajmniej chwilowo zadowolonego z objęcia

dowództwa przez oficera. Buckholz, na początku zdziwiony, zrozumiał wresz-

cie, że Aubrey jedynie gra na zwłokę. Widocznie spodziewał się, że jeśli puł-

kownik z Komitetu Wywiadu Strategicznego MOD odniesie wrażenie, że ma

głos decydujący, że góruje autorytetem, wówczas będzie można go jakoś urobić.

Jak gdyby czytając w myślach Amerykanina, Pyott uśmiechnął się i rzekł:

‒ Schlebiasz mi, zwracając ku mnie swą niepodzielną uwagę, Kenneth...

Mniejsza z tym, musimy podjąć jakieś działania. ‒ Oczy pułkownika omiotły

Centrum Operacyjne. Zakrzywionym palcem przygładził krótkie kasztanowo-

siwe wąsy. Pod każdym względem cała baza w Scampton była do jego dyspo-

zycji. Ale jak miał wykorzystać ten potencjał? Od czego zacząć? ‒ Zgadzam się,

że Eastoe mógłby wykonać jeden lot. Tylko czy fotografie dostarczyłyby nam

76

wyczerpujących informacji? W tamtych szerokościach jest już obecnie całkiem

ciemno. ‒ Zauważył, że na twarzy zamyślonego Aubrey a malowało się zacię-

cie, jak u dziecka całkowicie pochłoniętego budowaniem zamków z piasku i

ignorującego naturę fal morskich. Aubrey przygotowywał się do kłótni, do ob-

stawania przy swoich racjach; do pominięcia kwestii dyplomatycznych na rzecz

zachowania projektu w tajemnicy. Ale do tego musiał przedstawić argumenty

najwyższej wagi.

‒ Potrzebujemy kogoś, kto przyjrzałby się wszystkiemu z bliska ‒ podsu-

nął cicho Aubrey.

‒ Tak. Dyrektorze Buckholz, Charles, jakie jest pańskie odczucie? Jakie

wnioski moglibyśmy przedstawić w tej chwili?

‒ Podzielam zdanie majora Eastoe, pułkowniku. Przechwycili Ganta po

nawiązaniu kontaktu wizualnego, dogonili i zestrzelili. Mamy tam jedynie masę

szczątków. Tak uważam. ‒ Pyott spojrzał następnie na Curtina, ale ten jedynie

twierdząco pokiwał głową.

‒ Nie mam podstaw, żeby się z wami nie zgadzać... ‒ Aubrey mruknął

zniecierpliwiony, ale nie odezwał się. Pyott mówił dalej: ‒ Znacie wszyscy

delikatną sytuację polityczną. Finlandia udzieliła zgody na przelot Miga-31, o

ile powiedzie się jego porwanie, głównie dzięki osobistym kontaktom Kennetha

z dowództwem fińskiego wywiadu. Należy sądzić, że znają lub co najmniej

domyślają się prawdy. Spodziewam się z ich strony bardzo negatywnych reak-

cji... chyba że ty, Charles, zdołasz przekonać swój rząd, podobnie jak ja musiał-

bym przekonać swój, iż delikatny nacisk przyniesie nam wielkie korzyści. ‒

Pyott wzruszył ramionami. ‒ Proponuję, byśmy na razie wstrzymali się z jaki-

mikolwiek drastycznymi posunięciami, do czasu, aż nasze odpowiednie władze

podejmą stosowne decyzje. Krótko mówiąc, i ja, i ty, Charles, musimy przygo-

tować jak najbardziej przekonywające argumenty. Po pierwsze, czy możemy

stwierdzić szczerze, z ręką na sercu, że istnieje szansa na to, iż Firefox jest nie

uszkodzony, a pilot żyje? ‒ Urwał, omiatając wzrokiem twarze, jak gdyby

chciał wymusić odpowiedź. Po chwili dodał: ‒ No więc? Czas do namysłu,

panowie?

‒ Ja nie potrzebuję ‒ stwierdził stanowczo Aubrey. ‒ Uważam, że nie wol-

no nam odrzucać takiej możliwości. Poza tym muszę znać prawdę. ‒ Popatrzył

na Charlesa Buckholza. ‒ A ty, Charles?

‒ Nie wiem... Możliwe, że masz rację. Na Boga, chciałbym, żeby to była

prawda. Ale... wszystko wskazuje na to, że jest inaczej.

‒ Czy mógłbyś przyznać, w chwili obecnej, że istnieje taka możliwość?

77

‒ Nie wiem...

‒ Nie możemy po prostu wszystkiego przekreślić, Charles...! ‒ krzyknął

Aubrey zrywając się na nogi. Krzesło przewróciło się na podłogę, czyniąc w

Centrum Operacyjnym nieproporcjonalnie wielki hałas. ‒ Zbyt wiele czasu i

wysiłków zostało włożone w ten projekt, zbyt wiele pochłonął on istnień ludz-

kich. Nie wyobrażam sobie, żebyście nie chcieli poznać prawdy. Rosjanie na

pewno poczynią kroki w tym kierunku, a my możemy zostać w tyle w wyścigu,

o którym jeszcze nawet nie mamy pojęcia!

Na twarzy Buckholza wpatrującego się w Aubreya, który tkwił pochylony

nad nim niczym despota, widniało zmieszanie, a nawet coś w rodzaju strachu.

‒ Ja... ‒ zaczął, ale Aubrey postanowił kuć żelazo póki gorące.

‒ Kiedy tylko przyjrzą się zdjęciom z miejsca wypadku, odkryją, że nie ma

na nich szczątków Firefoxa. My przecież wiemy, że samolot znajduje się gdzie

indziej. Kiedy się dowiedzą, a możliwe, że już o tym wiedzą, rozpoczną poszu-

kiwania. Jeśli więc samolot znajduje się w całości... ‒ zostawił tę groźbę zawie-

szoną w powietrzu.

Pyott pogładził swoje wąsy.

‒ Myślę, że Kenneth ma rację, Charles ‒ mruknął.

‒ Możliwe ‒ odparł z ociąganiem Buckholz.

‒ Sądzę, że powinniśmy, Mr Buckholz ‒ wtrącił Curtin. ‒ Powinniśmy

sprawdzić wszystko do końca.

Buckholz z oporem wzruszył ramionami.

‒ Dobra. Spróbuję jeszcze raz wywalczyć coś w Waszyngtonie. A wy bę-

dziecie interweniować w Londynie?

‒ Oczywiście. ‒ Pyott skinął głową.

‒ Musimy tak wymanewrować naszych politycznych zwierzchników, by

rozkazali nam kontynuować akcję ‒ podpowiedział Aubrey ponurym makiawe-

licznym tonem, a na jego ściągniętych wargach pojawił się niewyraźny, figlarny

uśmieszek.

‒ W porządku.

‒ Nie traćmy więc czasu. W pokoju odpraw znajduje się aparat telefonicz-

ny, z którego możecie połączyć się bezpośrednio z Grosvenor Square, Charles.

Zaczekamy tutaj, aż skończycie, a potem my zatelefonujemy.

Buckholz, choć nikt go nie lekceważył, poczuł się jak odprawiony posłaniec.

Skinął na Curtina.

‒ Chodźmy, Gene. Uzgodnijmy wspólną wersję, zanim zaczniemy rozmo-

wy.

Obaj Amerykanie zniknęli w pokoju odpraw, do którego drzwi prowadziły

78

wprost z Centrum Operacyjnego. Giles Pyott i Aubrey spoglądali, jak zamykają

się za nimi.

‒ Czy możemy to zrobić? ‒ spytał szybko Aubrey.

Ale Pyott nie odpowiedział. Wstał i podszedł do wielkiego stołu mapowego

pośrodku sali. Omiótł wzrokiem znajdujące się na nim modele, szpule z taśma-

mi i kolorowe znaczniki.

‒ Kiepsko to wygląda ‒ mruknął, odwracając się do Aubreya, który stanął

obok. Miejsce wypadku symbolizowała na mapie miniaturka Miga-25 oraz

czarny, futurystyczny model Miga-31. Stały obok siebie w jakimś fatalistycz-

nym, śmiercionośnym układzie. Aubrey uniósł jeden z drążków, używanych

przez zakreślaczy do przesuwania modeli po stole. Niezdarnie sięgnął i przesu-

nął model Firefoxa w kierunku południowym, ustawiając go wprost na niebie-

skiej plamce jeziora. Przez moment Pyott miał wrażenie, że obserwuje poczy-

nania energicznego, bezdusznego krupiera.

‒ Tutaj! ‒ odezwał się Aubrey triumfalnym tonem.

‒ Czy jesteś przekonany, że samolot znajduje się w całości?

‒ Nie jestem przekonany, że został rozbity na milion kawałków, Giles. Po-

za tym nawet na podstawie szczątków samolotu moglibyśmy się wiele o nim

dowiedzieć. Albo też od Ganta, jeśli żyje. Żeby mieć pewność, musimy posłać

kogoś pod lód.

Pyott zaczął gładzić swoje wąsy w szybszym, bardziej zdecydowanym ryt-

mie. Po chwili znów odwrócił się do Aubreya i powiedział:

‒ Wiem, czego się po mnie spodziewasz, Kenneth. Mam odpowiednich lu-

dzi, znajdują się w tej chwili w Varangerfjord. Płetwonurkowie, specjalny od-

dział komandosów, ćwiczony w wysadzaniu desantu na wybrzeżu nieprzyjaciela

z pokładu pościgowej łodzi podwodnej. Zawodowcy. Dowodzi nimi twój stary

przyjaciel, major Alan Waterford, z 22 dywizji SAS. Myślę, że brzmi to dla

ciebie jak pomyślna wróżba na przyszłość, prawda?

‒ Czy moglibyśmy...?

Pyott pokręcił głową.

‒ Nie, dopóki sytuacja się nie wyklaruje, dopóty nie dostaniemy rozkazu

podjęcia jakichś działań. Zarówno Waszyngton, jak i Numer Dziesiąty muszą

wydać taki rozkaz. Zdajesz sobie z tego sprawę, Kenneth.

‒ Niestety, tak.

‒ Finowie zezwolili na przelot niewidzialnego samolotu nad ich obszarem,

chociaż uczynili to niechętnie. Nie wierzę, że bez nacisku ze strony naszych

rządów zgodzą się angażować w jakiekolwiek dalsze działania w tej sprawie.

79

Muszę ci to uzmysłowić, jako pracownikowi SIS, ze strategicznego punktu

widzenia. Zarówno JIC, Komitet Wywiadu Sił Sprzymierzonych, jak i dowódz-

two sztabu będą musieli mocno naciskać Numer Dziesiąty, by zgodził się na

kontynuowanie akcji. Wiele zależy także od postawy Waszyngtonu.

Pyott odwrócił się od Aubreya w stronę oficera RAF, który szybkim kro-

kiem zbiegł po metalowych schodkach z oszklonej galeryjki, gdzie znajdowała

się kabina łączności. Z Centrum Operacyjnego widać było jedynie szereg po-

chylonych głów. Oficer lotnictwa podszedł do nich szybko.

‒ Mr Aubrey... pułkowniku Pyott, proszę o szybkie przejście do kabiny

łączności. Major lotnictwa Eastoe chce natychmiast rozmawiać z Mr Aubreyem.

‒ O co chodzi?

‒ Nie wiem, sir. Major powiedział tylko, że to bardzo pilne i że prosi pana

jak najszybciej do mikrofonu.

Pyott ruszył sprężystym krokiem za oficerem. Aubrey podreptał pospiesznie

za nimi, omiatając szybkim spojrzeniem stosy papierowych kubków, wygięte

plecy ludzi w niebieskich mundurach, pomazane kredą tablice i konturowe ma-

py pogody, zanim musiał spuścić wzrok ku wąskim metalowym schodkom, po

których Pyott z łomotem wbiegał na górę. Meldunek Eastoego czekał na niego;

za szkłem unieruchomiona taśma przechowywała nierozpoznawalny zbitek

dźwięków, przygotowana jednocześnie, by ze zwielokrotnioną szybkością wy-

słać w eter jego odpowiedź.

Wpadł do kabiny tuż za Pyottem i z miejsca zwrócił się do operatora.

‒ Proszę odtworzyć nagranie.

‒ Natychmiast przekazać wiadomość panu Aubreyowi ‒ rozbrzmiał głos

Eastoego. ‒ Pomimo zakłóceń radarowych od powierzchni gruntu i rozpraszania

na śniegu zlokalizowaliśmy echo helikopterów lecących na zachód i południo-

wy zachód. Według naszych ocen są to trzy maszyny, typowe śmigłowce desan-

towe. Wszystko wskazuje na to, że nie interesują się naszym jeziorem. Jeśli nie

zmienią kursu, przelecą na północny zachód od niego. Od jeziora dzielą nas

cztery koma dwie minuty lotu. Jeżeli mamy tam lecieć, proszę o rozkazy. Over.

Taśma zatrzymała się. Aubrey energicznie potarł dłonią brodę. To niemoż-

liwe... nie mogli przechwycić fali nośnej urządzenia naprowadzającego, tylko

Eastoe na pokładzie Nimroda posiadał odpowiednią aparaturę... Dlaczego

więc...?

‒ Eastoe! Proszę w miarę możliwości dokładnie śledzić ich poczynania.

80

Przedsięwziąć wszelkie środki... ‒ Ledwie zaszczycił spojrzeniem Pyotta, któ-

rego twarz pozostawała bez wyrazu. Zawahał się na chwilę, po czym rzekł sta-

nowczo: ‒ Rozkazuję wam przelecieć nad jeziorem, ale tak, by nikt nie domyślił

się, że jest ono waszym celem, i wykonać możliwie najlepsze, niezależnie od

warunków, fotografie. Chciałbym, żebyście następnie przyjrzeli się bliżej tym

helikopterom. Chcę wiedzieć, co oni robią... Niech to szlag! ‒ Taśma obracała

się dalej. Aubrey rzucił na zakończenie: ‒ Powodzenia. Over. Koniec.

Dopiero teraz popatrzył na Pyotta, którego oblicze ściągnęło się w posępną

maskę, a szkliste oczy zdawały się nie dostrzegać nikogo i niczego. Z pewno-

ścią rozmyślał nad konsekwencjami poleceń Aubrey a.

‒ Musiałem ‒ wyjaśnił Aubrey. ‒ Wydarzenia zaczynają nas prześcigać.

Muszę mieć więcej informacji, bez względu na konsekwencje.

‒ Zgadzam się ‒ odparł Pyott. ‒ Ale mimo wszystko nie podoba mi się to.

Lepiej skontaktujmy się z JIC i z dowództwem sztabu. Niewykluczone, że będę

musiał udać się tam osobiście... ‒ Zrobił kilka kroków w stronę wyjścia z kabi-

ny, ale odwrócił się jeszcze w kierunku Aubreya. ‒ Mam nadzieję, że nasi ame-

rykańscy przyjaciele nakłonią swego prezydenta do konkretnych działań, Ken-

neth. Dla naszego wspólnego dobra.

Sople lodu przypominały przezroczyste, bezbarwne rękawice naciągnięte na

uschnięte gałązki krzewu, za którym przycupnął Gant. Rozlegające się w oddali

za nim odgłosy świadczyły o rozpoczęciu bezwzględnego polowania ‒ grupy

pościgowe musiały znajdować się nie dalej jak półtora kilometra w tyle.

Słyszał ujadanie psów. Helikoptery ‒ był niemal zupełnie pewien, że aż trzy

‒ kluczyły w poszukiwaniu jego śladów. Czasami dostrzegał ich sylwetki, kiedy

zawisały na dłużej ponad kolejną jego kryjówką w nieustającej ucieczce na

zachód. Wyglądało to tak, jakby wiedzieli, gdzie się znajduje, i tylko spychali

go powoli w stronę zastawionej pułapki. Wiedział, że jeden ze śmigłowców

lądował gdzieś na północ lub północny zachód od niego. Prawdopodobnie wy-

sadzony desant posuwał się z tamtej strony w jego kierunku...

A więc także w kierunku tej wioski ‒ gromadki drewnianych chat skupio-

nych w kotlince, za którymi, na ogrodzonym placu, grupka Lapończyków po-

skramiała stado dzikich reniferów. Galopujące zwierzę ciągnęło właśnie za

81

sobą jednego z niskich, jaskrawo odzianych mężczyzn. Ten ślizgał się na brzu-

chu, ale nie wypuszczał z rąk sznura. W końcu zniknął w tumanie śniegu, a po

chwili wytoczył się na zewnątrz zagrody. Gant przyglądał się tej scenie zdu-

miony, jakby pogrążony we wspomnieniach. Rodeo ‒ tyle że biorący w nim

udział ludzie byli mu równie obcy jak Wietnamczycy. Niscy, oliwkowoskórzy,

niektórzy ubrani w tradycyjne wysokie, spiczaste, futrzane czapy i buty bez

podeszwy, inni w niebieskie bawełniane kombinezony i baranie kożuszki.

Obcy. Ludzie, których nie znał; nie władał ich językiem, a więc nie mógł im

zaufać. Jeden z reniferów zaryczał przeciągle. Mężczyźni, niczym matadorzy,

skakali między zwierzętami, które usiłowały dosięgnąć ich rogami. Przeszył go

nagły dreszcz. Kiedy kierując się hałasami wyszedł prosto na wioskę, doznał

nieoczekiwanego wrażenia zetknięcia się z czymś bliskim. Ale obserwowana

parodia Ameryki, tutaj, daleko za północnym kołem polarnym, uzmysłowiła mu

obcość tych ludzi.

Trzaskały pochodnie, błyszczały lampy. Zagroda oświetlona była reflekto-

rami ciężarówki oraz sań motorowych. Za ogrodzeniem przesuwały się wydłu-

żone cienie ludzi i zwierząt. Wkrótce, kiedy nastanie mrok, mężczyźni skończą

pracę i rozejdą się do domów. Dotarły do niego zapachy kuchenne. Rosjanie

pewnie także niedługo się tu zjawią. Musiał uciekać dalej.

Schylony wysunął się zza krzaka. Zmrożony materiał skafandra skrzypiał.

Zesztywniałe mięśnie odmawiały posłuszeństwa. Musiał ubrać się w coś cie-

plejszego; w kurtkę, płaszcz, sweter, wszystko jedno. Miał zamiar ukraść co mu

wpadnie w ręce.

W prawej dłoni ściskał składany karabinek z wprowadzonym do lufy nabo-

jem. Zakopał pod śniegiem spadochron, zostawił jednak kamizelkę ratunkową,

jej uprząż była mu bowiem potrzebna do przymocowania pakietu osobistego.

Pistolet Makarowa trzymał w pogotowiu. Ostrożnie schodził w kotlinkę, w

kierunku najbliższej drewnianej chaty. Dobiegające z przeciwnego krańca wio-

ski hałasy przycichły, zamieniły się w przytłumiony szum, któremu towarzyszył

stukot kopyt przenoszony przez zmarzniętą ziemię. Doskoczył do ściany chaty,

przywarł do niej, starając się uspokoić oddech, po czym przesunął powoli ku

pokrytemu szronem okienku, zza którego słaby odblask lampy kładł się na śnie-

gu jasną plamą. Mimo zapadających ciemności wyraźnie widoczne były jego

ślady wiodące ku krawędzi kotlinki. Nasłuchiwał. Nie docierało do jego uszu

nic poza odgłosami pracy przy zwierzętach. Rosjanie musieli się już znajdować

nie dalej jak kilometr za nim. Poczucie nieustannego zagrożenia nasilało przeni-

kające go dreszcze. Musiał się ogrzać. Nie będzie w stanie utrzymać się przez

82

całą noc na nogach, jeśli nie ubierze się cieplej.

Wspiął się na palce i zajrzał do środka. Długi, nisko sklepiony pokój, ol-

brzymi czarny piec pośrodku, rozrzucone dywaniki o jaskrawych barwach,

fotele, prosty drewniany stół z rozstawionymi nakryciami. Czas...

Nasłuchiwał terkotu helikopterów, ale nie usłyszał nic. Sprawdził ostrożnie

okno. Zamknięte. Minął narożnik chaty i przywarł do ściany na tyłach domu.

Kolejne zamknięte okno. Następne, jeszcze jedno...

Uchylił je ostrożnie. Otoczyła go silna fala zapachów. W małej kuchence nie

było nikogo. Na starym piecyku stał olbrzymi gar, w którym gotowała się jakaś

potrawa. Mięso. Gorące mięso duszone w sosie. Ociężale przerzucił nogę przez

futrynę, zawisł na chwilę okrakiem, wreszcie zeskoczył na podłogę. Gdzie byli

mieszkańcy? Zsunął karabinek z ramienia, celując w stronę drzwi prowadzą-

cych do głównego pokoju. Teraz usłyszał czyjeś kroki, delikatne stąpania, ciche,

lecz wyraźne odgłosy domowej krzątaniny. Z napiętą uwagą przekradł się przez

kuchnię ku piecykowi. Z garnka wystawała chochla. Sięgnął po nią lewą ręką,

nie spuszczając z oczu drzwi, ostrożnie chwycił ją w garść, wydobył z garnka i

zaczął smakować potrawę niczym kuchmistrz. Mięso miało bardzo silny charak-

terystyczny zapach, prawdopodobnie pochodziło z renifera, ale jego żołądek

domagał się jedzenia. Pochylił się nad piecykiem, niemal przywarł głową do

zaparowanego lusterka i zaczął czerpać chochlą z garnka, starając się nie hała-

sować. Raz i drugi nabrał pełną łyżkę strawy...

Połykał łapczywie. Żołądek reagował na to niespodziewane, odświętne ob-

żarstwo głośnym burczeniem. Ciepło rozlewało się po całym ciele. Wzdrygnął

się. Wokół jego butów tworzyła się kałuża topniejącego śniegu.

I wtedy gospodyni wróciła do kuchni. Drobna owalna twarz o oliwkowej

skórze. Otwarte ze zdumienia na widok intruza i wycelowanej broni małe, okrą-

głe usta. Czarne włosy, pulchna sylwetka. Kraciasta koszula i bawełniane

spodnie ‒ znowu zaskoczyło go na moment wrażenie czegoś swojskiego, rodem

z drewnianej chaty z okrąglaków. Szybkim ruchem lufy karabinku nakazał jej

wejść do kuchni. Podeszła powoli, w milczeniu.

‒ Ja... nie zrobię ci krzywdy ‒ rzekł Gant cedząc słowa. ‒ Nie zrobię ci

krzywdy. Rozumiesz?

‒ Tak ‒ odpowiedziała, wpatrując się w karabinek. Wylot lufy opadł ku

podłodze, jakby odzwierciedlając zdumienie Ganta.

‒ Mówisz po angielsku?

‒ Trochę. Uczyłam się. Kim jesteś? ‒ Jej wzrok przesunął się po skafan-

drze próżniowym, a całe czoło pokryły głębokie zmarszczki, jak gdyby kobieta

usiłowała przypomnieć sobie podobny strój.

83

‒ Mój samolot... rozbił się.

‒ Ach. ‒ Rysy Laponki świadczyły wyraźnie, że zidentyfikowała jego

ubiór.

‒ Ja... przepraszam za jedzenie... ‒ Wskazał dłonią w stronę piecyka. W

żołądku znów głośno zaburczało. Kobieta uśmiechnęła się delikatnie. ‒ Ja...

pójdę sobie...

‒ Dlaczego?

‒ Muszę.

‒ My... możemy pomóc.

Gant energicznie pokręcił głową.

‒ Nie mogę wciągać was w tę sprawę ‒ rzekł.

Podeszła bliżej. Doszła widocznie do wniosku, że mimo brutalnego wtar-

gnięcia do jej domu ten mężczyzna nie stanowił zagrożenia.

‒ Dlaczego nie? Mamy radio. ‒ Wskazała ręką drzwi.

‒ O Boże! Radio...! ‒ wykrzyknął.

‒ Tak... Skąd jesteś? Z Finnmarku? ‒ Coraz płynniej mówiła po angielsku;

wydobywała z zakamarków pamięci nie używane słowa. Pokazała dłonią swoje

usta, a następnie jego. Tak, akcent...

‒ Dobrze. Ale ile mam czasu?

‒ Czasu?

‒ Czy oni przyjdą teraz? Zaraz? ‒ Pokręciła przecząco głową. ‒ Więc nie

radio. Muszę już iść. Ja... ‒ Po chwili zdecydował się poprosić, zamiast grozić.

‒ Potrzebuję czegoś ciepłego... Do ubrania...

Skinęła głową.

‒ Mój mąż, on zabierze ciebie na saniach, kiedy wróci, albo jutro, może do

głównej drogi.

Nie byli obcy; znów wrażenie czegoś bliskiego, swojskiego. Przynajmniej

rozgrzał się trochę. Wyczerpanie i nieoczekiwana ulga sprawiły, że w kącikach

jego oczu pojawiły się łzy. Obietnica pomocy wyrażona łamanym, urywanym

angielskim zmroziła go niemal w takim samym stopniu co panująca na zewnątrz

temperatura.

Czy miał prawo...? Nie. Nie mógł ryzykować...

Teraz już tylko z pięćset metrów, nie więcej.

‒ Ubranie ‒ powiedział ociężale.

Strumień światła z reflektora zniżającego lot helikoptera wdarł się do wnę-

trza chaty, przez chwilę wlewał się mlecznobiałym strumieniem poprzez zapa-

rowane szyby okna. Potem przesunął się, powędrował w górę zbocza kotlinki,

84

wreszcie zgasł, ale pozostał donośny terkot wirników śmigłowca. Gant zamienił

się w słuch. Tylko jeden, miał jeszcze czas...

‒ Ubranie! ‒ rzucił ponaglająco.

Kobieta jednak nie poruszyła się, jakby nagle opanował ją strach.

‒ Kto to?

‒ Rosjanie.

Nieoczekiwanie splunęła na podłogę. Uczyniła to odruchowo, jak gdyby w

jej pamięci odżyła jakaś dawna nienawiść.

‒ My jesteśmy lapońskimi Skoltami ‒ warknęła. ‒ Mieszkamy tu od czasu,

kiedy straciliśmy nasze domy w Petsamo. Petsamo należy teraz do nich, od

wojny. Rosjanie...!

Huk wirników śmigłowca zaczął się przybliżać. Gant przywarł do ściany,

starając się dojrzeć coś przez zaparowane szyby. Terkot zamarł. Nie słyszał

ujadania psów, ale umilkły także odgłosy dobiegające z zagrody. Dwie minu-

ty...?

Rozejrzał się po kuchni. Kobieta zniknęła. Ogarnięty paniką zrobił niepewny

krok, ale Laponka zaraz pojawiła się w drzwiach. Trzymała w rękach ciężką

kraciastą kurtkę i grube spodnie. Do tego miękkie buty.

‒ Proszę... Mam nadzieję, że pasuje.

Pospiesznie wcisnął ubranie pod pachę i zacisnął palce na butach. Kobieta

ruszyła w stronę drzwi wejściowych. Spojrzała jeszcze na kałużę będącą dowo-

dem jego wizyty oraz na kilka mokrych śladów, niewyraźnych na wypastowanej

podłodze. Uśmiechnęła się, po czym przechyliła garnek stojący na piecyku. Sos

chlupnął na podłogę. W końcu skinęła na niego.

Od drzwi powiało chłodem.

Rzucił jeszcze tłumok, wciągnął na siebie kurtkę ‒ zarówno w celach ma-

skujących, jak i dla zatrzymania ciepła ‒ po czym podniósł z powrotem spodnie,

buty oraz karabinek. Rozbrzmiewały spokojne, stonowane głosy ludzi, nie sły-

szał jednak ujadania psów. W drzwiach przystanął i skinął kobiecie głową. Do-

tknęła delikatnie jego ramienia, lecz jej twarz wyrażała bezmyślną obojętność.

Była już przygotowana na spotkanie z tamtymi.

‒ Chcą uchodzić za Finów ‒ szepnęła. ‒ Ale mają zły akcent. Idź już. Tę-

dy. ‒ Wskazała w stronę zbocza. Dostrzegł wyraźne, głęboko odciśnięte własne

ślady. Popchnęła go lekko. ‒ Wychodziłam na spacer. Szukałam psa.

Odwrócił się, żeby jej podziękować, ale Laponka pokręciła szybko głową.

85

‒ Idź ‒ nakazała. ‒ Do Finnmarku masz trzydzieści pięć kilometrów.

Wspinał się szybko w górę zbocza, odganiając od siebie dziwne wrażenia

związane z tą kobietą, od której dostał kurtkę i ściskane pod pachą spodnie.

Coraz częściej zwracał baczną uwagę na prawą dłoń, w której trzymał przygo-

towany do strzału karabinek.

Kiedy dotarł do krawędzi kotlinki, zatrzymał się jeszcze przy kępie krzaków,

w której poprzednio znalazł schronienie, i obejrzał za siebie. Drzwi chaty były

zamknięte. Prawdopodobnie kobietę dopiero teraz ogarnął strach, możliwe, że

zaczęła się trząść z przerażenia ‒ zarówno z powodu jego obecności, jak i wizy-

ty Rosjan. Być może teraz dochodziła do wniosku, że nie powinna mu pomagać,

ponieważ jak złodziej włamał się do jej domu.

Praca w zagrodzie dobiegła końca. Renifery zostały oznakowane i przemie-

szały się z innymi. W jej sąsiedztwie przykucnął jak niezgrabny żuk helikopter

Mi ze zwieszającymi się, nieruchomymi łopatami wirnika. Ludzie stali zbici w

gromadkę i rozmawiali. Ciemne mundury, a na nich biały arktyczny kamuflaż.

Trzech, czterech... sześciu...

Rozłazili się po wiosce, szukali. Lapończycy chyba nie sprzeciwiali im się.

Możliwe, że uwierzyli, iż żołnierze są Finami. Odwrócił się i wkroczył między

drzewa.

Trzydzieści pięć kilometrów ‒ powiedziała. Trzydzieści pięć...

To bardzo daleko. To tak wielka odległość, że wydawała mu się otchłanią,

wręcz niemożliwą do pokonania.

Władimirow odwrócił się od okienka samolotu. Do Wojennego Centrum

Dowodzenia wkroczył Dmitrij Priabin, a tuż za nim sekretarz generalny. Twarz

młodego oficera promieniowała dumą, ale jednocześnie wyglądał tak, jakby

przed chwilą przeszedł atak choroby morskiej. Na czole srebrzyły się kropelki

potu, a skóra na karku powyżej kołnierzyka munduru miała odcień ciemnoró-

żowy. Z chłodną, na wpół świadomą ironią Władimirow stwierdził w duchu, że

młodzieniec przetrwał burzę ‒ wkrótce insygnia na jego kołnierzyku i nara-

miennikach miały zostać zmienione. Teraz Priabin był jeszcze porucznikiem.

Co dalej? Kapitan Priabin? A może wkroczy od razu na niezbadane wyżyny

pułkownika...? Wyglądało na to, że poprzedni zwierzchnik Priabina, Kontarski,

sam jeden zawalił sprawę ochrony prototypu. To Priabin pierwszy zidentyfiko-

wał Ganta ‒ pewnie bardziej przez przypadek niż świadomie ‒ i prawie udało

mu się powstrzymać Amerykanina. Z pewnością zasłużył na awans.

86

Przybył na pokład samolotu gotów na skazanie, lecz w zamian spotkała go

nagroda. Władimirow nie zazdrościł mu niczego, może z wyjątkiem młodego

wieku. Priabin pośpiesznie ruszył w kierunku wyjścia z samolotu. Władimirow

raz jeszcze odwrócił się plecami do sekretarza generalnego i popatrzył na beto-

nową płytę lotniska, gdzie stał imponujący szereg czarnych limuzyn. Priabin

zbiegł po schodkach i energicznie wskoczył na tylne siedzenie jednego z samo-

chodów. Auto ruszyło w kierunku budynków administracji i bramy wjazdowej

lotniska. Widocznie spieszył się do swojej kobiety, by opowiedzieć jej o sukce-

sie i niespodziewanym awansie. Władimirow odwrócił się z powrotem ku głów-

nemu pomieszczeniu Centrum Dowodzenia.

Radziecki przywódca włożył już na siebie palto. Futrzaną czapkę przytulał

do siebie, jakby było to domowe zwierzątko. Zatrzymał się jeszcze tylko na

chwilę, by wysłuchać ostatniego meldunku dowódcy oddziału KGB Straży

Granicznej, jaki wyruszył w głąb fińskiej Laponii. W odpowiedzi na płynące z

głośnika słowa sekretarz generalny od czasu do czasu kiwał głową.

Władimirow spojrzał na Andropowa. Na jego gładko wygolonej górnej war-

dze perliły się kropelki potu. Na równi z Władimirowem był zmuszony przejąć

na siebie część odpowiedzialności. Ten niełatwy, chwilowy sojusz generał lot-

nictwa traktował jako zło konieczne.

Transmisję znacznie przyspieszonego głosu dowódcy śmigłowca odbierał

Tupolew AWACS, a następnie przesyłał ją do Moskwy. W Wojennym Centrum

Dowodzenia odtwarzano taśmy z normalną szybkością. Władimirow w podob-

nych przypadkach zawsze odnosił wrażenie, że słucha jakiegoś zwykłego ko-

mentarza sportowego. Wsłuchiwał się w słowa meldunku z napiętą uwagą,

szepcząc w duchu jakieś prośby i ponaglenia; starał się jednocześnie ocenić, jaki

dystans dzieli grupę pościgową od Amerykanina.

On tam był. Psy doprowadziły do zakopanego w śniegu spadochronu, po-

wiodły jego tropem aż do wioski, której mieszkańcy prawdopodobnie, chociaż

nie na pewno, udzielili mu schronienia, zaopatrzyli w odzież i pożywienie.

Uciekał na północny zachód, w stronę najbliższego odcinka granicy z Norwe-

gią. Oceniano, że zbieg znajduje się jakieś trzydzieści pięć kilometrów od celu.

A pościg miał do dyspozycji zaledwie noc i część dnia, na pewno nie więcej.

Meldunek kończył się prośbą o rozkazy. Sekretarz generalny zerknął szybko

na Andropowa, a następnie na Władimirowa, po czym, zaszczyciwszy ich tę-

pym spojrzeniem nieruchomych oczu, ledwie skinął głową. Ruszył w kierunku

wyjścia z samolotu. Obsługa Centrum poderwała się z miejsc. Usłyszeli stukot

87

jego butów o zmarznięty metal schodków. Władimirow opanował pragnienie

odwrócenia głowy i spoglądał twardo na Andropowa. Przewodniczący KGB

nieoczekiwanie zaprosił go ruchem dłoni do saloniku.

‒ Przekażcie dowódcy, żeby czekał na instrukcje ‒ rzucił Władimirow ru-

szając za Andropowem. Zamknął za sobą drzwi saloniku. Andropow stał już

przy barku i nalewał sobie do szklanki whisky.

‒ Napijecie się? ‒ zapytał.

‒ Nie, dziękuję.

Andropow wychylił duszkiem pół szklanki, po czym odwrócił się w stronę

Władimirowa.

‒ A więc? ‒ rzucił. ‒ Co teraz?

‒ Macie na myśli swój oddział?

‒ Nasz oddział! ‒ warknął Andropow.

‒ Zapomniałem. Nasz oddział.

‒ Co sądzicie o obecności Nimroda w tym obszarze?

‒ Prawdopodobnie zlokalizował helikoptery. To normalne, chcą wiedzieć,

co tam się dzieje.

‒ Czy oni mogą wysłać takie same grupy zwiadowcze, jak nasza?

Władimirow pokręcił głową. ‒ Wątpię. Nieszczęśliwie się złożyło, że musie-

liśmy zrezygnować z prowadzonej potajemnie akcji. Ale trzeba go jak najszyb-

ciej schwytać. Nimrod leciał bardzo nisko, widocznie robił zdjęcia, które pod-

dane zostaną analizie. To daje nam czas. Chyba wystarczająco dużo czasu.

‒ Przeklęty las! ‒ wybuchnął Andropow.

‒ Zgadzam się. Las znacznie utrudnia poszukiwania. Wiemy, że był u La-

pończyków, ale chyba tylko ukradł jedzenie i jakieś ubrania, nic więcej. Nie

ukrywał się w wiosce. Musi znajdować się nie dalej jak kilometr czy dwa przed

naszymi oddziałami. Trzeba rozstawić ludzi na wszystkich przypuszczalnych

trasach jego ucieczki.

‒ Tak, tak, pewnie, że trzeba rozstawić...! ‒ Andropow dopił resztę ze

szklanki i zapatrzył się na szkło. Władimirow zauważył, że jego wzrok przesu-

nął się na butelkę stojącą na barku, ale nie sięgnął po nią. ‒ Gdzie jest samolot,

Władimirow? Na fotografiach jest za mało szczątków... Wiemy o tym obaj,

nawet jeśli eksperci powiadomią nas o tym samym dopiero za kilka godzin. ‒

Skóra na wydatnych kościach policzkowych przewodniczącego płonęła czer-

wienią. ‒ My wiemy, że nie został zestrzelony... A więc gdzie on jest? Gdzie

jest ten nasz bezcenny, biały słoń? Wiemy, że Gant nie katapultował się, ponie-

waż znaleziono jego spadochron. Bezpiecznie wylądował, Władimirow. Czy

zdajecie sobie z tego sprawę?

Władimirow skinął głową. ‒ Owszem, zdaję sobie sprawę. Ale nie wiem,

88

gdzie on jest. Tylko Gant może nam to powiedzieć. Gdyby pilotował go któryś z

naszych albo gdyby był to amerykański samolot, standardowa procedura naka-

załaby pilotowi pozostać w pobliżu. Ale Gant postarał się jak najszybciej odda-

lić od Miga-31. Nie mam wątpliwości, że tamci z Nimroda także zadają sobie

pytanie, co się stało z samolotem. Ale to wie jedynie Gant.

‒ A więc musimy go schwytać!

‒ Schwytamy. Jego czas dobiega końca.

‒ Chciałbym być tego taki pewien.

‒ Wasi ludzie posuwają się jego tropem, towarzyszu przewodniczący. Zo-

stało nam tylko czekać. Żołnierze depczą mu po piętach. Za godzinę, najdalej za

dwie, Amerykanin będzie nasz. ‒ Władimirow uśmiechnął się. ‒ A wtedy obaj

będziemy mogli wyjść spod szubienicy, prawda?

Andropow w odpowiedzi jedynie spojrzał spode łba. Zamyślił się na chwilę,

po czym zapytał:

‒ Czy możemy wysłać ludzi wstecz po jego śladach?

‒ Chyba tak. Ale ja na jego miejscu zmieniałbym marszrutę setki razy. Je-

go ślady muszą już teraz być niezbyt czytelne, wątpię też, czy psy złapią trop.

Nie martwcie się, Gant zna odpowiedź. Wkrótce będziecie mogli poprosić go o

udzielenie tej odpowiedzi. Osobiście.

‒ Te zdjęcia nie zostawiają żadnych wątpliwości ‒ zaprotestował energicz-

nie Buckholz, stukając palcem w rozrzucone po całym stole mapowym Centrum

Operacyjnego w Scampton błyszczące odbitki. ‒ Można wykorzystywać psy

chociażby do szukania materiałów wybuchowych, ale można ich też używać do

tropienia ludzi. A na zdjęciach są psy, psy Straży Granicznej KGB. ‒ Jego wiel-

kie dłonie o grubych palcach przesuwały powiększone zdjęcia po stole, jakby

rozdawał karty albo rozkładał dowody rzeczowe. ‒ Rosjanie mają na sobie białe

kombinezony arktyczne, ale to nie są żołnierze. Ich śmigłowce Mi-2 i Mi-4

stanowią standardowy środek transportu ludzi i sprzętu Straży Granicznej. A

poza tym nie mają żadnych oznakowań... dokładnie tak samo jak helikoptery

Straży Granicznej. Więc co chciałby pan jeszcze zobaczyć, pułkowniku, zanim

podejmie pan decyzję?

‒ Charles ‒ zaczął Pyott w defensywnym stylu. ‒ Rozumiem, że Waszyng-

ton pali się do kontynuowania akcji, ale...

‒ Pan musi przekonać swój rząd, żeby wychylił czubek nosa zza tarczy,

pułkowniku! Gant ma bardzo mało czasu. My także.

89

Aubrey, jakby w roztargnieniu, podniósł ze stołu plik fotografii nadesłanych

z Nimroda drogą radiową. Wszystkie były blade, błyszczące, wykonane co

prawda najnowocześniejszym sprzętem do fotografowania w podczerwieni, ale

ukazujące obrazy w jakimś widmowym oświetleniu. W dogasającym świetle

dnia i zapadających szybko ciemnościach sylwetki ludzi wyglądały prawie tak

jak na negatywie. Popatrzył na zdjęcia jeziora. Obszar spękanego przy brzegu

lodu był niezwykle mały. Drobna, połyskująca, czarna plama wody. A Firefox

musiał znajdować się pod powierzchnią, ukryty pod lodem. Pozostałe zdjęcia,

przedstawiające miejsce eksplozji, nie interesowały go ‒ bez szczegółowej ana-

lizy i bez pomocy ekspertów wiedział, że nie znajdzie na nich żadnych szcząt-

ków Miga-31.

Pyott spojrzał na Aubreya. ‒ Numer Dziesiąty odnosi się do projektu bardzo

sceptycznie, Kenneth ‒ powiedział, szukając sprzymierzeńca.

‒ Pewnie dlatego, że Doradczy Komitet Obrony od początku lekceważył

Firefoxa, prawda? Przypuszczam, że Andrew Gresham nie ma już wiodącego

głosu w komitecie. ‒ Odwrócił się do Buckholza. ‒ Czy prezydent popiera za-

stosowanie odpowiednich środków nacisku, Charles?

Buckholz skinął głową.

‒ To znaczy, że wszyscy chcieliby się wycofać, z wyjątkiem Waszyngtonu.

‒ Normalne restrykcje, Kenneth. Jeśli zostaniesz schwytany, my wyprzemy

się wszystkiego.

‒ Stykamy się z tym na co dzień, a więc nie to jest ważne. Liczy się tylko,

żeby coś zrobić. I to szybko. ‒ Popatrzył znacząco na Pyotta, który złożył obie

dłonie, przyciskając do siebie pięści, symbolizujące niewidzialne więzy. ‒ To

fakt, mogą mieć związane ręce, Giles. Rzeczywiście!

‒ I co ja mogę zrobić? ‒ zapytał cicho Pyott.

‒ Spójrz na to! ‒ Aubrey odwrócił się, wskazując rękoma rozrzucone od-

bitki. ‒ Gant nadal żyje. Równie dobrze jak my wie, gdzie ukrył Firefoxa. Jeśli

go złapią, Rosjanie będą także wiedzieli! Musimy przynajmniej rzucić okiem na

to, co znajduje się pod lodem... zanim podejmiemy jakąś decyzję. ‒ Zerknął na

Buckholza, po czym żałośnie pokręcił głową. ‒ Nie sądzę, żebyśmy mogli coś

zrobić dla biednego Ganta. Nie możemy wysłać tam uzbrojonych oddziałów.

‒ Wiem o tym. Ale on też wie. Zdaje sobie sprawę, że może liczyć tylko na

siebie.

Aubrey smętnie skinął głową skubiąc dolną wargę. Nagle, w jednej chwili,

90

niczym u małego dziecka, jego powierzchowność uległa odmianie. Odwrócił się

w stronę Pyotta, pochylił nisko nad rozłożonymi na stole mapowym zdjęciami i

powiedział głośnym szeptem: ‒ Przecież Waterford i czteroosobowy oddział

czekają w Kirkenes tylko na rozkaz. Sprzęt do nurkowania jest już załadowany

na pokład Lynxa, śmigłowca Królewskich Sił Powietrznych Norwegii. Masz

zgodę Naczelnego Dowództwa Sił Sprzymierzonych w Północnej Norwegii na

wykonanie lotu w misji ratunkowej... Giles, błagam cię, zdecyduj się przystąpić

do akcji...!

‒ Nie tylko ty naciskasz na podjęcie działań, to samo słyszałem z SIS czy

nawet z CIA... ‒ zaczął Pyott, lecz nagle urwał. Zacisnął wargi, a po krótkiej

chwili pokręcił głową. ‒ Nieoficjalnie, JIC również żąda przystąpienia do ak-

cji... podobnie jak dowództwo sztabu. Ale Gabinet jest przeciwny jakiemukol-

wiek pogorszeniu napiętej sytuacji. Zadowolili się faktem zniszczenia obu pro-

totypów produkcyjnych Firefoxa. Eksperci są zdania, że po tym, co się stało,

rozwój Biljarska zostanie wstrzymany co najmniej na dwa, trzy lata. Niewyklu-

czone, że Rosjanie w ogóle skreślą ten piekielnie kosztowny projekt...

‒ A jeśli Firefox nie został zniszczony? Jeśli Rosjanie poproszą zaprzyjaź-

nionych sąsiadów, Finów, żeby zwrócili im tę zabawkę? ‒ zapytał Aubrey z

zabójczą ironią. Stał z rękoma wspartymi na biodrach i poczerwieniałą z wście-

kłości twarzą.

‒ Owszem ‒ przyznał Pyott. ‒ To możliwe.

‒ Wiesz o tym, że Waszyngton i tak postawi na swoim ‒ stwierdził Au-

brey. ‒ Zarówno Gresham, jak P.M., jak i cała reszta Gabinetu będą musieli

podpisać się pod decyzją prezydenta, żeby nie wiem jak gorzka była dla nich ta

pigułka.

‒ Ale do tej pory tego nie uczynili...

‒ My nie mamy czasu!

Złość momentalnie pokryła policzki Gilesa Pyotta rumieńcem. Odwrócił się

na pięcie. ‒ Dobra ‒ rzucił. ‒ Zaczynamy.

Aubrey szybko podreptał za nim w kierunku schodków prowadzących ku

galeryjce kabiny łączności. ‒ Rozkaż Waterfordowi, by sprawdził, co robi

KGB! ‒ zawołał. Pyott zatrzymał się i odwrócił w jego stronę.

‒ Nie!

‒ Tak ‒ Aubrey nalegał. ‒ Musimy wiedzieć, czy Gant żyje. Musimy wie-

dzieć, czy i kiedy schwytali go żywego. Przecież wszystko od tego zależy.

Pyott zmarszczył brwi. Jego policzki płonęły. Wreszcie skinął głową. On

91

także znalazł się pod silnym wpływem przedstawianych przez Aubreya konklu-

zji; nie mógł się pozbyć uczucia, że to rozwój wydarzeń narzuca reguły gry.

Aubrey, a raczej reprezentowane przez niego i Buckholza ukryte siły omotały

go w swe sieci. Oczyma duszy widział siebie wewnątrz murów, w jakimś wa-

rownym zamku, którego ściany wznosili politycy ‒ mogły one zostać albo zbu-

rzone, albo wzmocnione, wszyscy mogli także zaprzeczyć ich istnieniu ‒ w

zależności od sytuacji. Pyott wiedział, że mury tej twierdzy, w której był uwię-

ziony, zostały wzniesione przez Aubreya i Buckholza, przez Miga-31 i pilota ‒

a wykluczały one jakąkolwiek myśl o ucieczce. Jeszcze raz skinął głową.

‒ Dobra ‒ rzucił ze złością.

Otworzył drzwi kabiny łączności. Aubrey wszedł za nim do środka.

Brnął przez głęboki śnieg. Tamci nie wypuścili jeszcze psów, ale wyraźnie

słyszał już niedaleko za sobą ich ujadanie. Gruba pokrywa na wpół zmarznięte-

go śniegu utrudniała poruszanie się, hamowała go. Okrążał płytką kotlinkę

trzymając się zboczy, ale nawet tutaj czyhały pułapki nawisów śnieżnych przy

większych kamieniach i kępach krzaków. Często osuwał się. Wspomnienie

ciepłej strawy dawno zniknęło. Był całkowicie wycieńczony.

W czasie ostatniego krótkiego odpoczynku rzucił przelotnie okiem na mapę.

Ponad pięć kilometrów od wioski ‒ jeszcze jakieś dwadzieścia sześć, dwadzie-

ścia osiem, może trochę więcej, dzieliło go od granicy Norwegii ‒ od siedzib

ludzkich, policji, innego państwa, gdzie byłby wreszcie bezpieczny. Bezpiecz-

ny...?

Nie pozwolą mu na to. Zabiorą go z powrotem.

Potknął się i podparł dłonią o ziemię. Karabinek zanurzy! się w zaspie, a ca-

łe ramię przeszył ból. Gwałtownie potrząsnął ręką osypując śnieg z broni. Czar-

ne, bezchmurne niebo usiane było błyszczącymi klejnotami gwiazd. Srebrzysta

poświata cienkiego rogala księżyca w pierwszej kwadrze kładła się na śniegu.

Stanął na chwiejnych nogach i popatrzył za siebie. Ujadanie psów i światła

reflektorów. Odległy hałas jednego z helikopterów. Nie wiedział, jak daleko za

nim znajdują się siepacze, ale nie miał czasu. Odgłosy pościgu zlewały się w

jego wyobraźni w głośne brzęczenie, jakby kołowała mu nad głową wielka

chmara much; strumienie światła przesuwały się wzdłuż dna kotlinki w poszu-

kiwaniu jego śladów. Śmigłowiec, który poleciał dalej na północ, prawdopo-

dobnie wysadził tam grupę ludzi i teraz wracał powoli, będąc w stałym kontak-

cie radiowym z głównymi siłami pościgu.

92

Radio...

Zdawał sobie sprawę, ale ukrywał ten fakt przed samym sobą.

Radio.

Teraz uświadomił to sobie z całą mocą ‒ możliwość posługiwania się zdo-

byczami techniki, możliwość utrzymywania stałej łączności. Nawet już teraz, w

tym momencie, poczuł się osaczony.

Spojrzał w górę, na rozjaśnione srebrzystą poświatą i upstrzone ognikami

gwiazd czarne niebo. Siepacze mogli go dopaść w każdej chwili. Pościg znaj-

dował się bardzo blisko, musieli go wkrótce zlokalizować. Gdzieś na dnie tej

kotlinki, na przykład... tam...

Wiódł palcem wzdłuż wijącej się, płytkiej doliny. Helikopter musiałby tam

pochylić się na bok, skręcić...

Ruszył biegiem. Sople lodu błyszczały na gałązkach krzaków, lecz rzucił się

w sam środek gąszczu. Kolba karabinku obijała się o jego udo osłonięte gru-

bym, wodoodpornym materiałem spodni. Mroźne powietrze kłuło w głębi pier-

si. Pakiet osobisty ciążył, przesuwał się i bębnił o plecy. Raz jeszcze obejrzał się

za siebie...

Światła.

Hałasy... w przodzie...

Desant wysadzony poza zasięgiem słyszalności, na trasie jego ucieczki, ma-

szerował teraz powoli wzdłuż doliny, z północnego zachodu, prosto ku niemu.

Był w potrzasku.

Zatrzymał się i przykucnął. Nasłuchiwał. Lekki wietrzyk niósł odgłosy po-

szukiwań ‒ szelesty, brzęk metalu, szuranie nart. Szczekanie psa. Z tyłu ujadały

inne psy. Więcej ludzi, przesuwające się smugi świateł. Nie słyszał terkotu

helikopterów. Ani jednego. Dziwne.

Obie grupy Rosjan dzieliła zaledwie kilkusetmetrowa przestrzeń. Zaczął

wspinać się z powrotem na zbocze, byle dalej od tej doliny. Zmarznięta ziemia

też zastawiała pułapki, stopy zapadały się w niewidoczne pod śniegiem dziury.

Oddychał ciężko. Plecy uginały się pod ciężarem pakietu osobistego, zaledwie

centymetry dzieliły jego twarz od błyszczącej powierzchni śniegu. Wdrapywał

się. Stopy grzęzły w zaspach. Pochylił się nisko, wręcz ślizgał brzuchem po

śniegu, bojąc się stanąć na wyprostowanych nogach. Mięśnie odmawiały mu

posłuszeństwa. Opierał się na rękach, na zapchanym śniegiem karabinku, które-

go używał jak laski. Pełznął na czworakach.

Krawędź doliny. Czarne niebo ponad białą pokrywą śniegu ‒ pozorny hory-

zont.

Zatoczył się. Usiłował stanąć na nogach, wyprostować się. Dyszał ciężko.

Tuż przed nim wyrosły nogi w białym arktycznym kombinezonie. Potrząsnął

93

głową ze zdumienia. Drugi człowiek znajdował się nie dalej jak o pięćdziesiąt

metrów ‒ właśnie odwracał się w jego stronę. Dojrzał też...

Wrzasnął na całe gardło w ostatnim proteście. Uniósł karabinek jak maczugę

i zamierzył się w białą sylwetkę na szczycie. Rosjanin zacharczał, padł i poto-

czył się w dół bardziej stromego zbocza po drugiej stronie grzbietu. Gant

chwiejnie skoczył za nim, szykując się do zadania kolejnego ciosu, lecz runął na

tamtego i razem polecieli w dół.

Drzewa. Wąskie pasmo lasu, a za nim odkryty teren, chyba powierzchnia

zamarzniętego jeziora. Dalej płasko. Schronienie w gęstwinie drzew, lufa kara-

binku zapchana śniegiem...

Popędził w tamtą stronę, ledwie trzymając się na nogach. Za plecami roz-

brzmiały gwizdy i ujadanie psów. Żadnych strzałów. Pogalopował wielkimi,

chwiejnymi susami w stronę lasu.

4.

Zwrot

Śmigłowiec Westland Lynx Mk 86 z zasłoniętymi znakami Królewskich Sił

Powietrznych Norwegii zniżył lot ponad biegnącym łukowato jeziorem. Alan

Waterford, siedzący na fotelu drugiego pilota, bacznie wpatrywał się w sunące

im na spotkanie widmowe lodowe połacie, pokryte grubą warstwą śniegu, który

pęd powietrza wyrzucanego przez wirniki wzbijał w górę. Nie zwracał uwagi na

hałasy dobiegające z tylnej części helikoptera, gdzie czterech komandosów z

Królewskiej Marynarki SBS szykowało się do wyjścia. Utkwił wzrok w lodzie.

‒ Zostań na tej wysokości ‒ rzucił pilotowi. Strumień powietrza spod wir-

ników zmiatał śnieg z powierzchni lodu nie powodując jeszcze efektu zadymki.

Waterford chciał uniknąć chmury uniesionego w górę śniegu, całkowicie prze-

słaniającej widoczność, jaka utworzyłaby się, gdyby zeszli choć trochę niżej. I

tak pojedyncze kryształki topniały na szybie kabiny. Odsłonięta tafla lodu wy-

glądała na mocną i nie naruszoną. Jezioro zwężało się w kierunku ujścia stru-

mienia ‒ tam, gdzie podczerwone zdjęcia Eastoego ukazywały plamę ciemnej,

nie zamarzniętej wody.

Lynx przesuwał się powoli ponad jeziorem na stałej wysokości, ciągnąc za

sobą przypominający welon rozmazany cień. Waterford pochylił się do przodu i

w bok, uważnie lustrując powierzchnię. Podobnie jak na fotografiach nie do-

strzegał niczego, co mogłoby wskazywać, że samolot przebił pokrywę lodową.

Wyglądało na to, iż nie było tu nic poza obszarem odsłoniętej wody i pokruszo-

nymi, rozsuniętymi na boki płytami lodu przy samym brzegu.

Nie dostrzegł także śladów kół, choć nie liczył na nie za bardzo. Nawet naj-

lżejsza zadymka czy tylko delikatny wietrzyk mogły zakryć je równie skutecz-

nie, co silna śnieżyca. Czy Gant wylądował, czy też katapultował się z dala

95

od tego jeziora? A jeśli udało mu się wylądować, na ile tempo zatapiania samo-

lotu pozwoliło mu w jakiś sposób zabezpieczyć systemy elektroniczne i pozo-

stałe tajemnice Miga-31? Czy w ogóle udało mu się wydostać z kabiny, nim

Firefox zniknął pod lodem?

Za jego plecami płetwonurkowie z SBS szykowali się, by udzielić odpowie-

dzi na nurtujące go pytania. Było już za późno i zbyt ciemno, by tracić czas na

poszukiwania śladów eksplozji wśród okalających jezioro drzew. Gant musiał

ujść z życiem, dowodziła tego aktywność Rosjan. Lecz czy katapultował się,

czy też wylądował?

Lynx zbliżał się do linii drzew. Widać już było oczko złowieszczo czarnej

wody. Waterford zsunął hełmofon i podniósł się, chyląc głowę. Jego olbrzymia

sylwetka wypełniła kabinę niczym złowróżbny cień. Pilot, norweski porucznik,

popatrzył na niego.

‒ Nie mogę lądować po tej stronie drzew. Nie chcę ryzykować załamania

lodu. Proszę powiedzieć ludziom, że będą musieli przejść kawałek na piechotę ‒

uśmiechnął się.

‒ Są do tego przyzwyczajeni ‒ mruknął Waterford i zaczął przeciskać się

w stronę głównego przedziału śmigłowca. Czterech ludzi w arktycznych kom-

binezonach uniosło głowy w jego kierunku. Pod białymi bluzami i spodniami

mieli już na sobie gumowe skafandry. Butle z powietrzem, palniki do cięcia

metalu, lampy, broń ‒ cały sprzęt spoczywał przy drzwiach.

‒ Będziecie musieli przenieść to kilkadziesiąt metrów ‒ oznajmił Water-

ford. Odpowiedział mu chóralny pomruk. Zignorował go. Zwrócił się do po-

rucznika, dowódcy oddziału: ‒ Wiesz, czego chcą, Brooke. Potwierdzenia, że

samolot jest nie uszkodzony. Nie przesyłaj skurwielom odpowiedzi, zanim nie

będziesz tego całkowicie pewien. Jakiekolwiek uszkodzenie, choćby najdrob-

niejsze, nie może ujść waszej uwadze. I nie zapomnij o obrazkach do albumu

cioty Aubreya, będą ładnie wyglądały obok zasuszonych kwiatków... ‒ Wy-

szczerzył zęby w grymasie mającym niewiele wspólnego z uśmiechem. ‒ Trzy-

mać głowy nisko przy ziemi. Nie możecie, powtarzam, w żadnym wypadku nie

możecie zostać wykryci. Poza tym ‒ popatrzył na zegarek ‒ Gunnar twierdzi, że

mamy nie więcej jak godzinę, by rozejrzeć się za naszym amerykańskim przyja-

cielem; pod warunkiem, że nie wpadniemy w jakieś kłopoty. Więc wy także

macie tylko godzinę. Sierżancie?

‒ Tak, sir?

‒ Zadbajcie o to, żeby odpowiednio ukryć radiostację. Jestem pewien, że

po nas zjawią się tutaj inni, a wszyscy będą chcieli porozumieć się z Londynem

tak szybko, jak tylko można. ‒ Waterford wskazał dłonią jeden z pakunków u

96

stóp sierżanta. ‒ Ma zapewniać łączność poprzez satelitę Nie zostawcie nadajni-

ka w miejscu, gdzie jakiś renifer mógłby go oszczać i spowodować zwarcie w

tym gównie.

‒ Oczywiście, sir! ‒ odpowiedział sierżant. ‒ Nie zostawić nadajnika w

miejscu, gdzie jakiś renifer mógłby go oszczać, sir! Czy można zadać pytanie,

sir?

‒ Słucham, sierżancie.

‒ Czy pan major zna dokładnie wysokość, do jakiej renifer jest jeszcze w

stanie naszczać, sir?

Lynx zaczął obniżać lot. Waterford, uśmiechając się, kiedy chóralny wybuch

wesołości rozładował napięcie panujące w przedziale, wyjrzał przez okienko w

drzwiach śmigłowca. Otaczała ich chmura poderwanego w górę śniegu. Prawie

stali już na ziemi. Po chwili Lynx dotknął gruntu, odbił się jak gumowa piłecz-

ka, po czym osiadł. Niemal natychmiast łopaty zaczęły wirować niżej, a ich

terkot stał się bardziej gardłowy, nieprzyjemny. Sierżant odciągnął w bok drzwi

głównego przedziału.

‒ Wysiadać. Szybko ‒ rzucił porucznik, po czym skinął głową w kierunku

Waterforda.

Paczki i sprzęt wynoszono pospiesznie na zewnątrz. Nawet przez futrzaną

panterkę major poczuł ukłucia mrozu; skóra na czubku nosa zaczynała się szyb-

ko kurczyć. Kiedy cały oddział był na zewnątrz, Waterford wychylił się jeszcze

przez drzwi.

‒ Powodzenia. Jedna godzina. Zaczynam odliczać. ‒ Machnął ręką, jakby

chciał ich odprawić, po czym zasunął i dokładnie zamknął drzwi. Przecisnął się

z powrotem na miejsce w kabinie, usiadł i począł rozcierać ręce. Wreszcie na-

sunął hełmofon.

‒ W porządku, Gunnar. Spróbujmy odnaleźć tego zaginionego amerykań-

skiego chłoptasia.

Lynx niemal w tej samej chwili wzbił się w powietrze. Wirniki zawirowały

szybciej, ich krawędzie utworzyły połyskujące w blasku księżyca koło. Czterech

obładowanych sprzętem komandosów z SBS w pośpiechu pomaszerowało po

śniegu w kierunku drzew. Helikopter pochylił się w bok nad zamarzniętym

jeziorem i skierował na północny zachód. Tafla lodu zaczęła ginąć w oddali.

Składany karabinek nie miał noktowizora. Dysponował zaledwie sześcioma

nabojami, które należało pojedynczo wprowadzać do lufy. Była to broń na prze-

trwanie ‒ do upolowania zająca i upieczenia mięsa na kocherku lub nad

97

ogniskiem, o ile istniała możliwość rozpalenia ognia ‒ ale nie do obrony. A na

pewno nie do ataku. Gant nie miał pojęcia, jaką siłę przebicia może mieć mały

pocisk, niemal zabawka. Nie spieszył się zresztą, żeby się o tym przekonać.

Znajdujący się najbliżej Rosjanin, w białym kombinezonie i białych butach, z

kałasznikowem AKM przewieszonym przez piersi, przeskakiwał od pnia jodły

do kępy krzaków, a zza krzaków do następnego pnia. Psy nadal trzymano z

dala, na uwięzi; prawdopodobnie reszta oddziału przesuwała się teraz, by oto-

czyć kołem gromadę drzew, wśród których się skrył.

Czas uciekał. Jego jedyną przewagę stanowił fakt, że tamci chcieli wziąć go

żywcem. Musieli dostać wyraźny, bezwarunkowy rozkaz nie zabijać go. Co

najwyżej zranić, ale z pewnością mieli dostarczyć go żywego do Murmańska,

do Moskwy czy gdziekolwiek indziej.

Za plecami miał zamarznięte jezioro ‒ gładkie i czyste jak kartka papieru,

niemal fosforyzujące w blasku księżyca. Skraplający się oddech zawisł wokół

twarzy niczym szarfa; dziwiło go, że Rosjanie z obławy nie dostrzegli go jesz-

cze, nie słyszeli jego chrapliwego oddechu. Jakieś czterdzieści metrów. Jeszcze

jedna sylwetka, nieco dalej, skrywająca się za pniem jodły. Ujadanie psów.

Ponad drzewami wszechobecny terkot dwóch helikopterów. Dojrzał sylwet-

kę jednego z nich ‒ przez chwilę wyraźnie odcinała się na tle nieba, zanim ośle-

piło go światło umieszczonego pod brzuchem maszyny reflektora. Wysmukły,

ostronosy Mi-4. Wychylał się zza jodły, której połyskujący od szronu ciemny

pień ograniczał mu pole widzenia. Jego oczy po oślepieniu światłem reflektora

zdążyły ponownie przywyknąć do ciemności; chociaż gdy spoglądał wzdłuż

śmiesznie krótkiej lufy karabinku w stronę piersi Rosjanina, pośrodku widział

nadal małą, jaskrawą plamkę. W stosunku do niej postać człowieka wydawała

się olbrzymia. Gant nie mógł chybić z tej odległości.

Zwlekał jeszcze, wyczekując na odpowiedni moment; domyślał się, że może

to być jego ostatnie posunięcie. Pojmanie było nieuniknione. Po co więc zabi-

jać...?

W końcu nacisnął spust, mając świadomość całkowitej bezsensowności tego

ataku. Krótki, ostry trzask, niczym odgłos łamanej gałęzi; Rosjanin rozrzucił

szeroko ręce i dziwnie powoli padł do tyłu. Na głowę i ramiona Ganta osypał się

śnieg strącony odrzutem wystrzału. W tyle za leżącym nieruchomo Rosjaninem,

który wbrew oczekiwaniom nie zaczął czołgać się w stronę najbliższej kryjów-

ki, zza ciemnego pnia jodły wysunęła się na chwilę kolejna sylwetka w bieli.

Jakby żałując popełnionego czynu, nie mając ochoty na dalsze morderstwa,

98

Gant odwrócił się w kierunku jeziora. Na ile dostrzegał poprzez zasłonę drzew,

na jego brzegu nie było nikogo.

Rozległy się krzyki rozkazów, trzaski płynące z radioodbiornika, wściekłe

ujadanie psów. Spojrzał jeszcze raz na nieruchome ciało, po czym znów na

jezioro. Po lodzie przesuwała się plama światła. W górze dostrzegł zarysy heli-

koptera Mi-4, przypominającego bestię wspartą na pojedynczej świetlistej no-

dze. Lód skrzył się. Sądząc po odgłosach, uwolniono psy ‒ uwolniono, spusz-

czono z uwięzi...

Rzucił się biegiem, choć w świadomości jakiś głos powtarzał, że psy wytre-

nowane są tak, by nie zrobić krzywdy stojącemu nieruchomo człowiekowi. Ale

nie mógł się opanować. Musiał uciekać. Psy spuszczono ze smyczy.

Krzyki za plecami. Strzał. Kula przeleciała wysoko nad głową. Cienkie ga-

łązki chłostały go po twarzy, zaklejając śniegiem oczy, usta, nos. Oburącz ści-

skał karabinek, jakby chcąc nim rozcinać powietrze. Wyskoczył spomiędzy

drzew i przeskakując ośnieżone, śliskie kamienie na brzegu popędził ku pokry-

tej śniegiem, stanowiącej pewniejsze oparcie dla stóp powierzchni zamarznięte-

go jeziora. Mi-4 zwrócił swój złowieszczy czarny pysk w jego stronę, a smuga

światła z reflektora pomknęła po lodzie ku niemu.

Koniec drzew, koniec ukrycia ‒ powtarzało coś w jego umyśle w rytm sza-

lonego pulsowania w skroniach. Nie czuł jednak żalu. Miał wrażenie, że drzewa

więziły go, zamykały w swej klatce, chociaż faktycznie nie został jeszcze

schwytany. Mi opadał powoli w dół niczym ogromny ruchomy całun; dokoła

śnieg zaczął unosić się w powietrze, odsłaniając gładki, zdradliwy lód. Zadrżał i

obejrzał się szybko.

Pierwszy owczarek alzacki wyłonił się z lasu, bez wahania minął kamienisty

brzeg i skoczył na lód. Gant uniósł karabinek i strzelił; pies upadł i z rozdzia-

wionym pyskiem posunął się jeszcze parę metrów po lodzie. Spojrzał w górę. W

otwartych drzwiach kabiny helikoptera pojawiła się szczerząca zęby w szerokim

uśmiechu twarz. Gant pośpiesznie wyrzucił pustą łuskę, załadował kolejny na-

bój i podniósł karabinek ‒ dwa następne psy, już na lodzie, ale nie miał czasu

zwracać uwagi na psy ‒ wypalił. Głowa zniknęła we wnętrzu maszyny, Gant

wiedział jednak, że nie trafił.

Ruszył biegiem. Ślizgając się i zataczając dotarł do granicy nie naruszonego

śniegu. Mi zaczął się przesuwać w ślad za nim, przygważdżając go do ziemi

strumieniem światła z reflektora. Gwizdki, sylwetki ludzi na brzegu...

99

Chciał ponownie załadować karabinek, gdy pierwszy z psów skoczył na nie-

go, by zwalić go z nóg. Zachwiał się, przykucnął szybko, po czym wymierzył

cios w łeb psa kolbą broni. Owczarek z głośnym wyciem poleciał w bok. Drugi

wilczur, ostrożniejszy, zahamował gwałtownie. Gant wyprostował się, spoglą-

dając w stronę biegnących za psami ludzi, pewnych już swojej zdobyczy stoją-

cej w pełnym blasku reflektorów. Huk ponad głową nasilał się, głusząc wszelkie

myśli.

Zdawał sobie sprawę, że ucieczka nie miała już sensu. To koniec. Został

schwytany. A może należało się cieszyć, że po tych wszystkich przejściach miał

wreszcie szansę ogrzać się nieco. Zrobił swoje. Cała energia odpłynęła, jak

gdyby wyssana światłami reflektora. Oba psy przysiadły na lodzie dwa metry od

niego i warczały cicho. Pierwsza grupa ludzi znajdowała się nie dalej jak o

czterdzieści metrów.

Nagle z wiszącego nad nim helikoptera rozbrzmiał chrapliwy, zniekształco-

ny przez megafon głos:

‒ Majorze Gant, proszę odłożyć karabin. Majorze Gant, proszę odłożyć ka-

rabin.

Miał wrażenie, że psy uniosły się na tylnych łapach. Ludzie zawahali się.

Powolnym ruchem uniósł karabinek i odrzucił go od siebie. Lewą ręką wycią-

gnął pistolet Makarowa trzymając za lufę, po czym także rzucił go na lód. Żoł-

nierze w białych kombinezonach pośpiesznie ruszyli w jego stronę. Za nimi,

spoza linii drzew wysunęły się dwa dalsze śmigłowce Mi-4, lecąc w jego kie-

runku. Zgarbił się, a zmarznięte dłonie wbił głęboko w kieszenie kurtki. Zupeł-

nie jakby czekał na autobus. Jeden z dwóch przybyłych helikopterów osiadł na

lodzie, jego wirniki poczęły zwalniać.

Dziesięć metrów. Siedem...

Psy siedziały spokojnie ze zwieszonymi ozorami, pobłażliwe, lecz nieufne.

Z ogłuszającym rykiem wyskoczył czwarty Mi i niczym smukły ptak zanur-

kował w kierunku jeziora. Krąg światła reflektora zatańczył na lodzie, kiedy

wiszący nad nim helikopter zakołysał się, jak gdyby w zdumieniu. Gant spojrzał

w górę. Opadał nosem w dół, zbliżając się szybko. Rosjanie także zadarli głowy

i zatrzymali się w niepewności. Psy zaczęły warczeć.

Mi-4...?

Ostronosy, a nie ze ściętym dziobem. Zakryte oznaczenia na kadłubie, a nie

ich całkowity brak jak u pozostałych. Wysmukła maszyna i postać w białym

kombinezonie machająca ręką w otwartych drzwiach kabiny. Mi, który tkwił

nieruchomo nad jego głową, zaczął powoli odpływać w kierunku przybysza,

100

jak pies obwąchujący sukę. Intruz wyskoczył nagle w górę, przeleciał nad so-

wieckim śmigłowcem i zaczął szybko opadać ku zamarłej na lodzie postaci

człowieka. Zakołysał w powietrzu, to zbliżając się, to znów odsuwając w bok,

wabiąc go do siebie.

Drugi i trzeci Mi, które poprzednio wylądowały, znów wprawiły w ruch

wirniki. Wiszący w górze Mi-4 zaczął nurkować ku niemu. Człowiek w otwar-

tych drzwiach krzyczał coś do niego. Gant nie mógł rozpoznać słów, ale nie

brzmiały one po rosyjsku.

Ostronosy...

Lynx...

Słowa były angielskie. Poruszył się wreszcie, zmuszając ociężałe nogi do

biegu. Psy poderwały się, otrząsając ze śniegu, i rzuciły za nim. Lynx dziwnie

tanecznym ruchem odpływał powoli, wisząc zaledwie pół metra nad lodem,

jakby zapraszając go do środka. Z głównego przedziału wychyliło się na ze-

wnątrz ramię podnośnika, a lina spadła czarną żmiją na ośnieżoną powierzchnię.

Pośliznął się, rozrzucił szeroko ramiona i silnie pochylony próbował odzy-

skać równowagę. Jeden z psów skoczył, chcąc schwytać zębami kurtkę na boku.

Machnął na oślep w jego kierunku zaciśniętymi pięściami. Owczarek skręcił się

w powietrzu i padł na śnieg. Jeszcze dwadzieścia metrów... piętnaście...

Kopniakiem odrzucił drugiego psa ‒ pierwszy stawał już na nogi i ruszał na

niego ‒ wierzgnął nogą, ale nie trafił, omal nie zwalając się na lód. Psy czekały

na sposobność do ataku. Dziesięć metrów. Tylko dziesięć...

Osiem, siedem, pięć... Już prawie miał pod stopami koniec liny. Lynx uniósł

się trochę w górę, by umożliwić mu chwycenie liny bez schylania i natychmiast

wciągnąć go do środka...

Ujadanie psów. Coś walnęło go w nogę, wybijając z rytmu. Metr, nie więcej.

Twarz człowieka, wrzeszczącego i klnącego, strzelającego ponad jego głową.

Nagły skowyt psów...

Dotknął liny...

Helikopter niespodziewanie skoczył w górę. Runął twarzą w śnieg, podcięty.

Znów znalazł się w powodzi światła reflektorów, coś przygniatało go do lodu.

Poczuł smród cebuli i gorący oddech na przemarzniętym policzku. Głowę wdu-

szono mu w śnieg. Jęknął. Kolejne psy, nasilające się szczekanie, jakby prze-

drzeźniające jego desperackie charczenie.

Dostrzegł, że Lynx odlatuje. Drzwi kabiny zatrzaśnięto, helikopter przesko-

czył nad stojącym bliżej sowieckim Mi i podrzucany jak ciśnięty na wodę ka-

mień poszybował w stronę ściany lasu...

101

Rosyjski żołnierz, który rzutem do przodu powalił go w śnieg, teraz powoli,

ociężale podnosił się na nogi. Sprawiał wrażenie bezgranicznie uradowanego.

Dokoła zaroiło się od innych postaci, pochylały się nad nim błyszczące w bla-

sku reflektorów twarze. Światła kłuły w oczy, oślepiały do bólu, niczym ja-

skrawy promień odbity od powierzchni diamentu. Zamknął powieki i leżał nie-

ruchomo na plecach. W łydce, którą jeden z psów złapał zębami, zaczął odczu-

wać piekący ból.

Wsłuchał się w cichnące odgłosy uciekającego Lynxa i huk wirników rusza-

jącego w pogoń Mi. Po chwili nie było już nic poza terkotem wiszącego nad

nim śmigłowca, falami powietrza smagającego go po twarzy, kłębami unoszo-

nego w górę śniegu oraz wrażeniem, że pogrąża się we śnie...

Śnie o Lynksie, o linie unoszącej go z ziemi, o ratunku... śnie o...

Waterford, klnąc na cały głos z wściekłością, zasunął drzwi kabiny Lynxa.

Machnął skoblem z taką siłą, jakby bardziej chciał odciąć się od rozgrywanych

na zewnątrz wydarzeń niż zabezpieczyć drzwi śmigłowca. Zatoczył się, kiedy

pilot zaczął gwałtownie zmieniać raz za razem kurs. Zacisnął dłoń na uchwycie

i wyjrzał przez okienko kabiny. Jezioro przesuwało się w dole. Wyciągnął szyję

i dostrzegł strumień światła z reflektora Mi, bezustannie zalewający powierzch-

nię lodu. Po chwili znaleźli się nad drzewami, przeszedł więc z powrotem do

kabiny, opadł na fotel drugiego pilota, zapiął pasy i naciągnął na głowę hełmo-

fon. W lusterku wstecznym zauważył sylwetki dwóch rosyjskich helikopterów

lecących za nimi. Trzeci miał z pewnością zabrać na pokład Ganta i wracać do

bazy. Lynx osiągnął już chyba swoją maksymalną prędkość przy powierzchni

ziemi, o jakieś czterdzieści kilometrów na godzinę większą od tego, co mogli

wydusić ze swoich maszyn Rosjanie.

‒ Jesteśmy już nad Norwegią ‒ oświadczył po chwili Gunnar, nie zmniej-

szając jednak prędkości helikoptera. ‒ Myślę, że tu nie będą nas ścigać.

W dole spostrzegł smugi światła z reflektorów jakiegoś samochodu, posuwa-

jącego się krętą drogą wiodącą z północy na południe, a nieco dalej rozrzucone,

wyblakłe ogniki niewielkiej wioski.

‒ Mają ważniejsze rzeczy na głowie ‒ mruknął Waterford, zaciskając z ca-

łej siły dłonie na udach. Słyszał zgrzytanie własnych zębów. Wycofać się, będąc

metr od celu! Tylko metr...! ‒ Niech to szlag! ‒ ryknął.

102

‒ Zrezygnowali już, postraszyli nas tylko. Można powiedzieć, że odpędzili

nas od cennego znaleziska ‒ zachichotał Gunnar. ‒ Wszystko w porządku, ma-

jorze?

‒ Nie.

‒ Nie lubi pan przegrywać?

‒ Nie znoszę przegrywać.

‒ I tak mieliśmy wiele szczęścia, że w ogóle ich znaleźliśmy. A szczęście

nie trwa wiecznie. ‒ Gunnar wprowadził śmigłowiec w zakręt, przyglądając się

dwóm białym punktom na ekranie radaru. ‒ Właśnie skręcają na wschód. Teraz

im się spieszy. Zaraz stracimy ślad, lecą bardzo nisko.

Jakby na potwierdzenie jego słów punkty światła zaczęły tracić ostrość i

rozmywać się w niewyraźne plamki. Na ekranie widniały inne rozmazane smu-

gi, będące efektem odbić fal radaru od powierzchni ziemi. Zarówno Mi, jak i

Lynx leciały zbyt nisko, by skutecznie śledzić ich ruchy za pomocą radaru, a

fakt ten jedynie wspomagał szczęście, jakie towarzyszyło im w trakcie spotka-

nia z Rosjanami.

Gdyby jeszcze udało się go porwać... ‒ pomyślał Waterford.

‒ Ile mamy czasu? ‒ zapytał.

‒ Kilka minut. ‒ Ponad kabiną śmigłowca zbierały się ciemne chmury,

blask księżyca wyraźnie przygasł. Na wschodzie, nad rosyjską granicą, mógł już

padać śnieg. ‒ Za kilka minut będziemy z powrotem nad jeziorem.

‒ Dostaniemy wszyscy kopa w dupę, jeśli samolot jest nie uszkodzony! ‒

warknął Waterford.

‒ Dobra robota, pułkowniku! Dobra robota!

Nie sposób było powstrzymać uśmiechu na widok entuzjazmu Andropowa, a

raczej podzielić go własnym uśmiechem ‒ poprawił się w duchu Władimirow.

Śmiać się razem ze wszystkimi. W Wojennym Centrum Dowodzenia zapanowa-

ła atmosfera przypominająca uroczystość wręczania awansów albo wysokich

odznaczeń, z tą tylko różnicą, że goście nie byli jeszcze pijani. A jednak udało

im się...!

‒ Proszę przyjąć także moje gratulacje, pułkowniku ‒ Władimirow dodał

od siebie do mikrofonu. Obaj z Andropowem patrzyli sobie w oczy, dopóki nie

rozbrzmiała odpowiedź dowódcy Straży Granicznej.

‒ Dziękuję, towarzyszu generale. Dziękuję.

‒ A co z tamtym helikopterem? ‒ Andropow zwrócił się do Władimirowa.

‒ Domyślam się, że był norweski.

‒ Nimrod wyśledził, że prowadzimy poszukiwania. Oni także go szukali,

103

ale my znaleźliśmy. Już wkrótce Gant powie nam, co się stało z Migiem-31.

Powie, co z nim zrobił.

Andropow ciężko oparł dłonie na skrzynce nadajnika. Operator wzdrygnął

się nieznacznie z powodu bliskości przewodniczącego KGB. ‒ Przetransportuj-

cie go do Murmańska najszybciej jak to możliwe, pułkowniku. Stamtąd zabie-

rzemy go do Moskwy... ‒ Odwrócił twarz od mikrofonu i rzekł do Władimiro-

wa: ‒ Dostarczą go nam jutro, najdalej w południe. ‒ Zdjął okulary i zaczął

przecierać szkła. Jego twarz zdradzała zmęczenie. ‒ To był bardzo długi dzień ‒

zauważył jakby od niechcenia. ‒ Czuję się wykończony ‒ dodał, tłumiąc ziew-

nięcie.

‒ Ja także ‒ odparł Władimirow, spoglądając na wkładającego z powrotem

okulary w złotych oprawkach przewodniczącego. Kiedy tamten uniósł wzrok,

przygładzając dłońmi odstające kosmyki włosów nad uszami, jego oblicze znów

przybrało wyraz pewności siebie. W miejsce radości powróciło wyrachowanie.

Nie ulegało wątpliwości, że schwytanie Ganta miało dla Andropowa pewne

znaczenie polityczne. Już teraz cały incydent nabierał wagi jako element propa-

gandowy, jako broń przeciwko dowództwu armii, jako ważki argument w roz-

grywkach z pozostałymi członkami Biura Politycznego. Ich chwilowe, niewy-

godne przymierze przestało istnieć.

‒ Oczywiście, generale. ‒ Ta uwaga zabrzmiała niczym drwina, przytyk do

jego braku energii i zaawansowanego wieku. Władimirow wyprężył się, podkre-

ślając kilkucentymetrową przewagę wzrostu nad Andropowem. Przewodniczący

odwrócił się. Jego szary garnitur nie mógł się jeszcze mierzyć z mundurem.

Zrozumiał to.

Wręcz niezauważalnie z głośnika rozbrzmiał głos dowódcy Straży Granicz-

nej, potwierdzającego przyjęcie rozkazu.

‒ Samolot transportowy będzie czekał w gotowości na lotnisku. Pogoda

gwałtownie się pogarsza na wschód od Murmańska, ale nie będzie opóźnienia.

Wyznaczę doborowy oddział GRU do eskortowania Amerykanina...

Andropow odwrócił się gwałtownie. ‒ Proszę zadbać, żeby wypełnili swoje

obowiązki, towarzyszu generale ‒ syknął lodowatym tonem.

Władimirow poczuł, że się czerwieni. ‒ Oczywiście.

‒ W takim razie życzę dobrej nocy ‒ rzucił zjadliwie Andropow, naciąga-

jąc na ramiona podane mu przez ochroniarza palto i biorąc z jego rąk futrzaną

czapkę. Zsunął okulary na czoło w specyficznym geście pożegnania, po czym

zniknął w wyjściu z Wojennego Centrum Dowodzenia.

104

Władimirow odwrócił się w stronę stołu mapowego. Machinalnie, jakby się-

gając po butelkę czy pastylkę środka uspokajającego, rzucił: ‒ Wyświetlcie mi

raz jeszcze mapę obszaru, gdzie schwytano Ganta.

Powoli wyłoniła się z niebytu mapa północnej części fińskiej Laponii wraz z

fragmentami wybrzeża Norwegii przy samym krańcu stołu. Zarysy nabrały

ostrości. Wszystko rozegrało się na stosunkowo niewielkim obszarze, nie mógł

ujść zbyt daleko... Nie korzystał również ze spadochronu, a zatem musiał wylą-

dować Firefoxem...

Albo szczęśliwie przeżył upadek samolotu.

Nie więcej jak osiemdziesiąt czy dziewięćdziesiąt kilometrów z północy na

południe oraz sto dwadzieścia ze wschodu na zachód. Należało znacznie ograni-

czyć ten obszar, biorąc pod uwagę kondycję Ganta, jego wyczerpanie oraz te-

ren, jaki musiał pokonywać na piechotę. Niewątpliwie bezpiecznie sprowadził

samolot na ziemię.

Ale gdzie?

Jego dłoń sunęła po powierzchni stołu, oświetlana to na biało, to na zielono,

to znów na niebiesko ‒ jakby z zamiarem pochwycenia owych niewyraźnych,

jaskrawych plam świetlnych...

Władimirow zamrugał energicznie i ziewnął. Był śmiertelnie zmęczony, po-

trzebował snu.

Stwierdził, że może spokojnie położyć się spać, nie zaspokajając ciekawości.

Wytrzyma do jutrzejszego południa. Przecież Gant wiedział, musiał im powie-

dzieć...

Stłumił kolejne ziewnięcie i raz jeszcze zamrugał, chcąc przezwyciężyć hip-

notyczne oddziaływanie świecącej, kolorowej mapy.

‒ Możecie opuścić stanowiska. Przenieść nasłuch radiowy do sali opera-

cyjnej na lotnisku ‒ rozkazał, chcąc jak najszybciej wyjść na zimne nocne po-

wietrze i otrzeźwić się nieco. ‒ I... To była dobra robota. Dziękuję wszystkim.

Chóralny pomruk satysfakcji i aprobaty umilkł, kiedy zamknął za sobą drzwi

Wojennego Centrum Dowodzenia. W przedziale ogonowym na siedzeniu leżała

jego czapka, kurtka mundurowa oraz rękawice. Jak dawno je tu zostawił? Chyba

zaraz po wejściu na pokład samolotu w Moskwie, kiedy wyruszał na pokazowy

lot prototypu produkcyjnego... Czy było to milion lat temu, czy zaledwie wczo-

raj?

Spojrzał na zegarek. Jedenasta. Nie, to było dzisiaj. Wczesnym rankiem.

Przetarł oczy i zaczął naciągać kurtkę.

105

Brooke wyciągnął dłoń i przesunął nią po metalowym kadłubie, tuż za wy-

suniętym dziobem i osłoną kabiny pilota. Zupełnie jakby pogłaskał jakieś ol-

brzymie, uśpione zwierzę, którego cielsko wyłaniało się z ciemnej toni wody w

mętnym świetle czołowej lampki. Popłynął wzdłuż całego kadłuba, prześliznął

się nad ogromnym skrzydłem, po czym chwycił dłońmi krawędź wielkich dyszy

silnikowych i okrążył sekcję rufową, omiatając promieniem lampki zarysy sa-

molotu. Następnie znów popłynął w stronę dzioba, przesuwając się nad drugim

olbrzymim skrzydłem. Płetwy musnęły blachy kadłuba i po chwili ponownie

znalazł się nad częścią dziobową.

Potrzebował zaledwie kilku minut, by znaleźć pod wodą samolot i stwier-

dzić brak uszkodzeń. Jako pierwszy zszedł pod lód sierżant, który uprzednio

sprawdził i ukrył nadajnik satelitarny, mający zapewnić bezpośrednią łączność z

Londynem za pośrednictwem geostacjonarnego satelity komunikacyjnego.

Niemal od razu sierżant Dawson natknął się na szpetny, tępy dziób Miga-31.

Światło jego lampki zniknęło szybko pod cienką warstewką zabliźniającej się

błyskawicznie pokrywy lodowej, za co Brooke był wdzięczny opatrzności, gdyż

tym sposobem ich poszukiwania były niewidoczne dla obserwatora z powietrza.

Sierżant miał dokonać wstępnego rozpoznania, podczas gdy on wraz z dwoma

kapralami zaczęli myszkować na brzegu, pośród najbliższych drzew oraz na

lodzie, w poszukiwaniu urządzenia naprowadzającego, którego falę nośną prze-

chwycił Eastoe. Szczególnie uważnie szukali wśród nagromadzonych, poszar-

panych brył lodu, otaczających miejsce niefortunnego lądowania Miga-31. Zna-

leźli je w końcu ściśnięte między dwoma taflami kry, a tymczasem Dawson

wrócił na brzeg i rozgrzewał się gorącą kawą. Brooke wyłączył nadajnik i wy-

słuchał wstępnego raportu Dawsona. Jedna z klap podwozia była wygięta, a na

prawym skrzydle i w dwóch miejscach kadłuba, gdzie znajdowały się przewody

paliwowe, widniały otwory po pociskach z działka. Ale kabina była zamknięta,

do wnętrza dostało się trochę wody, lecz niewiele. Wszystko wskazywało na to,

że Gant zdążył również wyłączyć wszelkie urządzenia elektryczne.

Brooke pojął znaczenie tego odkrycia. Nie uszkodzony samolot stanowił o

wiele większe, stukrotnie większe zagrożenie niż kupa poszarpanych blach i

szczątki rozrzucone po dnie jeziora. Projekt z Biljarska nie został jeszcze

wstrzymany. Kiedy tylko Dawson skończył składać raport, Brooke natychmiast

zaczął szykować się do zejścia pod wodę, polecając jednemu z kaprali, specjali-

ście od zdjęć podwodnych, przygotować sprzęt do wykonania jak najpełniejszej

dokumentacji fotograficznej.

106

Samolot przeraził go. Był olbrzymi, a słabe, punktowe światło lampki potę-

gowało jeszcze to wrażenie. Ponadto pomalowany na czarno kadłub, niemal

całkowity brak oznaczeń, wysunięta sekcja dziobowa przypominająca łepek

modliszki oraz opadające w dół skrzydła nadawały mu charakter czegoś zupeł-

nie obcego. Ale przede wszystkim jego usytuowanie pod powierzchnią zamarz-

niętego jeziora tworzyło mesmeryczną, wręcz koszmarną atmosferę, ożywianą

jedynie wąskim, tańczącym promykiem światła czołówki.

Kapral uśmiechnął się szeroko pod maską, kiedy Brooke poklepał go po ra-

mieniu osłoniętą ciężką rękawicą dłonią. Pęcherzyki ulatujące w górę, butle ze

sprężonym powietrzem, twarze skryte za maskami ‒ wszystko to niezwykle

pasowało do scenerii otaczającej samolot. Pokiwał głową, wskazując ręką długi

kadłub, podwozie, skrzydła. Kapral niemal natychmiast uniósł do oczu wielki

aparat do podwodnej fotografii, z lampą błyskową przypominającą kineskop

wyłączonego telewizora, po czym popłynął powoli wzdłuż Firefoxa. Flesz za-

czął błyskać raz za razem, każdorazowo oświetlając inny fragment samolotu.

Gniazda działek, przekrój skrzydła, część ogonowa, dysze wylotowe silników,

część dolna kadłuba, podwozie, skrzydło, kabina... Lampa błyskowa pracowała

bezustannie, pomagając utrwalić na zdjęciach poszczególne części Miga-31.

Jeszcze pod lodem Brooke poczuł się jak zdrajca, kiedy wspomniał ładunki

wybuchowe, jakie przywieźli ze sobą. Nie otrzymali takich rozkazów, lecz sa-

molot był nie uszkodzony... a z punktu widzenia Londynu najprostszą metodę

rozwiązania problemu stanowiłoby rozmieszczenie i zdetonowanie odpowied-

niej ilości materiałów wybuchowych, prowadzące do porozrywania kadłuba,

stopienia układów elektronicznych, rozwalenia hydrauliki ‒ do zniszczenia

samolotu. Właśnie tego samolotu, owej olbrzymiej konstrukcji, wyławianej z

mroku przez rytmicznie rozbłyskujący flesz oraz słabiutki promyk lampki, któ-

rym z upodobaniem omiatał całą sylwetkę. Zaskoczył go własny sentymenta-

lizm, zrodzony prawdopodobnie z przekonania, iż znajdą w jeziorze jedynie

dobrze znaną masę szczątków. Ciała, poskręcany metal, osmalone blachy ‒

wyłącznie oznaki zniszczenia i śmierci. Lecz w zamian... Był w całości, prawie

nietknięty, nadający się do naprawy.

Wykluczone. Na pewno dostaną rozkaz zniszczenia go.

Kapral podpłynął w jego stronę z wyciągniętym w górę kciukiem. Brooke

klepnął go tylko po ramieniu, po czym tamten odpłynął w kierunku powierzch-

ni. Przesunął się powoli pod krawędzią pokrywy lodowej i po chwili lampka

Brooke'a wyławiała z mroku same nogi uzbrojone w płetwy, bez pośpiechu

zmierzające ku stromiźnie brzegu.

107

Po raz ostatni omiótł sylwetkę Miga światłem lampki i ruszył za kapralem.

Zaczynał odczuwać chłód. Tak jak poprzednio wyłowił samolot z ciemności,

tak teraz porzucał go w mrocznej toni.

Kiedy wyszedł z wody, dostrzegł odzianego w biały kombinezon Waterfor-

da, który czekał na niego rozmawiając z kapralem. Dziwnie protekcjonalnym,

władczym gestem oparł dłoń na aparacie do podwodnej fotografii. Obok stał

Dawson, trzymając ręcznik i kubek z parującą kawą. Waterford podszedł do

Brooke'a i czekał z niecierpliwością, aż ten zdejmie maskę. Kiedy znaleźli się

twarzą w twarz, jeszcze zanim Dawson pomógł mu zrzucić butle z powietrzem,

Waterford zapytał:

‒ I co? Wygląda na to, że dotoczył się do brzegu i tu trafił na bardzo cienki

lód?

Brooke skinął głową. ‒ Wszystko na to wskazuje. Strumień musiał odpro-

wadzać wodę z jeziora jeszcze przez jakiś czas po zamarznięciu powierzchni.

Latem, mimo stosunkowo płytkiego koryta, musi tu być dosyć duży przepływ.

W ten sposób pod cienką warstwą lodu została uwięziona pokaźna ilość powie-

trza.

‒ Kapral twierdzi, że samolot wygląda jak nowy. Czy to prawda? ‒ Za-

brzmiało to jak oskarżenie, jak próba zawstydzenia porucznika Królewskiej

Marynarki Wojennej.

Brooke pokiwał głową. ‒ Prawie. Nawet podwozie nie uległo uszkodzeniu,

tyle że jedna z klap jest wygięta, ale...

‒ Chryste! To wszystko wyjaśnia. Ten biedny dupek musiał bezpiecznie

wylądować w tym pieprzonym samolocie, prawda?

Raz jeszcze Brooke skinął głową. ‒ Musiał ‒ odparł. ‒ Nawet dokładnie za-

mknął osłonę kabiny, zanim odszedł. Na Boga, majorze, powinien pan zobaczyć

tę maszynę...!

‒ Nie, dziękuję! ‒ i dodał zaraz, zwracając się bardziej do siebie niż do Br-

ooke'a: ‒ O mały włos miałbym tego biednego dupka... ‒ Energicznie klasnął w

dłonie przed sobą, niemal dotykając piersi Brooke'a. ‒ Był już tak blisko mnie,

jak ty teraz. Mieliśmy cholerne szczęście, że w ogóle go znaleźliśmy. Ale oni

także go namierzyli. Jakiś pieprzony Iwan zwalił go na lód, kiedy Gant już miał

się chwycić liny... Na miłość boską, tak niewiele brakowało, żeby teraz był z

nami...! ‒ Po chwili przerwy odezwał się chłodniejszym, bardziej złowieszczym

tonem. ‒ Ratunek był tak blisko! Patrzył mi w twarz, miał przed sobą otwarte

drzwi kabiny Lynxa... a teraz zrobią z niego szmatę, i to szybko. Z tego co sły-

szałem, on i tak jest już niespełna rozumu. Nie wiem, czy wytrzyma choćby

pięć minut, kiedy zaczną mu zadawać pytania. ‒ Urwał i omiótł spojrzeniem

108

jezioro. ‒ Jutro będzie tu tylu Rosjan, ile mrówek w lesie. Zaczną szykować

samolot, żeby go zabrać do domu.

‒ Tak pan myśli?

Twarz Waterforda wykrzywił ponury grymas. ‒ Znam ich, chłopcze ‒ rzucił

kwaśno. ‒ Widziałem ich w Belfaście, na Cyprze, Borneo, w Omanie... Wiem,

jak rozmowni potrafią robić się ludzie, kiedy wpadną w ich łapy. ‒ Jego kwa-

dratowe oblicze coraz bardziej wykrzywiało się w pogardzie. ‒ Gant, ten biedny

kutas, nie będzie w stanie wytrzymać... Ja także niewiele mu pomogłem, przy-

bywając na czele kawalerii, kiedy dopalały się już ruiny fortu! ‒ Rozłożył sze-

roko ręce i dodał: ‒ Dobra, przekażemy Aubreyowi radosne wieści... Dobrze

ukryłeś nadajnik, Dawson? Czy będzie jeszcze działał, kiedy zjawi się tu na-

stępna grupa?

‒ Tak, o ile renifery na to pozwolą, sir ‒ odparł Dawson.

‒ Na pewno mu się to spodoba, temu małemu, tłustemu tajniaczkowi.

Chryste, jak jemu się to spodoba!

Deszcz siekł w ciemności, jakby kierowała nim żywa, do tego piekielnie

złośliwa istota. Aubrey złożył parasol, ponieważ każdy silniejszy podmuch

wiatru przeginał druty na drugą stronę. Oburącz przytrzymywał kapelusz na

głowie. Buckholz szedł obok niego, zmarznięty i ociekający wodą, z rękoma

wbitymi głęboko w kieszenie, pochylając odkrytą głowę pod strugami chłosz-

czącego ich deszczu. Milczeli od kilku minut. Buckholz, którego przekazana

drogą satelitarną wiadomość wprawiła w osłupienie, zdawał sobie sprawę z

odczuć Aubreya i nie miał ochoty przerywać milczenia. Szum deszczu uderza-

jącego o szyby budynku administracji, stłumione odgłosy dobiegające z kasyna

oficerskiego, chlupot wody pod nogami, zawodzenie porywistego wiatru ‒

wszystko to potęgowało, a zarazem tonowało nastrój chwili. Nie mógł zebrać

myśli, nie przychodziło mu do głowy nic sensownego.

Aubrey postukiwał czubkiem parasola w kałużach, rozbijając regularne re-

fleksy światła na marszczonej przez krople deszczu wodzie. Jak zawsze w

obecności Buckholza jego złość objawiała się opryskliwością. A jednak miotała

nim prawdziwa, dogłębna wściekłość. Buckholz, niższy i starszy z tej dwójki,

wzdrygnął się, kiedy poczuł wodę za kołnierzykiem, lecz westchnął jedynie, tak

samo zły i rozgoryczony. Pomyślał, że być może on powinien przerwać milcze-

nie, ale nie odezwał się. Curtin został na dole, w Centrum Operacyjnym, i pró-

bował skontaktować się z Pyottem, który wrócił do Londynu.

109

Buckholz musiał przyznać w duchu, że znaleźli się w ślepym zaułku. Po-

trzebne im były nowe rozkazy, nowe gwarancje wsparcia, zarówno z Waszyng-

tonu i Londynu, jak też z Brukseli i Oslo. Ponadto trzeba było przeprowadzić od

nowa pertraktacje z Finami. Tylko po co? W jakim celu?

Odegnał od siebie ponure myśli, jego twarz wygładziła się, zniknęły

zmarszczki na czole, jak gdyby dokonała tego kolejna fala deszczu. Skręcili za

róg budynku i wkrótce znaleźli się przed jasno oświetlonym wejściem. Buck-

holz pomyślał w pierwszej chwili, że to Bradnum stoi w drzwiach osłonięty

peleryną, lecz oficer RAF na ich widok odwrócił się szybko i zniknął w głębi

budynku. Coraz głośniejsze hałasy dobiegające z kasyna otoczyły ich niczym

fala ciepła bijąca od ogniska. Przyspieszyli nieco kroku, zamiast chlupotu i

mlaskania błota pod nogami rozległ się wreszcie znajomy chrzęst żwiru.

Jak gdyby dręczony nieznośnym, nie dającym mu spokoju ciężarem tajem-

nicy, z którą musi się podzielić, Aubrey zwrócił w końcu twarz w stronę Buck-

holza i syknął przez zęby: ‒ Oni mają wszystko, Charles, jak na dłoni... Niech to

szlag, mają wszystko! ‒ Buckholz przez chwilę miał ochotę położyć dłoń na

jego ramieniu, ale powstrzymał się. Anglik mógłby potraktować ów gest jako

dowód protekcjonalnego stosunku pozbawionego ogłady Amerykanina.

‒ Wiem, Kenneth... To piekielna sytuacja.

‒ Zdobyli oba atuty, Charles. Oba atuty, które mieliśmy w swoich rękach.

Nie uszkodzony samolot znajduje się nie dalej jak sześćdziesiąt kilometrów od

granicy rosyjskiej, a pilot jest już pewnie w Murmańsku, a może nawet w dro-

dze do Moskwy! ‒ Aubrey pochylił się w stronę Buckholza, zniżając głos do

natarczywego szeptu. ‒ I zmuszą go do mówienia, Charles. Wierz mi, że zmu-

szą. Gant jest zdany tylko na siebie, a fakt ten stanowi ich główną, najmocniej-

szą broń. Dotychczas nawet na chwilę nie był zostawiony sam sobie, zawsze

mógł liczyć na pomoc. A teraz musi zdać sobie sprawę, że został sam, że jaki-

kolwiek opór, akt odwagi czy bunt przestały mieć znaczenie. Wcześniej czy

później powie im, gdzie mogą znaleźć Firefoxa.

‒ Wiem, że masz rację, Kenneth...

‒ Czy tak samo jak ja nie widzisz żadnego wyjścia z tej sytuacji?

Buckholz znacząco pokiwał głową, chcąc rozwiać choćby najdrobniejszy

cień nadziei, lecz Aubrey, jakby w odpowiedzi, także markotnie skinął głową.

‒ Nie, Kenneth. Mam wrażenie, że znaleźliśmy się w ślepej uliczce.

‒ Nie mogę się z tym pogodzić...!

‒ Nie masz innego wyjścia, Kenneth. Muszę porozumieć się z Waszyngto-

nem, podobnie jak ty z Londynem. Trzeba im przekazać, że według naszych

110

ocen straciliśmy oba atuty całej operacji: zarówno Ganta, jak i Firefoxa. ‒ Buc-

kholz otrząsnął się energicznie. Kropelki deszczu spływające z jego krótko

obciętych włosów połyskiwały w świetle lampy nad głównym wejściem do

budynku administracji. ‒ Na miłość boską, czy możemy im powiedzieć cokol-

wiek innego?

‒ Chcesz, żebym rozkazał Waterfordowi podłożyć ładunki i wysadzić sa-

molot, zanim jeszcze nie jest za późno? ‒ Aubrey rzucił niczym wyzwanie.

‒ Pomyśl tylko, człowieku, czy możesz jeszcze zrobić coś innego. Chcesz

im pozwolić zabrać samolot z powrotem do Rosji?

‒ Gdyby tylko nie złapali Ganta...! ‒ ryknął Aubrey. ‒ Moglibyśmy dowie-

dzieć się co nieco o samolocie. Moglibyśmy badać go nawet kilka tygodni,

poznać konstrukcję kadłuba, układy elektroniczne i awioniczne, systemy anty-

radarowe i myślowego sterowania... wszystko. Ale oni mają Ganta i zmuszą go

do mówienia! ‒ Jego parasol raz za razem dziobał kałużę, która zebrała się w

koleinach odciśniętych przez koła jakiegoś ciężkiego pojazdu, i rozbijał wielo-

barwne lusterka na powierzchni wody pokrytej cienką warstwą benzyny.

‒ Finowie nie zgodziliby się...

‒ Przyznaję, że musiałbym być kryty.

‒ Jak to sobie wyobrażasz? Zastępy cywilnych i wojskowych ekspertów

przewalające się przez fińską Laponię tygodniami...? Badania pod wodą...?

Przestań, Kenneth. Dobrze wiesz, że to nierealne marzenia.

‒ A jaki mamy pożytek ze znajdujących się tam obecnie ludzi? ‒ zapytał

Aubrey, a ton jego głosu wyraźnie nie pasował do wykonywanej od tylu lat

profesji.

‒ Chociażby taki, że mogą rozwalić samolot na kawałeczki.

‒ Czy to twoja jedyna rada, Charles? Nie jest zbyt konstruktywna.

‒ Przykro mi.

Deszcz spływał po ich twarzach i pelerynach. Buckholz trząsł się z zimna,

lecz Aubrey nie zwracał na to uwagi.

‒ Nie powinienem się zgodzić na ów rewelacyjny pomysł przelotu nad Fin-

landią. Trzeba było skierować go prosto do Norwegii.

‒ Przecież tam w powietrzu czekali na niego Rosjanie. Poza tym przelot

miał trwać nie dłużej jak półtorej godziny. Nie widziałeś żadnego ryzyka, kiedy

sam układałeś scenariusz.

‒ Dziękuję ci, Charles. Obawiam się jednak, że niewiele mi to pomoże ‒

mruknął Aubrey. Odsunął się na krok od Amerykanina i pochylił nisko głowę,

nie zwracając uwagi na siekący deszcz. Z ronda jego kapelusza pociekła

111

strumyczkiem woda. Buckholz wiedział, iż postawa ta oznacza intensywną

koncentrację. Czekał, wpatrując się w zasłonę deszczu. Światła Lincoln tworzy-

ły niewyraźną łunę na tle ciężkiej pokrywy chmur.

Dopiero po kilku minutach Aubrey uniósł twarz ku niemu. Na jego obliczu

malowała się determinacja. Buckholz, znając dobrze Anglika, rozumiał, że tam-

ten nie może pogodzić się z porażką.

‒ Dobra. Niech Waterford porozmieszcza ładunki, może nawet przy pomo-

cy jakiegoś eksperta stąd. Lecz niech nie odpala ich jeszcze. Nakłonię Shelleya,

żeby skontaktował się z Edgecliffe'em i zmobilizował całą siatkę w Moskwie.

Muszą nas zawiadomić, kiedy przywiozą Ganta. Jeżeli będziemy dokładnie

znali moment, kiedy go przywiozą, kiedy zabiorą się za niego...

‒ Po co?

Aubrey kontynuował swoje wyjaśnienia, jakby nie usłyszał pytania. ‒ Muszę

porozmawiać z Hannim Vitsulą z Helsinek ‒ uśmiechnął się krzywo, po raz

pierwszy od dłuższego czasu. ‒ Hanni nie pała miłością do Rosjan, gdyż zabili

mu ojca, a jeszcze mniej podoba mu się finlandyzacja jako sposób na życie.

Będzie potrafił spojrzeć na sprawę z naszego punktu widzenia.

‒ Dyrektor generalny fińskiego wywiadu jest członkiem rządu, nawet jeśli

to twój przyjaciel, Kenneth. Co on będzie mógł dla nas zrobić?

‒ Jeszcze nie wiem, ale w obecnej sytuacji bardzo potrzebujemy przyja-

ciół, a jego można zaliczyć do tego grona. Możliwe, że... och, sam nie wiem. Po

prostu ufam dobrej pamięci Finów. On pochodzi z południowo-wschodnich

terenów, znanych pod nazwą Karelii, która obecnie znajduje się w granicach

Rosji. ‒ Aubrey uniósł w górę rozłożone w geście bezradności dłonie. Po chwili

dodał: ‒ Nie wiem co robić, Charles... Czuję się, jakbym biegał w kółko po

starym, opuszczonym domu, otwierał i zamykał z hukiem wszystkie drzwi,

pogwizdując na samego siebie. Kto wie, co z tego wyjdzie?

‒ Czyżbyś jeszcze wierzył, że cokolwiek wyjdzie? ‒ spytał zaskoczony

Buckholz.

‒ Nie. Ale muszę spróbować...!

Kiedy Gant na sztywnych nogach wychodził z wielkiego transportowego he-

likoptera Mi-8, na skrytym ciężkimi chmurami niebie pojawił się pierwszy

brzask świtu. Drobniutkie płatki śniegu topniały błyskawicznie na pomalowa-

nym w maskujące, oliwkowo-brunatne plamy kadłubie śmigłowca. Przed

112

drzwiami stało na płycie lotniska dwóch żołnierzy GRU, kierując w jego stronę

lufy karabinów Kałasznikowa, czterech innych strażników siedziało w głównym

przedziale maszyny. Ręce miał skute kajdankami przed sobą. Prawe ramię prze-

szywał ból. Przez całą podróż, którą spędził na twardym siedzeniu, zmuszony

był trzymać je w górze, przytwierdzony do uchwytu nad głową. Miał wrażenie,

że ten ból promieniuje na całe ciało. Z trudem się poruszał. Nogi mu zdrętwiały,

a rana na łydce po ukąszeniu psa mocno dawała się we znaki. Kiedy dotarł do

ostatniego stopnia schodków, zatoczył się. Jeden z żołnierzy podtrzymał go. Nie

był brutalny, jednak uważał bacznie, żeby trzymać broń poza zasięgiem rąk

Ganta.

Po chwili znów otoczyła go pełna eskorta. Obok śmigłowca zatrzymała się

ciężarówka. Niemal bez zainteresowania spoglądał, jak wyskakują z niej kolejni

żołnierze; zauważył opodal samochód osobowy i grupę wyższych oficerów w

tyle ‒ przywiodła ich tu bardziej ciekawość niż rozkazy, pomyślał. Wreszcie

uniósł głowę i omiótł wzrokiem bazę śmigłowców, widniejące w oddali miasto

Murmańsk, szare wody Zatoki Kolskiej oraz ginący w gęstej mgle i śnieżycy

nad Morzem Barentsa horyzont. Oprócz śniegu wiatr niósł silny zapach ryb.

Wzgórza po drugiej stronie bazy skrywały ciężkie chmury. Samolot transporto-

wy, który miał go zabrać do Moskwy, powinien jak najszybciej wystartować,

jeśli chcieli zdążyć przed zapowiadanym gwałtownym pogorszeniem pogody.

Pokręcił głową, uśmiechając się do siebie. Sam nie wiedział, dlaczego ob-

chodziły go warunki meteorologiczne. Był w Związku Radzieckim, zdany tylko

na siebie, a ręce krępowały mu kajdanki. Nie miało żadnego znaczenia, czy

zostanie w Murmańsku, czy znajdzie się w Moskwie ‒ cele w więzieniach gar-

nizonowych były wszędzie takie same.

Gestem nakazano mu wsiąść na skrzynię ciężarówki i podsadzono, kiedy

nogi ugięły się pod nim przy wspinaniu na zwisającą klapę w tyle samochodu.

Wdrapał się w końcu i usiadł naprzeciwko jednego ze strażników GRU, który

skierował w niego lufę karabinu. Wszystko było takie samo i miało powtarzać

się w nieskończoność ‒ skute kajdankami nadgarstki, wymierzone lufy karabi-

nów, ohydne metalowe pudła ‒ bez znaczenia, czy to ciężarówki, czy samolotu.

Ta sama procedura miała powtarzać się bez końca... bez końca...

Usiłował wmówić sobie, że procedura ta nigdy się nie zmieni, ponieważ u

końca podróży jej zmiana miała oznaczać początek zadawania pytań. Nie chciał

dopuścić do siebie myśli o mającym się wówczas rozpocząć ‒ w pierwszych

godzinach czy nawet minutach przesłuchania ‒ pogrążaniu w bezdenną otchłań.

Jedynie trwająca podróż utrzymywała go przy zdrowych zmysłach, stała się dla

niego wszystkim.

113

Reszta oddziału usadowiła się na skrzyni, po czym ciężarówka szarpnęła i

ruszyła. Gant spoglądał za malejącą sylwetką śmigłowca. Metalowa skrzynia i

płócienna plandeka wozu zdawały się napierać na niego. Ktoś zakasłał, zgrzyt-

nął metal o metal ‒ prawdopodobnie podkute buciory o blaszaną skrzynię. Za-

skrzypiała skóra. Silnik samochodu wprawiał wszystko w drżenie. Poprzez

trójkątny otwór w plandece na tyle ciężarówki dostrzegał zionące dymem komi-

ny, zakotwiczone statki, szarą powierzchnię wody ‒ ale przede wszystkim me-

chanicznie rejestrował ruch pojazdu.

Po kilkunastu minutach zatrzymali się gwałtownie. Czerwono-biały szlaban,

budka strażnicza. W oddali zarys pasa startowego i wieży kontrolnej. Ale na

pierwszym planie znowu ruch ciężarówki. Podróż trwała nadal ‒ podróż, która

była wszystkim...

Nie miała celu. Liczył się tylko ruch...

5.

Więzy

Mam płetwonurków w Kirkenes, jakieś sto czy sto dziesięć kilometrów od

naszego jeziora i zatopionego samolotu, a tak się składa, że są to zarazem woj-

skowi eksperci... Błagam, czego więcej nam potrzeba? ‒ zapytał Aubrey, celu-

jąc widelcem w stronę Curtina. Oficer wywiadu Marynarki Wojennej Stanów

Zjednoczonych przeciągnął dłonią po włosach i z ponurym wyrazem twarzy

zapatrzył się w swój talerz z porcją jajek na bekonie. Po chwili, onieśmielony

wyczekującą ciszą, jaka zapadła przy stole, odchrząknął, jakby chciał przeprosić

za to, co ma powiedzieć, wreszcie mruknął cicho:

‒ Dużo więcej, sir... dużo więcej. Jeśli wolno mi tak powiedzieć, o wiele za

dużo.

Aubrey parsknął, energicznie wbijając widelec w środek sadzonego jajka.

Żółtko rozpłynęło się po talerzu. Buckholz popatrzył na Pyotta, który przyjechał

nie dalej jak godzinę temu i niewątpliwie miał za sobą nie przespaną noc. Wice-

dyrektor Wydziału Tajnych Operacji CIA szukał na twarzy brytyjskiego oficera

oznak współodpowiedzialności, chociażby śladów wsparcia dla ich prób poha-

mowania wybujałej fantazji Aubreya. Ale Pyott wyraźnie nie miał zamiaru

ingerować w potok głośnych rozważań, utyskiwań, nalegań i posapywań Au-

breya.

Buckholz westchnął głośno. ‒ Nie możesz nic zrobić, Kenneth. Zupełnie nic.

Chwytasz się wszelkich pomysłów jak tonący brzytwy. Wyciągnął przed siebie

otwarte dłonie w geście pojednania. ‒ Bądź realistą. Rozdrapywanie świeżej

rany w twoim wykonaniu to dziecinada. Przekaż Waterfordowi, żeby odpalił

założone ładunki...

Aubrey popatrzył na niego z rozszerzonymi i pobielałymi nozdrzami oraz

zaciśniętymi wargami. ‒ Dziecinada, co? ‒ powtórzył ironicznie. ‒ A może

115

cała nasza prowincjonalna, współczesna wersja podchodów jest także dziecina-

dą?

‒ Kenneth... ‒ ostrzegł cicho Pyott.

‒ Czy taką samą dziecinadą, a może przejawem wielkoduszności, było wy-

rzucanie więźniów z helikopterów po przesłuchaniu w południowo-wschodniej

Azji, pour encourager les autres!?

‒ Zamilcz, Kenneth! ‒ rzucił Pyott. ‒ Na pewno poświęcanie ludzi dla ka-

wałka metalu, poświęcanie istnień ludzkich w celu poznania układów awioniki,

możesz nazwać niegodziwością, ale my wszyscy na równi maczaliśmy palce w

tej operacji! ‒ Na pobladłej twarzy Pyotta silnie odznaczały się ciemne zakola

pod oczami. Aubrey wyglądał na zmieszanego, wręcz zawstydzonego.

‒ Przepraszam, Charles. Wybacz mi te uwagi ‒ rzekł.

‒ To było dawno temu i daleko stąd, w innym kraju ‒ odparł Buckholz.

‒ Dziękuję. ‒ Aubrey odwrócił się szybko w stronę Pyotta. Ten zauważył,

że czterogodzinny sen w najmniejszym stopniu nie poprawił złego humoru

Aubreya. Był udręczonym, utalentowanym dzieckiem SIS, a niecierpliwość

stała się już jego cechą charakteru. Jak każdy nad wiek rozwinięty chłopiec,

którego bardzo przypominał, był osamotniony, sfrustrowany, nie tolerancyjny i

niezwykle wrażliwy. Kiedy chciał, potrafił odnosić się do ludzi uprzejmie i z

opanowaniem. Ale przede wszystkim traktował cały świat jako nagromadzenie

przeszkód stojących na drodze do wyznaczonego sobie celu. Aubrey był po

prostu zbyt inteligentny.

‒ Nic nie mówisz, Kenneth, widzę jednak, że znów masz jakiś pomysł ‒

rzekł Pyott, chcąc rozładować nieco atmosferę. ‒ Co tym razem?

‒ Ja... ‒ Aubrey pomachał dłońmi nad stołem niczym hipnotyzer. ‒ Wi-

działem tu, w tym kraju, samoloty transportowane po drogach. Miały złożone

skrzydła albo w ogóle były bez skrzydeł. Gdybyśmy mogli odciąć skrzydła

Firefoxa...

Pyott skinął głową w stronę Amerykanów, by oni udzielili odpowiedzi.

Curtin uśmiechnął się nagle i ponownie przygładził włosy dłonią. ‒ Możliwe, że

je widziałeś ‒ odparł. ‒ Nie znajdziesz jednak odpowiednich platform, które

mogłyby dojechać tak daleko na północ w fińskiej Laponii i poruszać się wy-

starczająco szybko o tej porze roku. Poza tym nie ma tam dobrych dróg, zakła-

dając nawet, że znajdziesz właściwy pojazd!

Ściągnięte oblicze Aubreya wyrażało złość i rozczarowanie. ‒ Jasne ‒ mruk-

nął niechętnie.

116

‒ Bardziej przydałby ci się helikopter, duży śmigłowiec transportowy ‒

dodał Curtin.

Twarz Aubreya rozpogodziła się.

‒ Jaki? ‒ Błyskawicznie wyciągnął niewielki notesik w złotej oprawce, po-

łożył go obok talerza i zmoczył czubek ołówka o koniec języka. ‒ Błagam, jak

się nazywa to wspaniałe urządzenie?

‒ Potrzebny byłby najnowszy dźwig latający Sikorskiego. Bez trudu potra-

fi unieść podwieszony dwudziestopięciotonowy ciężar.

‒ Czy taki helikopter mógłby przetransportować cały samolot?

‒ Owszem. Wydobycie Firefoxa z jeziora i przewiezienie go do Norwegii

zajęłoby nie więcej niż dwie godziny. Jedyny problem w tym, że nie znajdziemy

podobnej maszyny bliżej jak w Niemczech i to daleko na południu, w Wiesba-

den.

‒ Powtórz. Czy on mógłby jednym kursem przetransportować samolot z

Finlandii?

‒ Tak.

‒ Na Boga, Gene. Chyba zaraziłeś się od niego szaleństwem! ‒ oznajmił

Buckholz. ‒ Czy widziałeś prognozę pogody dla tamtego obszaru? Miałbyś

wiele szczęścia, gdyby w ogóle udało się dolecieć tam dźwigiem, a co mówić o

transporcie!

‒ Obawiam się, że to prawda, Mr Aubrey ‒ przyznał z ociąganiem Curtin.

‒ Czy śmigłowiec mógłby unieść samolot wprost z jeziora? ‒ nalegał Au-

brey.

Curtin przytaknął ruchem głowy. ‒ Wydaje mi się jednak, że lepiej byłoby

wyciągnąć wcześniej samolot na ląd. Dźwig miałby wówczas ułatwione zada-

nie, poza tym warunki atmosferyczne utrudniałyby prawidłowe podwieszenie

ładunku. ‒ Patrzył, jak Aubrey błyskawicznie zapisuje wszystko w notesie, po

czym dodał, jakby dyktując: ‒ Z meldunku Waterforda wynika, że samolot

musiał się stoczyć po stromiźnie dna na dość dużą głębokość. Można by go

wyciągnąć tą samą drogą za pomocą lin...

‒ Chwileczkę ‒ wtrącił Pyott. ‒ Chciałbym, żeby ktoś z Jednostki Umoc-

nień Polowych RAF w Abingdon potwierdził owe hipotetyczne rozważania. Za

przeproszeniem kapitana Curtina, potrzebna mi jest opinia eksperta na temat

tych spekulacji. ‒ Podniósł się z krzesła, wytarł usta i rzucił serwetkę na stół. ‒

To nie potrwa długo ‒ dodał z radością w głosie.

Gdy zamknął za sobą drzwi, Buckholz oparł się ciężko na stole i głośnym

szeptem odezwał do Aubreya: ‒ Wiemy, że mając ludzi i maszyny można by

zrobić prawie wszystko, ale co z politykami, Kenneth? Od wczoraj nie nastąpiła

117

żadna zmiana w stanowisku zajętym przez Finów. Nawet twój kolega w Helsin-

kach nie przejawiał entuzjazmu do naszych planów.

‒ Tak samo odniesie się do Rosjan...

‒ Nie licz na to ‒ rzucił szybko Buckholz.

Aubrey zignorował go i zwrócił się do Curtina: ‒ Co jeszcze będzie nam po-

trzebne?

‒ Zgadzam się z dyrektorem Buckholzem, Mr Aubrey. Potrzebna będzie

przede wszystkim zgoda polityków. A jeśli już pan pyta, rozpatrywałem także

możliwość rozmontowania samolotu i wywiezienia go w częściach; w przypad-

ku, gdyby nie udało się ściągnąć latającego dźwigu nad jezioro. Można by na-

wet ukryć części i przetransportować je kiedy indziej. ‒ Curtin wzruszył ramio-

nami. ‒ A zatem potrzebni będą fachowcy i sprzęt, liny i wyciągarki, palniki do

cięcia blach, eksperci lotnictwa i wiele innych rzeczy. A wszystko to na brzegu

jeziora, przy zachowaniu ścisłej tajemnicy. Ponadto potrzeba będzie sporo cza-

su.

‒ Ile?

‒ Na całą operację... kilka dni.

‒ Gant nie wytrzyma tak długo, Kenneth ‒ wtrącił Buckholz, wpatrując się

we własne palce rozczapierzone na stole po obu stronach filiżanki z kawą. Nie-

ustannie bębnił nimi o blat bez wyraźnego rytmu. ‒ Gantowi zostało bardzo

mało czasu, podobnie jak i nam. ‒ Uniósł oczy w górę i pokręcił głową. ‒ Cała

ta rozmowa jest bezcelowa.

‒ Nie mów tak...

‒ Muszę, Kenneth. Przyznaję, że to twoja akcja, ty jesteś szefem, w twojej

głowie powstał ten zwariowany plan, który prawie się powiódł. Ale tylko pra-

wie. Musimy teraz rozwalić ten przeklęty samolot na kawałki!

Aubrey powstał z krzesła. ‒ Czy tak brzmi twoja wyważona opinia eksperta,

Charles? ‒ zapytał.

Buckholz skinął głową. ‒ Tak, właśnie tak.

‒ A więc pozwalam sobie nie zgodzić się z nią. ‒ Popatrzył na swój talerz,

jakby niechętnie rozstawał się z nie dokończonym posiłkiem. ‒ Muszę skontak-

tować się z Londynem, a właściwie z Helsinkami via Londyn. Wybaczcie, pa-

nowie.

Zamknął za sobą drzwi niewielkiej salki jadalnej kasyna. W pokoju, który

mu przydzielono, zainstalowano bezpośrednie tajne połączenie telefoniczne z

Queen Anne's Gate, z Shelleyem. Ciężkim krokiem pokonywał stopnie scho-

dów, a w głowie wirowało mu od możliwości, jakie otwierał przedstawiony

przed chwilą plan. Duma nie pozwalała mu zrezygnować z pragnień. Odczuwał

118

potrzebę działania, aktywności, organizacji, kierowania akcją. Nie mógł wypu-

ścić samolotu z rąk, nie stać go było na decyzję wysadzenia Firefoxa w powie-

trze. Ale pojawiło się także poczucie winy, które nie pozwoliło mu zasnąć w

czasie krótkiej nocy. Poczucie winy za śmierć Fentona, na którym popełniono

brutalne morderstwo nad brzegiem Moskwy po tym, jak przetarł wszystkie

ścieżki dla Ganta. Poczucie winy za Pawła Upieńskiego, za Baranowicza, Sie-

miełowskiego i Kreszyna, za wszystkich, którzy zginęli wypełniając jego rozka-

zy, których życie potraktował na równi z innymi środkami mającymi doprowa-

dzić do sukcesu operacji. Wszyscy ci dobrzy ludzie, najlepsi ludzie, zapłacili

cenę życia.

W takiej sytuacji uważał zniszczenie samolotu, rozrzucenie jego szczątków

po dnie jeziora, za jeszcze większe przestępstwo niż posłanie tak wielu ludzi na

śmierć. Gant był stracony. Dziwnym sposobem jego poczucie winy nie dotyczy-

ło Amerykanina, obejmowało jedynie tamtych ludzi.

Zamknął drzwi i podszedł do telefonu. Ramiona ciążyły mu, wyginały się ku

ziemi, jak gdyby przygniatane ciężarem odpowiedzialności. Czuł, że mógłby

uwolnić się od tego ciężaru, gdyby tylko odzyskał Firefoxa; znacznie zmniej-

szyłby go, gdyby chociaż spróbował odzyskać samolot.

Wykręcił numer Shelleya.

‒ Peter?

‒ Tak, sir. Dzień dobry.

‒ Co nowego?

‒ O ile nam wiadomo, jeszcze nie przywieziono Ganta... Przykro mi.

‒ Połącz mnie natychmiast z Hannim Vitsulą, Peter. Muszę z nim poroz-

mawiać. Będę czekał na połączenie przy aparacie.

Odłożył słuchawkę i potarł dłońmi kolana. Siedząc teraz na krawędzi łóżka

mimowolnie przyjął tę samą pozycję jak rankiem, zaraz po przebudzeniu: zgar-

bił się, skulił, jakby chciał zniknąć. Poczucie winy, a zarazem duma ‒ dwa

uczucia zdolne poruszyć góry albo pogrzebać pod tymi górami ludzi.

Dosyć ‒ stwierdził w duchu. Wyprostował się, wsunął dłonie do kieszeni.

Musiał przygotować się do następnego kroku, do tej rozmowy.

Finowie, a dokładniej Fiński Rządowy Komitet Obrony pod przewodnic-

twem premiera, wyrazili zgodę na przelot Firefoxa oraz na dalsze, bardzo ogra-

niczone działania na terenie Finlandii. Aubrey został przekonany co do nowych

nastrojów panujących w tym kraju, do rządów nowego gabinetu, dlatego zdecy-

dował się skorzystać z fińskiej przestrzeni powietrznej zamiast wysyłać Ganta w

długi lot wzdłuż Norwegii do miejsca spotkania z samolotem rejsowym British

Airways, lecącym ze Sztokholmu do Londynu. Przelot w sąsiedztwie wielkiej

119

pasażerskiej maszyny miał zapewnić niewidzialność Firefoxa w detektorach

podczerwieni podczas ostatniego etapu, skoku przez Morze Północne. Finowie

wyrazili zgodę, gdyż „finlandyzacja” stała się pustym sloganem, obelgą dla

rodzącego się na nowo poczucia niezawisłości. A jednak...

Nie wszystko było do końca jasne.

O dezerterach uciekających ze Związku Radzieckiego do Finlandii pisała ca-

ła prasa, ale nie odsyłano ich z powrotem za granicę. Mieli zagwarantowany

azyl. Liczne projekty przemysłowe, opracowane i realizowane przez Finów w

Związku Radzieckim, zostały wstrzymane bądź zawieszone do czasu wynego-

cjowania korzystniejszych warunków finansowych umów. Wszystko wskazy-

wało na to, że...

A jednak istniały wątpliwości.

Telefon zadzwonił, wyrywając Aubreya z rozważań na temat optymizmu i

zaufania. Chwycił słuchawkę.

‒ Słucham.

‒ Dyrektor Vitsula na linii ‒ rzekł Shelley, a po chwili rozbrzmiał bardziej

odległy głos dyrektora generalnego fińskiego wywiadu.

‒ Dzień dobry, Kenneth.

‒ Dzień dobry, Hanni.

‒ Cóż to za sprawa, którą musimy koniecznie przedyskutować? Twój adiu-

tant stwierdził, że to bardzo pilne. Czy to prawda?

‒ Obawiam się, że tak.

‒ Coś się zmieniło od wczorajszego wieczora?

‒ Nic. Z wyjątkiem naszego stosunku do odkrycia.

‒ Tak?

‒ Jakie są aktualne nastroje w waszym Rządowym Komitecie Obrony?

‒ Utknęliśmy w martwym punkcie. Nie mogę ci przekazać nic bardziej po-

cieszającego.

‒ A w stosunku do Rosjan?

‒ Sądzę, że komitet ma do nich o wiele więcej pretensji niż do was i Ame-

rykanów. Nic nie wiedzą o... waszej małej eskapadzie, a jedynie o przelocie

Nimroda, na który zresztą wyrazili zgodę. Mieliśmy tu jednak przeciek infor-

macji do gazet.

‒ Co takiego?

‒ Dotyczący tylko naruszenia naszej przestrzeni powietrznej przez sowiec-

kie myśliwce. Nic więcej. Premier skierował do Moskwy bardzo poważny pro-

test w tej sprawie.

120

‒ Czy możemy zatem mieć jakąś nadzieję, Hanni? ‒ Aubrey mówił nieco

głośniej, zdawało mu się bowiem, że głos Fina przycicha w oddali.

‒ Nadzieję na co?

‒ Na... ‒ Aubrey zawahał się na krótko ‒ to, o czym rozmawialiśmy wczo-

raj wieczorem... o wycieczce na ryby.

‒ Rozmawiałem z ministrem spraw zagranicznych i z premierem, Kenneth.

Obawiam się, że nic z tego.

‒ Czy oni rozumieją problem?

‒ Tak, Kenneth, rozumieją. Nie są wrogo nastawieni. Ale... oddziały, po-

jazdy, helikoptery... Sam pojmujesz, że łatwiej byłoby zignorować sprawę albo

zrzucić bombę do jeziora.

‒ A więc czego chcą? ‒ rzucił rozzłoszczony Aubrey.

Vitsula westchnął głośno. Zanim nadeszła odpowiedź, Anglik słyszał wy-

raźnie trzaski i brzęczenia linii telefonicznej. ‒ Wzajemność i dostęp. Te dwa

słowa zostały użyte, jak sądzę, tytułem próby ‒ odparł w końcu Vitsula.

‒ A czy w takim wypadku wyrażą zgodę? ‒ zapytał Aubrey.

‒ Ja... nie wiem. W każdym razie... zmiękną.

‒ To dość wysoka cena.

‒ Wyższa, niż myślisz. Dostęp do najwyższego poziomu, dostęp do ko-

dów, do planów dotyczących Skandynawii.

‒ Chcesz powiedzieć, że wasz rząd pragnąłby pełnej partnerskiej współ-

pracy z wywiadem NATO pozostając neutralnym? ‒ spytał zaskoczony Aubrey.

Przyłożył dłoń do czoła, powoli silnie przeciągnął po nim palcami, jakby zasko-

czony odkryciem zmarszczek. ‒ Rozumiem, że to twoja cena.

‒ Tylko moja propozycja.

‒ A co w zamian?

‒ Będziemy trzymali nosy przy ziemi jak trzy pojętne małpy.

‒ Przez jak długo?

‒ Tego nie wiem... Ile czasu potrzebujecie?

‒ Nie umiem określić.

‒ Zatem zaplanujcie wszystko... Jeszcze jedna rzecz, Kenneth.

‒ Tak?

‒ Czy jesteś pewien, czy możesz dać mi słowo, że nasi przyjaciele zza gra-

nicy nie wiedzą nic, absolutnie nic, o lokalizacji ich własności? Bardzo mi po-

trzebne to zapewnienie, Kenneth, zanim będę mógł cokolwiek zdziałać. Czy

możesz mi dać słowo?

Przed oczyma Aubreya pojawiła się na chwilę twarz Ganta. Odchrząknął, po

czym odpowiedział: ‒ Tak. Mogę cię o tym zapewnić. Nie wiedzą absolutnie

nic.

121

‒ Dziękuję. Kiedy mogę się spodziewać następnej rozmowy?

‒ Później. Muszę jeszcze nawiązać kontakt z Londynem i Waszyngtonem.

‒ Dobrze.

‒ Cena jest jednak bardzo wysoka.

‒ Podobnie jak ryzyko.

Młody pułkownik KGB, którego dystynkcje i cały mundur musiały wyjść

świeżo spod igły, szybkim krokiem wbiegł po opuszczonej rampie ogonowej

niewielkiego samolotu transportowego An-26, jak gdyby spieszył się na spotka-

nie z ukochaną. Gant spoglądał, jak łomocząc buciorami wpada do wnętrza

samolotu, omiatając spojrzeniem szereg składanych siedzeń. Ganta umieszczo-

no na jednym z nich, ręce nadal miał skute przed sobą, po obu stronach siedzieli

dwaj strażnicy, a reszta oddziału GRU zajmowała miejsca naprzeciwko.

Młody pułkownik zatrzymał się przed Amerykaninem, oparł dłonie na bio-

drach, po czym obrzucił go taksującym, uważnym spojrzeniem. W jego oczach

zabłysło coś na podobieństwo podziwu. Po chwili, z niewyraźnym uśmiesz-

kiem, odwrócił się w stronę oficera dowodzącego oddziałem straży.

‒ W porządku. On należy już do nas ‒ powiedział.

Jakby na hasło do samolotu zaczęli wsypywać się pracownicy KGB w cy-

wilnych ubraniach. Wraz z nimi wdarł się do wnętrza chłód, przenikając kracia-

stą wełnianą kurtkę Ganta i wodoodporne spodnie. Potrząsnął głową, chcąc

rozbudzić się do końca. Przysypiał w wypełnionych hałasem pojazdach, w oto-

czeniu strażników. Doskwierał mu głód. Jego podróż niemal dobiegła końca ‒

pomyślał, jakby u jej celu miała czekać gorąca kąpiel i zastawiony stół. Dobrze

wiedział, z jakiego powodu jego umysł odcinał się od świata zewnętrznego i

zaczynał otaczać mirażami.

‒ Majorze Gant, będzie pan łaskaw pójść z nami ‒ odezwał się pułkownik.

Czterech cywilów z KGB stanęło za plecami Ganta.

Podniósł się, z trudem napinając zdrętwiałe mięśnie ud i łydek. Rana po uką-

szeniu psa bolała coraz bardziej. Pośród strażników GRU zapanowało odpręże-

nie. W zimnym powietrzu popłynął smugami dym papierosowy. Pułkownik

wyciągnął rękę, by go podtrzymać, lecz Amerykanin ze złością odsunął się.

Oficer niemal z respektem skinął głową.

Gant ruszył powoli w kierunku pochylni i betonowego pasa startowego. Po

obu stronach, blisko niego, wręcz ramię przy ramieniu, poszli dwaj ludzie z

122

KGB. Ich ubrania zalatywały stęchlizną, wilgocią i dymem z papierosów. Twa-

rze mieli ściągnięte i pobielałe od mrozu. Zadrżał, kiedy dmuchnęło mu w oczy

mokrym, przemieszanym z deszczem śniegiem.

Oficer wyrósł nagle obok niego, a jeden ze strażników uczynił krok do tyłu.

‒ Jestem pułkownik Dmitrij Priabin ‒ wyjaśnił tamten, jakby smakując

brzmienie własnego stopnia. ‒ To ja pana znalazłem ‒ dodał, wskazując dłonią

sznur czarnych limuzyn stojących na płycie lotniska. Gant omiótł szybkim spoj-

rzeniem wojskową bazę lotniczą. Wszystko było tu znajome, z wyjątkiem ty-

pów samolotów i ich oznaczeń.

‒ Tak? ‒ mruknął. ‒ Znalazł mnie pan?

Dłoń Priabina spoczęła na klamce drzwiczek drugiego w szeregu, najwięk-

szego z samochodów ‒ ziła. Przytaknął ruchem głowy. Twarz rozjaśnił mu

chłopięcy uśmiech, lecz oczy pozostały ostrożne, badawcze, nieufne. ‒ Prawie

na czas ‒ dodał. ‒ Oczywiście figurował pan w naszej kartotece komputerowej.

A poza tym pomógł mi przypadek. Tylko o minutę za późno, nie więcej! ‒ za-

śmiał się.

‒ A co spotkało pańskiego szefa? ‒ spytał nagle Gant.

Priabin zmarszczył brwi, lecz szybko rozpogodził się.

‒ Niestety, pułkownik Kontarski znalazł się w niełasce. ‒ Popatrzył to w

jedną, to w drugą stronę, jakby chciał się upewnić, że jego nowe naramienniki

są na miejscu. ‒ Czy może pan jednak wsiąść do samochodu?

‒ Dokąd jedziemy?

Priabin uśmiechnął się z przyganą. ‒ Ależ, majorze, wie pan o tym równie

dobrze, jak ja. Proszę... ‒ Otworzył drzwi i gestem zaprosił Ganta do środka.

Amerykanin zanurkował w głąb ziła. Tylne drzwiczki po drugiej stronie otwo-

rzyły się i jeden z ludzi KGB ‒ ten, którego palto cuchnęło stęchlizną i naftaliną

‒ zajął miejsce obok niego. Priabin usiadł z przodu, obok kierowcy. Za Gantem

wsunął się drugi z eskortujących go cywilów, śmierdzący podłym tytoniem.

Został ściśnięty pośrodku siedzenia. Nie wydobyto jednak żadnej broni. Priabin

odwrócił się i wbił wzrok w Amerykanina. Kierowca ruszył w stronę bramy

bazy lotniczej. Wartownikom okazano przepustki, po czym cała kawalkada

samochodów skręciła na główną drogę prowadzącą do Moskwy.

Dlaczego on nie nosi palta? ‒ mętnie zastanawiał się Gant, kiedy smród naf-

taliny i stęchlizny zaczął przybierać na sile.

‒ Skąd wyciągnąłeś to palto, Oleg? ‒ zapytał złośliwie Priabin, marszcząc

123

nos. ‒ Chyba nie było noszone od wieków. ‒ Gant uśmiechnął się krzywo.

‒ Syn zabrał moje, zanim wstałem rano ‒ mruknął Oleg. ‒ Wie pan, jaka

jest obecna młodzież. Co twoje, to moje, a co moje, to wara. ‒ Z drwiącym

uśmieszkiem odrzucił głowę do tyłu.

Na szosie Wołgogradskiej w południe nie było dużego ruchu. Mijali pola

uprawne i lasy ‒ płaski monotonny krajobraz, do złudzenia przypominający

Gantowi jego kraj. Tylko jadący przed nimi czarny samochód oraz dwa inne

podążające z tyłu przypominały mu o obecnym statusie i położeniu. Smugi

ciężkiego dymu wydobywały się z widocznych w dali ponad lasem kominów,

wydźwigniętych wysoko w szare niebo. Mokry śnieg topniał na przedniej szybie

wozu, wycieraczki pracowały bezustannie.

‒ Powinienem kazać ci przejść resztę drogi na piechotę ‒ odezwał się Pria-

bin do Olega, szczerząc zęby. ‒ Może uwolniłoby to nas od smrodu. ‒ Z powro-

tem zwrócił się w stronę Ganta. ‒ Szkoda mi samolotu ‒ mruknął pojednawczo.

‒ Pewnie ‒ odparł Gant. ‒ Mnie także szkoda. ‒ Postanowił w duchu od-

grywać rolę lakonicznego, prostackiego i bezdusznego więźnia; miał świetną

okazję, żeby wypróbować tę postawę przed zbliżającym się przesłuchaniem. ‒

Spłonął ‒ dodał.

‒ Aha. To znaczy, że pan się katapultował?

‒ A jakże inaczej, człowieku? Widziałem, jak płonął ‒ dodał energicznie.

Przed oczyma stanął mu obraz eksplodującego Phantoma, jaki oglądał w Wiet-

namie z wyrzuconego z kabiny fotela. Na chwilę przedtem, nim wpadł między

korony drzew, a spadochron z gwałtownym szarpnięciem zaczepił się o nie i

uwięził go ponad ziemią. Nieco później nadciągnął oddział uzbrojonych żółt-

ków...

Rytmicznie kiwał głową. Priabin wskazującym palcem potarł górną wargę. ‒

Tak ‒ mruknął. ‒ Na pewno widział pan upadek samolotu... i eksplozję? ‒ Opi-

sał dłońmi kulistą chmurę dymu. Gant z satysfakcją po raz ostatni dobitnie ski-

nął głową. ‒ Co za szkoda. Tyle straconych pieniędzy ‒ rzekł łagodnie Priabin.

‒ Mam nadzieję, że panu uwierzą ‒ dodał szybko.

Oczy Ganta zwęziły się, lecz twarz pozostała bez wyrazu. Za oknem samo-

chodu przesuwało się jakieś miasteczko okręgu podmoskiewskiego ‒ niskie hale

fabryczne, kominy, mokre, czarne ulice, przemykający w pośpiechu ludzie.

Kobiety w chustkach lub futrzanych czapach, zwykle w czarnych bezpostacio-

wych paltach, krótkich, obszytych futrem śniegowcach albo kaloszach. Staro-

modne, biedne... Znów wrażenie czegoś znajomego...

124

Zatrzymały ich światła skrzyżowania. Poczuł, jak obaj cywile eskorty napię-

li mięśnie w oczekiwaniu. Odprężył się i odchylił na oparcie siedzenia. Zostawi-

li za sobą miasto moknące w deszczu ze śniegiem. Z prawej strony wynurzył się

z chmur samolot pasażerski, zniżając lot w kierunku lotniska Bykowo. W całym

otoczeniu nie było nic obcego, z wyjątkiem miasta wyrastającego na wzgórzach

przed nimi, niczym gigantyczny tłum zgromadzony w oczekiwaniu na ważne

wiadomości. Cztery dni temu, kiedy wjeżdżał do Moskwy od północnego za-

chodu, z lotniska Szeremietiewo, nie zwrócił uwagi na wzgórza. Z tej strony

przypominało miasta we Włoszech ‒ cel wakacyjnej wyprawy, nieoczekiwanie

przeniesiony w wilgotny, chłodny klimat północny.

Zrezygnował z porównywania tego miasta z innymi. Dla niego Moskwa

miała się ograniczyć jedynie do ulicy Dzierżyńskiego i więzienia na Łubiance,

skrytego za okazałą fasadą budynku KGB. Przejechali pod wiaduktem kolejo-

wym. Mijający ich w górze pociąg sypnął z komina garścią migoczących na tle

ciemnego nieba iskier. Trzymał się jeszcze, ale zaczynało mu brakować sił...

Odpychał od siebie przyszłość, lecz ta zaczynała przesączać się przez szcze-

liny pęknięć w wysokiej tamie, którą zbudował z nieodpowiednich materiałów.

Trzymał się jeszcze...

Priabin obrzucił go uważnym, badawczym spojrzeniem. Jechali Prospektem

Wołgogradskim w kierunku wewnętrznej obwodnicy ‒ Sadowego Koła. Gant

zapatrzył się na kuliste kopuły cerkwi i stojący nie opodal gigantyczny, obco

wyglądający budynek monastyru. Kiedy daleko w przodzie rozstąpiła się ściana

domów, widok mostu na rzece Moskwie przeniknął go dreszczem. Za monasty-

rem, ledwie widoczny na tle nieba za zasłoną mokrego śniegu, wznosił się most

Krasnochołmski. W pamięci Amerykanina odżyły widziane przez łzy, rozmaza-

ne światła tego mostu, kiedy Wasilij na siłę odwrócił i przytrzymywał mu gło-

wę, natomiast Paweł dokonywał masakry twarzy Fentona, zmieniając ją w nie-

rozpoznawalną krwawą miazgę.

Spojrzał na Priabina, podążył za jego spojrzeniem w dół i dostrzegł, że drżą

mu dłonie. Splótł palce, zacisnął zęby, po czym uniósł wzrok.

‒ Tak ‒ mruknął posępnym tonem.

Priabin, który także musiał dojrzeć zarysy mostu, rzekł:

‒ Ta sceneria bardzo głęboko utkwiła w pana pamięci, prawda, majorze? ‒

a następnie wzruszył ramionami i dodał: ‒ To było sprytne; okrutne, ale

125

sprytne. Obawiam się jednak, że tamte zdarzenia nie uczynią z pana najpopular-

niejszego gościa Moskwy.

Plac Tagański. Minęli go szybko, wjeżdżając na lewy pas oddzielony szero-

ką, żółtą linią, przeznaczony wyłącznie dla pojazdów rządowych. Przed nimi

wyrosło skupisko brzydkich betonowych bloków, górujących nad plątaniną

pokrytych żółtymi stiukami budynków, pomników i kolumnad.

Priabin popatrzył w tę samą stronę. Za oknami ziła przesuwał się olbrzymi

blok mieszkalny. Ulicą spieszyli skuleni, zakutani w palta ludzie. Tylko gdzie-

niegdzie widać było otwarte parasole. Poza wyglądem budynków był to drugi

uderzający, obcy element. Większość przechodniów nosiła na głowach kapelu-

sze bądź chustki, rzadko jednak widywało się parasole. Było to całkowicie obce

miasto.

Priabin odwrócił się z powrotem w stronę Ganta. Ten spoglądał poprzez za-

mazaną smugami wycieraczek szybę w stłoczone coraz bardziej w kierunku

centrum, przypominające zgromadzony tłum miasto. Przecznice stawały się

coraz węższe, coraz gęściej rozmieszczone. Z placu Czerwonego do siedziby

KGB mieli nie więcej niż dwie minuty jazdy.

‒ Witamy w Moskwie, majorze Gant ‒ rzekł Priabin, uśmiechając się sze-

roko.

Tama pękła. Gant nie był już w stanie powstrzymać przeciekającej przyszło-

ści. Zwaliła się na niego falą. Nie mógł pohamować drżenia złożonych na kola-

nach dłoni, chociaż z całej siły wbijał w nie wzrok i nade wszystko pragnął

zapanować nad nimi.

‒ Według mnie, jest to wyraz przebiegłości Finów ‒ odezwał się Aubrey

do Buckholza. Stali przy stole w Centrum Operacyjnym. Jego powierzchnię

przecinały żółte, czerwone i zielone przyszpilone tasiemki. Futurystyczny mo-

del Firefoxa tkwił ciągle w tym samym miejscu, na jeziorze. Przemknęło mu

przez głowę, że w zasadzie powinien zostać umieszczony pod stołem. ‒ Każdy

ma swoją cenę, a zwłaszcza rządzące gabinety. Finowie okazali się bardzo prze-

biegli dyktując swoją cenę. A świadczy to jedynie o tym, iż Hanni Vitsula jest

inteligentnym partnerem.

‒ Pewnie ‒ poświadczył Buckholz.

‒ Nie chcą, żeby Rosjanie kręcili się po obszarze Finlandii zbierając części

swego najściślej tajnego samolotu bojowego. Pomyśl, jak ucierpiałaby w takim

przypadku reputacja nowego fińskiego rządu. Z drugiej strony nie mają ochoty

zniszczyć go, bowiem musieliby otwarcie przyznać się do tego Rosjanom. Nikt

126

nie chce angażować się w zawiłe rozgrywki dyplomatyczne. Co zatem robią?

Powierzają nam zadanie oczyszczenia ich obory, żądając w dodatku wygórowa-

nej ceny za przywilej wykonania tej roboty! Muszę przyznać, że podziwiam ich

za to.

‒ Podziwiasz? ‒ z ociąganiem zapytał ironicznie Buckholz.

‒ Właśnie tak, Charles. Och, nie bądź taki skwaszony. Przypuszczam, że w

efekcie będziemy musieli udostępnić im niewiele więcej, niż udostępnialiśmy

do tej pory. Chyba równie dobrze zdajesz sobie z tego sprawę. Cóż więc gnębi

cię tak bardzo? Czyżby fakt, że wasz prezydent pod naciskiem Dowództwa

Sztabu, całego Pentagonu, NSA i twego własnego dyrektora wydał rozkaz ura-

towania samolotu za wszelką cenę?

Radosny uśmiech Aubreya irytował Amerykanina, wręcz doprowadzał go do

pasji. Waszyngton w istocie wydał konkretne rozkazy, nakreślając nawet kie-

runki prowadzenia akcji. Zmusił także Londyn do wyrażenia zgody, do udo-

stępnienia odpowiednich ludzi, sprzętu i materiałów. Buckholz był wściekły na

Aubreya za to, że ogarnięty nienasyconą żądzą sukcesu z taką radością powitał

rozwiązanie zaproponowane przez Komitet Kryzysowy prezydenta. Po całonoc-

nych dyskusjach i wykonanych rankiem komputerowych symulacjach możliwe-

go rozwoju wydarzeń, Biały Dom poparł stanowisko Aubreya. Należało podjąć

działania i nakłonić Finów do zaakceptowania ich.

Charles Buckholz miał wrażenie, że wyszedł na głupca, ograniczonego defe-

tystę. Aubrey siłą narzucał mu swój punkt widzenia, skutkiem czego odczuwał

do niego coraz silniejszą niechęć. Nie mniejszą niechęcią darzył Pyotta, który

właśnie wkroczył do Centrum Operacyjnego, tym razem w ciemnym garniturze

zamiast munduru, trzymając w dłoni plik dokumentów. Jak flagą pomachał nimi

nad głową, po czym podszedł do nich.

‒ I co? ‒ zapytał szybko Aubrey. Pyott jakby stremował się nieco na widok

ściągniętej, posępnej twarzy i miotających błyski oczu Buckholza. ‒ Ach, nie

przejmuj się Charlesem ‒ wtrącił Aubrey. ‒ Jest w złym humorze, ponieważ

dziś rano prezydent zignorował jego jeremiadę ‒ dodał, odwracając się w stronę

Pyotta. ‒ Czyżbyś dostał z Abingdon listę potrzebnych rzeczy?

‒ Tak, właśnie.

‒ To świetnie. A co na to JIC i Dowództwo Sztabu, że nie Wspomnę An-

drew Greshama, naszego wspaniałego szefa?

‒ Skwaszeni ‒ stwierdził lakonicznie Pyott, z rozbawieniem spoglądając na

Buckholza. ‒ A przynajmniej Gresham i reszta Komitetu Obrony, który musiał

127

ugiąć się pod naciskiem prezydenta. Rzecz jasna, z wielkimi oporami. JIC stara

się zachować neutralność, a Sztab gotów jest zapłacić każdą cenę za pomoc w

przeprowadzeniu akcji!

Aubrey uśmiechnął się szeroko i gwałtownie sięgnął po kartki, jakby chciał

je wyrwać z dłoni Pyotta. Ten wręczył mu je, po czym przygładził wąsy. Ge-

stem samozadowolenia ‒ stwierdził w duchu Buckholz.

‒ Jesteście jak duże dzieci ‒ zauważył na głos.

‒ Charles ‒ syknął Pyott. ‒ Nie wracajmy do tego więcej.

‒ To nie jest zabawa, a tym bardziej wasze stare, imperialne podchody, Gi-

les ‒ rzekł ociężale Amerykanin, opierając się zaciśniętymi pięściami na stole;

sprawiał wrażenie zalęknionego, zbyt ostrożnego, ale należało traktować go z

całą powagą. ‒ W wydaniu Kennetha to nic innego jak dziecięce wyobrażenia o

Bożym Narodzeniu ‒ powiedział. ‒ A ty mu wtórujesz. ‒ Z uwagą przenosił

wzrok z jednej twarzy na drugą. ‒ Prezydent ani przez chwilę nie wspomniał o

Gancie, prawda? Do cholery, nie poświęcił mu ani słowa! ‒ Buckholz wyrzucił

ramiona wysoko w górę, chcąc podkreślić znaczenie tych słów. ‒ Powiedzieć

wam, jak to wyglądało? Stanął przed jednym z okien w zielonych ramach w

Owalnym Gabinecie, położył dłoń na sercu, po czym rzekł do Dowództwa Szta-

bu i zgromadzonych tłumów, że Mitchell Gant to prawdziwy Amerykanin i

nigdy nie powie nawet słowa tym przeklętym Ruskom! ‒ Pyott spuścił wzrok i

zaczął błądzić nim po stole, jakby szukał czegoś. Aubrey także sprawiał wraże-

nie zmieszanego. ‒ Nie macie żadnych szans, nawet cienia szansy. Dorwali go

w swoje łapy i zrobią wszystko, żeby wyznał prawdę. Jeśli nie dziś, to jutro, a

nawet gdyby ten biedny bękart okazał się wyjątkowo odporny, to najdalej poju-

trze musi im powiedzieć: zajrzyjcie w głąb jeziora, towarzysze, on tam jest.

Zakładając więc, że wytrzyma przez dwa dni, może nawet zdążycie wyciągnąć

samolot na brzeg, zanim przybędą Rosjanie. Nie będą w ogóle musieli nurko-

wać!

Buckholz po raz ostatni obrzucił ich spojrzeniem, po czym obrócił się na

pięcie i energicznym krokiem ruszył przez salę w stronę drzwi. Z hukiem za-

trzasnął je za sobą.

Aubrey zapatrzył się na stół mapowy, gdzie kolorowe wstążki oznaczały tra-

sy przelotów, typy samolotów, czas osiągnięcia celu oraz rejony desantowe. W

prawej dłoni ściskał kurczowo plik dokumentów, jakby całkowicie o nich za-

pomniał. Starał się uspokoić, oddychając ciężko przez nos. Jakże bliska zdawała

się Finlandia na mapie. Kolorowe tasiemki wiodły ku niej zarówno z Wielkiej

128

Brytanii, jak i z Norwegii. Czarny model Firefoxa tkwił nieruchomo na zakrop-

kowanej plamce jeziora. Trzymane w dłoni dokumenty stanowiły podstawę do

rozpoczęcia działań, zawierały scenariusz akcji.

Ale Buckholz miał rację.

Wzdrygnął się na dźwięk telefonu. Spojrzał na Pyotta dzikim wzrokiem. Ten

ruszył przez pokój w kierunku pulpitu, na którym stał aparat tajnej linii telefo-

nicznej.

‒ Słucham ‒ rzekł, po czym niemal natychmiast, jak gdyby z obrzydze-

niem wyciągnął słuchawkę w kierunku Aubreya. ‒ To Shelley ‒ powiedział.

‒ Słucham, Peter ‒ rzucił rozzłoszczony Aubrey. ‒ Tak... Tak... Rozu-

miem. To pewna wiadomość, oczywiście... Bardzo dobrze. Muszą go trzymać

pod ścisłym nadzorem, nie mogą przecież... Tak, Peter, dziękuję. ‒ Energicznie

odłożył słuchawkę. Pyott, jakby w odpowiedzi na miotające błyski spojrzenie

Aubreya, z furią potarł wąsy zakrzywionym palcem wskazującym. ‒ Przywieźli

go ‒ oznajmił Aubrey grobowym głosem, który w innych okolicznościach za-

brzmiałby wręcz komicznie. ‒ Prawie godzinę temu przywieziono go do Mo-

skwy. ‒ Rzucił szybkie spojrzenie na wielki zegar wiszący na ścianie. Zdawało

się, że w martwej ciszy podziemnego Centrum Operacyjnego wyraźnie roz-

brzmiewa jego tykanie. ‒ Niech to szlag! ‒ krzyknął, uderzając pięścią w pulpit

telefoniczny. ‒ Niech to szlag! Zaczęło się już!

Zaprowadzono go prosto do gabinetu Andropowa. Brukowany dziedziniec

na tyłach głównego budynku, pokryty topniejącym śniegiem, sprawiał ponure

wrażenie, tchnął lodowatym chłodem. Kiedy wyprowadzono go z samochodu,

przelotnie rzucił okiem na stare mury więzienia na Łubiance. Gabinet przewod-

niczącego KGB stanowił przeciwieństwo całego otoczenia. Ciepły, bogato

umeblowany, z haftowanymi sofami i orientalnymi dywanami, ścianami wyło-

żonymi boazerią i wysokimi oknami wychodzącymi na plac Dzierżyńskiego i

Prospekt Marksa. Zaproponowano mu drinka ‒ burbona, którego nie lubił, lecz

który w ocenie Rosjan musiał odpowiadać jego gustom. Trunek spłynął ogniem

przez przełyk do żołądka, ale owe odczucia, po przenikliwym chłodzie bruko-

wanego dziedzińca, przyniosły mu odrobinę zadowolenia.

Andropow spoglądał na niego zza olbrzymiego, bogato rzeźbionego francu-

skiego biurka. W wyrazie jego twarzy nie było wrogości, a jedynie głębokie

zaciekawienie. Obok niego stał wysoki, umundurowany mężczyzna, którego

129

ciemna sylwetka ostro rysowała się na tle nienaturalnie białych firanek. Nawet

w półmroku widać było intensywny blask bijący z jego oczu. Gant siedział w

delikatnym fotelu, wręcz antyku, pokrytym haftowanym jedwabiem, trzymając

w dłoni szklaneczkę z alkoholem. Za fotelem stanął Priabin. W pokoju nie było

nikogo więcej, ale iluzoryczne poczucie bezpieczeństwa, które z początku

wzbudziło w nim tak nieliczne grono, szybko zniknęło. Charakter i wielkość

tego gabinetu, cisza pełna wyczekiwania, ciężkie meble, przenikliwe spojrzenie

generała lotnictwa oraz cierpliwość i bezgraniczne zaciekawienie bijące z twa-

rzy Andropowa zaczęły działać mu na nerwy.

Władimirow stojący obok fotela Andropowa zaczął odczuwać narastający

bolesny skurcz w lewej łydce. Świadomość napiętych mięśni, odzwierciedlają-

cych stan jego uczuć i myśli, uzmysłowiła mu, że tkwił w bezruchu od chwili,

kiedy wprowadzono do gabinetu Ganta. Po nocy spędzonej we własnym łóżku,

śniadaniu zjedzonym wraz z żoną i przeczytaniu listu od jedynego syna, infor-

mującego o awansie na stanowisko wicedyrektora elektrowni w Swierdłowsku,

zrozumiał, że nienawidzi Ganta. Stwierdził w duchu, że jest to po prostu opóź-

niona reakcja na stres. Podobne emocje zaczęły w nim narastać już w trakcie

podróży samochodem rządowym z jego mieszkania do centrum. Uświadamiał

sobie narastającą nienawiść, mimo iż pogrążony był we wspomnieniach o synu

‒ o jego złych wynikach w nauce, o znajomościach, jakie trzeba było wykorzy-

stać, by dostał się na politechnikę, wreszcie o niechęci syna do wojska i wybo-

rze kariery inżyniera elektryka. W gabinecie Andropowa, kiedy zamieniwszy

ledwie kilka nieznaczących słów usiedli przy kawie, jako że przewodniczący nie

mógł zaproponować nic mocniejszego, owo uczucie zaczęło przybierać na sile.

Kiedy zaś przyprowadzono Amerykanina ‒ zmęczonego, zdezorientowanego i

przestraszonego ‒ miał już niezbitą pewność, że go nienawidzi. Nie odczuwał

ani uznania, ani współczucia, nie potrafił zdobyć się na obiektywizm...

Gant prawie doprowadził do jego klęski, niemal zrujnował go. Niewiele za-

brakło, by go przechytrzył. Zniszczył drugi prototyp i ukrył gdzieś ten, który

skradł. Teraz musiał za to wszystko zapłacić.

W końcu Andropow odchrząknął cicho, przygładził jedwabny krawat, po

czym odezwał się: ‒ Major Gant... major Mitchell Gant ‒ uśmiechnął się krzy-

wo. ‒ Poprosiliśmy, aby przybył pan dziś do nas i powiedział, co zrobił z proto-

typem Miga-31 wykradzionym wczoraj wczesnym rankiem z tajnego komplek-

su w Biljarsku. Co pan ma do powiedzenia? ‒ Jego łagodny, jedwabisty głos

130

miał podkreślać ironię wypowiedzi. Priabin wyczuł bez trudu, że nie był to

normalny dla niego ton, widocznie rzadko go używał.

‒ Eksplodował. Mówiłem mu ‒ odparł lakonicznie Gant, wskazując za sie-

bie na Priabina. Andropow spojrzał szybko na oblicze młodego pułkownika, po

czym znów zwrócił się do Ganta.

‒ Rozumiem. Pan, oczywiście, katapultował się? ‒ Gant skinął głową. ‒

Gdzie to było? Czy mógłby pan nam opisać przebieg wydarzeń? Generał Wła-

dimirow bardzo interesuje się losami tego samolotu, prawda, generale?

‒ Tak ‒ odparł półgłosem Władimirow. Swobodne, wręcz obelżywe za-

chowanie Amerykanina i udawana głupota rozzłościły go jeszcze bardziej. Na-

wet w tej sytuacji miał zamiar bawić się z nimi w kotka i myszkę.

Gant pociągnął nosem. ‒ Czy mógłbym dostać jeszcze coś do picia? ‒ po-

prosił, wyciągając przed siebie szklankę.

‒ Oczywiście. Pułkowniku...

Priabin sięgnął po butelkę, do połowy napełnił kryształową szklaneczkę, po

czym odstawił butelkę z powrotem do ciemnego, inkrustowanego barku stoją-

cego pod ścianą. Wrócił na swoje miejsce za fotelem Ganta. Amerykanin upił

nieco, odchrząknął i powiedział:

‒ Samolot rozpadał się i płonął... ‒ Wietnam, pomyślał. Przypomniał sobie

kabinę wypełnioną dymem. ‒ W kabinie było pełno dymu ‒ dodał.

‒ Co spowodowało uszkodzenia? ‒ wtrącił szybko Władimirow.

‒ Pociski z działka. Drugi Mig-25 siedział mi na ogonie. Próbowałem się

od niego uwolnić, ale brakowało mi już paliwa... Wlecieliśmy do płytkiej doli-

ny, on wynurzył się pierwszy. Pomyślałem wtedy, że mam go... Rzeczywiście

trafiłem, ale i on trafił mnie... Pamiętam, że szybko uruchomiłem katapultę...

Nie wiem, czy on zdążył... ‒ Popatrzył na Andropowa. Władimirow tkwił obok

przewodniczącego niczym olbrzymi, złowieszczy cień.

‒ Z jakiego powodu zabrakło panu paliwa? ‒ zapytał Władimirow.

‒ Drugi Firefox. Musiał trafić w przewody paliwowe. Miałem zamiar po-

konać całą drogę do Bardufoss lotem ślizgowym, ale wasze Migi-25 przechwy-

ciły mnie w górze. Znalazłem się w pułapce. Nie Wiałem już paliwa, żeby im

uciec.

‒ Mieli rozkaz zepchnąć pana z powrotem.

‒ Prawie im się udało. Myślę, że dopisało mi szczęście.

Władimirow milczał przez chwilę.

‒ Jestem pewien, że pan kłamie, Gant! ‒ wybuchnął nagle.

131

‒ Skąd ta pewność, generale? ‒ spytał Andropow, odwracając głowę w

stronę Władimirowa.

Generał obszedł biurko i stanął przed fotelem Ganta, który przez chwilę wi-

dział jego zaciśniętą kurczowo pięść, lecz Władimirow szybko skrył ją w obję-

ciu lewej dłoni. ‒ Nie ty, na pewno nie ty, Gant ‒ syknął generał. ‒ Całe twoje

życie to kupa gnoju. Żyjesz jak pustelnik. Nie umiałbyś przepracować jednego

całego dnia, nawet gdyby ktoś dał ci pracę... Nie potrafisz wyswobodzić się z

własnego świata, nie umiesz przyznać się do porażki, nawet gdy przegrałeś z

kretesem. Dlaczego zatem...? ‒ Władimirow pochylił się, zaglądając wprost w

oczy Ganta. ‒ Dlaczego? Przypominasz, majorze, niechlujnie owiniętą papierem

paczkę. Trzymasz się kupy tylko dzięki wybujałemu egotyzmowi. Ty naprawdę

wierzysz, że jesteś najlepszym pilotem na całym świecie, nie ma lepszego od

ciebie. Ale nigdy nie zaznasz szczęścia! Nie ty! Nie potrafisz nawet przyznać

się do tego!

Kiedy Władimirow z triumfem w oczach i poczerwieniałą z emocji twarzą

odwracał się w stronę Andropowa, Gant odparł szybko: ‒ Jeżeli jestem tak ku-

rewsko mądry, generale, to proszę mi powiedzieć, co mogłem zrobić, żeby po-

zbyć się samolotu. ‒ Władimirow błyskawicznie odwrócił się ku niemu. ‒ Wasz

chłoptaś odstrzelił mi w powietrzu dupę.

‒ Kłamca! ‒ wrzasnął Władimirow. Jego zaciśnięta pięść wyskoczyła ku

twarzy Ganta. Nóżka cennego francuskiego fotela trzasnęła niczym gałązka i

Gant stoczył się na dywan. Burbon prysnął, tworząc na wypastowanej podłodze

wielką kałużę. Odwrócił głowę. Mętnym wzrokiem dostrzegł uniesiony w górę

ciężki but Priabina. Przygotował się na kopnięcie.

‒ Czy naprawdę możemy się z tym uwinąć w cztery dni, Giles? ‒ zapytał

Aubrey. Curtin, nad którego harmonogramem właśnie dyskutowali, także popa-

trzył na oficera.

‒ Jeżeli ściśle będziemy przestrzegali harmonogramu Curtina, to nawet

możliwe, ale tylko i wyłącznie wtedy, kiedy wszystko pójdzie jak w zegarku.

Nie licz na to. Chociaż teoretycznie wyliczenie czasu jest prawidłowe.

‒ Świetnie. Spróbujmy zatem podsumować ‒ rzekł Aubrey, jakby tytułem

wstępu do dłuższego wystąpienia. Odsunął na bok talerzyk, lunch podano im

bowiem w Centrum Operacyjnym, przykrywając białym obrusem dwa zsunięte

składane stoliki. Buckholz nie przyłączył się do nich. Aubrey przez chwilę

132

jeszcze wpatrywał się w resztki wina w kieliszku, po czym wypił je. ‒ Giles?

‒ Od strony politycznej jesteśmy kryci, brak nam tylko kluczowej decyzji

Finów. Ich rząd wciąż jeszcze się zastanawia.

‒ Tak, tak ‒ przerwał mu zniecierpliwiony Aubrey wymachując dłonią, a

następnie wstał i natychmiast wsunął ręce głęboko do kieszeni.

Jego profesorskie maniery irytowały Pyotta. Aubrey ruszył powoli wzdłuż

stołu mapowego, a Pyott kontynuował:

‒ Waszyngton i Londyn wyraziły zgodę na podjęcie próby ocalenia samo-

lotu w ramach kontynuacji tego samego tajnego projektu. Oznacza to, że wyprą

się nas i zaprzeczą wszystkiemu, jeśli zajdzie potrzeba. Stąd też nadal podlega-

my bezpośrednio sekretariatowi premiera, który reprezentuje Numer Dziesiąty,

oraz JIC, natomiast Charles poprzez swojego dyrektora Szefowi Sztabu w Bia-

łym Domu, a raporty mają trafiać bezpośrednio do prezydenta.

‒ Bardzo dobrze, w ten sposób mamy rozwiązane ręce. Przejdźmy do sed-

na sprawy.

‒ Zarekwirowaliśmy z jednostki RAF w Lyneham jednego Herculesa. Są-

dzimy, że najlepiej będzie prowadzić akcję z Kirkenes. W Bardufoss jest znacz-

nie lepsze zaplecze techniczne, lecz znajduje się ono zbyt daleko. ‒ Aubrey

pochylił się nad stołem mapowym. Pyott spojrzał na Curtina i skinął głową, ten

szybko dopił wodę ze szklanki i obaj dołączyli do Aubreya. Anglik wpatrywał

się w mapę pożądliwym wzrokiem, niczym współczesny zdobywca. Pyott po-

machał dłonią nad stołem jak wprawny kuglarz. ‒ Bardufoss... ‒ rzekł. ‒ Kirke-

nes... ‒ odchrząknął. ‒ Mamy środki transportu, mamy oddziały do zabezpie-

czenia terenu, SBS znajduje się już w Kirkenes... Mamy oddział Królewskiej

Inżynierii, liny, kołowroty, bloczki, palniki do cięcia blach... czterech inżynie-

rów RAF z odpowiednim sprzętem... Curtin załatwił ten wielki latający dźwig

Sikorskiego, który obecnie tankuje paliwo przed podróżą z... skąd, Gene?

Curtin uśmiechnął się na dźwięk swego imienia, jakby otrzymał przepustkę

do ekskluzywnego grona konspiratorów. ‒ Z Niemiec, Giles ‒ uśmiechnął się

jeszcze szerzej. Po chwili Pyott skinieniem głowy zaakceptował tę poufałość. ‒

Musimy jeszcze wyznaczyć odpowiednie punkty tankowania, to maleństwo z

pełnymi zbiornikami nie przeleci więcej jak trzysta pięćdziesiąt kilometrów...

Potrzebne będą dwa lub nawet trzy miejsca tankowania, zanim pokona całą

drogę z Wiesbaden i wytaszczy dupę poza obszar Niemiec. Po drodze jest jesz-

cze Dania i Szwecja, ale nie przewidujemy problemów z powodu ich neutralno-

ści. To jednak kawał drogi, będzie musiał przelecieć całą Szwecję i Laponię,

133

zanim dotrze nad jezioro... Prognoza pogody jest, niestety, bardzo niepomyślna,

Mr Aubrey, wręcz fatalna. ‒ Mina Curtina wyrażała zwątpienie i niepewność,

jakby zawstydził się. Aubrey mierzył go wzrokiem.

‒ Dochodzimy do miejsca ‒ dodał ociężale Pyott, spoglądając spod oka na

Aubreya ‒ gdzie załamywały się i rozsypywały nawet najlepsze plany. Nie

mamy żadnego zaplecza, Kenneth. Żadnego planu zastępczego, żadnej drugiej

linii. ‒ Wbijał wzrok w Aubreya.

Ten w końcu wzruszył ramionami. Na jego ściągniętej twarzy odmalowała

się złość. Po raz kolejny Pyott odniósł wrażenie, że ma przed sobą sfrustrowane,

utalentowane dziecko. Aubrey rzeczywiście był wprost niewiarygodnie...

‒ Nie będzie żadnego planu zastępczego, Giles, żadnej drugiej linii, czy jak

byś tego nie nazwał. Jeżeli latający dźwig nie doleci nad jezioro, najlepiej bę-

dzie wymontować niektóre z najbardziej żywotnych układów samolotu, a na-

stępnie zniszczyć go. Chociażby dlatego nasz plan musi się powieść!

‒ Zbyt wiele zależy od pogody i śmigłowca transportowego, Kenneth.

Gdyby lód był na tyle gruby, żeby wytrzymać ciężar Herculesa... ‒ Energicz-

nym ruchem przygładził wąsy. ‒ Nie da rady. Ludzie Waterforda są tego pewni.

Nawet gdyby pokrywa lodowa wytrzymała lądowanie Herculesa, nie utrzyma

łącznego ciężaru transportowca z rozmontowanym Firefoxem w ładowni.

Aubrey przeniósł wzrok z Pyotta na Curtina, po czym znów na Pyotta. ‒ Wy

także rozpatrywaliście tę możliwość? ‒ zapytał z wyraźną ironią. ‒ Już dawno

przeanalizowałem meldunki Waterforda i wiem, że nie mamy innej możliwości

niż śmigłowiec Sikorskiego. On musi tam dotrzeć, a naszym zadaniem jest

przygotować wszystko na jego przybycie.

Pyott wzruszył ramionami, rozluźnił się i zwrócił do Curtina:

‒ A co wam udało się załatwić?

‒ Zdobyliśmy opinię eksperta na temat samego jeziora, rozmawialiśmy z

jednym z waszych profesorów uniwersyteckich...

‒ Z Gilchristem z Kings ‒ dodał szybko Pyott. ‒ To geolog, świetnie zna-

jący tamte tereny.

‒ Co powiedział?

‒ Stwierdził na podstawie zdjęć, że jeżeli chcemy cokolwiek wyciągać z

jeziora, będziemy musieli wyciąć trochę drzew. Wyraźnie wskazuje na to

szczegółowy raport Brooke'a dotyczący głębokości jeziora i nachylenia dna.

‒ Wyrąb lasu... To z łatwością można dostrzec z powietrza.

134

‒ Owszem. Nie sądzę, by wyrąb uszedł uwadze obserwatorów...

‒ Ile przelotów? ‒ zapytał Aubrey.

‒ Całą grupę, trzydziestu do czterdziestu ludzi, włączając oddział SBS,

można zrzucić nad jezioro jednym przelotem. Tych, którzy nie potrafią skakać

ze spadochronem, będziemy musieli przewieźć śmigłowcami. Sprzęt można

zrzucić przy drugim przelocie. Na szczęście, większość potrzebnych nam rzeczy

znajduje się już w Bardufoss.

‒ Kiedy? ‒ rzucił Aubrey.

‒ Jeżeli uzyskamy zgodę Finów, jeśli wszystkie naciski skłonią ich wresz-

cie do podjęcia decyzji, dziś wieczorem.

‒ Muszę w takim razie porozmawiać z Hannim Vitsulą ‒ oświadczył Au-

brey. Raz jeszcze szybkim spojrzeniem ogarnął stół mapowy, po czym ruszył ku

pulpitowi z telefonami. Kiedy tylko oddalił się, Pyott i Curtin, pochyleni nad

stołem, zaczęli rozmawiać półgłosem. Aubrey wykręcił numer Queen Anne's

Gate, następnie numer wewnętrzny Shelleya i po krótkiej chwili oczekiwania

przedstawił się szybko.

‒ Peter, połącz mnie natychmiast z Helsinkami... Co? Nie, nic... Rozu-

miem. Tak, Peter, wiem, że to ważne, mnie również to niepokoi, proszę cię

jednak, byś jak najszybciej połączył mnie z dyrektorem Vitsulą! ‒ Aubrey zdał

sobie sprawę, że Pyott i Curtin przyglądają mu się. Pomiędzy nimi dostrzegał

model Firefoxa na stole, jak gdyby specjalnie rozstąpili się, by go odsłonić. Na

chwilę pociemniało mu przed oczyma, a w miejsce samolociku ujrzał twarz

Ganta. W słuchawce rozbrzmiało brzęczenie i trzaski.

‒ Kenneth? ‒ usłyszał odległy głos Vitsuli.

‒ Tak, Hanni. Czy dobrze mnie słyszysz? ‒ Było to śmieszne, absurdalne

pytanie, kłócące się z wielobarwnymi tasiemkami, z załadowanym samolotem

transportowym Hercules i z wielkim śmigłowcem Sikorskiego, który zapewne

pokonał już kilkaset kilometrów trasy wiodącej na północ.

‒ Świetnie, Kenneth. Właśnie miałem do ciebie dzwonić.

‒ Masz coś nowego? ‒ Pyott i Curtin natychmiast przerwali rozmowę i za-

patrzyli się na Aubreya. ‒ Mam nadzieję, że to dobre nowiny.

‒ Tylko my dwaj będziemy mogli komunikować się ze sobą.

‒ Rozumiem. Chcieliśmy zaproponować wam to samo.

‒ Znakomicie. Mogę więc przekazać wam jako odpowiedź: tak z zastrze-

żeniami.

‒ Z zastrzeżeniami? Jakimi?

‒ Został wyznaczony limit czasu.

135

‒ Według naszych szacunków potrzebujemy co najmniej czterech dni...

‒ Przykro mi, ale to za długo. Zostałem upoważniony do zaproponowania

wam najwyżej czterdziestu ośmiu godzin. Bez odwołania.

‒ Czterdzieści osiem godzin? To niemożliwe.

‒ Jednakże tylko tyle możemy wam ofiarować. Po upływie dwóch dni cały

tamten teren otoczą fińskie oddziały i poinformujemy Związek Radziecki o

dokładnej lokalizacji ich samolotu. Sądzę, że mój rząd dostrzega pewne atuty

polityczne takiego rozwiązania.

‒ Ale to niemożliwe, Hanni ‒ Aubrey niemal jęknął błagalnym tonem.

‒ Cóż, tylko tyle możemy. Spróbujcie nakreślić bardziej zwięzły plan...

‒ Czterdzieści osiem godzin... od kiedy?

‒ Odliczanie już się rozpoczęło. Od dzisiejszego południa, czasu GMT,

oczywiście. Zostało wam już mniej niż czterdzieści osiem godzin, Kenneth.

Nie było drugiego ciosu. Nie dostał kopniaka. Leżał bez ruchu niemal przez

minutę, wpatrując się w wysychającą białą plamę wilgoci wokół czubków bu-

tów Priabina. Wreszcie młody pułkownik pomógł mu podnieść się na nogi.

Władimirow przez dłuższy czas spoglądał przez firanki na widoczny w dole

plac. W końcu Andropow rozkazał przynieść mapę. Sekretarz rozłożył ją na

blacie wielkiego, rzeźbionego biurka i wyszedł szybko. Gant siedział na twar-

dym krześle i czekał. Połamany delikatny francuski fotel wyniesiono z gabinetu.

Andropow wstał i szeptem przemówił do stojącego przy oknie Władimirowa

‒ generał przez cały czas oblizywał poranione dłonie ‒ po czym usiadł z powro-

tem. Władimirow powoli odwrócił się w stronę pokoju. Kiedy przez chwilę

Gant ujrzał jego profil w pełnym oświetleniu, zauważył, że nagły wybuch w

najmniejszym stopniu nie uspokoił generała. Zaczął się zastanawiać, czy jest on

najbardziej niebezpiecznym, czy tylko najbardziej porywczym spośród zgroma-

dzonych tu wrogów.

‒ Majorze Gant ‒ zaczął Andropow, wyciągając zakrzywiony palec w kie-

runku Amerykanina. ‒ W pańskiej relacji są pewne sprzeczności. Czy mógłby

pan pokazać nam to miejsce na mapie?

Gant podniósł się ociężale i podszedł do biurka. Miał przed sobą szczegóło-

wą mapę północnej Finlandii i Norwegii, obejmującą także Półwysep Kolski,

136

należący do Związku Radzieckiego. Zrolowana mapa przyciśnięta była do biur-

ka złotym kałamarzem oraz wielkim przyciskiem do papierów, wykonanym

prawdopodobnie z nefrytu.

‒ Generale Władimirow ‒ rozkazał łagodnym głosem Andropow. ‒ Chciał

pan zadać majorowi kilka pytań.

‒ Tak ‒ odparł spięty Władimirow. Został po przeciwnej stronie biurka.

Jego długi palec wskazujący zaczął skakać po mapie niczym badająca teren

laska niewidomego. Gant przelotnie spojrzał na jezioro i szybko przesunął

wzrok. ‒ Gdzie został zniszczony Mig-25?

Gant zawahał się, nadal odliczając długie sekundy milczenia od chwili, kie-

dy Priabin pomógł mu wstać. Każda sekunda ciszy była ważna. Nie wiedział

dlaczego. Po prostu odwlekała...

‒ Tutaj, o ile dobrze pamiętam ‒ rzekł w końcu.

Władimirow postukał palcem w mapę. ‒ Zgadza się. Właśnie tu znajduje się

ta płytka kotlina, którą pan opisywał. Tu, w tym miejscu, leżą szczątki samolo-

tu...

Gant skinął głową. Władimirow milczał. Rytmicznie uderzał palcem w to

jedno miejsce na mapie. Gant spojrzał mu w twarz. Jego oczy błyszczały. Gene-

rał ledwie trzymał się w ryzach. Inteligentne oblicze emanowało podejrzliwo-

ścią. Ten człowiek był chyba jego największym wrogiem spośród tu obecnych.

Możliwe, że zarazem najprzebieglejszym, z pewnością posiadał największe

doświadczenie...

‒ A więc? ‒ odezwał się pewnie Gant. Generał zacisnął wargi. ‒ Szczątki?

Mówiłem już przecież.

‒ Dziwne jednakże, że nasze fotografie rekonesansowe, które były badane

przez ekspertów, nie ukazują szczątków Miga-31. Jak mógłby pan to wyjaśnić,

majorze?

Myśl, myśl...

‒ Och, z pewnością muszą być gdzieś w okolicy. ‒ Usiłując panować nad

wyrazem swej twarzy wyprostował się i spojrzał na Władimirowa. ‒ Kiedy

uruchomiłem katapultę, samolot płonął. Zostałem wyrzucony z fotela, później

zaś widziałem eksplozję... Nie mam pojęcia, gdzie to mogło być.

‒ A pan wylądował...?

‒ Myślę, że nie dalej niż dwa kilometry od miejsca upadku Miga-25.

‒ Wynika stąd, że gdzieś w promieniu, powiedzmy, piętnastu kilometrów

od tego punktu powinniśmy znaleźć szczątki Miga-31.

‒ Na pewno nie dalej. Trwało to zaledwie kilka sekund, może dziesięć.

Samolot tracił szybkość, a potem dostrzegłem eksplozję... ‒ Skinął głową, a w

137

jego pamięci odżyła owa chwila zawieszenia, kiedy płonący Phantom wystrzelił

spod niego, on zaś obrócił się raz i drugi, zanim spadochron oddzielił go od

fotela, a wówczas dostrzegł eksplozję Phantoma, jaskrawą, pomarańczową kulę

płomieni... Tak, o to chodziło. Należało utrwalić tę scenę. Na szczęście, fotogra-

fie z rekonesansu obejmowały niewielki wycinek terenu. Czas, czas...

‒ Rozumiem ‒ mruknął Władimirow i delikatnie postukał palcem w usta,

czemu towarzyszył cichy mlaszczący dźwięk górnej wargi uderzającej o zęby.

Po chwili schylił się do interkomu Andropowa i rzucił pospiesznie: ‒ Proszę

przynieść znalezisko.

Jeden z siedzących w sekretariacie adiutantów Andropowa wniósł do gabi-

netu coś, co wyglądało jak niewielki plecak, po czym szybko wycofał się, od-

prawiony ruchem dłoni. Gant zerknął na uśmiechniętego Andropowa i przeniósł

wzrok na Władimirowa. Ten poruszał wargami, jakby przeżuwał jakiś zimny,

niestrawny kąsek. Wreszcie Gant rzucił okiem na plecak. Priabin pochylił się,

podniósł go z podłogi i promiennie uśmiechnięty przyniósł pakunek w pobliże

biurka, po czym rzucił pod nogi Ganta.

‒ Przypuszczam, że to pański spadochron ‒ oznajmił Andropow.

‒ Nie...!

‒ Nie sądzę, by wiele tego typu nie używanych pakunków leżało w śniegu

w fińskiej Laponii. Jeśli mam być szczery, dziwiłbym się bardzo, gdybyśmy

znaleźli tam drugi... Szkoda. Zaczynałem wierzyć w pańską opowieść. Tyle że

wiedziałem o znalezisku, rzecz jasna.

Gant pochylił się nad biurkiem. ‒ Ludzie, to nie jest mój spadochron! Samo-

lot eksplodował zaraz po tym, jak się katapultowałem. Zakopałem mój spado-

chron tam, gdzie wylądowałem. A gdzie znaleźliście ten?

‒ Dokładnie tam, gdzie go pan zakopał. W niewielkiej odległości od wio-

ski, w której pożyczył pan te ubrania... zresztą z daleka śmierdzące Lapończy-

kami. Gnojem, tłuszczem i potem...

‒ To nie jest mój spadochron! ‒ krzyknął Gant.

‒ Twój, Gant ‒ warknął Władimirow. ‒ Wylądowałeś gdzieś tym samolo-

tem. Gdzie to było? Gdzie jest samolot?

‒ Nie...

Andropow wdusił przycisk interkomu. Niemal w tej samej chwili dwóch

osobistych strażników o szerokich barach i muskularnych ramionach wkroczyło

do gabinetu. Gant spojrzał na nich i sprężył się, odliczając ostatnie sekundy

spokoju. Teraz już znał powód odliczania sekund. Chciał wiedzieć, ile czasu

minie, zanim się to zacznie, zanim pogrąży się w bólu.

138

Zacisnął pięści. Priabin położył dłoń na kaburze pistoletu. Dwóch osiłków

zbliżało się powoli ku niemu, zupełnie jakby płynęli ponad dywanem. Byli już

przy nim... napiął wszystkie mięśnie...

Brzuch, szczęka, plecy, głowa, nogi, bok...

Kiedy upadł, stanęli nad nim i zaczęli kopać. Otrzymał kilkanaście ciosów,

zanim rozciągnął się jak długi na podłodze, a każde trafione miejsce odzywało

się wściekłą falą bólu. To była robota fachowców. Ciosy spadały z oszałamiają-

cą szybkością i były przeraźliwie skuteczne. Czuł się sparaliżowany, niezdolny

do najmniejszego poruszenia, ledwie potrafił z charczeniem wciągać powietrze.

Dźwignięto go w górę, na nogi. Znowu stracił oddech. Bezwładnie zwisał w

objęciach. Uścisk ich dłoni na jego ramionach i pod pachami także wywoływał

ból. Powoli uniósł głowę i spojrzał na uśmiechniętego Andropowa. Przed jego

twarzą, przy nosie, pojawiła się biała chusteczka, jakby mieli zamiar go udusić.

Zwisała jednak luźno. Miała tylko zapobiec zachlapaniu dywanu i biurka krwią.

‒ Czy on wie, Władimirow? ‒ usłyszał ciche pytanie przewodniczącego

KGB.

Władimirow sprawiał wrażenie rozczarowanego zakończeniem bicia. ‒ Tak,

wie ‒ odparł. ‒ Wie dokładnie. Tylko on to wie.

‒ Świetnie. Trzeba więc jak najszybciej z tym skończyć... ‒ Gant poczuł,

że żołądek podchodzi mu do gardła, a całe ciało przenika dreszcz rozprzestrze-

niającego się, nieznośnego bólu. Andropow schylił się do interkomu i warknął:

‒ Przygotować zespół na przyjęcie ważnego gościa! ‒ po czym z niesmakiem

popatrzył na Ganta, widocznie brzydząc się plam krwi na białej chusteczce.

Ruchem głowy wskazał drzwi. ‒ Zabierzcie go do zespołu. Mają go przygoto-

wać do przesłuchania... w ciągu godziny!

Ganta odwrócono i pociągnięto w stronę drzwi. Kiedy mijali młodego puł-

kownika, dostrzegł smutny, pobłażliwy, pełen zadufania uśmiech Priabina.

Powiesz im wszystko ‒ zdawał się oznajmiać ten uśmiech. To przykre, ale bę-

dziesz musiał powiedzieć.

‒ To niemożliwe, Kenneth! W ciągu czterdziestu ośmiu godzin jest to cał-

kowicie, absolutnie niewykonalne! Proszę, uwierz mi na słowo. ‒ Pyott smutno

potrząsnął głową.

‒ A gdybyśmy wyruszyli jeszcze dziś wieczorem...? ‒ nalegał Aubrey.

Pyott wymownie pokręcił głową. ‒ Niemożliwe. Możemy być na miejscu

dopiero jutro rano. Ale nie dotrą tam ani śmigłowiec Sikorskiego, ani połowa

139

potrzebnego sprzętu. Tym sposobem zostanie nam mniej niż doba na wydobycie

samolotu i przetransportowanie go za granicę!

‒ Giles, nie bądź uparty...

‒ Ależ, na miłość boską, to ty jesteś uparty, Kenneth...! Tracę cierpliwość

przy tobie. Koniec dyskusji. Nie możemy tego dokonać w wyznaczonym czasie.

Musimy odrzucić propozycję Finów.

‒ Pomyśl tylko, że samolot stoi tam, nie uszkodzony. Cel naszych...

‒ Tak się nieszczęśliwie składa ‒ wtrącił Pyott z wyraźnym sarkazmem ‒

że zostaliśmy wyeliminowani z tego wyścigu.

‒ Do diabła z tobą, Giles... ‒ sapnął Aubrey, rozglądając się po twarzach

Curtina i Buckholza w poszukiwaniu wsparcia. Dyskutowali już niemal od go-

dziny. Krążyli wokół stołu mapowego, spacerowali wzdłuż niego, opierali się na

nim ciężko, jak gdyby była to barierka w sądzie, oddzielająca stół sędziowski

czy też ławę przysięgłych. Skończyło się zaś poparciem stanowiska Pyotta przez

Amerykanów i narastającym rozgoryczeniem Aubrey a.

‒ Przykro mi, że odbierasz to w ten sposób, Kenneth. Niech cholera weź-

mie twoje nieznośne zadufanie i twoją dumę. Przecież to leży u podstawy

wszystkiego: twój sukces bądź twoja porażka... ‒ Twarz Aubreya pobielała z

wściekłości. Pyott spuścił wzrok i mruknął jakieś słowa przeprosin.

Buckholz spojrzał na zegarek. Curtin zakasłał, zaszurał nogami i popatrzył

na stół mapowy, gdzie rozstawione modele, żetony, a nawet skrawki papieru z

pozaginanymi podstawkami, przypominające armię kartonowych żołnierzyków,

oznaczały gotowość do rozpoczęcia akcji. Na zewnątrz, na pasie startowym stał

przygotowany samolot transportowy Hercules. Załadowano go sprzętem po-

trzebnym specjalistom RAF oraz oddziałom wojskowym. Aubrey raz tylko

wybiegł na górę, by rzucić na niego okiem, po czym zachwycony tym, co zoba-

czył, wrócił na dół, w ponurą atmosferę Centrum Operacyjnego.

Buckholz i Curtin milczeli. Pyott także popatrzył na stół mapowy. Jemu

przypominało to rozsypane chłopięce zabawki, przywołujące wspomnienia, lecz

niewiele mające wspólnego z działalnością dorosłych.

Zadzwonił telefon. Aubrey szybko podszedł do pulpitu i chwycił słuchawkę.

‒ Tak? ‒ rzucił jednym tchem. ‒ Peter? Co się stało...? Co? Jesteś tego pe-

wien...? Jechali za samochodem i wszystko widzieli...? Nie ma żadnych wątpli-

wości. Tak, Peter, dziękuję ci. ‒ Powoli, w zamyśleniu odłożył słuchawkę. Nie

było się już nad czym zastanawiać, nad czym rozmyślać... Nie miał już żadnych

argumentów do przeciwstawienia się opinii Pyotta, że operacja jest niewykonal-

na... a teraz wydawała się jeszcze mniej realna niż samo porwanie samolotu.

140

Powiódł uważnym wzrokiem po twarzach mężczyzn.

‒ I co? ‒ spytał Pyott.

‒ Co? Co? ‒ warknął Aubrey. ‒ Przewieziono Ganta do budynku KGB na

Prospekcie Mira... ‒ zawiesił głos studiując ich reakcje. Zauważył, że bardziej

wyczuwali jego nastrój, niż rozumieli znaczenie informacji. ‒ Mieści się tam

zespół Instytutu Serbskiego, pracujący dla KGB. Mają zamiar poddać Ganta

przesłuchaniu, stosując narkotyki, panowie. Obawiam się, że zostało nam dużo

mniej niż czterdzieści osiem godzin... prawdopodobnie nie możemy liczyć na

jedną dobę, a pewnie nawet mniej niż dwanaście godzin... ‒ Westchnął, po

czym dodał: ‒ Gant nie będzie w stanie zachować tajemnicy. Powie im wszyst-

ko!

CZĘŚĆ DRUGA

AGENT

To rzecz nie do wiary,

Żeby osoba, co była dotychczas

Przedmiotem waszych nieustannych pochwał,

...nagle, w mgnieniu oka,

Mogła popełnić coś tak występnego,

Co ją wyzuło z wszelkich łask. Jej wina

Musi zaiste być potwornie wielką

Albo poprzednia wasza czułość dla niej

Była naganną.

„Król Lir”, I:1

(przekład Józefa Paszkowskiego)

6.

Echa w tunelu

Sen wymagał obecności jego ojca. Ojciec powinien iść Prospektem Mira i

być dobrze widoczny z okien przejeżdżającego czarnego samochodu. Gdyby

tylko potrafił zmusić go, by poszedł w kierunku północnym, gdyby mógł wy-

hamować prędkość samochodu do powolnego toczenia się, gdyby, gdyby, gdy-

by...

Ważne było, żeby utrwalić w pamięci Prospekt Mira. Ważne także, żeby ‒ w

krótkich chwilach przerw między ukłuciami igły, między nawrotami omdlenia ‒

zapamiętać owo pomieszczenie. Biała sala zabiegowa, ostro pachnąca środkami

antyseptycznymi, gumą i eterem, z metalowym stołem pośrodku i twardymi

krzesłami. Bardzo ważne, żeby zapamiętać twarze ludzi...

Wła ‒ di ‒ mi ‒ row...

Sowiecki generał wyglądał teraz dokładnie tak jak jego ojciec, ale Gant pa-

miętał, kim jest. Białe fartuchy ‒ lekarze... Strażnicy, pielęgniarka, inni, których

nie znał. Próbował dojrzeć twarz ojca, lecz do połowy rozebrana, przygarbiona

postać zawsze nosiła rysy Władimirowa. Potrafił jednak zmusić go, by poruszał

się i rozrzucał spojrzenia na boki dokładnie tak samo jak jego ojciec. Samochód

w wyobraźni zwolnił, sunął przy samym krawężniku, a Gant wbijał oczy w

twarze mijanych ludzi, przechodzących obojętnie obok pijanego, ospale posu-

wającego się haniebnymi zakosami ojca. Pielęgniarka, lekarz ze strzykawką,

inny lekarz, strażnik, człowiek w garniturze ‒ któż to taki? ‒ Andropow, Priabin

‒ nie, nie...!

Paweł, Baranowicz, Siemiełowski, Kreszyn, Fenton ‒ jego twarz jak poma-

lowana na czerwono bryła ciasta ‒ inne twarze... Gant skupił się. Mógł teraz

dostrzec daleko w przodzie, w perspektywie Prospektu Mira, olbrzymi pomnik

145

kosmonautów, przedstawiający rakietę na stożkowatym słupie złotego płomie-

nia, dobrze widoczny na tle ciężkich, zapowiadających śnieżycę chmur. Jego

ojciec przypominał mrówkę pełznącą w tamtym kierunku. Samochód skręcił

nagle i zaczął toczyć się w ślimaczym tempie tuż za znajomą sylwetką żałośnie

powłóczącą nogami. Jego ojciec minął wysoką żelazną bramę i zmierzał w

stronę frontowego wejścia wielkiego budynku, oddzielonego od ruchliwej ulicy

ciężkimi, grubymi i ciemnymi prętami parkanu.

Ów dom wyglądał, jakby istniał tylko we śnie, był jednak realny. W pamięci

odżyły krótkie schodki, otwierane drzwi, strój pielęgniarki, mundury strażni-

ków, dwie wstęgi marmurowych schodów. Jego ojciec, jak mu się zdawało,

zniknął w którymś z pomieszczeń na parterze. Nie miało to znaczenia. Za każ-

dym razem, kiedy przypominał sobie tę podróż, ojciec pojawiał się na nowo,

łącząc urywki wspomnień w jedną całość.

Było ważne, żeby zapamiętać tę podróż. Zapamiętać czarną limuzynę, napie-

rające na niego z obu stron ciała strażników, zapamiętać Prospekt Mira, ten

budynek, schodki, drzwi, marmurową klatkę schodową, kolumny, korytarze,

rzeźbione, mniejsze i większe donice, stare meble, biały pokój, jego zapachy,

lekarzy, strażników, Władimirowa. Niezwykle ważne, żeby zapamiętać twarde

krzesła, więzy wokół kostek nóg i nadgarstków, ukłucia igły... uniesiona strzy-

kawka, strumyk bezbarwnej cieczy, szybkie zbliżanie się igły, naciągnięta skó-

ra, ukłucie...

We śnie pocił się obficie, wysilając pamięć ‒ ale udało mu się! Pamiętał

wszystko, mimo iż nadal trwał w objęciach snu...

Pamiętał wszystkie zdarzenia, a te świadczyły, że jest poddawany przesłu-

chaniu i znajduje się pod działaniem narkotyków ‒ prawdopodobnie pentotalu

sodu, a następnie benzydryny, bądź też innych, stosowanych parami środków.

Śnił jeszcze, ale wszyscy czekali, aż pierwszy zastrzyk zacznie działać... był

tego pewien. Środek stymulujący powinien go pobudzić, skłonić do powolnego

i ospałego, a może wręcz przeciwnie, nadpobudliwego działania. W każdym

razie wtedy miało się rozpocząć zadawanie pytań...

A on przecież pamiętał wszystko! Wiedział, gdzie się znajduje, wiedział, z

jakiego powodu został tu przywieziony. Wiedział, że będą go wypytywać o...

o...

We śnie Ganta pojawiła się panika, zawładnął nim strach, poczuł zimne

dreszcze. Nie wolno mu pamiętać powodu, dla którego tu się znalazł!

Nie ma sensu ‒ stwierdził w duchu... A jednak muszę... Nie zachowasz ta-

jemnicy...

146

Pamiętał wszystko ‒ pamiętał wystarczająco dużo.

Ukłucie...?

Poczuł ciarki. Ukłucie? Musiał być ostrożny... coś innego ‒ szybko, coś in-

nego, szybko... przed kolejnym zastrzykiem, zanim popatrzy w dół na strzy-

kawkę, zanim jego skóra zostanie zebrana w małą fałdę, w którą wniknie igła.

Coś innego...?

Zegarek, zegarek...

Nie zdjęto mu zegarka. Wbił w niego oczy, lecz te zaraz zamknęły się i na-

gle otoczyła go ciemność. Stwierdził, że musi zapamiętać czas, spojrzeć na

zegarek, kiedy obudzi się ponownie. Czas...

Robiło się jaśniej. Pomruk głosów przebijał się przez wyśniony szum ulicz-

ny na Prospekcie Mira. Wypowiedzi ludzi, dyskusje, spory... oczekiwanie na

jego przebudzenie.

Światło ‒ uniesiono mu głowę, odciągnięto powieki, zamazana sylwetka od-

płynęła w bok, odsłaniając źródło jaskrawego światła, które jednak nie raziło w

oczy.

Jeszcze jedno ukłucie. Za kilka chwil jego wzrok wyostrzy się. Lekarze, pie-

lęgniarki, mundury. Biała sala. Zaczyna się ‒ stwierdził w duchu ociężale. Miał

wrażenie, że zanurzono go w gęstym, przezroczystym oleju; z najwyższym

trudem zbierał myśli. To nie był już sen ‒ sen pokonywał bez trudu, ścigał się z

nim. Dość jasno zdawał sobie sprawę, że siedzi zgięty wpół; powieki opadały

ociężale, czuł niemalże, z jakim oporem obracają się gałki oczne, kiedy przeno-

sił wzrok z jednej twarzy na drugą. Dostrzegł skinięcie głowy lekarza, spowol-

nione, jakby odtwarzane z zatrzymującej się taśmy filmowej.

Pamiętał zegarek. Z przesadną powolnością zwrócił oczy ku niemu. Odczy-

tać czas. Nie było to chyba aż tak ważne. Minęło trzydzieści minut. To nie mia-

ło znaczenia. Ojciec na ulicy, długi korytarz na pierwszym piętrze, szereg wy-

sokich rzeźbionych donic... To nie miało znaczenia. Nic się nie liczyło. Był

uwięziony we własnym ciele, które pływało w przezroczystym oleju. Popatrzył

na otaczające go twarze ‒ tępe, nieruchome, jak ryby w głębinach wód akwa-

rium. Bezmyślnie gapił się na twarze ludzi.

Władimirow obrzucił Ganta uważnym spojrzeniem. Lekarz zapewnił, że

Amerykanin jest już przygotowany. Można go było natychmiast poddać prze-

słuchaniu. Powinien ulegać teraz wszelkim sugestiom. Władimirow napawał się

bezradnością Ganta przywiązanego do krzesła, które z kolei było przytwierdzo-

ne śrubami do podłogi sali zabiegowej. Jeszcze bardziej od posiniaczonej twa-

rzy, od wargi rozciętej jego ciosem przed oddaniem w ręce dwóch strażników,

cieszyła go bezsilność Amerykanina. Czynił zadość swoim pragnieniom okazania

147

wyższości oraz podbudowania szacunku dla samego siebie. To... stworzenie na

krześle, ogłupione i zezwierzęcone, nie miało teraz szans, by go pokonać. W

rzeczy samej, owo stworzenie na krześle musiało teraz powiedzieć im wszyst-

ko...

Gdzie został ukryty Mig-31. Później jego życie mogło mieć jakikolwiek sens

tylko do czasu, aż znajdą samolot. Miał zostać umieszczony razem z innymi

wyrzutkami znajdującymi się w tym budynku, w Zespole Psychiatrii Sądowej

KGB.

Odwrócił się w kierunku wyznaczonego przez Andropowa, ubranego po cy-

wilnemu oficera KGB. On i jego dwaj asystenci byli ekspertami w prowadzeniu

przesłuchań z użyciem narkotyków. Większość swych zadań realizowali tu,

przy Prospekcie Mira, a szef grupy miał zapewne stopień naukowy w zakresie

psychiatrii bądź psychologii klinicznej.

Władimirow zdusił w sobie pogardę dla tego wysokiego, zwalistego osiłka

stojącego obok niego. Przecież tamten wykonywał jedynie rozkazy. Uśmiechnął

się, po czym odwrócił w stronę magnetofonu umieszczonego na metalowym

stoliku za plecami śledczego. Wijące się po podłodze przewody łączyły magne-

tofon z głośnikami umieszczonymi po obu stronach głowy Ganta.

‒ Ta metoda nie została jeszcze dokładnie sprawdzona. Ledwie zdążyłem

się z nią zapoznać, towarzyszu generale ‒ odezwał się śledczy.

‒ Ale zgadzacie się na jej zastosowanie? ‒ spytał szybko Władimirow. ‒

Towarzyszu pułkowniku doktorze ‒ dodał dla podkreślenia formalności łączą-

cego ich stosunku.

Śledczy skinął głową. ‒ Tak, ale tylko na początku ‒ odparł. ‒ Przypusz-

czam, że więcej będziemy mieli pożytku z człowieka siedzącego za ścianą. Ta

forma indukowanej regresji znajduje zastosowanie tylko w niektórych przypad-

kach. Możemy ją wykorzystać, żeby go rozgrzać, żeby oswoić z obszarem,

który mamy zamiar badać. Ale wcześniej czy później będziemy musieli wywo-

łać pełniejszą regresję, w dodatku samoistną, a nie spowodowaną naciskiem z

zewnątrz. ‒ Śledczy uśmiechnął się. ‒ Musimy zasugerować mu uczestnictwo w

odprawie po locie, w taki sposób, by on w nie uwierzył. ‒ Władimirow nie od-

wzajemnił uśmiechu błądzącego na bladych wargach. Tamten przeciągnął dło-

nią o długich palcach po rzadkich, jasnych włosach, po czym dodał: ‒ Uzyska-

my informacje, które uległy zapomnieniu w jego umyśle, towarzyszu generale.

Proszę się o to nie martwić. ‒ Owa sztywna, formalna uwaga miała podkreślić

autorytet mówcy. Władimirow nie odpowiedział, tylko w zamyśleniu skinął

głową. Tamten popatrzył na Ganta, a po chwili nieznacznym ruchem głowy

148

dał znak starszemu z dwóch asystentów, który pośpiesznie uruchomił magneto-

fon. Spoglądał, jak rozbiegówka taśmy nawija się na szpulkę, po czym odezwał

do Władimirowa: ‒ Czy on wystarczająco dobrze włada rosyjskim, żeby rozu-

mieć to wszystko?

Władimirow rzucił przelotne spojrzenie na Ganta, jakby chciał się upewnić,

że Amerykanin nie podsłuchuje. ‒ Tak, dobrze ‒ odparł.

‒ Świetnie. Poczekajmy więc na efekty.

Gant usłyszał statyczne, mechanicznie brzmiące głosy oraz trzaski i szumy

łączności radiowej. Rozpoznał te głosy, znał je równie dobrze jak swoją prze-

szłość. Rozmowy między pilotem a kontrolą naziemną w zakresie UHF. Dźwię-

ki zdawały się go otaczać, wypełniać przestrzeń wokół niego, jakby miał na

głowie hełmofon ‒ jakby to on był pilotem. Nasłuchiwał, a jego oczy przesuwa-

ły się powoli, ociężale. Nie mrugał. Chłonął rozmowy, jego świadomość jak

gdyby budziła się, rozgrzewała i angażowała w szybkie wymiany zdań. Nasłu-

chiwał. Głosy otaczały go. Ponownie znajdował się w kabinie Firefoxa.

‒ Mam go...! Ślad cieplny, wznosi się powoli powyżej osiemnastu tysięcy

metrów... muszę trzymać się dokładnie jego ogona, żeby nie wykrył mnie w

podczerwieni... ‒ Jakiej podczerwieni? ‒ Muszę jak najszybciej znaleźć się tuż

za nim... ciągle wznosi się... dobrze widoczna smuga kondensacyjna... powyżej

dwudziestu tysięcy, wznosi się nadal... no, dalej, dalej. Proszę o rozkazy...

‒ Zniszczyć go ‒ usłyszał Gant.

‒ Odpalone dwie rakiety... dostrzegł je, Amerykanin zauważył je; zadarł

nos w górę, szybkie wznoszenie, teraz zwrot w prawo... przeszły obok... Kontro-

la w Biljarsku, melduję, że obie rakiety chybiły celu i straciły trop...

Gant wsłuchiwał się. Tu chodziło o niego. Pamiętał przecież opisywane wy-

darzenia... błyskawiczny unik... To dziwne, nie umiał tego wytłumaczyć. Mel-

dunki po rosyjsku, Mig-31, ale to nie on. Odniósł niezwykle silne, wręcz trudne

do opanowania wrażenie, że to on jest pilotem, on składa meldunki... jakimś

sposobem miał jednak świadomość, że mówi pilot doświadczalny, lecący dru-

gim prototypem Firefoxa, którego on w końcu zniszczył. W momencie jasności

umysłu owa świadomość wzięła wreszcie górę. Ponownie znalazł się w kabinie

samolotu.

‒ Znowu nie trafiłem...! Zaraz, wchodzi w korkociąg, zdaje się, że nie mo-

że opanować maszyny... traci wysokość, szybko spada... nurkuję, cały czas

trzymam się jego ogona... ‒ Gant uświadomił sobie, że zaczyna coraz szybciej i

płycej oddychać, jak gdyby w białym pokoju, którego zarysy ledwie dostrzegał,

149

zrobiło się nagle gorąco i duszno. Krew łomotała w skroniach, słyszał, jak serce

przyspiesza puls. Pocił się. ‒ Siedzę mu na ogonie; nie może wyjść z korkocią-

gu; zaraz runie do morza, nie jest w stanie opanować maszyny...! ‒ Gant jęknął,

wsłuchując się w dobiegające z daleka odgłosy. ‒ Tylko dziewięć tysięcy me-

trów, spada jak kamień; wysunął podwozie... zaraz, chyba opanował samolot,

zaledwie sześć tysięcy metrów... wyrównuje, odzyskał kontrolę nad maszyną...

cały czas siedzę mu na ogonie... ‒ Gant jęczał coraz głośniej, poruszał uwiąza-

nymi dłońmi i stopami, powoli kiwał głową, to w przód, to w tył, niczym ranne

zwierzę. Jakby chciał protestować, powtarzać: nie, nie, nie; powtarzać bez koń-

ca, ale coś go powstrzymywało. Znał zakończenie tej historii, finał wydarzeń.

Wiedział, jaki los go czeka, kiedy podążał tuż za Amerykaninem; nurkował za

nim i wyrównywał lot ponad zimnymi wodami Morza Arktycznego. Wiedział!

‒ Ostrożnie, ostrożnie... siedzę mu na ogonie... ostrożnie... on nie robi nic,

chyba zrezygnował... nic, został pokonany i wie o tym... Mam już... ‒ W chwili

przebłysku świadomości Gant świetnie wyczuł zmianę tonu tamtego, w miejsce

ekscytacji pojawiło się przerażenie. Wiedział, co się wydarzy... Dostrzegał

przed sobą drugiego Firefoxa, znał zamierzenia Amerykanina, zdawał sobie

sprawę, że tamten się nie poddał... ‒ O Boże...!

Gant wrzasnął te same słowa, po czym jego głowa zwisła na piersi, jakby

stracił przytomność. Taśma przesuwała się dalej, ale z głośnika dobiegał jedynie

szum. Trecow nie żył. Władimirow spoglądał na Ganta niemal z nabożnym

szacunkiem. Stopień, w jakim Amerykanin zidentyfikował się z nieżyjącym

Trecowem, przeniknął go dreszczem. W niesamowity sposób Gant odgrywał

rolę Trecowa, zachowywał się dokładnie tak samo ‒ pędził za Firefoxem w celu

wykonania wyroku, po czym zginął sam. Teraz osłabł, był już nikim, a w każ-

dym razie nie miało sensu sugerować mu cokolwiek. Prawdopodobnie nie

umiałby w tej chwili utożsamić się z kimkolwiek, nie byłby podatny na suge-

stię...

‒ Może nie jest to dokładnie taki efekt, o jaki chodziło ‒ mruknął oficer

śledczy za jego plecami ‒ lecz z tego, co o nim wiemy, taka reakcja ma dla nas

również dobre strony.

‒ Jakie?

‒ Zmaga się z własnymi koszmarami, ma syndrom opóźnionej reakcji na

stres. Sądzę, iż bardzo łatwo będzie go przekonać, że wszystko to rozgrywało

się wewnątrz jego koszmaru ‒ uśmiechnął się. ‒ Kiedy po raz pierwszy sam

przesłuchałem tę taśmę, domyśliłem się, że może zareagować właśnie w ten

sposób. ‒ Śledczy zerknął na swego asystenta, a ten przytaknął skwapliwie. ‒

150

Choroba, szok ‒ kontynuował. ‒ Możemy dalej posuwać się tą drogą. Dobra,

ocućcie go teraz, doprowadźcie do tego samego poziomu świadomości, ale nie

niżej... i sprowadźcie naszego tłumacza. ‒ Popatrzył na Władimirowa. ‒ Mam

nadzieję, że brzmienie głosu będzie odpowiednie. Dobieraliśmy go na podsta-

wie nagrań głosu Anglika, chociaż nie był to najlepszy materiał, zbierany z dość

dużej odległości, zwykle na wolnym powietrzu... Sądzę jednak, że głos tłuma-

cza będzie odpowiedni ‒ uśmiechnął się raz jeszcze, spoglądając na nieprzy-

tomnego Ganta i zgarbionego nad nim lekarza, który wbijał igłę strzykawki w

odsłonięte ramię Amerykanina. ‒ Prawdopodobnie zaakceptuje osobowość bez

względu na brzmienie głosu.

W tej samej chwili dotarły do Ganta światło, rozmazane twarze oraz znajo-

my głos. Biały pokój... Znajdował się w pozycji siedzącej ‒ dlaczego spodzie-

wał się, że będzie leżał...? Tak, strój pielęgniarki, przebywał w szpitalu... kosz-

mar...? Wsłuchał się w głos. Co nieco inne brzmienie, zmieniony akcent, ale

głos znany. Słuchał przemawiającego powoli i spokojnie Kennetha Aubreya.

Utkwił wzrok w dwóch postaciach, które miał przed oczyma; pielęgniarka i

lekarz, stali na wprost niego... Aubrey musiał znajdować się gdzieś z tyłu, mru-

czał delikatnie, poufale, prosto do ucha. Pielęgniarka, lekarz ‒ gdzie on mógł

być? Co mu się stało? Jego ciało było odrętwiałe, ciężkie, nie czuł jednak bólu.

Co mu się stało?

Wyjaśnił to głos.

‒ Bardzo szybko wracasz do zdrowia, Mitchell ‒ rzekł cicho Aubrey. ‒ Je-

steśmy niezwykle zadowoleni z ciebie... ale czas nas pogania. Tylko ty możesz

nam pomóc... czas nas pogania, spróbuj to zapamiętać...

Pamiętać?

Owszem, tak wiele rzeczy musiał pamiętać...

Jakich?

Ulica, zgarbiona sylwetka, czarny samochód...

Kto? Gdzie?

Aubrey mówił dalej, chociaż jego głos wzbudzał lęk, przyciągał całą uwagę.

Wypadek ‒ pomyślał. Wypadek? Umarł. ‒ Sądzimy, że doznałeś częściowej

amnezji, Mitchell. Także z powodu urojeń... Byłeś ciężko chory, mój chłopcze.

Ciężko chory. Ale teraz czujesz się lepiej. Gdybyś tylko mógł sobie przypo-

mnieć, gdybyś mógł nam powiedzieć, gdzie jest samolot!

Ulica, zgarbiona postać, o... ojciec... czarny samochód, bramy, korytarze,

biały pokój... pamiętać...

151

‒ Czy przypominasz sobie, Mitchell? ‒ zapytał cicho Aubrey.

Gant poczuł, że kiwa potakująco głową, chociaż było to tak obce, jakby ktoś

inny kiwał głową czy machał ręką. ‒ Tak ‒ usłyszał własną odpowiedź, a jego

głos zabrzmiał dziwnie płasko, chrapliwie, jakby miał usta pełne flegmy. ‒

Tak...

Nagły szmer głosów. Aubrey mówił dalej: ‒ Czy pamiętasz dokładnie, co

wydarzyło się po zniszczeniu drugiego Miga-31, drugiego Firefoxa? ‒ wyma-

wiał słowa jedwabistym, miękkim, uspokajającym tonem. Gant ponownie skinął

głową. Pamiętał. Istniało tak wiele rzeczy, które musiał pamiętać. Co takiego...?

Ulica ‒ pustka ‒ samochód ‒ postać w przodzie ‒ gigantyczny pomnik rakie-

ty ‒ ulica ‒ pustka ‒ postać; dogonić tego człowieka i zajrzeć mu prosto w twarz

‒ pustka ‒ budynek ‒ schodki ‒ korytarz ‒ pustka ‒ zegarek ‒ pustka ‒ zegarek

‒ pustka...

Jakby oglądał serię zdjęć, tyle że slajdy zostały załadowane do rzutnika w

nieodpowiedniej kolejności. Istniały luki, powtarzające się często puste miejsca.

Pustka ‒ samochód ‒ pustka... pamiętać...

‒ Co pamiętasz, Mitchell? ‒ zapytał ponownie Aubrey. ‒ Co się wydarzyło

po zniszczeniu drugiego Firefoxa? Wiemy, że zestrzeliłeś oba Migi-25F, tyle

zdołałeś sobie przypomnieć. Czy nadal to pamiętasz? ‒ Gant skinął głową. ‒

Dobrze. Pierwszego zniszczyłeś jeszcze w chmurach, natomiast drugiemu pra-

wie udało się zestrzelić ciebie... a jednak ocalałeś i uratowałeś samolot... Co

potem zrobiłeś? Co zrobiłeś, Mitchell? Czas ma dla nas olbrzymie znaczenie.

Nie mamy go zbyt wiele, jeżeli chcemy uratować samolot, żeby nie wpadł im w

łapy... Co z nim zrobiłeś, Mitchell? ‒ nalegał głos, chociaż nadal brzmiał uspo-

kajająco, wręcz hipnotycznie. Zdawało mu się, że za plecami lekarza i pielę-

gniarki widzi okno, wychodzące na... Co to takiego? Londyn. Big Ben? Tak,

Big Ben. Dostrzegał jakąś jaskrawą, barwną plamę w samym rogu pola widze-

nia; czyżby kwiaty w wazonie? Patrzył na Big Bena ‒ był prawie w domu ‒ był

bezpieczny...

Ale głos Aubreya nie dawał mu spokoju; niezwykle miękki, hipnotyczny,

uspokajający.

‒ Gdzie, Mitchell, gdzie? Gdzie wylądowałeś samolotem? Może sobie

przypomnisz, Mitchell... spróbuj, proszę, spróbuj sobie przypomnieć...

‒ Taa-ak... ‒ powoli, z wysiłkiem opróżnił płuca.

‒ Świetnie, Mitchell, świetnie. Możesz sobie przypomnieć!

‒ Tak ‒ oznajmił bardziej zdecydowanie. Czuł się lepiej. Coś mu się przy-

darzyło, ale teraz wracał do zdrowia. Odzyskiwał pamięć. Aubrey byłby zado-

wolony, mogliby wydobyć samolot z dna jeziora...

152

Jeziora...

Nie!

‒ Nie! ‒ krzyknął na głos w ślad za protestem myśli. ‒ Nie...!

Ponownie pogrążał się i płonął w jeziorze. Otępiona narkotykami pamięć

ocknęła się, wstrząśnięta wspomnieniem tonięcia. Otaczała go lodowata woda, a

równocześnie pojawił się dokoła ogień... Zawładnął nim koszmar.

‒ Nie...!

Władimirow popatrzył na śledczego, potem na tłumacza pochylającego się

nad Gantem, w którego uchu tkwiła słuchawka, za pomocą której przekazywano

mu każde pytanie, proponowane czy to przez śledczego, czy generała. Wreszcie

przeniósł spojrzenie na pielęgniarkę i lekarza stojącego obok Ganta, w końcu na

Amerykanina.

‒ Co się stało? ‒ zapytał, po czym powtórzył głośniej: ‒ Co się, do diabła,

z nim stało?

Zapatrzył się na zdjęcie wyświetlane z rzutnika na białej ścianie naprzeciw-

ko Ganta. Londyn, widok poprzez Tamizę na pałac Westminsterski i Big Bena.

Krzyk Ganta, powtarzane w kółko to samo słowo zaprzeczenia, czyniło ową

iluzję patetyczną, całkowicie nierzeczywistą. Do tego jeszcze kwiaty, które ktoś

umieścił pod tamtą ścianą. Czy kogokolwiek, nawet będącego pod wpływem

narkotyków, mogły ogłupić takie rzeczy? Gant znowu wymykał mu się, znowu

wyślizgiwał...!

Ze złością strząsnął z siebie powstrzymującą go dłoń starszego śledczego i

ruszył przez pokój. Nie widzące oczy Ganta były silnie rozszerzone, a usta

otwarte spazmatycznie jak u topielca. Tyle że zamiast banieczek powietrza

wydobywało się z nich jedno, powtarzane na okrągło słowo: nie! Zdumiony

Władimirow uniósł wzrok.

‒ Co się stało?! ‒ wrzasnął. ‒ Co to jest?

Śledczy dotknął dłonią boku generała. Lekarz sprawdzał kolejno puls Ganta,

rozszerzalność źrenicy, oddech. Gdy skończył, wzruszył ramionami, mrucząc

jakieś słowa przeprosin w stronę śledczego.

‒ Zabierzcie go.

‒ Nie! ‒ zaprotestował Władimirow. Pochylił się nad Gantem. ‒ On wie.

Miał już powiedzieć... ‒ Tłumacz odsunął się na bok, wyciągając z ucha słu-

chawkę. ‒ Zróbcie coś!

‒ Zabierzcie go ‒ powtórzył śledczy. ‒ Uciszcie go! Później dokonamy

jeszcze jednej próby... ‒ Odwrócił się w stronę Władimirowa. ‒ To tylko sprawa

czasu. Wywołaliśmy jakieś skojarzenie interferujące z iluzją. Zawsze istnieje

ryzyko wdepnięcia w coś, kiedy człowiek porusza się w ciemnym tunelu.

153

Lekarz zrobił Gantowi zastrzyk. Amerykanin po chwili przestał powtarzać

swój protest. Jego głowa opadła na piersi, całe ciało zwiotczało.

‒ Jak długo? ‒ zapytał Władimirow, skubiąc dolną wargę. ‒ Jak długo to

potrwa?

‒ Kilka godzin, do wieczora. Zaczniemy z innego miejsca i przygotujemy

się bardziej dokładnie. Proszę to porównać do pracy w kopalni złota. Przed

nami już tylko ostatnie centymetry skały, oddzielającej nas od najbogatszej żyły

świata ‒ uśmiechnął się. ‒ Następnym razem powie nam wszystko.

Pomimo grubej kurtki mundurowej Dmitrija Priabina przeniknął dreszcz,

kiedy spoglądał na syna Anny grającego w piłkę na ośnieżonym trawniku Parku

Kultury i Wypoczynku imienia Gorkiego. Ławka, na której przysiadł, pokryta

była kryształkami szronu, skrzącymi się w żółtawym świetle lamp sodowych.

Latarnie rozmieszczono wzdłuż alejek biegnących przez park. Przy ich świetle

Maksym wraz z przyjaciółmi mogliby grać w piłkę aż do późnego wieczora, a

nawet do nocy, gdyby im na to pozwolono. Mimo mrozu nie potrafił zdobyć się

na stanowczość, chociaż wiedział, że kiedy Anna wróci, dostanie im się obu, a

w szczególności jemu ‒ za to, że pozwolił chłopakowi zmarznąć, zmoczyć buty

i zgrzać się. Skwitował uśmiechem tę myśl. Spoglądał na gestykulujących

chłopców, naśladujących protesty i grymasy znanych gwiazd piłkarskich, i

wsłuchiwał się w piskliwe, dziecięce głosy. Od czasu do czasu kierował wzrok

ku gigantycznemu kamiennemu portykowi z architrawem, stanowiącemu głów-

ne wejście do parku. Stamtąd też dobiegał szum nasilonego, popołudniowego

ruchu ulicznego na Sadowym i Prospekcie Lenina. Przez park spieszyli robotni-

cy. Niektórzy zatrzymywali się na chwilę, by popatrzyć na chłopców; przytu-

pywali zmarzniętymi nogami, zacierali ręce w rękawiczkach, po czym ruszali

dalej, umykając przed gęstniejącym mrokiem.

Maksym miał nowe buty piłkarskie ‒ Dynamo pierwyj sort ‒ które w ubie-

głym tygodniu otrzymał od Priabina w prezencie urodzinowym. Piłka także

należała do Maksyma. Popatrzył, jak syn Anny minął dryblingiem dwóch prze-

ciwników i posłał piłkę między wysokie metalowe tyczki, oznaczające bramkę.

Po zdobyciu gola Maksym podskakiwał radośnie, wymachując w powietrzu

rękoma. Jeden z chłopców zaczął głośno reklamować pozycję spaloną, nato-

miast drobniutki bramkarz otrzepywał się ze śniegu po desperackim, bezsku-

tecznym rzucie w kierunku piłki. Priabin, śmiejąc się, klasnął kilka razy

154

w dłonie, po czym spojrzał na zegarek. Pora iść, a przynajmniej zbierać się do

powrotu.

Popatrzył w stronę architrawu pokrytego symbolami partii komunistycznej.

Nagle spod gigantycznego kamiennego portyku wyszła Anna Borysowna

Achmerowna. Instynktownie wstrzymał oddech, jak czynił to zawsze, kiedy

dostrzegał ją niespodzianie i zaledwie kilka chwil dzieliło ich od spotkania.

Pośpiesznie, jakby interesował go wyłącznie przebieg meczu, wstał z ławki i

ruszył przez ośnieżony trawnik, wymachując rękoma i rozdzielając drużyny.

Ale cały czas miał świadomość zbliżającej się kobiety, na wpół rozbawionej, na

wpół rozzłoszczonej, jakby nieco zdesperowanej. Wciąż jeszcze nie potrafił

uspokoić oddechu. Chłopcy zgromadzili się wokół niego, protestując głośno.

Rozdzielał zwaśnione drużyny, rozsuwał chłopców na boki i dopiero po jakimś

czasie odwrócił się w kierunku stojącej kobiety. Wiedział, że z poczerwieniałą

twarzą, głośno posapujący, mógłby bez trudu zostać zakwalifikowany jako

jeden z grona kopiących piłkę chłopców. Był wyższy i mocniej zbudowany, lecz

emocjonalnie znacznie bliższy chłopakom niż stojącej na oszronionym chodni-

ku kobiecie, z założonymi rękoma i głową delikatnie przechyloną na jedno

ramię, obrzucającej uważnym spojrzeniem zgromadzoną wokół niego gromad-

kę.

‒ Nie wiedziałem, że już tak późno... poza tym spóźniłaś się ‒ powiedział.

Maksym nieśmiało, wręcz mimowolnie, pomachał jej ręką, jak gdyby obawiając

się stracić szacunek w oczach swoich przyjaciół, z którymi jeszcze niedawno

łączył się w fizycznych zmaganiach.

‒ Kto wygrał?! ‒ zawołała.

‒ Ja... nie wiem ‒ zaśmiał się.

‒ Drużyna Maksyma, szczęściarze! ‒ wyjaśnił jeden z chłopców.

‒ Wcale nie przez szczęście! ‒ wtrącił Maksym.

Priabin podszedł ku Annie, czując, że płoną mu policzki. Miała na sobie ko-

żuszek, futrzaną czapkę oraz długie, czarne, skórzane kozaczki. Spod czapki

wymykały się jasne włosy, a jej twarz była pobielała od mrozu. Priabin nie mógł

się pohamować, żeby jej nie dotknąć, musiało mu jednak wystarczyć cmoknię-

cie w zmarznięty policzek i wyszeptane cicho czułości. Jej dłoń w rękawiczce

spoczęła na chwilę na jego policzku; miał wrażenie, że w tym miejscu skóra

rozgorzała jeszcze bardziej.

‒ Chodźcie. Wszyscy ‒ rozkazała. ‒ Zabierajcie swoje rzeczy. Najpierw

zmieńcie mokre buty! Nie, najpierw załóżcie palta, inaczej dostaniecie zapalenia

płuc!

Chłopcy zaczęli się kłócić o miejsca na ławce. Zmarzniętymi palcami

155

próbowali rozsupłać mokre, oblodzone sznurowadła. Zaczęli wciskać się w

palta, grube kurtki i futrzane kożuszki, a w mroźnym powietrzu całą grupkę

otoczyły obłoczki pary. Byli to synowie urzędników i nauczycieli, a ojciec jed-

nego z nich był gwiazdą radzieckiego kina. Wszyscy mieszkali w tym samym,

drogim, ekskluzywnym domu, byli sąsiadami Anny i Maksyma.

‒ Ruszajcie się ‒ powiedział Priabin. ‒ Hot dogi i hamburgery dla wszyst-

kich, ale tylko wtedy, gdy się pospieszycie! ‒ Odwrócił się do Anny. ‒ Z ich

punktu widzenia olimpiada przyniosła nam tylko jedną dobrą rzecz, nasze wła-

sne, moskiewskie budki z hot dogami... ‒ Głośno wciągnął nosem powietrze. ‒

Nawet tu dociera zapach cebuli ‒ dodał. Chłopcy w pośpiechu zaczęli wsuwać

buty, śniegowce lub kolorowe kozaczki. Jeszcze tylko wełniane czapki, szaliki,

wreszcie byli gotowi. Priabin wręczył Maksymowi dość pokaźny plik bankno-

tów, po czym skinął głową w stronę kamiennego portalu wychodzącego na

Prospekt Lenina. ‒ Obiecana nagroda ‒ rzekł. ‒ I żeby nikogo z was nie brako-

wało przy budce, kiedy tam dojdziemy!

Gromada wygłodniałych piłkarzy z głośnymi okrzykami ruszyła biegiem.

Buty piłkarskie beztrosko ciągnęli za sobą po ośnieżonym chodniku. Piłkę przez

jakiś czas kopali jeszcze po ziemi, w końcu ktoś chwycił ją w ręce.

‒ Nie przepuści żadnej okazji, żeby nie pokopać piłki! ‒ zaśmiał się Pria-

bin.

‒ Podobnie jak jego matka ‒ odparła Anna, wsuwając dłoń pod jego ramię

‒ chce wykorzystać każdą chwilę przyjemności.

‒ To wspaniale ‒ rzekł czerwieniejąc z zakłopotania Priabin. Poklepał jej

dłoń, ona zaś oparła policzek o jego kurtkę, po czym rzekła figlarnie:

‒ Twoje nowe naramienniki są strasznie twarde.

Zaśmiał się głośno. W miarę jak zbliżali się do wyjścia, szum ruchu uliczne-

go przybierał na sile. Po lewej stronie, pośród zapadającego zmroku widniał

podwójny szereg rozmazanych świateł na nabrzeżach rzeki. Ponad wodami

Moskwy unosiła się zmrożona mgiełka. Priabin wzdrygnął się. W jego pamięci

odżyła ich wczorajsza kłótnia.

Jak gdyby czytając w jego myślach, Anna mruknęła: ‒ Przepraszam za

wczorajszy wieczór.

‒ Nic się nie stało.

‒ Nadal cieszę się z powodu tego przeklętego samolotu, cieszę się, że zo-

stał wykradziony i zniszczony...! ‒ dodała z naciskiem, jakby chciała odtworzyć

wczorajszy nastrój i na nowo rozpalić sprzeczkę.

156

‒ Tak, wiem ‒ westchnął.

‒ Kiedy pomyślę...! ‒ zaczęła głośniej, on jednak poklepał jej dłoń i przy-

tulił mocniej do siebie.

‒ Wiem ‒ mruknął. ‒ Wiem o tym.

Uderzyła go gwałtowność, z jaką objawiała swą ślepą, niedorzeczną niena-

wiść do całego projektu Miga-31. Była to bowiem nienawiść najgorszego typu ‒

intelektualna. Nie miał ochoty wracać do poprzedniego wieczora i kłótni, która

niczym duch wyskoczyła z pustej butelki po winie. Był absolutnie nie przygo-

towany do sprzeczki. Kiedy w głowie zaszumiało mu nieco od wina przy wspa-

niałej kolacji, jaką przygotowała dla uczczenia awansu, niemalże mimochodem

poinformował ją o śmierci Baranowicza w Biljarsku. Był w znakomitym nastro-

ju, zarówno z powodu wina, jak i awansu. Nie dostrzegł nadciągającej kłótni,

nie wyczuł wiszącego w powietrzu napięcia. Baranowicz stał się punktem za-

palnym. Kiedy teraz przytulał ją do siebie, we wspomnieniach odżyły jej krzyki

przy stole.

‒ Baranowicz nie żyje? ‒ zapytała wtedy. ‒ I ty rzucasz mi tę wiadomość

jak kupę starych szmat? Wasz projekt, wasz przeklęty, zasrany projekt dopro-

wadził do śmierci Baranowicza! A przecież to był niezwykły człowiek! Ten

cholerny projekt zabił go!

W ten sposób zaczęła się kłótnia. Priabin przycisnął Annę mocniej do siebie,

by odegnać wspomnienia, wyczuwając pod kożuszkiem jej zgrabną sylwetkę.

Odsunęła się od niego delikatnie.

‒ Co się stało? ‒ zapytała, przyglądając mu się uważnie.

Potrząsnął głową. ‒ Nic, nic takiego... ‒ Nie miał ochoty sprzeczać się zno-

wu. Po każdej takiej kłótni miał wrażenie, że Anna oddala się od niego. Nie był

zazdrosny. Nie zazdrosny, ale zachłanny. Musiała należeć do niego, a wszystko

między nimi powinno układać się dobrze, jak najlepiej. Bez jakichkolwiek burz

czy pochmurnych dni. Lecz mimo wszelkich prób zignorowania, taką właśnie

ciemną chmurę stanowiła śmierć Baranowicza.

‒ Chodźmy więc. Chłopcy zmarzną pomimo gorących hot dogów! ‒ Się-

gnęła po jego rękę niczym starsza siostra i pociągnęła w stronę wyjścia na ulicę.

Zrównał z nią krok. Jego pogodny nastrój prysnął, a winę za to ponosił wyłącz-

nie Baranowicz, ten martwy Żyd.

Anna widziała go nie więcej niż trzy czy cztery razy, nie przyjaźnili się, nie

była to nawet bliska znajomość. A jednak stał się dla niej symbolem, swego

rodzaju bohaterem.

Potrząsnął głową, lecz ponure myśli nie dawały mu spokoju. Niemal sześć

lat temu los zetknął Annę, pracującą w sekretariacie Ministerstwa Zdrowia, z

tym żydowskim naukowcem. Opracował on wówczas prototyp wózka dla

157

pełnych inwalidów, zaopatrzonego w układy elektroniczne do myślowego ste-

rowania silnikiem napędowym i układami kierowania. Anna przyjęła ów projekt

z wielkim zaangażowaniem i gorliwością misjonarki. Ale po osiemnastu mie-

siącach projekt został zawieszony.

Dokonano korekty ‒ stwierdził w duchu. Poprzez szum ruchu ulicznego

przebijały się już podniesione głosy chłopców zgromadzonych wokół budki z

hot dogami. Otoczył ich ciężki, nieprzyjemny odór cebuli. Korekty ‒ Minister-

stwo Obrony przejęło wynalazek do zastosowania w wybranych urządzeniach

wojskowych. Przejęło także samego Baranowicza. Układ, mający sterować

napędem wózka inwalidzkiego, który nigdy nie ujrzał światła dziennego, znalazł

zastosowanie do myślowego sterowania uzbrojeniem Miga-31.

Anna nie wybaczyła im tego, że za ich przyczyną prototyp wózka nigdy nie

został ukończony.

Im...?

Wszystkim. Wojskowym, urzędnikom, członkom Biura Politycznego, a na-

wet jemu samemu. Nigdy nie wybaczyła nikomu.

‒ Chodźcie tu, chodźcie! ‒ zawołał do biegnących ku niemu chłopców, si-

ląc się na entuzjazm. Uśmiechali się z pełnymi ustami, ślizgali na śniegu, a

światła przejeżdżających samochodów przesuwały się po nich. Sprzedawca hot

dogów klasnął i zaczął zacierać dłonie. Z wnętrza budki buchał intensywny odór

cebuli. ‒ Gdzie twój samochód? ‒ zwrócił się do Anny. Wskazała w głąb Pro-

spektu Lenina. ‒ A więc spotkamy się w mieszkaniu ‒ rzekł. ‒ Zabierz tylu, ilu

dasz radę... reszta pojedzie ze mną metrem.

Z zachęcającym uśmiechem skinęła głową. Domyślał się posępnego wyrazu

swojej twarzy. Przytaknął. ‒ Dobra. Wszyscy, którzy jadą metrem, za mną! ‒

Ruszył pompatycznym krokiem marszowym, wzbudzając śmiech Anny. Chłop-

cy, z wyjątkiem Maksyma i syna gwiazdora filmowego, poszli za nim, chicho-

cząc.

Priabin, nie odwracając się, pomachał ręką Annie. Przed oczyma nadal miał

jej sylwetkę. Trzydziestoośmioletnia, o drobnej, emanującej pewnością siebie

twarzy, modnie ubrana, ambitna. Starsza asystentka sekretarki w sekretariacie

Ministerstwa Zdrowia. Znakomita, ciesząca się uznaniem urzędniczka. Miała

wyższą pensję od niego.

Kiedy zbiegali po schodach stacji metra Park Kultury, pomyślał przez chwi-

lę, że wczoraj wieczorem zaczął ją rozumieć. Ściągnął zębami rękawiczkę,

podwinął połę kurtki i zaczął grzebać w kieszeni spodni w poszukiwaniu drob-

nych. Tak, chyba w końcu zaczął ją rozumieć.

158

Wszystko przez ten przeklęty projekt ‒ projekt z Biljarska, kładący się mię-

dzy nich cieniem. Szukała rewanżu za to, co się stało, za przerwanie prac nad

konstrukcją i niedoszłą do skutku masową produkcją tego cholernego wózka

inwalidzkiego.

Właśnie dlatego zaczęła pracować dla Amerykanów...

Wyciągnął z kieszeni pełną garść bilonu i kilka drobnych banknotów.

Zaczęła pracować dla Amerykanów...

‒ Mamy jedną szansę, tylko tę jedną ‒ rzekł Aubrey z naciskiem. ‒ Jeżeli

zdążymy przed nadciągnięciem tego frontu, niosącego ostatnie porywy zimy ‒

postukał wskazówką w ekran, na którym widniało wyświetlane z rzutnika zdję-

cie satelitarne ‒ wtedy być może udałoby się nam pokonać Rosjan i Finów w

wyścigu o Firefoxa. ‒ Umilkł, natomiast Pyott, siedzący za rzutnikiem, zaczął

wyświetlać kolejne zdjęcia satelitarne. Kładły się szarymi i białymi plamami na

twarzy Aubreya, wciąż stojącego z uniesioną w górę wskazówką przed ekra-

nem. Wreszcie Pyott wyłączył rzutnik. Buckholz zapalił górne światła Centrum

Operacyjnego. ‒ A więc? ‒ zapytał Aubrey. ‒ Co ty na to, Giles?

Pyott pokręcił głową, skubiąc wąsy. ‒ Ten front atmosferyczny niesie ze so-

bą śnieżycę, obfite opady śniegu, silny wiatr, a nawet możliwość wyładowań

elektrycznych. Jak sam zauważyłeś, Kenneth, jest to ostatni nawrót zimy, ogar-

niający północną Europę i całą Skandynawię. Nie wiem, naprawdę nie wiem.

‒ Mimo wszystko przelot na miejsce nie zajmie nam czterdziestu ośmiu

godzin, Giles...

‒ Zdaję sobie z tego sprawę, Kenneth, ale jak na razie najbardziej opóźnia

nas latający dźwig. Będziemy mieli wiele, wiele szczęścia, jeżeli on w ogóle

tam doleci.

‒ Dysponujemy linami i kołowrotami zdolnymi wydźwignąć ciężar Fire-

foxa. Będziemy musieli wydobyć go z jeziora.

‒ I co potem z nim zrobimy?

‒ Potem przybędzie latający dźwig.

‒ A jeżeli nie przybędzie?

‒ Wtedy będziemy musieli ratować co się da i zniszczyć resztę. ‒ Aubrey

odwrócił się plecami do Pyotta i podszedł do stołu mapowego. Curtin, siedzący

na składanym krzesełku, spoglądał na niego w milczeniu. Buckholz wyglądał na

cierpiącego, jakby zmagał się z dylematem. Aubrey obrzucił wzrokiem czarny

159

model Miga-31oraz wielobarwne tasiemki i znaczniki na mapie Finlandii i pół-

nocnej Norwegii.

Odwrócił się ku pozostałej trójce. ‒ No więc? ‒ powtórzył miękkim głosem.

‒ Decydujcie. Finowie nie chcą mieć samolotu na swoim terytorium. Jeśli zabie-

rzemy go stamtąd, zanim Rosjanie dowiedzą się prawdy, będą nam za to

wdzięczni, a ich twarda postawa to tylko blef, zwykły blef. Fakt, że to przez nas

znaleźli się w trudnym położeniu. Za dobę, a może jeszcze wcześniej, żaden

samolot nie będzie w stanie dolecieć nad jezioro. Nie przeszkodzą nam żadne

obserwacje z powietrza. Oznacza to również, że Finowie nie zdołają przerzucić

swoich oddziałów. Będziemy mieli wolną rękę. Przecież nasze najdalej wysu-

nięte oddziały dzieli od jeziora nie więcej niż sto kilometrów. Dzieli nas mniej-

szy dystans niż którąkolwiek ze stron! Jeden przelot załadowanym po brzegi

Herculesem powinien wystarczyć, żeby przerzucić cały nasz sprzęt i ludzi na

miejsce!

Aubrey zamilkł. Poczuł się jak mówca, który z pierwszych rzędów wystąpił

na mównicę i stanął przed nielicznym, skwaszonym audytorium. Buckholz nie

patrzył w jego stronę, spoglądał na Pyotta, jakby w oczekiwaniu na odpowiedź.

Curtin w ogóle nie miał ochoty zabierać głosu, z góry podporządkował się po-

zostałym. Pyott natomiast tak energicznie pocierał wąsy, jakby miał zamiar

całkowicie usunąć ich ciemną plamę ze swego oblicza.

‒ Ja... ‒ zaczął Buckholz, wciąż nie patrząc na Aubreya. ‒ Mój rząd życzy

sobie jak najszybszego załatwienia sprawy. Nie muszę chyba wam powtarzać,

panowie, że Waszyngton zaczyna się niecierpliwić. ‒ Aubrey spojrzał na Buck-

holza. Wicedyrektor CIA prawie wcale nie odzywał się w czasie ostatniej, trwa-

jącej dosyć długo rozmowy telefonicznej z Langley. Teraz prawdopodobnie

cytował wnioski płynące z tej rozmowy. ‒ Wyjaśniałem nieprzychylne warunki

atmosferyczne, zastrzeżenia logistyczne, brak planu rezerwowego operacji,

niebezpieczeństwa i pułapki polityczne. Ale Biały Dom nadal domaga się dzia-

łania... ‒ Odwrócił się szybko w stronę Aubreya i dodał: ‒ Otrzymałem swoje

rozkazy, Kenneth. Nie podobają mi się one, lecz muszę spróbować je wypełnić.

Nie potrafię udzielić ci jakiejkolwiek odpowiedzi, ale na równi z tobą oczekuję

na nią! ‒ Było jasne, że Buckholzowi nieźle się dostało z Waszyngtonu. Na

pewno otrzymał rozkaz podjęcia kroków zmierzających do ocalenia samolotu,

bez względu na jego własne zdanie na ten temat. Buckholz wzruszył ramionami.

‒ Musimy podjąć działania, musimy coś zrobić.

‒ A co z Mitchellem Gantem, Mr Aubrey? ‒ wtrącił nagle Curtin.

Aubrey spojrzał na niego, po czym przeniósł wzrok na Pyotta. ‒ On nam

160

narzuci ostateczny limit czasu, Giles ‒ powiedział. ‒ Nie będzie w stanie długo

utrzymać tajemnicy pod wpływem narkotyków. Mój Boże, pewnie zasugerują

mu, że po locie bierze udział w odprawie z Charlesem i będzie musiał w to

uwierzyć. A więc Rosjanie, którzy również muszą pilnie śledzić zmiany pogo-

dy, wkrótce powinni ruszyć. Albo też zaczekają na rozpogodzenie. Front nad-

ciąga ze wschodu, a zatem ogarnie ich wcześniej, niż dotrze nad jezioro. Być

może zyskamy w ten sposób nieco czasu, jeśli zdecydują się czekać na rozpo-

godzenie... ‒ Odchrząknął, jakby chciał nie tyle pozbyć się chrypki, ile odże-

gnać od chwili szczerości. ‒ Sądzę, że warto zaryzykować. A jak wy uważacie?

Pyott uniósł nagle wzrok. Z jego twarzy można było odczytać miotające nim

wątpliwości i zastrzeżenia. Przypominała mapę pogody. Wbił oczy w pobielałe

knykcie pięści zaciśniętych na krawędzi stołu.

‒ Zgadzam się, że pogoda zaczyna być bardzo niekorzystna, a front prze-

suwa się na zachód ponad Rosją... ‒ powiedział w końcu, cedząc słowa. ‒ Zga-

dzam się, że znacznie utrudni im to jakiekolwiek działania, a może nawet nie

pozwoli wystartować wcześniej od nas. Przyznaję, że istnieje prawdopodobień-

stwo, ale tylko pewne prawdopodobieństwo, iż zaczekają z pierwszym rekone-

sansem na poprawę pogody... Ale...

‒ Zawsze możemy szybko zniknąć ‒ wtrącił z pośpiechem Aubrey. ‒ Wto-

pić się w krajobraz, jeśli tylko odkryjemy, że Rosjanie są już na miejscu. Mo-

żemy postąpić tak samo, kiedy będziemy już nad jeziorem i okaże się, że tamci

wystartowali... ‒ Raz jeszcze odchrząknął. ‒ Nie muszę chyba uświadamiać

wam, że odzyskanie nie uszkodzonego samolotu przez Związek Radziecki,

pomimo śmierci Baranowicza i innych w Biljarsku, oznacza kontynuację pro-

jektu Firefoxa. Znajdziemy się w tym samym miejscu co rok temu, zanim przy-

szła nam do głowy ta... eskapada! ‒ Aubrey umilkł, chcąc spotęgować efekt.

Twarz Pyotta wyrażała niezdecydowanie. JIC oraz Biuro Premiera zostawiły

ostateczną decyzję w gestii Aubreya i Pyotta. ‒ Nasi ludzie czekają na przerzut.

Waterford i komandosi z SBS są już w Kirkenes... ‒ Aubrey westchnął. ‒ Tylko

godziny dzielą nas...

‒ A Rosjan mogą dzielić zaledwie minuty! ‒ warknął Pyott.

‒ Jak na razie nic się jeszcze nie dzieje ‒ zauważył Aubrey.

‒ Jak sam powiedziałeś ‒ odparł Pyott z wyraźną ironią ‒ na razie nic się

nie dzieje.

‒ Giles! ‒ wycedził Aubrey. ‒ Giles, na miłość boską, zdecyduj się! Ten

samolot stanowi dla nas takie samo zagrożenie jak wczoraj czy rok temu. Nie

widzą go radary, jego systemy elektroniczne o całe lata wyprzedzają nasze

161

osiągnięcia i rozwija dwukrotnie większą prędkość od naszych najszybszych

myśliwców! Jest prawdziwym zagrożeniem! Zdecyduj się, Giles, w tę albo w

drugą stronę. Decyduj.

W ciężkiej, wyczekującej ciszy rozległo się chrząknięcie Buckholza.

Skrzypnęło krzesło pod zmieniającym pozycję Curtinem. Pyott wbijał wzrok w

swoje zaciśnięte pięści. Aubrey lewą dłonią delikatnie, jakby z czułością gładził

stół mapowy.

Nagle Pyott uniósł wzrok. ‒ Dobra. W porządku. Dzwoń do Helsinek, do

Hanniego Vitsuli. Powiedz mu, że zaczynamy!

‒ Giles! ‒ oznajmił z dziecięcą ekscytacją Aubrey. ‒ Dobra robota, Giles!

‒ Kenneth! ‒ Giles Pyott poskromił go surowym tonem. ‒ To nie jest po-

wód do składania gratulacji. Niech szlag trafi twój plan, niech cholera weźmie

ten samolot! ‒ Rozrzucił szeroko ręce. ‒ Na Boga, chciałbym, żebyśmy nigdy

nie odkryli, na ile narusza on równowagę sił. Mam także nadzieję, że nie okaże

się niewypałem!

‒ Wiesz przecież równie dobrze, jak ja...

‒ Przestań mnie pouczać! Wiem, jak na jego systemy antyradarowe mo-

głyby zareagować pociski Cruise, ICBM czy MIRV. Zdaję sobie sprawę, do

czego doszliby Rosjanie za pięć lat, rozwijając układy myślowego sterowania

uzbrojeniem... Słyszałem wszystkie twoje argumenty, znam zdanie Pentagonu...

Nie musisz mi wciąż przypominać!

‒ Nie odgrywaj roli posępnego straceńca, Giles ‒ mruknął Buckholz.

Pyott odwrócił się w stronę Amerykanina. ‒ Czasem odnoszę wrażenie, że

zawód żołnierza z punktu widzenia moralnego przynosi znacznie więcej rozko-

szy niż najstarszy zawód świata ‒ oznajmił chłodno.

‒ Pogardzasz nami, jakbyśmy byli śmieciarzami, Giles ‒ westchnął Au-

brey. ‒ Może lepiej...

Pyott walnął pięścią w stół mapowy. ‒ Bierzmy się do roboty, dobra? Char-

les, będziesz tam na miejscu, ale całą akcją dowodzi Waterford, rozumiesz? ‒

Buckholz skinął głową. ‒ Ja muszę zostać tutaj...

‒ A ja zakładam kwaterę w Kirkenes ‒ oświadczył radośnie Aubrey. ‒ Ru-

szamy?

Odnosił wrażenie, że leży na wznak. Po dłuższym czasie doszedł do wnio-

sku, że musi znajdować się w łóżku. Ponad nim wisiał kredowo-biały sufit. Poza

zasięgiem jego wzroku rozbrzmiewały szepty ludzi ‒ jak myszy w rogu pokoju...

162

bo musiał to być pokój, widział biały sufit i fragmenty białych ścian. Głowa

ciążyła mu niezmiernie. Nie miał ochoty nią poruszyć. Otaczał go zapach eteru,

a więc był to pokój szpitalny. Kątem oka dostrzegał światło nocnej lampki,

której blask odbijał się na suficie. Musiała być noc.

Szepty...?

Po angielsku ‒ pomyślał. Dlaczego miałby się tym przejmować? W jakim

innym języku mogły rozbrzmiewać słowa...?

Gdzieś w zakamarkach świadomości tkwiła odpowiedź na to pytanie. Do-

myślał się, że ludzie mogli rozmawiać w dziwnym, całkowicie niezrozumiałym

języku... ale nie w pokoju szpitalnym.

W bambusowej klatce...

Szturchali go długimi tyczkami, jakby chcieli rozdrażnić więźnia. A potem

mała dziewczynka spłonęła, roztopiła się w ogniu napalmu...

Zadrżał i jęknął głucho. Przypomniał sobie. Odtworzył w pamięci przyczy-

nę, dla której znalazł się w szpitalu. Powróciły wspomnienia niechęci, wręcz

nienawiści. Spróbował się poruszyć. Dłonie miał skrępowane. Albo też zmę-

czone i zbyt ciężkie, by je unieść.

Ponad nim, jako rozmazana plama na tle sufitu, pojawiła się czyjaś twarz.

Sztywny czepek na ciemnych włosach. Pielęgniarka. Zajrzała mu w oczy. Obok

niej stanął mężczyzna, rozległy się ciche pomruki...

Próbował słuchać. Miał wrażenie, że rozmowa dotyczy jego. Amerykanin?

Jego umysł z niezwykłą powolnością sformułował tę myśl, jakby był w pierw-

szej klasie i uczył się wymawiać nowe, trudne słowo. Amerykanin...

Przed oczyma przesunęła się twarz o ostrych rysach. Zakołysała się ‒ nie, to

ktoś potrząsnął jego głową. Twarz zniknęła z pola widzenia i znów rozbrzmiały

słowa wypowiadane z amerykańskim akcentem.

‒ Biedny dupek... Przez co on, do diabła, przeszedł, Aubrey? ‒ Teraz już

dość wyraźnie mógł rozróżnić słowa, chociaż spocił się od wysiłku nasłuchiwa-

nia. ‒ Mój Boże, te rany...!

Rany? Jakby w odpowiedzi pomyślał o ciężkich, nieruchomych ramionach,

nogach, których nie czuł... owszem, czuł, że pokryte były potem, ale nie mógł

nimi poruszyć. Nawet nie próbował obrócić głowy. Może również była unieru-

chomiona. Leżał wyciągnięty...

Wsłuchiwał się z rosnącym przerażeniem. ‒ Lekarze robią, co mogą ‒ od-

powiedział głos Anglika. ‒ Ściągnęliśmy do niego najlepszych chirurgów.

‒ I co?

‒ Nie wiadomo. Może będzie mógł jeszcze chodzić.

163

Ganta ogarnęła rozpacz. Zalała go falą, wypełniła usta, jak gdyby się topił.

‒ A jednak nic im nie powiedział... ani słowa. Nawet kiedy zaczęli powoli

kruszyć jego świadomość, nie powiedział im ani słowa!

‒ To bardzo dzielny człowiek ‒ odparł Aubrey. Aubrey... tak, to był Au-

brey... rozpacz napełniła mu oczy łzami i odezwała bulgotem w gardle, kiedy

tylko otworzył usta. Tonął w niej, jedynie nieugięta, wręcz nie chciana pycha

utrzymywała go na powierzchni niczym kamizelka ratunkowa.

Oczy wypełniły się łzami. Zarysy sufitu stały się niewyraźne, blask lampki

rozmyty, jakby spoglądał na światło z głębin toni wodnej. Głosy umilkły, ludzie

nie chcieli chyba, żeby słyszał ich rozmowę. Aubrey i Amerykanin...

Spał. A może znajdował się pod wpływem leków? Jak przez mgłę przypo-

mniał sobie własny krzyk. To był jego koszmar. Mała dziewczynka ogarnięta

płomieniami, roztapiająca się sylwetka. Tak, to był koszmar. Ale pamiętał rów-

nież wodę. Usiłował przypomnieć sobie podsłuchaną rozmowę. Pamiętał wodę,

tonął... Z wielkim wysiłkiem zbierał myśli, nie mógł się skoncentrować, czynił

jednak wysiłki, ponieważ nie był w stanie przywołać innych myśli. Toń wodna,

mrok... a w głębinie ogień...? Woda, zatapianie, uwięziona lewa dłoń, porusza-

jąca się prawa...

Jakiś kształt majaczący w mrocznej wodzie, przypominający gigantyczną

rybę. Czarny. Samolot...

Krzyknął. Tylko raz.

‒ Nie...!

Pochyliły się nad nim twarze. Nie rozróżniał ich. Pielęgniarka otarła mu czo-

ło i delikatnie poklepała, próbując ocucić. Tak, był okaleczony...

Nie...

Tak...

Ktoś mówił. Do niego.

Wyjaśnienia...

Z rosnącym przerażeniem wsłuchał się w słowa. ‒ Katapultowałeś się, Mi-

tchell ‒ to był głos Amerykanina. ‒ Katapultowałeś się z Miga-31, kiedy samo-

lot stanął w płomieniach... przynajmniej tyle wywnioskowaliśmy z twoich...

twoich oparzeń... ‒ Gant sapnął i przełknął ślinę. Oparzeń...? ‒ Samolot eksplo-

dował w powietrzu. Mówiłeś, że widziałeś wszystko, chociaż bredziłeś w go-

rączce... Samolot eksplodował...

Bardzo powoli pokręcił głową, nie wiedząc, czy odczytają to jako gest za-

przeczenia. Nie potrafił zdobyć się na to, by przemówić. Jego gardło i usta

164

wypełniała woda, której nie był w stanie przełknąć. Dostałby lanie od ojca,

gdyby wypluł tę wodę w mieszkaniu...

Chyba nikt nie zwrócił na niego uwagi. Amerykanin mówił dalej.

‒ W każdym razie o kuli... ‒ Musiał znowu zwracać się do Aubreya. Gant

nadstawił uszu, wstrzymując oddech. ‒ Chyba znaleźli go nieprzytomnego i

przetransportowali bezpośrednio do Moskwy. ‒ Gant próbował ocucić pamięć.

Nie przypominał sobie ani katapultowania, ani eksplozji samolotu. Ależ tak,

nagle wróciło w pamięci...

Lecz to było w Wietnamie, razem z bambusową klatką i małą dziewczyn-

ką... Raz jeszcze powoli pokręcił głową. Ktoś nagle przytrzymał mu ją, odwi-

nięto powieki. Człowiek szybko odszedł. Głos mówił dalej: ‒ Nawet w takim

stanie znęcali się nad nim, do tego stopnia, że nie mógł już dłużej wytrzymać.

Chryste, tamci ludzie to...!

Gant unosił się. Jego ojciec zmierzał ku gigantycznej złotej spirali, która

zwężała się ku górze niczym strumień ognia z dyszy startującej rakiety. Nie

umiał wytłumaczyć sobie znaczenia tego obrazu. Dryfował jednak dalej. To

było lepsze od słuchania. Lepsze od śledzenia bólu rozlewającego się wzdłuż

nóg, piersi, głowy, ramion...

Ukłucie.

Niemal natychmiast przestał płynąć w powietrzu, a głos Amerykanina nabrał

mocy. Nie chciało mu się odwracać głowy. Jego ojciec zniknął za wysokim

ciemnym parkanem; rozpłynął się.

‒ Lepiej spytajmy go...

‒ Musimy mieć pewność ‒ to był Aubrey. ‒ Tak, musimy mieć pewność.

‒ Najważniejszym problemem ‒ rzekł Amerykanin ‒ prawdziwym pro-

blemem jest przekonanie go, że nic mu nie grozi. Może już przestać wykazywać

się dzielnością i milczeć jak grób.

‒ Zgadzam się.

Twarz w zasięgu wzroku. Potężnie zbudowany, jasnowłosy mężczyzna.

Uśmiechnięty. Patki munduru, baretki orderów. Naramienniki. USAF, generał

lotnictwa. Ciemnoniebieski mundur. Odprężenie. Otworzył usta. Rozległ się

bulgot. Zamknął je szybko z powrotem. Generał uśmiechał się do niego. Ame-

rykański generał uśmiechał się.

‒ Mitch, majorze Gant... Mitch, posłuchaj mnie, chłopcze. Jesteś już bez-

pieczny. Zrobimy wszystko, żebyś wrócił do zdrowia. Obiecuję ci to. Musimy

tylko wiedzieć jedną rzecz: czy jesteś pewien, że samolot eksplodował? Czy

jesteś tego pewien? Przecież oni nie mogą dostać go z powrotem w swoje ręce,

prawda? ‒ Gant poczuł, jak tamten powoli, delikatnie poklepuje poduszkę obok

jego ramienia. ‒ Musimy być tego pewni.

165

‒ Nie męczymy go za bardzo, prawda, doktorze? ‒ to był Aubrey, jego

głos rozbrzmiewał gdzieś z tyłu.

‒ Cicho, Aubrey ‒ rzekł generał, po czym spojrzał na Ganta. ‒ A więc, Mi-

tch? Jak wiele pamiętasz? Jesteś pewien, że Firefox eksplodował?

Gant przełknął. Nasłuchiwał. Aubrey coś mówił, ciągle zwracając się do le-

karza. Niepokój...? Słowa skaczące jak koniki polne, niski, posępny ton.

Nagle usłyszał.

‒ Obawiam się, że on umiera... Przykro mi, nie mogę już nic zrobić...

‒ Zamknij się! ‒ warknął generał.

‒ Szybciej! ‒ odparł Aubrey. ‒ Musimy mieć pewność!

Gant nieco energiczniej pokręcił teraz głową, całą siłą woli zmuszając mię-

śnie do wysiłku. ‒ Nie ‒ powiedział.

Generał spoglądał smutnym wzrokiem. ‒ Niestety, Mitch, to... Chryste, nie

zrobili nic, żeby ci pomóc. Kiedy uruchomiłeś katapultę, chłopcze, było już za

późno. Spróbuj nam jednak pomóc, powiedz, że samolot eksplodował. Tylko

tyle chcemy wiedzieć. Powiedz nam. Proszę.

‒ Nie... on nie... nie... ‒ wysapał Gant. ‒ Nie jestem poparzony. On nie... ja

nie mogę... nie...

‒ Czego nie możesz, Mitch? Co się wydarzyło?

‒ Ja... nie katapul... ‒ Gdyby tylko mógł im powiedzieć, wyjaśnić im, na

pewno zrozumieliby swoją pomyłkę. Nie powtarzaliby, że umiera od poparzeń.

Musieliby pojąć, że to pomyłka, straszliwa pomyłka. Gdyby tylko mógł udo-

wodnić, że wylądował samolotem...

‒ Co? Co mówisz, Mitch?

‒ Ja wylądowałem... wylądowałem...

‒ Och, mój Boże! Aubrey, czy słyszałeś? On wylądował samolotem!

‒ Nie...!

‒ Tak...! ‒ krzyknął Gant. ‒ Tak!

Generał pochylił się nad nim. Gant poczuł zapach fiołkowego dezodorantu

do ust. Jego twarz była skupiona, oczy wyrażały błaganie. Wyglądał teraz zu-

pełnie tak samo jak generał, który dekorował Ganta na pokładzie lotniskowca na

Morzu Południowochińskim ‒ wyglądał jak brat bliźniak tamtego. Owo podo-

bieństwo uspokoiło go, chciał powiedzieć mu wszystko. Uśmiechnął się. Po-

dobnie jak przy poprzednim spotkaniu uśmiechnął się do generała. Bardzo

chciał wówczas wysłać zdjęcia z tej uroczystej chwili swojej matce, ale ona nie

żyła...

166

Miał wrażenie, jakby znalazł się nagle w niecce, niczym fala wpływająca

między dwa kadłuby okrętów. Twarz generała emanowała spokojem.

Nigdy w życiu nie wysłałby podobnych fotografii swemu ojcu, choćby i za

milion lat...

Ojciec...

Ulica, pomnik, ciemny parkan, drzwi frontowe, korytarze, marmurowe

schody, donice, biała sala, biała sala biała sala biała...

Odzyskanie utraconego wątku przeraziło go. Zapragnął uwolnić się od gene-

rała, którego twarz zwisała nad nim, powiększona, jak rozwarta paszcza żar-

łocznej ryby...

Ryba. Czarna ryba ‒ samolot. Woda ‒ tonięcie. Firefox ‒ jezioro, przytrza-

śnięta rękawica, nóż od pontonu, nie uszkodzony samolot...

Domyślił się, że wypłynął już z tej niecki. Przez chwilę miał nawet świado-

mość, że znajduje się pod wpływem narkotyków. Wiedział, gdzie jest, w jakim

celu go okłamują, zdawał sobie sprawę, że nie wolno mu nic powiedzieć. Ale ta

chwila szybko minęła. Chciał coś powiedzieć. Musiał powiedzieć.

‒ Umierający... umierający... umierający... umierający... ‒ zdawało się, że

generał powtarza w kółko to samo, chociaż nie poruszał wargami, jeśli nie li-

czyć układania ich w coraz szerszym uśmiechu. Słowa jak gdyby nadpływały z

powietrza i wypełniały cały pokój. W którymś momencie nie mógł w nie uwie-

rzyć, ale teraz nie wiedział już, z jakiego powodu...

Wtedy...

‒ Wcale nie jest umierający! ‒ to głos Aubreya. ‒ Na miłość boską, on się

wcale nie rozbił! Nie katapultował się, samolot stoi gdzieś nie uszkodzony. ‒

Aubrey nadal nie pojawiał się w zasięgu wzroku. Generał popatrzył w bok. Ze

smutkiem pokręcił głową. Z ucha wystawała mu miniaturowa słuchawka i bie-

gnący od niej przewód. Gant zrozumiał, że tamten jest głuchy. Jego ojciec uży-

wał podobnego, bardziej prymitywnego urządzenia. Generał był głuchy.

‒ On jest umierający, Kenneth... ‒ Odwrócił się w stronę Ganta. ‒ Powiedz

nam, czy samolot uległ zniszczeniu.

Głuchy... czy usłyszy go? Gant z ogromnym wysiłkiem wyciągnął ręce, za-

lewając się potem, zdołał jednak zacisnąć dłonie na klapach munduru i zaczął

przyciągać go do siebie, by generał mógł usłyszeć. Jego wargi znalazły się tuż

obok ucha mężczyzny, obok słuchawki...

‒ Nie spłonął... nie spłonął... ‒ Coś zmuszało go do pośpiechu, rozchodziło

się z krwią jak nagły zastrzyk adrenaliny. Zaczął mamrotać bez składu,

167

desperacko próbując przekazać prawdę. ‒ Nie spłonął... tonięcie... tonięcie, w

ogniu, ale woda, woda... nie spłonął... wylądował, nie spłonął... woda...

Słuchawka wypadła z ucha generała. Gant opadł na poduszki pełen skruchy.

W całym ciele pulsowała adrenalina albo coś innego. Czuł się aż nazbyt oży-

wiony, jakby był jednym kłębkiem nerwów. Sięgnął dłonią po słuchawkę. Ge-

nerał krzyknął i odskoczył, ale Gant mocno trzymał słuchawkę. Prowadził od

niej długi przewód, skręcający się niczym żywy wąż. Nie było niczego na dru-

gim końcu przewodu, nie prowadził do pudełeczka w kieszonce na piersi gene-

rała, takiego, jakie miał jego ojciec. Ginął gdzieś poza zasięgiem wzroku.

Rozległ się krótki okrzyk, prawie warknięcie. Gant nie zrozumiał tego sło-

wa. Uświadomiona nagle prawda odezwała się bulgotem w gardle jak poprzed-

nio rozpacz. Zacisnął zęby, żeby powstrzymać wypływające słowa, zmienić je

w charczenie...

Nie rozumiał, dlaczego powstrzymuje się od mówienia. Adrenalina wypy-

chała słowa. Całe ciało skręcało się i drżało od jej nadmiaru. Gdyby mógł im

powiedzieć, wyznać wszystko, znalazłby ukojenie. Musiał powiedzieć, musiał...

Szybkim, gwałtownym, mechanicznym ruchem poderwał się i usiadł w łóż-

ku. Nieźle jak na umierającego...

Nie był umierający ‒ powiedzieć im ‒ wyjaśnić ‒ w jeziorze...

‒ Nie... wyjaśnić! ‒ zacharczał przez zęby, rozglądając się dookoła. ‒ Słu-

chajcie! ‒ wrzasnął.

Dostrzegł dwie postacie w rogu pokoju. Obok nich kwiaty. Jeszcze jedna

twarz. Pielęgniarka, lekarz, generał, człowiek w garniturze...

Dwóch generałów. Jeden w niebieskim, drugi w brązowym...

Spoglądali na siebie nawzajem. Dwóch generałów.

‒ Słuchajcie mnie! ‒ wrzasnął Gant. Musiał im teraz powiedzieć, musiał.

Rozpadnie się, eksploduje, jeśli będzie powstrzymywał słowa... musiał im po-

wiedzieć. ‒ Słuchajcie!

Szarpnął się, usiłując zsunąć nogi z łóżka, nie mógł jednak poruszyć nimi i

poleciał głową w dół. Podłoga skoczyła mu naprzeciw, białe i niebieskie płytki.

Wyciągnął ręce, próbując z całej siły odepchnąć ją od siebie.

Władimirow rzucił się do przodu, strząsając z ramienia powstrzymującą go

dłoń śledczego w mundurze amerykańskiego lotnika, i uklęknął obok nieprzy-

tomnego pilota. Z rozciętego czoła Ganta, którym uderzył o posadzkę, płynęła

krew. Rozwścieczony Władimirow rozmazał ją po twarzy i szyi Ganta, jakby

168

naznaczał go przerażającym znamieniem człowieczeństwa. Po chwili zwrócił

twarz ku ubranemu w generalski mundur śledczemu.

‒ Przecież mieliście go już! ‒ ryknął. ‒ Mieliście go już w garści...!

Lekarz dźwignął Ganta i ułożył z powrotem na łóżku. Pielęgniarka otarła mu

krew z twarzy i posmarowała ciemniejące otarcie środkiem anty sep tycznym.

Władimirow wstał i odsunął się od łóżka. Gant oddychał chrapliwie, jego pierś

unosiła się ciężko, a działanie środka stymulującego szybko zanikało w nieprzy-

tomnym ciele. Na próżno...

‒ To tylko kwestia czasu ‒ stwierdził śledczy, sprawdzając słuchawkę, któ-

rą lekarz wyjął z dłoni Ganta. Odbierał za jej pośrednictwem uwagi asystenta

siedzącego w sąsiednim pokoju przed baterią monitorów, które z ukrytych ka-

mer przekazywały ruchy gałek ocznych, reakcje mięśni i setki innych drobnych

czynników. Z żalem pokręcił głową. ‒ Szkoda. Ale następnym razem już na

pewno...

Władimirow chwycił go za ramię. ‒ Potrzebuję tej informacji! Potrzebuję jej

jeszcze dzisiaj!

‒ Musimy teraz pozwolić mu odpocząć. Musimy oczyścić jego organizm,

zanim zaczniemy raz jeszcze.

‒ Muszę mieć tę informację!

‒ Będziecie ją mieli... przed nastaniem świtu ‒ rzucił śledczy, uwalniając

się od kurczowo zaciśniętej dłoni Władimirowa. ‒ Przed nastaniem świtu!

Transportowiec Hercules tkwił na końcu pasa startowego omywany jaskra-

wym, białym światłem, przypominając wyrzuconego na brzeg wieloryba. W

dali światła Lincoln tworzyły rozmytą, niewyraźną łunę pod wiszącą nisko war-

stwą ciemnych chmur. Aubrey stał wraz z Pyottem przy samochodzie RAF,

Land Roverze, który miał dowieźć go do samolotu, i wyraźnie niecierpliwił się.

Wiatr unosił i targał siwe włosy Pyotta, co nadawało jego posępnie ściągniętej

twarzy jakiś złowieszczy, wręcz proroczy wygląd.

Buckholz i Curtin byli już na pokładzie. Hercules czekał tylko na Aubreya.

Anglik opuszczał przytulny pokoik i sąsiadujące z nim olbrzymie podziemne

pomieszczenie Centrum Operacyjnego z poczuciem wolności, zdobytej przewa-

gi, utęsknionego wkroczenia na swą własną drogę. A teraz Pyott zatrzymywał

go ‒ niczym starożytnego żeglarza, pomyślał z goryczą, po czym rzekł:

‒ Co prawda nie wyjeżdżam na mój ślub, Giles, a jednak wstrzymujesz

mnie. Cóż takiego chcesz mi powiedzieć? ‒ Uśmiechnął się szeroko, pragnąc

169

nieco rozjaśnić mroczny nastrój Pyotta. Oficer przygładził dłonią potargane

przez wiatr włosy i odwzajemnił uśmiech.

‒ Potrzebne mi twoje zapewnienie, Kenneth... ‒ zaczął.

‒ Och, nie bądź takim formalistą! ‒ złajał go Aubrey.

‒ Niech cię cholera! Jesteś nieznośny, Kenneth! Potrzebne mi twoje za-

pewnienie, twoje słowo honoru, że jeśli latający dźwig nie dotrze na miejsce

przed upływem wyznaczonego terminu, kompletnie zniszczysz samolot.

‒ Och, Giles...

‒ Skończ z tym „och, Giles”, Kenneth. Nikt inny nie może mieć dostępu

do nie uszkodzonego samolotu. Musisz wymontować najważniejsze układy, a

potem zniszczyć go. Czy możesz dać mi na to swoje słowo? ‒ Umilkł, a po

chwili dodał: ‒ To zbyt poważna sprawa, bym zadowolił się czym innym niż

twoim słowem honoru. Wiem, że nie ma tego w twoich rozkazach, udało ci się

przekonać wszystkich, że wymarzony latający dźwig przybędzie na miejsce. Ale

musisz zrobić wszystko, by Firefox nie dostał się z powrotem w ręce Rosjan. To

warunek nadrzędny.

Aubrey poklepał Pyotta po ramieniu tuż przy łokciu. ‒ Obiecuję, Giles, że

Firefox nie dostanie się w ręce nieprzyjaciół. Nie martw się już, bo nabawisz się

wrzodów.

‒ To ty nabawisz mnie wrzodów, Kenneth.

Aubrey spojrzał na pas startowy. Zaczynała się jego rozgrywka. Wiedział, że

Pyott ma rację. Powodzenie akcji zależało wyłącznie od kaprysów pogody i

jednego śmigłowca transportowego, który już miał kłopoty i wypadał z harmo-

nogramu lotu. Teraz była jego kolej ‒ najwyższa pora na wyłożenie kart na stół.

Nagle przyszedł mu na myśl Gant. Wzdrygnął się. Ściągnął kołnierz kurtki

wokół szyi i uszu, ale nie zrobiło mu się ani trochę cieplej.

‒ Powodzenia ‒ rzekł Pyott, wyciągając rękę.

‒ Co? Ach, tak... ‒ Aubrey uścisnął mu dłoń. Nie zostało już w nim nawet

śladu uprzedniej ekscytacji; nic poza odczuciem chłodu, strachem i zdenerwo-

waniem.

7.

Narodziny zbrodni

Bolała go głowa. Ciążyła i sprawiała wrażenie silnie powiększonej, zmie-

nionej w gigantyczną dynię. Nie mógł unieść jej z poduszki. Po suficie przesu-

wały się przyćmione światła, nie słyszał jednak hałasów ruchu ulicznego. Kiedy

wciągnął głęboko powietrze, poczuł smród eteru. Szpital. Słowo to przeniknęło

go nieprzyjemnym dreszczem. Całe ciało naprężyło się wskutek nieoczekiwa-

nego, elektryzującego impulsu.

Szpital. Smród eteru. Znowu poczuł się zagrożony. Ulica, parkany, schodki,

drzwi, korytarz, marmurowa klatka schodowa, galeryjka zapełniona rzeźbiony-

mi donicami, biały pokój, biały pokój...

Zdusił w gardle jęk. To nie był ten sam pokój, nie to samo łóżko. Przenie-

siono go. Po... po przesłuchaniu z użyciem narkotyków...

Gant zrozumiał. Ociężale uniósł w górę rękę. Nadal miał na niej zegarek.

Wskazówki fosforyzowały w ciemności. Prawie dziesiąta. Pozwolił ręce opaść,

zmęczony dźwiganiem jej ciężaru. Zdał sobie sprawę z bliskiej obecności in-

nych ludzi, słyszał pomruki i pochrapywania. W tym samym pokoju spali lu-

dzie. Zaparł się łokciami o materac, podciągnął ciężkie ciało w górę do pozycji

półsiedzącej i oparł plecy o poręcz łóżka. Powoli, zalewając się z wysiłku potem

i usiłując wyciszyć chrapliwy oddech, spojrzał na lewo i prawo. Paląca się przy

jednym z łóżek nocna lampka oświetlała zarysy niewielkiej salki, w której zo-

stał umieszczony. Wystarczył mu szybki rzut oka. Zsunął się z powrotem, kiedy

dostrzegł pielęgniarza czuwającego przy dwuskrzydłowych drzwiach. Na jego

stoliku paliła się maleńka podręczna lampka, nieco światła przenikało także

poprzez niewielkie, matowe szybki w drzwiach. Prawdopodobnie czytał książ-

kę. Legł na wznak, obawiając się, że poruszeniem zaalarmował pielęgniarza.

171

Nasłuchiwał, czy nie skrzypnie krzesło. Uspokoił się w końcu, zamknął oczy i

odtworzył w myślach obraz sali.

Stało tu sześć łóżek, na trzech spoczywali śpiący, może także naszprycowani

narkotykami ludzie. Jeden z nich miał całkowicie zabandażowaną głowę, w

drugim bez trudu rozpoznał mężczyznę, trzeci natomiast leżał w odległym koń-

cu sali, z dala od słabego światła, pogrążony w mroku. Okna pokoju były zakra-

towane. W przesuwających się na zewnątrz snopach reflektorów dostrzegał

pionowe pręty oraz tkwiące za nimi szyby ze zbrojonego szkła. Pielęgniarz

siedzący przy jedynym wyjściu z sali był muskularnym i prawdopodobnie

uzbrojonym mężczyzną.

Gant nasłuchiwał przez chwilę, lecz tamten nie poruszył się, w zamian dotarł

do niego szelest odwracanej kartki książki. Odprężył się, ale radość z tego drob-

nego zwycięstwa, za jakie poczytywał poznanie i lustrację najbliższego otocze-

nia, szybko zniknęła. Był w pułapce, odstawiony na bok do czasu kolejnego

przesłuchania. Wiedział, że przesłuchiwano go dwukrotnie; zdawał sobie spra-

wę, że czekano jedynie, aż odzyska siły do tego stopnia, by móc ponownie za-

aplikować mu narkotyki; był świadom, że znajdując się pod ich wpływem go-

tów jest ulec każdej sugestii; wiedział, że podczas następnego przesłuchania

powie im wszystko.

Przypomniał sobie umundurowanego generała USAF, a także głos Aubreya.

Przypomniał bezładne kłębowisko, w jakie zamieniły się jego myśli. Odtworzył

w pamięci gwałtowną, niepohamowaną potrzebę wyznania prawdy, jaka go

ogarnęła, a którą ponownie mieli w nim wywołać...

Oparzenia?

Ostrożnie obmacał swoje ciało. Miał na sobie podkoszulek i szorty. Nie czuł

bólu, kiedy dotykał nóg, ramion, twarzy. Na czole miał opatrunek, przypomniał

sobie jednak pędzące ku niemu płytki posadzki. To one powstrzymały go od

mówienia.

A przecież wierzył, że jest umierający...

Miał oto przykład, jaką dysponowali mocą, na ile nieznaczące były jego

próby oporu.

Oblewał się zimnym potem. Dłonie spoczywały wzdłuż bioder, przypomina-

jąc mu, że nie ma nawet spodni. Niczego poza podkoszulkiem ‒ żadnej koszuli,

kurtki, butów. Był bezradny. Wzorem postaci leżących na innych łóżkach, bę-

dących kryminalistami czy nawet dysydentami, stracił ochotę do życia. Ogarnę-

ło go poczucie wyizolowania.

Usiłował uwolnić się od niego, przywołując w myślach zagrożenie kolejnym

172

przesłuchaniem. Przeniesienie go do tej salki mogło oznaczać, że powiedział im

już wszystko, że skończyli już z nim, a teraz jedynie sprawdzają wiarygodność

informacji. Czy na pewno im powiedział?

Powoli, ostrożnie zaczął przekładać w myślach wrażenia ‒ ojciec, podwozie

samolotu, oparzenia, Aubrey, jezioro, tonięcie, ogień napalmu, katapultowanie...

płytki, płytki posadzki...

Siedział usztywniony, wrzeszcząc, by go wysłuchano. Co im powiedział?

Zacisnął mocno powieki, zbierając myśli. Co im powiedział?

Nie potrafił powstrzymać westchnienia ulgi, kiedy zyskał pewność. Nic. Nic

im nie powiedział. O niczym nie wiedzieli.

Usłyszał, jak krzesło pielęgniarza zaszurało na linoleum. Zbliżające się kro-

ki. Zaświeciła lampka nad jego łóżkiem. Gant starał się zapanować nad powie-

kami i wargami. Mijały sekundy. Próbował oddychać jak przez sen. Światło

zgasło, kroki oddaliły się, ponownie szurnęło krzesło. Siadając pielęgniarz

chrząknął cicho. Gant słyszał, jak unosi książkę, otwiera ją, przerzuca kartki.

Był cały zlany potem. Włożył wiele wysiłku w zapanowanie nad sobą,

uświadamiając sobie jednocześnie, jak bardzo jest osłabiony. Pielęgniarz zdolny

byłby dźwignąć go jedną ręką w górę, i wyciągnąć z łóżka bez najmniejszego

wysiłku. Nie umiałby mu się przeciwstawić.

Nie miał także żadnej broni. Świerzbiące, spocone ręce, nie dysponujące

żadną siłą, nie mogły być pomocne. A nie miał niczego poza nimi. Nie potrafił-

by nawet wyciągnąć pielęgniarzowi pistoletu, jeśli tamten był uzbrojony.

Skądś dobiegło bicie zegara ‒ odległy, cichy, wręcz nierzeczywisty dźwięk.

Dziesiąta. Musiał przespać wiele godzin. Pewnie niedługo mieli przyjść po

niego. Dla nich liczył się czas. Wyczuwał jakiś szaleńczy pośpiech w staraniach

wydobycia od niego informacji. Nie było ku temu powodów ‒ nikt inny nie

wiedział, gdzie znajduje się samolot. Miał jednak wrażenie, że nie dadzą mu

spokoju, dopóki nie dowiedzą się wszystkiego.

Wkrótce mieli przyjść i zabrać go, bezradnego. Bezbronnego i bezradnego.

Mitchell Gant leżał w ciemności, czekając na przybycie lekarzy i śledczych.

Przez chwilę pomyślał o drugim pacjencie z całkowicie zabandażowaną głową.

Prawie jak mumia. Prawie jak on ‒ od dawna martwy i zapomniany.

Raz jeszcze poczuł, że nie da rady przeciwstawić się ogarniającemu poczu-

ciu wyizolowania.

173

Aubrey stwierdził, że nos Herculesa C-130K chyli się w dół, ku powłoce po-

łyskujących chmur, które podziwiał przez okienko kabiny. Wciąż jeszcze byli

wysoko ponad tym pofałdowanym, bezkresnym dywanem. Księżyc świecił

jasno, a gwiazdy błyszczały niczym diamenciki. Aż trudno było uwierzyć, że

owo czyste, rozjaśnione iskrzącymi punkcikami niebo, miało im wkrótce zesłać

pogodę znacznie gorszą od tej, przy jakiej startowali ze Scampton.

Ściągnął z głowy hełmofon. Jego rozmowa z Kirkenes, z Waterfordem, do-

biegła końca. Spoglądał teraz przez okienko na unoszącą się powoli ku nim

warstwę chmur. Minęli koło podbiegunowe i lecieli dalej na północ wzdłuż

wybrzeża Norwegii. Pilot miał wkrótce sprowadzić Herculesa tak nisko jak

tylko to możliwe, by zniknąć z dalekosiężnych radarów Rosjan przed wykona-

niem skrętu na wschód i obraniem kursu na Kirkenes. Kiedy przejmą ich radary

bliskiego zasięgu, mieli podchodzić z zachodu do Kirkenes, by pod każdym

względem przypominać rutynowy lot zaopatrujący norweską bazę NATO.

Gryzł się, mimo iż hipnotyczny widok leżących w dole chmur działał koją-

co. Miał wrażenie, że spogląda na białą pustynię, z której powierzchni wyrastały

ukształtowane przez wiatry formacje. Ale zauroczenie widokiem trwało krótko,

szybko zniknęło. Aubrey przeniósł wzrok na poprzedzielane żebrami konstruk-

cji pustawe, słabo oświetlone wnętrze samolotu transportowego.

Już niedługo, byli prawie na miejscu. Ale ów okres zawieszenia, bezczynno-

ści nie dobiegł jeszcze końca. Zawsze traktował to jako najbardziej frustrującą,

rozciągniętą w czasie część wszystkich operacji wywiadowczych ‒ co by to nie

było, przelot, jazda samochodem, podróż pociągiem... tuż przed przekroczeniem

granicy, wejściem do budynku, dostrzeżeniem celu. Bezprzedmiotowe napięcie,

próżne podniecenie. W takich chwilach nie miał żadnej kontroli nad wydarze-

niami...

W ogonowej części przedziału towarowego tkwiło umocowanych pięć wiel-

kich palet ze sprzętem. Piętnastu ludzi bądź to drzemało, bądź przeciągało się

czy też sprawdzało wyposażenie. Charles Buckholz rozmawiał z oficerem za-

opatrzeniowym WRAF, po raz kolejny sprawdzając listy ekwipunku. Curtin stał

przy składanym stoliku, na którym leżała rozłożona szczegółowa mapa. Roz-

mawiał z drugim pilotem Herculesa. Zapadły już wszystkie decyzje, poprzy-

dzielano zadania. Powtarzali czynności jedynie dla zabicia czasu, nic więcej.

Hercules musiał wylądować w Kirkenes, gdzie mieli wysiąść Aubrey, Buck-

holz i pozostali członkowie zespołu nie mający doświadczenia w skokach ze

174

spadochronem. Na pokład zaś miał wejść Waterford ze swoim oddziałem, w

sumie dwudziestu pięciu ludzi, których samolot wraz z ich sprzętem miał zabrać

nad jezioro. Jako obszar zrzutu spadochroniarzy wybrano zamarzniętą taflę

jeziora. Waterford potwierdził trafność tego wyboru. Po zrzuceniu ludzi Hercu-

les miał wykonać nawrót i przy drugim przelocie tuż nad ziemią zrzucić przez

ogonową rampę towarową, bez spadochronów, pięć palet z ekwipunkiem. Z

początku Aubreyowi metoda ta wydała się prymitywna, nie przemyślana, grożą-

ca zniszczeniem cennego sprzętu, a w szczególności wyciągarek. Specjalistom z

RAF nie udało się go przekonać, chociaż w końcu zaakceptował ten plan. Ale

cały czas miał wrażenie, że ten sposób zrzutu jest zwykłą amatorszczyzną.

Eastoe nadal trwał na posterunku w Nimrodzie AWACS ponad granicą

Norwegii i Finlandii. Mieli wykorzystać jego system wczesnego ostrzegania i

aparaturę dalekiego zasięgu do obserwacji granicy rosyjskiej w celu wykrycia

pierwszych ruchów tamtych. Ponadto Eastoe miał zapewnić rezerwowy kanał

łączności między grupą nad jeziorem a Waszyngtonem, Londynem i Helsinka-

mi, uzupełniający bezpośrednie połączenie satelitarne z radiostacji, którą od-

dział rekonesansowy Waterforda zostawił nad jeziorem.

Odwrócił się plecami do ładowni. Buckholz i inni, którzy nie potrafili ska-

kać ze spadochronem, mieli być przerzuceni śmigłowcami Lynx i znaleźć się

nad jeziorem nie później niż godzinę po grupie Waterforda. Popatrzył na zega-

rek. Dziesiąta trzydzieści. O czwartej trzydzieści wszyscy powinni być już na

miejscu, na brzegu jeziora, gdzie osiem metrów pod powierzchnią wody spo-

czywał Firefox.

Osiem metrów. Ledwie się zanurzył. Człowiek stojący na kadłubie miałby

głowę nad wodą. Dwadzieścia pięć metrów długości ‒ dziesięć metrów rozstępu

między statecznikami pionowymi ‒ piętnaście metrów rozpiętości skrzydeł.

Pięćdziesięciometrowe liny powinny wystarczyć, by samolot w całości został

wyciągnięty na brzeg. A jeszcze lepiej byłoby wyciągnąć go wprost z wody, jak

złowioną rybę, przez latający dźwig, który pół godziny temu tankował w pobli-

żu granicy Niemiec z Danią. Wyglądało to na prostą robotę, stosunkowo łatwe

zadanie. Nie potrafił jednak uwierzyć w sukces.

Gant...

Nos Herculesa zaczął się już zanurzać w warstwie chmur, kiedy operator

pulpitu łączności, zainstalowanego specjalnie dla potrzeb Aubreya, odwrócił się

w jego stronę.

‒ Odebrałem szyfrowany sygnał, sir. Z Helsinek. ‒ Wskazał na hełmofon,

175

kiwając jednocześnie głową, gdy przyspieszony, zmiennoczęstotliwościowy

przekaz dobiegł końca. ‒ Nie czekają na odpowiedź, sir. Wyłączyli się.

‒ Dobrze. Odtwórz to.

Operator przerzucił kilka przełączników, przebiegł palcami po miniaturowej

klawiaturze podłączonej do pulpitu i ukryta taśma zaczęła się przewijać. Utrwa-

liła głos Hanniego Vitsuli.

‒ Charles! ‒ zawołał Aubrey.

Buckholz podszedł szybko.

Rozległo się chrząknięcie, a następnie słowa: ‒ Nie licz na pogodę, Kenneth.

Czterdzieści osiem godzin, począwszy od północy, to nasz ostateczny, powta-

rzam, ostateczny termin. Nasze prognozy sugerują, że za dwa dni może być

dużo łatwiej dotrzeć nad jezioro, niż zakładacie... Nie sądźcie zatem, że tego nie

zrobimy. Powodzenia. Koniec wiadomości. Over.

Buckholz smutno pokręcił głową.

‒ Domyślił się, że liczyliśmy na pewną rezerwę czasu wskutek złych wa-

runków atmosferycznych. Myślisz, że zdecyduje się ruszyć przed upływem

terminu?

Aubrey machnął ręką. ‒ Nie, ale musimy traktować jego słowa bardzo po-

ważnie. ‒ Uderzył dłońmi o uda. ‒ Cóż, nie jest źle. Wasz prezydent wywalczył

dla nas kilka dodatkowych godzin. ‒ Za okienkiem szare chmury przesuwały

się, jakby napierając na szybę. ‒ Mamy jednak tylko dwie doby.

‒ A więc obaj powinniśmy mieć nadzieję, że pogoda naprawdę stanie się

paskudna.

‒ Nie, wówczas stracilibyśmy wszystko, Charles. Gdyby tak się stało, lata-

jący dźwig nigdy nie doleciałby na miejsce.

Dmitrij Priabin powoli, delikatnie obrócił się na wznak, po czym usiadł.

Przy słabym świetle lampki zapatrzył się na zagłębienie w nagich plecach Anny,

jakby studiował zarysy dziwnej, nieznanej krainy. Po chwili złączył dłonie z

tyłu głowy, zadarł ją i popatrzył na sufit. Wydął wargi, skrzywił się z obrzydze-

niem i westchnął cicho. Wiedział, że znowu nadciąga chwila jego rekryminacji.

Wysunął się z łóżka, nie chcąc obudzić Anny.

Usiadł w fotelu i założył nogę na nogę. W ustach wciąż miał smak cebuli z

hot doga, którego ‒ nie mogąc dokończyć ‒ jeden z chłopców wcisnął mu w

garść. Beknął cicho, zakrywając dłońmi usta. Tak, cebula ‒ jej smak przebijał

się przez wszystko, przez wino, obiad, wódkę. Był nawet silniejszy od smaku

176

perfum z jej szyi oraz piersi, który wciąż czuł na wargach i języku.

Cebula ‒ wyrzuty sumienia. Obie te rzeczy przywoływały wspomnienia par-

ku, stacji metra, wszystkiego, co miało związek z jej zdradą, której świadomość

tak silnie poraziła go przy okienku kasowym. Pamiętał, że twarz kasjera wyra-

żała już zniecierpliwienie, zanim zdołał pozbierać się na tyle, by kupić bilety.

A teraz wszystkie zarzuty, poczucie winy i strach wróciły podczas snu, ni-

czym emocjonalny atak malaryczny. Ta choroba nigdy go nie opuszczała, miała

jedynie okresy utajenia.

Pochylił się, oparł policzek na pięści i zapatrzył na Annę.

Żył na krawędzi przepaści. Trwało to od czasu, kiedy zaczął dostrzegać po-

czucie winy i iskierki strachu w jej ukradkowych spojrzeniach za każdym ra-

zem, gdy niespodziewanie odbierał telefon, a które znikały natychmiast, kiedy

odkładał słuchawkę i przywoływał ją dłonią. Przypomniał sobie, że za każdym

razem odnosił wrażenie, iż rozmawia z Amerykaninem, posługującym się dość

płynnie, lecz nieco sztywno, językiem rosyjskim.

Żył na samej krawędzi od czasu, kiedy zaczął ją śledzić. Od czasu, kiedy

odkrył jej potajemne spotkania z człowiekiem, będącym prawdopodobnie jej

oficerem łącznikowym. Od czasu, kiedy zidentyfikował tego człowieka jako

agenta CIA...

Żył na krawędzi od sześciu, prawie siedmiu miesięcy...

Poruszyła się, jakby dotknięta nagłym przejawem jego nielojalności. Obróci-

ła się na plecy, ale nie obudziła. Nieświadomym ruchem dłoni zsunęła kołdrę,

odsłaniając płaskie piersi. Owo dziwne erotyczne obnażenie przypominało bez-

ceremonialne zaproszenie. Popatrzył na jej odprężoną w głębokim śnie twarz ‒

odprężoną, z wyjątkiem zmarszczonych nawet przez sen brwi. Poczuł, że łzy

napływają mu do oczu. Nigdy nie zdobył się na to, by zacząć rozmowę, by dać

jej poznać, że wie, że chciałby pomóc...

Zarzuty, niemal tak samo wyraźne jak smród cebuli...

Kiedy tylko przeprowadził się do jej mieszkania, zaczął szukać pluskiew.

Spędził cały dzień po przeprowadzce na przeszukiwaniu telefonu, obrazów,

ścian, dywanów, regałów, szaf, łóżka. Gdy nie znalazł żadnych śladów nadzoru

czy podsłuchu, poczuł przemożną ulgę. Ułożył na miejscu róg dywanu, stanął

na nogach, i zaraz musiał pobiec do łazienki, gdzie porzygał się do żółtozielonej

muszli klozetowej.

Przez długie tygodnie nie mógł zaznać spokoju, sprawdzając kartoteki, lustru-

jąc jej gabinet, łażąc za nią, by stwierdzić, czy nie jest śledzona. Przypominał

177

zazdrosnego kochanka albo prywatnego detektywa zaangażowanego przez ko-

chanka.

Jak szpieg...

Stopniowo nabierał pewności, że tylko on znał jej tajemnicę. Nie było żad-

nych podejrzeń, nikt się nie wypytywał, nikt jej nie sprawdzał. W dodatku Anna

nie zajmowała się tajemnicami państwowymi, a jedynie faktami, które można

by zakwalifikować do plotek. Szczegółami funkcjonowania urzędów Związku

Radzieckiego, planami budownictwa, epidemiami, alkoholizmem ‒ wszystkim,

co mogło świadczyć o nastrojach w kraju, co mogło być przydatne do stworze-

nia kompleksowego obrazu państwa radzieckiego. Awansami wewnątrz Sekre-

tariatu, Biura Politycznego i ministerstw, danymi o rozwoju czy też zastoju

radzieckiej gospodarki, tego typu drobiazgami...

W zasadzie nie było to żadne szpiegostwo. Trochę więcej niż niedyskrecja,

przekazywanie plotek, nieostrożne wypowiedzi w sąsiedztwie podsłuchujących

nieznajomych.

Priabin z czasem uwierzył w to. Nie była ważnym agentem, a tylko jednym

z szeregowych informatorów. Skłoniły ją do tego pragnienie zemsty i rozczaro-

wanie systemem przedkładającym zbrojenia ponad wózki inwalidzkie. To wła-

śnie były jej motywy. Potrafił je zrozumieć. Nie wiedział tylko, jaki wpływ na

jej decyzję sprzed lat, mniej więcej wtedy, kiedy poznała Baranowicza z jego

przeklętym projektem wózka, miała śmierć męża w nie wyjaśnionych okolicz-

nościach. Wolał jednak motyw zemsty. Pozwalał patrzeć na nią jak na uczciwe-

go, zachowującego swą godność człowieka.

Rekryminacja. Był pewien, że ona nawet nie domyśla się, iż on wie. Robił

sobie wyrzuty, wręcz nienawidził siebie za to, że nie umiał jej powiedzieć, nie

umiał jej odciągnąć od tego wszystkiego, nie potrafił jej ocalić. Nie stać go było

na ryzyko utracenia jej...

Po tym, jak poznał jej tajemnicę, jego zaborczość przybrała jeszcze na sile,

stała się ślepa. Nie umiałby się z nią rozstać. Nie dopuszczał do siebie myśli, że

mógłby ją stracić. Gdyby kiedykolwiek coś zagroziło ich układowi...

Odkaszlnął cicho. Nie potrafił nawet zebrać myśli. Nie umiał sobie wyobra-

zić, co by się stało, co począłby, gdyby ją stracił, gdyby kiedyś odeszła.

Wstał, przeszedł przez pokój i uklęknął przy łóżku. Bardzo delikatnie uca-

łował obie płaskie piersi i sterczące sutki. Klęczał dalej, jakby uczestniczył w

jakiejś ceremonii religijnej. Nie mógł pozwolić jej odejść, ale zarazem nie mógł

dopuścić do zdemaskowania jej. Musiał z nią porozmawiać...

178

Tylko jak się przyznać, że wie o wszystkim...?

Rozzłoszczony podniósł się na nogi. Anna drgnęła, jęknęła cicho, po czym

na wpół odwróciła się do niego plecami. Blask lampki padł na zgrabną linię jej

ramienia. Patrzył jeszcze przez chwilę, a następnie poszedł do łazienki. Nie

zapalał światła, nie miał ochoty oglądać swego odbicia w długim, owalnym

lustrze. Przy odrobinie blasku sączącego się przez otwarte drzwi namacał

szklankę i napełnił ją letnią wodą.

Rekryminacja. Musiał coś zrobić...!

Ryzykował jednak utratę Anny.

Zaschło mu w ustach, a smród cebuli wywoływał niemal sensacje żołądko-

we.

Cichy stuk zamykanych drzwi i szepty. Gant obudził się natychmiast, zły, że

przysnął, siłą powstrzymując się przed uniesieniem lewej dłoni do oczu, by

sprawdzić, która godzina. Powoli, głęboko wciągnął powietrze, nadstawiając

uszu.

Zmiana warty...? Kto teraz? Poduszki miał ułożone na tyle wysoko, by z ła-

twością, bez unoszenia głowy dojrzeć dwie sylwetki przy stoliku. Sztywny

czepek, długie, spięte z tyłu włosy. Pielęgniarz odłożył na bok książkę. Gant

spostrzegł skinienie głowy, a kobieta ruszyła w jego stronę ‒ do niego? ‒ nie, do

zabandażowanego pacjenta mumii. Gant odprężył się i niemal natychmiast wró-

ciło poczucie wyizolowania. Nie wiedział, kiedy usnął i jak długo spał. Jak

mógł usnąć w takich warunkach?

Widział wyraźnie plecy pielęgniarki pochylającej się przy drugim licząc od

niego łóżku. Włączyła lampkę nad głową. Rozległ się pomruk zabandażowane-

go człowieka. Albo stłumiony jęk. Gant zerkał, jak pielęgniarka, wyciągając w

górę ramię, odwija bandaż z rolki. Coś błysnęło w świetle lampki. Ręka dziew-

czyny opadła. Mumia mruknęła przerażonym tonem, jakby spodziewając się

bólu. Znów coś błysnęło, rozległ się cichy brzęk.

Jeszcze raz, jak odległy odgłos sekatora...

Gant poczuł, że nieświadomie napręża wszystkie mięśnie. Jego dłonie to za-

ciskały się w pięści, to otwierały. Uniósł nieznacznie ramię, testując jego

sprawność. Choć potłuczony, nie czuł już tak przemożnego zmęczenia. Zanikło

też działanie narkotyków, choć puls miał jeszcze przyspieszony.

Pielęgniarka mruknęła coś w odpowiedzi na protest mumii. Jej ramię po-

nownie uniosło się ku lampce. Raz jeszcze brzęknął jakiś wydłużony, błyszczący

179

metalicznie przedmiot. W chwili, kiedy zrozumiał, kiedy jego myśli zaczynały

kierować ciałem, usłyszał również odgłos kroków na korytarzu zbliżających się

w stronę sali. Ruszył.

Jedyna szansa, tylko ta jedna...

Zrzucił z siebie pościel, zastanawiając się przez ułamek sekundy, czy dyspo-

nuje wystarczającą siłą. Przetoczył się przez sąsiednie łóżko, błyskawicznie

sięgając prawą dłonią ku ręce pielęgniarki, zaś lewym ramieniem przyciągając

pozbawioną oddechu dziewczynę do siebie. Błysk nożyczek, otwarte z przera-

żenia usta, zwracające się ku niemu spojrzenie, oczy mumii, na wpół odsłonięty

purpurowy policzek i napuchnięte wargi. Odciągnął pielęgniarkę w bok od łóż-

ka pacjenta i zakręcił nią...

‒ Nie...! ‒ wrzasnął po rosyjsku, kiedy zaplątały mu się nogi.

Zdołał jednak skierować ostrze nożyczek w stronę gardła dziewczyny, prze-

suwając je w dół, jakby chciał zadać cios. ‒ Nie próbuj nawet!

Pielęgniarz poderwał się na nogi, sięgając dłonią za połę krótkiego, białego

fartucha, do kieszeni na piersi albo kabury na ramieniu. Otwarte gwałtownie za

jego plecami drzwi pchnęły go do przodu. Lekarz...

Gant rozpoznał go i zrobiło mu się słabo, kiedy zrozumiał, jak niewiele bra-

kowało. Ruszył do przodu, popychając przed sobą pielęgniarkę. Lekarz chciał

zapytać, co tu się dzieje, ale urwał w połowie zdania, zrozumiawszy sytuację.

‒ Tutaj! ‒ wrzasnął Gant, popychając stawiającą opór pielęgniarkę. Lekarz

sięgnął do włącznika światła. Lampy zamrugały i po chwili zalały salę bla-

skiem. Towarzyszyło mu dwóch cywilnych strażników. Sanitariusz został na

zewnątrz, widać go jednak było przez uchylone do połowy drzwi, przytrzymy-

wane przez jednego ze strażników. ‒ Z drogi! ‒ W jego głosie zabrzmiała pani-

ka. Przesuwał się w ślimaczym tempie, lecz mimo to drżały mu nogi. Błysnęły

nożyczki. Popchnął ostrze w dół, opierając je na gardle dziewczyny.

To nie mogło trwać nawet minuty, zaledwie kilka sekund, zanim otrząsną się

ze zdumienia, wyciągną pistolety, zastrzelą dziewczynę, a jego zaciągną na

przesłuchanie, jakby nic się nie stało.

Pielęgniarz powoli, ostrożnie zbliżał się do nich. Dzieliły ich trzy metry, po-

tem dwa. Gant zawahał się, wykonanie jakiegoś manewru było skomplikowane.

Brakowało mu odpowiedniej koordynacji ruchów. Badawcze oczy mężczyzny

szacowały go, dziewczyna zwisła w jego rękach, niezdolna do stawiania oporu.

Oboje byli już przekonani, że dadzą mu radę. Z twarzy mężczyzny Gant mógł

wyczytać przewidywany rozwój wypadków oraz całkowity brak troski tamtego.

180

Jeden ze strażników zaczął powoli unosić dłoń ku klapie marynarki. Lekarz,

wyczuwając nadchodzącą chwilę przemocy, odsunął się na krok od drzwi. Dwa

metry, półtora...

Teraz...!

Nadal obejmując dziewczynę, lewą dłonią chwycił jej ramię. Półobrotem od-

rzucił ją w lewo, po czym prawą, bosą stopą kopnął pielęgniarza w krocze,

niemal tracąc przy tym równowagę. Równocześnie rzucił nożyczki na podłogę.

Chwycił mężczyznę, dźwignął w górę i wyciągnął mu zza pazuchy pistolet

Makarowa. Niezdarnie wycelował go w stronę grupki przy drzwiach.

‒ Cofnąć się! ‒ rzucił. ‒ No już! Z drogi! ‒ Pomachał lufą pistoletu.

Lekarz przywarł plecami do ściany. Przesunął się i wyskoczył za plecami

dwóch strażników przez uchylone drzwi. Gant obrócił pielęgniarza, jęczącego

cicho i trzymającego się za genitalia, po czym wypchnął go przez drzwi.

Dzwonek alarmowy, dłoń sunąca po ścianie do włącznika...

Skoczył i z całej siły huknął kolbą pistoletu w przesuwaną po ścianie w stro-

nę framugi rękę. Coś chrupnęło, strażnik zawył. Przemoc zelektryzowała Ganta,

dodała mu sił. Kiedy tamten skulił się przy ścianie, kopniakiem podciął mu nogi

i strażnik jęcząc runął na podłogę. Szybko wycelował pistolet w stronę drugiego

strażnika i lekarza.

Co dalej robić...?

Puścić ich ‒ a co z alarmem...? Puścić ‒ alarm...

‒ Ruszajcie! ‒ krzyknął. ‒ No już, ruszajcie! Wynoście się stąd! ‒ Przyszło

mu na myśl, że na korytarzu nie powinno być włączników alarmu. ‒ Zabierajcie

go i wynocha! ‒ Wskazał strażnika siedzącego pod ścianą, miotającego wściekłe

spojrzenia, ściskającego w garści urażoną dłoń, niczym zniszczony drogocenny

przedmiot.

Drugi strażnik pochylił się, pomógł rannemu wstać, po czym obaj pospiesz-

nie ruszyli korytarzem. Lekarz podążył za nimi, od czasu do czasu rzucając

przez ramię spojrzenia.

Gant oparł dłoń na gardle pielęgniarza i przycisnął go do ściany. Dziewczy-

na nie pojawiła się u wyjścia z sali, wiedział jednak, że uruchomi alarm w tym

samym momencie, kiedy on zniknie sprzed drzwi. Strażnicy także w każdej

chwili mogli włączyć alarm... Pielęgniarz też to rozumiał. Jego oczy już teraz

wyszukiwały odpowiednie miejsca na ciele Ganta, na których chciałby się wy-

żyć, nim powstrzymają go lekarze i wywiadowcy.

Którędy...?

181

Szarpnął pielęgniarza do siebie, otaczając ramieniem jego tchawicę. Którę-

dy...? Pod stopami miał zimne linoleum, przypomniał sobie, że jest bosy.

Nad ich głowami rozbrzmiały dzwonki alarmowe. Ktoś włączył równocze-

śnie alarm w całym budynku. Nakładający się, nieustanny jazgot.

‒ Którędy na górę? ‒ warknął. ‒ Na ostatnie piętro. Którędy?

Rozluźnił nieco uścisk na szyi tamtego. Dzwonki terkotały ogłuszająco. Pie-

lęgniarz zawahał się, po czym wzruszył ramionami. Czyżby rezygnował ze

swych zamiarów wobec Amerykanina? Wskazał w głąb korytarza, całą postawą

okazując uległość. Gant ruchem pistoletu nakazał mu pójść tam. Na początku z

trudem przestawiał nogi, lecz po chwili zaczął biec, człapiąc bosymi stopami po

linoleum i oburącz ściskając pistolet.

Na końcu korytarza pielęgniarz skręcił w lewo. Nieoczekiwanie urwały się

kremowe ściany i smród eteru. Otoczyły ich rzeźbione donice, dywany, wysokie

krzesła wzdłuż obitych boazerią ścian. Krótka galeryjka wychodziła na główny

hall. Dobiegał stamtąd łomot butów o posadzkę. Ruszyli wąskimi drewnianymi

schodkami, które skręcały w lewo i wiodły dalej w górę. Gant pochwycił widok

kolejnego korytarza ‒ szerokiego, o ścianach wyłożonych boazerią, powyżej

której wisiały wielkie zaniedbane obrazy olejne. Sceny polowań na śniegu;

gruby, wypłowiały dywan; ciężkie oblicze carycy ze zmarszczonymi brwiami;

dalsze schody. Nagie ściany, stara, tandetna tapeta pomarszczona od wilgoci.

Zimniej. Pod stopami miał gołą, brudną posadzkę korytarza.

Pielęgniarz zatrzymał się. Lufa dźgnęła go w plecy. Zaczął się obracać. Gant

pchnął mocniej pistoletem, aż tamten jęknął.

‒ Dokąd?

Jazgot dzwonków zdawał się cichszy, nie słychać było odgłosów pogoni.

Poczuł kwaśny, ciepły smród klatek ze zwierzętami. Pielęgniarz uszedł kawałek

wzdłuż korytarza i otworzył jedne z drzwi. Zapach eteru, zapalone światła, stół

operacyjny. Gabinet albo kolejna sala przesłuchań. Minęli pokój laboratoryjny i

przeszli do następnego, z którego wydobywał się intensywny smród zwierząt.

Kiedy zapłonęły światła, małpy w klatkach zaczęły hałasować. Gant pojął, że

włączając światła pielęgniarz znaczy drogę ucieczki, ale zignorował niebezpie-

czeństwo.

Szczury w klatkach, stół zabiegowy, głośniki, instrumenty. Małpy. W jednej

z klatek żałośnie miauknął kot. Z jego ogolonego, pooklejanego łebka wystawa-

ła elektroda. Ów widok przeniknął Ganta zimnym dreszczem. W tym ciepłym

182

pokoju smród był nie do zniesienia. Słoma, mocz, karma. Gdzieś w kącie pisnął

ptak.

‒ Rozbieraj się! ‒ rozkazał Gant. Pielęgniarz obrzucił go uważnym spoj-

rzeniem. Gant chwiał się na nogach, oddychał ciężko, spazmatycznie. ‒ Rozbie-

raj się; ubranie na podłogę! ‒ Tamten nie poruszył się. ‒ No już! Gówno mnie

obchodzi, czy będziesz żył, czy nie! Potrzebne mi są twoje ciuchy!

Mężczyzna warknął ze złości i zaczął się szybko rozbierać. Gant ruchem lu-

fy pistoletu nakazał mu, by nogą popchnął stosik ubrań ku niemu. Przyglądał

mu się. Ponownie zamiauczał kot. Gant obejrzał się. Wystająca z czaszki zwie-

rzęcia elektroda dotykała prętów klatki. Jego miska z żarciem była pełna. Pielę-

gniarz natarł. Gant machnął pistoletem, prawie nie odrywając wzroku od kociej

klatki. Tamten chwycił się za głowę i rzucił do tyłu, zwalając klatkę z białymi

myszkami, która roztrzaskała się o podłogę. Myszy rozbiegły się po nagim ciele

człowieka, błyskawicznie znikając w kątach pokoju. Pielęgniarz leżał nieru-

chomo, a z rozciętej skroni pociekła wzdłuż policzka strużka krwi. Gant po-

spiesznie wciągnął na siebie dżinsy, potem koszulę. Opierając się o stół, wsunął

stopy w buty, co najmniej o numer za duże. W końcu nałożył biały fartuch i

otrzepał z niego kurz. Rosjanin leżał bez ruchu. Spod niego wychyliła się biała

myszka, powęszyła przez chwilę, po czym zniknęła pod stołem.

Gant odwrócił się szybko i wyszedł z pokoju, gasząc światło. Zamykając

drzwi słyszał jeszcze, jak milknie wrzask małp, a pazurki myszek skrobią o

posadzkę. Zgasił także światła w pokoju laboratoryjnym, a później w sali prze-

słuchań. Zamknął za sobą drzwi i zatrzymał się na chwilę, by uspokoić oddech.

Ktoś wbiegł na korytarz. Ciężkie buciory. Rozejrzał się błyskawicznie.

Umundurowany agent KGB podszedł do niego. Lufa kałasznikowa jakby z

ociąganiem skierowała się w stronę białego fartucha.

‒ Jest tam ktoś? ‒ zapytał.

Gant pokręcił głową. ‒ Tylko myszy ‒ odparł.

Żołnierz zaśmiał się. ‒ Pieprzony Amerykanin nawiał ‒ rzekł. ‒ Słyszałeś? ‒

Gant skinął głową. Tamten sięgnął do kieszonki na piersi i zanim Gant zdążył

zareagować, wyciągnął paczkę papierosów. ‒ Zapalisz? ‒ Gant zaprzeczył ru-

chem głowy. Pomyślał jednocześnie, że musi za wszelką cenę ukryć zranione

czoło przed wzrokiem Rosjanina. Żołnierz zapalił zapałkę i po chwili korytarz

wypełnił się ostrym, żrącym dymem. Ukrył papierosa w dłoni, jak gdyby w

każdej chwili spodziewał się nadejścia któregoś z oficerów. Czas uciekał; pół

minuty, czterdzieści pięć sekund...

183

‒ Lepiej wrócę na dół ‒ odezwał się Gant.

‒ Pełno ich się tam kręci. Powiedz im, że słyszałeś jakiś hałas na górze...

Niech tu przeszukają. ‒ Wyszczerzył zęby w szerokim uśmiechu, przecinającym

na pół kwadratową twarz. ‒ Oni to lubią, trepy... ‒ Bez złośliwości, raczej z

przyzwyczajenia, splunął na podłogę.

‒ Pójdę już... ‒ rzekł Gant.

Żołnierz wzruszył ramionami.

‒ Ja muszę tu zostać jeszcze parę minut ‒ powiedział.

Gant zawahał się. Jeśli on tu zostanie... Miał jeszcze więcej niż połowę pa-

pierosa do brzegu kartonowej tutki. Dwie, trzy minuty...? Pielęgniarz...

‒ Dobrze się czujesz? ‒ zapytał tamten. Gant odwrócił się twarzą ku nie-

mu. Pojął nagle, że Rosjanin utkwił wzrok w jego zranionym czole i wydyma

wargi. Powoli w jego oczach zaczęło narastać podejrzenie.

‒ Tak, pewnie ‒ odpowiedział Gant, po czym walnął tamtego pięścią w

twarz. Żołnierz zrobił kilka chwiejnych kroków i oparł się plecami o ścianę.

Cios nie zdołał go zamroczyć. Gant odsunął na bok lufę karabinu i uderzył jesz-

cze raz i jeszcze raz; okładał go błyskawicznymi ciosami, czując, że nie ma tyle

siły, by go szybko pokonać.

Żołnierz osunął się po ścianie i usiadł w szerokim rozkroku z karabinem

między kolanami. Gant ruszył biegiem, zeskoczył schodami na półpiętro, od-

wracając się pochwycił widok obrazów na ścianach; najszybciej, jak tylko mógł

w człapiących butach, pokonał drugą część schodów i wyskoczył na galeryjkę

ponad głównym hallem. Omal nie wpadł na kolejnego człowieka w mundurze.

Porucznik. KGB.

‒ Co się dzieje? ‒ zapytał oficer. Jeszcze jedna postać w mundurze wyszła

z pokoju. Głośny jazgot alarmu. Gant potrząsnął głową.

‒ Chyba go widziałem... ‒ zaczął.

‒ Gdzie? Na górze!

‒ Nie, zbiegał na dół... tak mi się zdawało, mogę się mylić...

‒ Dobra.

Na galeryjce stało już czterech mężczyzn, dwóch umundurowanych, jeden w

białym fartuchu, jeden w garniturze. Gant nie rozpoznawał twarzy, ale nie był

tego pewien. Nie miał pojęcia, jak wiele osób mogło go widzieć od czasu, kiedy

go tu przywieziono.

‒ Czy to tobie on uciekł? ‒ zapytał oficer.

Gant ze skruchą skinął głową. ‒ Tak.

‒ Tak myślałem ‒ warknął porucznik, ruchem głowy wskazując świeżą ra-

nę. ‒ Nieźle ci przyłożył. Lepiej módl się, żebyśmy go złapali, inaczej rodzona

matka cię nie pozna! ‒ Odwrócił się, kiwając ręką na żołnierza. ‒ Na górę, tymi

184

schodami! Mógł się prześliznąć! ‒ Ze śmiechem oficer ruszył za żołnierzem.

Gant rozejrzał się po galerii i zerknął na główny hall. Szerokimi marmuro-

wymi schodami zmierzało na górę dwóch mężczyzn w białych fartuchach. Za

nimi podążał człowiek, który prawdopodobnie odgrywał rolę amerykańskiego

generała podczas przesłuchania. Powoli ruszył przed siebie.

Minął pospiesznie galerię, otworzył drzwi na jej końcu i znalazł się na

szczycie wąskiej klatki schodowej. Pobiegł na dół, ciągnąc dłonią po surowej

chropowatej ścianie, uświadomił sobie bowiem, że bardzo szybko opada z sił.

Przypominało to wyciek paliwa w Firefoksie ‒ płonące czerwienią lampki,

oczekiwanie na pierwsze, niezdecydowane krztuszenie silników. Czuł, że w

każdej chwili może się zaciąć, że mięśnie mogą odmówić posłuszeństwa.

Schody skręcały w prawo i wiodły dalej. Parter...? Wąski korytarzyk wyło-

żony płytkami. Otworzył drzwi na jego końcu. Kiedyś była tu chyba ogromna

kuchnia, teraz stały rzędy krzeseł, telewizor, radio, palący się jeszcze papieros,

który spadł z popielnicy na dywan. Zdusił go nogą, rozsmarował po dywanie.

Na pewno nie ratowaliby małp i kota, gdyby wybuchł pożar...

Ruszył przez salę w kierunku przeciwległego wyjścia. Po drodze dopił na-

pełnioną do połowy szklankę piwa, zostawioną na małym stoliku. Znalazł się w

wąskiej sieni. Przez matowe szkło przeświecał blask księżyca. Nie mógł uwie-

rzyć, że drzwi prowadziły na zewnątrz. Palta, kurtki mundurowe, damskie

chustki, czapki zwisały z kołków po wewnętrznej stronie drzwi. Przerzucił je

szybko, wybrał granatowo-zieloną kurtkę, chwycił jaskrawy szalik, po czym

pociągnął za klamkę.

Drzwi stanęły otworem. Wyśliznął się z budynku, zamykając je cicho za so-

bą. Dzwonki alarmowe wciąż jazgotały. Były nawet na zewnątrz...

Domyślił się, że wyszedł na tyły budynku. Dalej ciągnęły się ponure bloki

mieszkalne. Światła padające z okien ukazały mu wysypany żwirem dziedzi-

niec. Z tej strony zamiast ciemnych prętów wznosił się wysoki kamienny mur,

pod którym stał zaparkowany samochód. Rzucił się biegiem.

Kiedy wyskoczył spod osłony budynku, przeniknął go zimny wiatr. Opatulił

się w kurtkę i nasunął szalik na twarz. Pistolet wrzucił do prawej kieszeni. Wy-

próbowywał po kolei wszystkie drzwiczki samochodu. Były zamknięte.

Za jego plecami otwarto drzwi. Odwrócił się powoli, nie chcąc wywoływać

podejrzeń. Dwóch mężczyzn... nie, trzeci uzbrojony, w mundurze, tuż za nimi.

185

W pomieszczeniach na parterze zaczynały zapalać się światła, zalewając bla-

skiem dziedziniec.

Władimirow wystąpił do przodu, a strażnik prześliznął się obok niego,

uniósł karabin do ramienia i wycelował w Ganta. Chłostana zimnym wiatrem

twarz Władimirowa była do połowy skryta w cieniu, lecz Gant dostrzegł wy-

kwitający na niej uśmiech i niewymowną radość. Rozpaczliwie szarpnął klamkę

drzwiczek samochodu za sobą. Zamknięte.

Dwóch mężczyzn wyszło zza rogu budynku, przystanęli na chwilę, po czym

ruszyli naprzód. Samotna sylwetka przy drugim końcu budynku. Mur za pleca-

mi. Władimirow przy wyjściu.

Władimirow ruszył powoli w stronę Ganta. Strażnik wciąż trzymał karabin

przy ramieniu. Jego cel stał nieruchomo. W drzwiach pojawiło się dwóch leka-

rzy w białych fartuchach, drżąc od mrozu. Za nimi wyszedł cywilny agent KGB.

Gant odwrócił się błyskawicznie, wskoczył na maskę samochodu i z ugina-

jącymi ze zmęczenia nogami wdrapał na dach. Wygiął cienką blachę swoim

ciężarem. Pocisk o centymetry minął jego głowę i uderzył w mur.

‒ W nogi! ‒ wrzasnął Władimirow do strażnika. ‒ Celować w nogi! Nie

zabijać go!

Odwrócił się twarzą do muru ‒ podniecony, jakby pod wpływem alkoholu

lub narkotyków. Skoczył, czepiając się palcami i zdzierając skórę na nierów-

nych kamieniach muru, ale osunął się z powrotem na dach samochodu.

‒ Zatrzymać go!

Szybkie kroki na żwirze. Nie obejrzał się nawet. Wiedział, że co najwyżej

zdąży jeszcze raz skoczyć. Stanął na miękkich nogach. Odgłos ciężkich kroków

ledwie kilka metrów za plecami, łomot butów o maskę samochodu. Skoczył.

Dosięgnął, podciągnął w górę, ale nie dał rady, podciągnął się raz jeszcze,

centymetr po centymetrze przesuwając głowę wzdłuż kamieni, aż wreszcie

wysunął twarz ponad krawędź muru i poczuł uderzenia zimnego wiatru. Coś

dotknęło, po czym chwyciło jego lewą nogę. Wierzgnął energicznie. Dwa poci-

ski uderzyły w kamienie obok lewej dłoni, zanim zdołał wydźwignąć się na

szczyt muru. Spojrzał w dół, wysokość przeraziła go. Dwa kolejne pociski,

drugi osmalił żarem lewą łydkę. Przerzucił obie nogi przez mur i skoczył na

chodnik. Minął go samochód, błysnęły reflektory. Cicha, boczna uliczka...

Nogi ugięły się pod nim i usiadł ciężko na chodniku. Obmacał obie kostki,

spodziewając się bólu zwichnięcia czy skręcenia. Wreszcie stanął na nogach.

186

Spojrzał w górę. Pojawiła się twarz. Wyciągnął pistolet i strzelił. Pocisk odłupał

kawałek kamienia u szczytu muru. Głowa zniknęła. Szybko rozejrzał się na

boki. Tonący w półmroku kanion między ścianami domów mieszkalnych. Zapa-

lonych było tylko kilka latarń, dających niewiele światła. Przemknął przez ulicę,

z radością nurkując w głęboki cień.

Usłyszał zgrzyt otwieranej bramy, startery silników ‒ początek pościgu.

Czuł ból w nodze, ale to chyba tylko osmalenie po pocisku. Udało mu się uciec.

Nie poznawał tej części miasta, przynajmniej na razie. Ruszył biegiem w zba-

wienny mrok nocy.

‒ Hercules poleci na południe tą trasą, zrzucając spadochroniarzy. Potem

zacznie schodzić, markując lądowanie w Ivalo, a gdy zniknie z rosyjskich rada-

rów, zawróci i lecąc tuż nad ziemią, przy drugim przejściu zrzuci tych pięć palet

ze sprzętem, tak jak stoją. ‒ Waterford urwał i przeniósł wzrok z Aubreya na

pilota. ‒ Czy jedna świeca dymna wystarczy do oznaczenia miejsca? ‒ zapytał.

Pilot skinął głową. Waterford z powrotem spojrzał na Aubreya. ‒ Buckholz i

inni, nie potrafiący skakać ze spadochronem, zostaną przewiezieni jednym z

dwóch śmigłowców Lynx, jakie tu mamy ‒ po czym, nawet bez cienia uśmie-

chu, dodał: ‒ To proste.

Aubrey cały czas kiwał głową. Kiedy Waterford skończył, uniósł wzrok. ‒

Bardzo dobrze. ‒ Spojrzał na zegarek. ‒ Czy będziecie gotowi do startu o...?

‒ Najdalej za godzinę ‒ wtrącił pilot.

‒ Świetnie. ‒ Aubrey obrzucił spojrzeniem wnętrze transportowca. Oddział

SBS, dowodzony przez Waterforda, wkraczał na pokład, dźwigając ze sobą

broń, skrzynki, narty, sprzęt do nurkowania. Brooke i jeszcze jeden oficer ko-

mandosów wraz z oficerem zaopatrzeniowym WRAF sprawdzali listy ekwipun-

ku, jaki został zabrany ze Scampton. Aubrey pomyślał przez chwilę, czy nie

przemówić bezpośrednio do komandosów.

‒ Sir... ‒ odezwał się radiooperator.

‒ Słucham?

‒ Londyn sygnalizuje natychmiastową łączność, sir. To Mr Shelley. Naj-

wyższy priorytet.

‒ Już idę. ‒ Przeszedł przez ładownię miękkim z podniecenia krokiem i

usiadł przed pulpitem łączności. Zaczekał, aż operator skinął mu głową, po

czym rzekł do mikrofonu: ‒ Peter, tu Aubrey. Co się stało?

187

Czekał niecierpliwie. Przeklinał tę przyspieszoną łączność wprowadzoną w

miejsce zwykłej szyfrowanej transmisji bezpośredniej, znacznie szybszej i po-

ręczniejszej. Rozmowy ciągnęły się w nieskończoność, przerywane okresami

ciszy, którą mogły wypełnić jakże ważne słowa. Światełko wskazywało, że

nagrywany jest obecnie znacznie przyspieszony głos Shelleya.

Wreszcie operator uderzył w przyciski i nagranie zostało odtworzone, lecz

słowa brzmiały nienaturalnie, wypowiadane jednym tchem, jakby odtwarzane z

nieco odmienną prędkością.

‒ Sir, chodzi o Ganta. Uciekł z Instytutu na Prospekcie Mira... ‒ Shelley

zrobił pauzę, czekając na odpowiedź, wreszcie przypomniał sobie, że nie jest to

połączenie zwykłą linią telefoniczną. ‒ Jeden z naszych ludzi obserwował bu-

dynek. Doniósł nam o alarmie i wielkim zamieszaniu. Widocznie przeskoczył

przez kamienny mur na tyłach, ale nasz człowiek nie znalazł nawet śladu po

nim. Wśród ludzi KGB wybuchła panika. Zarządzono poszukiwania na gigan-

tyczną skalę...

Shelley umilkł, nie wyłączając się. Niemal natychmiast Aubrey odpowie-

dział: ‒ Peter. Zaczekaj, proszę, aż ściągnę tu Charlesa Buckholza. Czy jesteś

pewien, że poszukują właśnie jego? ‒ Odwrócił się i krzyknął na cały głos: ‒

Waterford! Zawołaj Buckholza, jak najszybciej, proszę!

Waterford natychmiast zniknął w drzwiach dla spadochroniarzy z boku ka-

dłuba. Buckholz nadzorował załadunek jednego z dwóch Lynxów stojącego

obok Herculesa przy rampie na lotnisku w Kirkenes. Aubrey zabębnił palcami o

obudowę pulpitu. Zabrzmiało to niczym dźwięk wielkiego kotła.

Znów zapłonęło czerwone światełko i po chwili rozbrzmiał głos Shelleya.

‒ W odpowiedzi na pańskie pytanie, sir, informuję, że brytyjska i amery-

kańska ambasada zostały odcięte. Żadnych wyjaśnień, żadnych oficjalnych

kontaktów. Przed budynkami stoją szeregi samochodów. W każdej chwili spo-

dziewają się zerwania łączności telefonicznej. Nasi ludzie z różnych części

Moskwy donoszą o nadzwyczajnej aktywności KGB. Zmasowana obława, ta-

kiego terminu użył David Edgecliffe. Czy mam jeszcze czekać, sir?

Aubrey obrócił się na stołku. Buckholz, z twarzą do połowy skrytą w wiel-

kim futrzanym kapturze kurtki, wkraczał właśnie do samolotu. Waterford tuż za

nim. Podbiegł szybko do Aubreya.

‒ Nawiał...! ‒ rzucił Aubrey. ‒ Niech go cholera, udało mu się nawiać! Za-

rządzili poszukiwania w całej Moskwie! ‒ Buckholz wyszczerzył zęby i huknął

Aubreya w ramię. Nim jednak zdążył się odezwać, Aubrey strzelił palcami,

188

wydobywając z grubych rękawic głuchy dźwięk, i rzekł szybko: ‒ Zmasowana

obława, tak twierdzi szef siatki moskiewskiej. Czy rozumiesz, co to oznacza,

Charles? Czy rozumiesz? Mój Boże...

‒ Co?

‒ Oni nie wiedzą... nic z niego nie wyciągnęli! ‒ Ścisnął w garści klapy

kurtki Buckholza. ‒ Gdyby już wiedzieli, nie wyganialiby wszystkich swoich

ludzi na ulice Moskwy w poszukiwaniu. Jest im nadal potrzebny!

‒ To tylko domysły... na pewno nie potrzebują nas, żeby go ponownie

schwytać...

‒ Poruczniku! ‒ Aubrey zwrócił się do pilota Herculesa. ‒ Proszę nawiązać

łączność z Eastoem. Potrzebny mi jest aktualny raport o aktywności Rosjan w

pobliżu granicy. ‒ Pilot skinął głową i ruszył szybko w stronę swego fotela. ‒

Nie wierzę, że on im cokolwiek powiedział, Charles. Po prostu nie wierzę!

‒ To tylko kwestia czasu, Kenneth. Nie sądzę, by udało mu się długo

ukrywać na ulicach. Czy mamy kogoś, kto mógłby się nim zaopiekować?

Aubrey odwrócił się w stronę pulpitu. Operator skinął głową. ‒ Peter. Jakie

są szanse odnalezienia Ganta?

Czekał, wsłuchując się w ciężki oddech Buckholza, i błagał wzrokiem czer-

wone światełko, by wreszcie zgasło.

W końcu ponownie rozbrzmiał głos Shelleya. ‒ Doniesienia Edgecliffe'a są

pod tym względem jasne, sir. Sam zresztą sprawdziłem. Każdy znany punkt

kontaktowy, każdy pracownik ambasady przebywający poza jej terenem znajdu-

ją się już pod nadzorem. Edgecliffe przypomniał mi... ‒ Shelley zrobił krótką

pauzę, po czym dodał bardziej posępnym tonem: ‒ My... wykorzystaliśmy

wszystkich najlepszych ludzi dwa dni temu, w szczególności Pawła. On wciąż

jest wściekły po stracie Pawła...

‒ Do diabła z wściekłością Edgecliffe'a! ‒ Operator przebiegł palcami po

klawiaturze, próbując uchwycić nieoczekiwaną, nagłą odpowiedź Aubreya. ‒

Czy nie ma już nikogo więcej? Nie przychodzi im do głowy, gdzie Gant mógłby

się podziać? ‒ Gdy jego pytania przekazane zostały w eter, odwrócił się do

Buckholza. ‒ Sam rozumiesz, Charles, że w ten sposób nasz limit czasu wydłu-

ża się. Gant oddalił od nas moment egzekucji. ‒ Z kabiny wyszedł pilot, zamy-

kając za sobą drzwi. ‒ Zauważono jakąś aktywność? ‒ zapytał Aubrey.

‒ Żadnej zmiany sytuacji.

‒ Widzisz, Charles? Oni nic nie wiedzą!

189

‒ I co z tego?. Mogą złapać go w każdej chwili. Chyba powinniśmy się te-

raz modlić, żeby przejechał go autobus!

Aubrey nie zdążył odpowiedzieć, znów rozległ się głos Shelleya.

‒ Żadnych informacji, sir. Personel naszej placówki w Moskwie po prostu

nie może się ruszyć z miejsca. To samo dotyczy Amerykanów. Mamy kilku

szeregowych obserwatorów, których Edgecliffe wykorzystywał, ale nikogo, kto

mógłby udzielić pomocy, nawet gdybyśmy wiedzieli, gdzie szukać Ganta. Uda-

ło mu się uciec, ale to wszystko, co możemy na razie powiedzieć, sir. Nie jeste-

śmy w stanie nic dla niego zrobić.

Aubrey poderwał się, uderzając prawą pięścią w lewą dłoń. Głuchy odgłos.

Dzikim wzrokiem rozejrzał się po zatłoczonym, wypełnionym cichymi głosami

ludzi wnętrzu Herculesa. Z ust wydobywały się obłoczki pary. Przez otwartą

rampę towarową widać było połyskujące blado światełka pasa startowego i

słupków perymetrycznych. Wyglądało na to, jakby Aubrey spodziewał się zna-

leźć ochotnika wśród komandosów i personelu RAF. Jego wzrok spoczął na

Buckholzu.

‒ Musimy coś zrobić, Charles. Musimy w jakiś sposób spróbować wyrwać

go z ich łap! Teraz, kiedy istnieją jakieś szanse, kiedy możemy wywalczyć

sobie tyle czasu, ile będziemy potrzebowali... Nie możemy pozwolić, by zabrali

go z powrotem do Instytutu!

‒ Zgadzam się... Ale czego, do diabła, spodziewasz się po mnie?

‒ Pomyśl, Charles! Pomyśl!

‒ O czym? O czym, do cholery, miałbym pomyśleć, Kenneth?

Aubrey w zamyśleniu oddalił się na kilka kroków od Buckholza, po czym

wykonał zwrot i szybko wrócił do pulpitu. ‒ Peter. Czy mamy kogoś... kogo-

kolwiek, kogo można by wykorzystać?

Ze zmarszczonymi brwiami i ściągniętą twarzą czekał w milczeniu na od-

powiedź Shelleya.

‒ Nie mamy żadnego Rosjanina, który mógłby go odnaleźć, nawiązać kon-

takt i udzielić schronienia. Nikt z naszych pracowników nie zbliży się do niego.

Przy dużej dozie szczęścia moglibyśmy go co najwyżej zlokalizować. Nie ma-

my jednak nikogo zaufanego, kto mógłby się nim zająć... mam na myśli wszel-

kie sposoby zajęcia... ‒ dodał Shelley miękkim, wręcz przepraszającym tonem.

Aubrey z obrzydzeniem zmarszczył nos.

‒ Nie chcę, żeby go zabito! ‒ warknął, odwracając się do Buckholza.

‒ Nawet gdyby udało się go znaleźć? ‒ zapytał Amerykanin z wyraźną iro-

nią. ‒ Pogódź się z faktami, Kenneth. Masz związane ręce. Nasze obie siatki w

190

Moskwie są unieruchomione. Nie wiemy, gdzie się znajduje i dokąd może

pójść... Nie możemy mu pomóc, nawet gdybyśmy go znaleźli!

Aubrey błagalnym gestem wyciągnął przed siebie dłonie, lecz z jego twarzy

nie zniknął wyraz wściekłości. ‒ A więc daj mi kogoś, kto mógłby mu pomóc!

Charles, CIA musi mieć tam kogoś, jakiegoś Rosjanina, mającego środki, od-

wagę i inteligencję, by pomóc Gantowi! Daj mi kogoś ze swoich informatorów

kategorii A, Charles!

‒ To nie leży w mojej gestii, Kenneth.

‒ Żeby ocalić Ganta, a nawet żeby ocalić to wszystko...? ‒ Opisał dłońmi

koło obejmujące ładownię samolotu; na równi ludzi, sprzęt, jak i cel akcji. ‒ Daj

mi kogoś ze swoich źródeł. Kogoś, kto ma swobodę ruchu, kto mógłby podró-

żować!

Buckholz milczał przez jakiś czas. Po chwili z zamyślonym wyrazem twarzy

zaczął spacerować tam i z powrotem. Dłońmi w rękawicach bądź to pocierał

policzki, bądź skubał szyję. Aubrey przekazał Shelleyowi, by pozostał w kon-

takcie i czekał na instrukcje. Przez długie minuty wpatrywał się, jak Buckholz

intensywnie przebiera w pamięci swą rozległą wiedzę o dotychczasowych ope-

racjach CIA w Moskwie.

Zbierali wszelkie informacje, hojną ręką opłacając bądź trzymając perswazją

siatkę agentów. Mieli dostęp do wielu Rosjan na kluczowych stanowiskach,

którzy przekazywali najważniejsze wiadomości. Ci zaliczani byli do źródeł

kategorii A. Powinien być wśród nich ktoś na tyle młody i na tyle energiczny,

by zlokalizować i zająć się Gantem... a może nawet wywieźć go z Moskwy...?

Tylko czy Charles się zgodzi? Czy podejmie ryzyko narażenia któregoś z

głównych agentów CIA na problematyczne poszukiwania i problematyczną

opiekę nad Gantem?

W końcu Buckholz stanął przed nim i raz tylko nieznacznie skinął głową.

‒ Źródło Burgoyne ‒ rzekł lakonicznie. ‒ Będę musiał to uzgodnić z Lan-

gley... Źródło Burgoyne wydaje się najbardziej... dyspozycyjne. ‒ Aż wzdrygnął

się na widok wyrazu twarzy Aubreya, po czym parsknął: ‒ Tak jak Fenton,

Paweł czy nawet Baranowicz? Jesteś bardzo... rozrzutny, Kenneth.

‒ Niech cię cholera, Charles ‒ sapnął Aubrey, a jego pobladła nagle twarz

zdradzała rozczarowanie. ‒ Domyślam się, że Burgoyne to najmniej ważne z

twoich źródeł ‒ rzekł kwaśno. ‒ Ile źródeł kategorii A macie tam obecnie, Char-

les?

‒ Może trzydziestu... w różnych ministerstwach, Sekretariacie, Radzie

Najwyższej, zjednoczeniach przemysłowych, w Banku Narodowym...

191

‒ A Burgoyne jest jednym z najmniej znaczących, prawda?

‒ Owszem. Poza tym znudziło nam się już ciągłe perswadowanie jej.

‒ Jej?

‒ Właśnie. To kobieta. Od lat próbujemy przesunąć ją do bardziej odpo-

wiedzialnych zadań. Nic z tego. Jest użyteczna, ale nie kluczowa, jeśli rozu-

miesz, co mam na myśli. Chcesz ją czy nie?

Aubrey przez chwilę zastanawiał się, po czym uśmiechnął. ‒ Tak, biorę ją.

Towarzystwo kobiety może oddalić podejrzenia. Poza tym musi być inteligent-

na i odpowiednio zasobna, inaczej nie zadawalibyście sobie trudu przekonywa-

nia jej do odpowiedzialnych zadań. Ma chyba też swobodę podróżowania... Tak,

biorę ją. Czy sam pseudonim Burgoyne wystarczy, żeby wyrwać ją ze snu?

‒ Wystarczy. Pozwól, że sam porozmawiam z Shelleyem. Podam mu nu-

mer telefonu. Co z nią zrobisz, zależy już tylko od ciebie. Jest słabym atutem i

wykreślamy ją z kręgu naszych zainteresowań. Będzie należała tylko do ciebie!

‒ Buckholz uśmiechnął się krzywo.

Aubrey odsunął się od pulpitu. Fenton, Paweł, a teraz źródło Burgoyne...

‒ Jak ona się nazywa? ‒ zapytał przez ramię.

‒ Anna, Anna Achmerowna. Jest wdową. Dobiega czterdziestki. Ma pra-

wie całkowitą swobodę poruszania się. Tylko jedna rzecz. Żyje z oficerem

KGB, o ile dobrze pamiętam.

Aubrey odwrócił się na pięcie.

‒ Co...?

‒ Tylko ona wchodzi w rachubę, Kenneth. Langley nigdy nie zgodzi się na

kogokolwiek innego.

Aubrey odwrócił się. W głowie mu wirowało, myśli próbowały przeskaki-

wać ponad groźnymi szczelinami i przepaściami otwierającymi się w opoce

jego optymizmu. Gdyby Ganta można było uratować... Edgecliffe opracowałby

odpowiednią trasę ucieczki, zapewnił dokumenty, a kobieta mogłaby stanowić

świetną osłonę...

Buckholz skończył przekazywać instrukcje Shelleyowi i zwrócił się do Au-

breya. ‒ Czy chcesz jeszcze rozmawiać z Londynem, Kenneth?

‒ Tak! ‒ Energicznie zwrócił się twarzą do Buckholza. ‒ Uratuję go, jeśli

to tylko możliwe ‒ mruknął. ‒ I ją... ją także uratuję! ‒ Wiedział, na równi z

Amerykaninem, że to zwykłe kozactwo.

Buckholz wzruszył ramionami.

‒ Nie sądzę, byś miał szanse wygrać tę partię, Kenneth. Zmarnujesz tylko

naszego pożytecznego agenta. Doprowadzisz do tego, że Burgoyne zostanie

zabita u boku Ganta.

192

‒ Nie, Charles!

Buckholz ze złością zdjął rękawicę i wyciągnął ku niemu rozczapierzone

palce lewej dłoni. Zaczął wyliczać, przy każdym nazwisku zaginając jeden

palec.

‒ Fenton, Paweł, Baranowicz, Siemiełowski, Kreszyn, Głazunow, ten sta-

ruszek w magazynie, zapomniałem jego nazwisko...

‒ Cholera, zamknij się! ‒ Twarz Aubreya znowu pobladła, wargi mu drża-

ły. Z przerażeniem powitał nadciągające ponownie poczucie winy. Serce przy-

spieszyło, poczuł skurcz żołądka. Wina... ‒ A więc będę musiał odpokutować,

Charles ‒ odparł drżącym głosem. ‒ Uratuję Ganta i twoje źródło Burgoyne! A

teraz pozwól mi porozmawiać z Shelleyem...!

‒ Tak jest, towarzyszu wiceprzewodniczący... Tak, oczywiście. Zaraz

przyjadę! ‒ Priabin odłożył słuchawkę telefonu stojącego na nocnym stoliku, po

czym odwrócił się do Anny. Na jego twarzy wykwitł wyraz wręcz chłopięcej

dumy i samozadowolenia. Anna popatrzyła na niego, na rozlewający się na jego

wargach szeroki, radosny uśmiech.

‒ O co chodzi? ‒ spytała zaspanym głosem, spoglądając na turystyczny

budzik stojący na szafce, oparty na skórzanym etui. Druga godzina. Ziewnęła

szeroko, przypominając mu, że jest środek nocy i że należy jej się reszta prze-

rwanego snu.

‒ Rozkazy ‒ rzekł niemal z radością, zsuwając się z łóżka. Otworzył drzwi

wpuszczonej w ścienną wnękę szafy.

‒ Wychodzisz?

‒ Tak. Ogłoszono alarm ‒ odparł, wciągając spodnie od munduru, a na-

stępnie zdejmując koszulę z wieszaka. Pochylił nisko głowę i w pośpiechu zapi-

nał guziki. ‒ Twój przyjaciel, amerykański pilot, zdołał uciec ‒ wyjaśniał pod-

czas ubierania. ‒ Chyba kiepsko go pilnowali. ‒ Podniósł wzrok i uśmiechnął

się. Krawat wisiał na oparciu krzesła. Sięgnął po niego i zaczął zawiązywać.

‒ Co się stało? ‒ Leżała wsparta na ramieniu, kusząco odsłaniając drobne

piersi ze sterczącymi od wypełniającego sypialnię chłodu sutkami. Zadrżała i

zaczęła rozcierać pokryte gęsią skórką ramiona. Wsunęła się pod kołdrę. Priabin

wyciągnął z szafy marynarkę munduru.

‒ Domyślam się, że zarządzą gigantyczną obławę. Wiceprzewodniczący

nie udziela wyjaśnień przez telefon świeżo upieczonym pułkownikom. ‒ Wsu-

nął ramiona w rękawy i zapiął marynarkę. ‒ Gdzie moja czapka?

193

‒ Kiedy wrócisz?

Wzruszył ramionami. ‒ Trudno powiedzieć, kochana. Będę koordynował

część poszukiwań. Zarządzono już intensywną kontrolę ulic, to sprawa rutyny.

Teraz potrzebni są tacy ludzie jak ja, żeby objąć dowództwo... ‒ Uśmiech znik-

nął z jego twarzy. ‒ A także ludzie do ukarania, jeśli Amerykanin zdoła uciec.

My, pułkownicy, musimy dźwigać nasze brzemię odpowiedzialności... ‒

Uśmiechnął się ponownie. Podszedł do łóżka, nachylił się i pocałował ją.

Zarzuciła mu ręce na szyję i przytrzymała trochę dłużej.

‒ Uważaj na siebie ‒ mruknęła.

‒ Zabezpieczę sobie tyły ‒ uśmiechnął się. ‒ Sądząc po twojej niechęci do

całego projektu, przypuszczam, że jesteś choć trochę po jego stronie, prawda?

Energicznie potrząsnęła głową. ‒ Nie wtedy, kiedy to zagraża tobie ‒ odpar-

ła.

Puścił do niej oko i przeszedł przez pokój. ‒ Do zobaczenia ‒ rzekł, naciska-

jąc klamkę. ‒ Kocham cię. ‒ Zamknął za sobą drzwi. Po kilku chwilach Anna

usłyszała, jak cicho skrzypnęły drzwi wejściowe. Na pewno zatrzymał się tylko

po to, by wziąć z wieszaka w przedpokoju kaburę z pistoletem i kurtkę mundu-

rową.

Zadrżała i ponownie roztarła ramiona. Zsunęła nogi z łóżka, podeszła do

szafy i nałożyła szlafrok. Miękki i ciepły, choć na jedwabnej podszewce. Zapię-

ła go szybko.

Wyszła do przedpokoju i na chwilę stanęła przy drzwiach Maksyma. Zado-

wolona z panującej za nimi ciszy przeszła do kuchni. Zawsze niepokoiły ją

niespodziewane wezwania Priabina, lecz tym razem odczuwała nieproporcjo-

nalnie silny lęk. Dla niej każde takie wezwanie mogło oznaczać, że odbiera

właśnie rozkaz aresztowania jej.

Włączyła niewielką świetlówkę, umieszczoną pod jedną z półek kredensu.

Nie lubiła twardego światła jarzeniowego, ale w tym miejscu tolerowała je.

Pozwalało na częściowe zachowanie owego intymnego półmroku zalegającego

kuchnię, kiedy do niej wkraczała. Sprawdziła ilość kawy w elektrycznej ma-

szynce do parzenia, po czym włączyła ją do sieci.

Cóż się stało...? Cóż tak bardzo ją zaniepokoiło? Na pewno nie koszmarna,

powracająca w snach wizja zdemaskowania i aresztowania... Nie, to było coś

innego. Nadciągało jakieś fatum, niemal tak wyraźne jak pukanie do drzwi. Tak,

to było to: przeczucie zguby, zrodzone wiadomością o ucieczce Amerykanina.

Owo poczucie towarzyszyło jej bezustannie, od kiedy przydzielono Dmitrija do

ochrony projektu z Biljarska. Wózek inwalidzki Baranowicza stał się przyczyną

194

narodzin jej drugiego życia ‒ przeniesienie Dmitrija znacznie zbliżyło go do

tego jej drugiego życia. Teraz, kiedy miał koordynować polowanie na Amery-

kanina, wkroczył na jakąś niewyraźną, mroczną drogę, na której wyczuwała

groźbę dla siebie. W tym wszystkim czaiło się coś złowieszczego.

Oczywiście, Dmitrij wiedział. Miała tę świadomość już od miesięcy. Na-

uczyła się żyć z ciągłym zagrożeniem, jakby trzymała w ogródku za domem

wściekłego psa, którego stopniowo oswajała i coraz mniej się lękała. Dmitrij nie

potrafiłby jej wydać, a tym samym stracić ‒ na pewno nie teraz, a może nawet

nigdy.

Żeby można było to cofnąć ‒ pomyślała z goryczą, nalewając gorącą kawę

do dużego, brązowego kubka. Żeby można było wrócić...

Daremne wyrzuty sumienia rozbrzmiały w jej głowie niczym jęk, płacz za-

gubionego dziecka. Baranowicz, a jeszcze wcześniej jej mąż. Samobójstwo z

powodu utraty stanowiska na uczelni ‒ powielaczowe kopie zakazanych pism w

zamkniętym biurku na uniwersytecie...

Musiała żyć ze świadomością, że zabił się po to, by ją ochronić. O niczym

nie wiedziała. Dowiedziała się w KGB, po tym, jak znalazła go martwego w

wannie, unoszącego się w czerwonej wodzie. Powielaczowe ulotki, spotkania,

planowane demonstracje, działalność antyradziecka. Jej kochający, delikatny,

niewinny mąż groźnym przestępcą? Nie mogła w to uwierzyć. Później zaś nie

mogła uwierzyć, że miał na tyle odwagi, by prowadzić działalność i ryzykować

uwięzienie. Zabił się, by ją ochronić, by uwolnić od piętna żony skazańca, zeka

w gułagu...

Stopniowo, bardzo powoli udało jej się wyjść z tego mrocznego tunelu, w

którym ją zostawił, i wrócić do życia, podjąć na nowo karierę. A potem Bara-

nowicz ‒ siłą oderwany od swej idealistycznej pracy, od wózka inwalidzkiego ‒

zapędzony do budowy samolotu, bardziej niszczycielskiego, niż cokolwiek

istniejącego do tej pory.

To był punkt przełomowy. Nie samobójstwo jej męża, ale zniszczenie pro-

jektu Baranowicza. Nawiązała pierwszy kontakt z amerykańskim dyplomatą i

agentem na najbliższym koktajl party w ambasadzie, w którym brała udział.

A wreszcie Dmitrij ‒ Dmitrij pracujący przy ochronie projektu tego przeklę-

tego, piekielnego samolotu ‒ Dmitrij odkrywający jej drugie życie...

Teraz zaś polowanie na Amerykanina. To było fatum. Nie umiała spojrzeć

na to inaczej ‒ czas spełniania złych wróżb...

Gdyby tylko zostawiono ją w spokoju, gdyby mogła cofnąć to ‒ jej myśli

piszczały niczym zagubione dziecko. Gdyby...

195

Siorbnęła kawy, parząc wargi. Wzdrygnęła się na dźwięk telefonu i zachla-

pała szlafrok. Odstawiła kubek, patrząc z niedowierzaniem na trzęsącą się dłoń.

Pośpiesznie chwyciła słuchawkę aparatu wiszącego na ścianie w kuchni, nie

chcąc, by powtórny dzwonek obudził jej syna.

‒ Słucham ‒ rzekła półgłosem.

‒ Burgoyne, czy to ty? ‒ spytał ktoś po angielsku.

‒ Co...? ‒ sapnęła. ‒ Ja... przykro mi, nie rozumiem... ‒ Rozmyślnie odpo-

wiedziała po rosyjsku.

‒ A ja tak ‒ zabrzmiała odpowiedź. Mężczyzna mówił czysto po angielsku,

ale bez amerykańskiego akcentu... Poczuła, że ogarnia ją panika, zatyka w gar-

dle.

‒ Proszę, kto mówi? ‒ spytała, starając się panować nad głosem.

‒ Posłuchaj uważnie, Burgoyne. Nazywam się Edgecliffe, z ambasady bry-

tyjskiej. Mówię z zastrzeżonego aparatu, po pani stronie też nie ma podsłuchu.

Wiem, że pułkownik Priabin wyszedł z mieszkania dziesięć minut temu. Została

pani sama, z synem...

Owe szczegóły wzbudziły w niej dziwne emocje, jakby czyjaś dłoń pieściła

jej ciało pod szlafrokiem.

‒ Czego pan chce? ‒ zapytała w końcu po angielsku.

‒ Pomocy. Proszę słuchać uważnie. Jeśli pani chce, może pani sprawdzić

moją tożsamość oraz instrukcje u oficera łącznikowego. Kiedy skończę. Do-

tychczasowi zwierzchnicy przekazali panią nam, Burgoyne, do wykonania spe-

cjalnego zadania.

‒ Jakiego...?

‒ Nie ulega wątpliwości, że pułkownik Priabin został wezwany do Centra-

li, by objąć dowództwo jakiejś części poszukiwań zaginionego amerykańskiego

pilota. Potrzebna nam pani pomoc w odnalezieniu go, zanim uda się to pani

kochankowi... ‒ Po drugiej stronie rozległ się stłumiony chichot. ‒ Nie dysponu-

jemy odpowiednimi źródłami informacji, potrzebna nam jest pani pomoc.

‒ Idź do diabła! ‒ Drżała na całym ciele, a ogarniająca ją gwałtowna

wściekłość tkwiła kneblem w gardle, tak iż ledwie zdolna była mówić. ‒ Idź do

diabła, kimkolwiek jesteś!

‒ Posłuchaj mnie, Burgoyne ‒ rzucił Anglik. ‒ Nie mam czasu na sprzecz-

ki. Zrobisz to, co ci każę. W przeciwnym razie chyba wiesz, co może się wyda-

rzyć... chyba się domyślasz. Do ciebie będzie należało wywiezienie naszego

amerykańskiego przyjaciela z Moskwy, kiedy go już znajdziemy. Przygotowa-

łem dokumenty dla was obojga, zezwolenia na podróż, wszystko co potrzeba.

Szczegółowy harmonogram rozpisany na godziny. Na razie chcę

196

tylko, byś była gotowa, kiedy zadzwonię.

Zapadła cisza, w trakcie której Annie udało się przełknąć tkwiący w gardle

kłąb strachu. ‒ A jeżeli... jeżeli pułkownik Priabin schwyta go?

‒ Wtedy nie będziemy potrzebowali twoich usług. Będziesz mogła żyć tak,

jak żyjesz.

‒ Ale co ja mu powiem? Co z moim synem?

‒ Jestem pewien, że jeśli się postarasz, znajdziesz jakiegoś ciężko chorego

krewnego. Powiedziano mi, że masz wielu przyjaciół. Odeślij syna do kogoś z

nich. A może do swego ojca?

‒ Tak po prostu...?

‒ Wszystko jest tak po prostu. Nie masz wyboru. Żadnego. Musisz wypeł-

niać nasze rozkazy, jestem pewien, że to rozumiesz. Nie mam zamiaru przeko-

nywać cię, że jeśli KGB ponownie złapie Amerykanina, odzyskają swój samo-

lot, ten, którego tak bardzo nienawidzisz. Mimo tej oczywistej prawdy nie ma

potrzeby przekonywać cię, Burgoyne, ponieważ musisz zrobić to, co ci każę, a

jesteś na tyle inteligentna, by wiedzieć dlaczego.

‒ Ale... Jak? Jak? ‒ zapytała Anna.

‒ Szczegóły nie zostały jeszcze ustalone. Po prostu przygotuj się do podró-

ży, prawdopodobnie pociągiem. Bądź gotowa wyruszyć w każdej chwili.

‒ Ja nie mogę... ‒ zaprotestowała.

‒ Musisz. Kto wie? Przy twoich powiązaniach z pułkownikiem Priabinem

nasz Amerykanin może być znacznie bezpieczniejszy przy tobie niż przy kimś

innym, kogo moglibyśmy zwerbować. Do widzenia. Na razie, Burgoyne. Ode-

zwę się wkrótce.

Rozległ się brzęk, nastała cisza. Anna siedziała przez kilka minut, wpatrując

się w telefon, jak gdyby człowiek, z którym rozmawiała, mógł stamtąd wysko-

czyć, wysączyć się obłoczkiem dymu niczym bajkowy dżin. Samotna, gorąca

łza wściekłości i przerażenia spadła na jej otwartą dłoń. Uniosła głowę ku obi-

temu sosnową boazerią sufitowi kuchni i zawyła jak ranione zwierzę.

Najbardziej niepokoił go brak przechodniów. O tak wczesnej porze mógł się

spodziewać opustoszałych ulic, lecz nadal nie spotykał ludzi i tylko z rzadka

przejeżdżał jakiś samochód, od czasu, kiedy zanurzył się w mroczny labirynt

między nieskończonymi szeregami bloków mieszkalnych. Od ponad dwóch

godzin wędrował w stronę centrum Moskwy, przemykając bocznymi uliczkami,

alejkami, przecinając zaułki i ugory. Przez cały czas miał świadomość, że

197

powoli, lecz nieuchronnie, zmierza w stronę sieci zastawionej na niego przez

KGB i milicję.

Syreny, krążące samochody, piesze patrole, może nawet helikoptery. Z Pro-

spektu Mira wyruszył na wschód, potem skręcił na północ, wreszcie na zachód,

wykorzystując tonące w mroku otwarte przestrzenie, kompleksy sportowe, parki

rekreacyjne, przeskakując przez oszronione balustradki i odpoczywając w głę-

bokim cieniu pod drzewami. Cały czas walczył z narastającą paniką i poczu-

ciem wyizolowania, które za każdym razem atakowały go w ciemności. Prze-

szedł przez park Dzierżyńskiego, minął wieżę telewizyjną Ostankino, potem

park otaczający muzeum armii, ogród zoologiczny. Kiedy tylko mógł, unikał

ulic, trzymał się z dala od świateł.

Domy handlowe na Prospekcie Kalinina przypominały jasno oświetlone

akwaria. Ponad witrynami widniały ciemne okna urzędów, ciągnących się w

kierunku ulicy Czajkowskiego i ambasady amerykańskiej. Gant wiedział, że

będzie strzeżona, niedostępna dla niego, ale dusił w sobie tę świadomość. Po-

trzebował jakiegoś celu wędrówki, jakiegoś punktu przeznaczenia. A do tego

nadawał się jedynie budynek ambasady, kojarzył się w jego myślach z poczu-

ciem bezpieczeństwa, pomocą, żywnością, snem.

W trakcie dwugodzinnej wędrówki, czajenia się, przemykania przez oświe-

tlone przestrzenie i garbienia w bramach domów oraz pod drzewami, ambasada

stała się w jego wyobraźni synonimem domowego ciepła. Nie potrzebował

niczego więcej, poza wizją otwierających się drzwi. Wraz z zamknięciem tych

drzwi za sobą stałby się bezpieczny. Wszystko dobiegłoby końca.

Popatrzył wzdłuż Prospektu Kalinina, jakby badał pole minowe. Dwa piesze

patrole, dwa zaparkowane samochody milicyjne, trzeci sunący powoli w jego

kierunku od strony mostu Kalinina. Za gęsto, nie da rady. Skręcił w prawo, w

słabo oświetloną uliczkę Mała Mołczanowka. Po lewej stronie ciągnęły się ku

ulicy Czajkowskiego, w stronę mostu, szeregi wysokich biurowców i domów

towarowych. Ulica była pusta, jeśli nie liczyć przebiegającego w kilku susach

przez jezdnię kota. Gant ruszył pospiesznie, wcisnął dłonie w kieszenie krótkiej

kurtki, czapkę, którą znalazł w kieszeni, naciągnął głęboko na oczy. Już wcze-

śniej pozbył się fartucha. Za duże buty poobcierały mu do krwi kostki u nóg, a

wraz z zanikającym efektem działania narkotyków i środków uspokajających

odnowił się ból w łydce po ukąszeniu psa. W pamięci odżyły wspomnienia

zamarzniętego jeziora i śmigłowca Lynx kołyszącego się zaledwie kilka metrów

od niego, przynoszącego mu ratunek.

198

Kiedy mijał jeden z niskich bloków mieszkalnych na tyłach kina, z któregoś

z oświetlonych wciąż okien dobiegły ciche dźwięki muzyki. Gdzieś zapłakało

wyrwane nagle ze snu dziecko. Za nim, zza rogu Prospektu Kalinina skręcił

samochód i Gant siłą musiał się powstrzymywać, by nie zacząć uciekać. Skręcił

do drzwi klatki schodowej najbliższego bloku. Nie były zamknięte. Wszedł do

środka. Śmierdziało tu kapustą i zjełczałym tłuszczem. Przylgnął do ściany i

czekał.

Samochód powoli przetoczył się ulicą. Przez chwilę reflektory oświetliły

wejście i prześliznęły się po ścianach klatki schodowej. Odjechał. Gant, trzęsąc

się, wyszedł na ulicę. Samochód milicyjny właśnie znikał za rogiem. Ruszył

szybko, pochylając nisko głowę. Z ust wylatywały obłoczki pary, stopy piekły,

kolana sztywniały.

Dotarł do rogu ulicy Czajkowskiego. Szeroka, na pierwszy rzut oka prawie

pusta. Wchodziła w skład ciągu bulwarów, Sadowego Koła, otaczającego cen-

trum miasta. Po obu stronach dwu szerokich jezdni ciągnęły się szeregi drzew.

Nieoczekiwanie zauważył przy krawężniku ciąg czerwono-białych barierek.

Migające żółte światła, teren ograniczony linami, hałas kompresora. Jakieś

roboty drogowe. Minął skrzyżowanie z Prospektem Kalinina, zerknąwszy na te

same piesze patrole i zaparkowane samochody, po czym poszedł bulwarem,

trzymając się cienia drzew. Ulica była zdradliwa, jasno oświetlona. Wbijał oczy

w każdy cień, próbując przeniknąć go wzrokiem.

Zaparkowany samochód. Zatrzymał się. Ambasada mieściła się pod nume-

rem dziewiętnastym, nie dalej jak sto metrów stąd, w kwadratowym, powojen-

nym budynku. Widział dobrze jego fasadę, skrytą za ogrodzeniem, emblemat z

orłem, oświetlany żółtawym blaskiem latarń. Tylko jeden samochód...

Zdusił w sobie nagły przypływ optymizmu. Nie wolno mu uwierzyć, że był

tu zaledwie jeden samochód z dwoma mężczyznami, których cienie dostrzegał

przez tylną szybę. Musiał się rozejrzeć...!

Prace drogowe. Sześciu ludzi. Dwóch wspartych na łopatach, jeden na mło-

cie pneumatycznym, trzech wykonujących powolne, rytmiczne ruchy kilofami.

Skierował uwagę na okna domów, a zwłaszcza na pierwsze i drugie piętra. Były

to mniejsze, jaskrawo pomalowane budynki, wciśnięte nieporadnie między

bloki mieszkalne w stylu stalinowskim, wydźwignięte na kształt betonowych

wież. Gant wpatrywał się w okna. Przejechał samochód, ale nie zatrzymał się,

nie zwolnił nawet. Nerwowo, jakby na wpół świadomie spojrzał na zegarek. W

większości okien były zaciągnięte zasłony, rzadko gdzie paliły się światła. Po-

mimo mroźnej pogody dostrzegł jedno czy dwa uchylone okna. Wbijał wzrok,

aż szeregi okien przed jego oczyma zlały się w ciąg tańczących punkcików,

199

ale nie dostrzegł niczego podejrzanego.

W jego zmarzniętym ciele zaczęło narastać podniecenie. Za bramą ambasa-

dy powinien trzymać wartę marynarz. Wystarczyłoby tylko otworzyć usta...

rzucić jedno słowo, nazwisko... zdumiony marynarz otworzyłby bramę, jego

drogę do wolności...

Wbrew przypuszczeniom ambasada wydawała się słabo strzeżona. Może

myśleli, że będzie próbował dostać się do ambasady brytyjskiej...?

Raz jeszcze popatrzył na okna budynków. Nic. Minęło dziesięć minut. Nadal

nic. Drugi zaparkowany samochód, ale zbyt daleko; tylko ten jeden przy bramie.

I prace drogowe...

Spojrzał na sześciu robotników. Pracował teraz młot pneumatyczny, dwóch

ludzi przebierało łopatami. Tamci trzej, którzy pracowali kilofami, odpoczywali

teraz w pobliżu trójnogu dźwigającego przenośny reflektor. Hałas młota pneu-

matycznego rozbrzmiewał ogłuszającym dudnieniem w pustej ulicy. Każdy z

trzech mężczyzn, którzy opierali się na drzewcach kilofów, spoglądał w innym

kierunku. Wszystkie głowy poruszały się powoli i rytmicznie, lustrując ulicę

Czajkowskiego.

Czerwono-białe barierki znajdowały się nie dalej niż dwadzieścia metrów od

bramy ambasady. Cała szóstka nie była robotnikami, a prace drogowe stanowiły

fikcję.

Gant przełknął ślinę i wycofał się spod osłony drzewa. Minął budkę telefo-

niczną. Pozostając w cieniu prześliznął się ku niej, uchylił, po czym zamknął za

sobą drzwi. Całą uwagę skierował ku szklanym taflom budki. Wyciągnął drobne

monety, które znalazł w kieszeni dżinsów, a następnie wykręcił numer ambasa-

dy. Bez wysiłku wywołał go z pamięci, spomiędzy innych alarmowych punktów

kontaktowych. Wysunął palec z tarczy cyfrowej i czekał. W słuchawce coś

brzęknęło i rozległ się przenikliwy, jednostajny pisk. Nacisnął widełki i ponow-

nie wykręcił numer. Ten sam głośny, świdrujący dźwięk.

Linia telefoniczna ambasady musiała zostać rozłączona w centrali. Nie było

sposobu na skontaktowanie się z nimi.

Zacisnął pięść i gwałtownie, lecz niezbyt mocno walnął w niewielkie luster-

ko powyżej szczeliny na monety. Przełknął ślinę i pokręcił głową. Iluzja bezpie-

czeństwa zniknęła. Energicznie wykręcił inny numer i czekał, wstrzymując

oddech.

Normalny, urywany sygnał.

Zostawili połączenia z ambasadą brytyjską ‒ mógł ich zawiadomić, mógł...

‒ No, dalej, dalej...

Pracujący na nocnej zmianie operator centralki w ambasadzie odezwał się

200

w końcu. Proszę podać nazwisko, sprawę... w jego głosie zdawało się brzmieć

ostrzeżenie. Gant poczuł nagłą ulgę. W głowie zaczęły mu się tłoczyć nieskład-

nie słowa, zanim jeszcze otworzył usta.

I wtedy usłyszał trzy szybkie brzęknięcia.

Zamarł z otwartymi ustami, nie mając odwagi przemówić. Pracownik cen-

trali powtórzył pytania bardziej natarczywym, a zarazem podejrzliwym tonem.

Gant słyszał jego oddech w chwili ciszy. Zrozumiał, co oznaczały brzęknięcia i

zastanawiał się, czy telefonista również je słyszał. Musiał je słyszeć...

Linia była na podsłuchu. Nie zablokowali telefonów, mając nadzieję, że na-

wiąże kontakt. Prawdopodobnie w centrali gorączkowo sprawdzano numer

telefonu.

‒ Gość? ‒ Gant nie odpowiedział. Wpatrywał się w słuchawkę. Jakby z

oddali doleciały słowa telefonisty: ‒ Przykro mi, gościu... ‒ po czym połączenie

zostało przerwane. Tamten chciał uniemożliwić skuteczne namierzenie połącze-

nia; obaj zdawali sobie z tego sprawę. Gant patrzył jeszcze przez chwilę na

słuchawkę, po czym odwiesił ją na miejsce i niemal na ślepo otworzył drzwi

budki.

Rozejrzał się po szerokim bulwarze. Czerwono-białe barierki, sześciu męż-

czyzn, zaparkowany samochód. Nie miał żadnych szans. Nie odważyłby się

podjąć próby.

Poczuł łzy napływające do oczu i otarł je ze złością. Wbił pięści w kieszenie

i zgarbił się, by powstrzymać dreszcze. Wreszcie odwrócił się plecami do amba-

sady amerykańskiej.

Nie zauważył, jak spod osłony jednego z drzew po drugiej stronie ulicy wy-

nurzyła się jakaś postać i pospiesznie ruszyła jego śladem.

8.

Nieznajomi

Odgłosy jej udręki obudziły Maksyma. Jedenastolatek wszedł do kuchni, na

wpół rozbudzony, przestraszony. Przetarł oczy piąstkami, a jego usta ułożyły się

w podkówkę, jakby swoimi łzami chciał wyrazić współczucie. Błyskawicznie

połykając łzy i wycierając oczy rękawem szlafroka, usiłowała znów stać się

czułą matką, jakiej teraz najbardziej potrzebował. Ale jego pospieszne pytania

były w jakimś stopniu bezosobowe. Kiedy dostał zgodę na to, by posiedzieć

razem z nią, napił się soku owocowego, uspokoił i odzyskał poczucie bezpie-

czeństwa, wrócił do łóżka zadowolony.

Kiedy tylko została sama w kuchni, dała upust swemu przerażeniu poprzez

działanie. Zadzwoniła do oficera łącznikowego z ambasady i uzyskała potwier-

dzenie wyroku. W gorzkim nastroju przełknęła wizję kary. A gdy połączenie

zostało przerwane, nawet ten nastrój prysnął i poczuła się zmarznięta i osamot-

niona. Odwiesiła słuchawkę, siłą woli powstrzymując się od wyciągania jakich-

kolwiek wniosków i roztrząsania grożącego jej niebezpieczeństwa. Zaczęła

nawet tworzyć plan mistyfikacji. Można było wykorzystać starą ciotkę z Kaza-

nia ‒ nie miała telefonu, chociaż mieszkała komfortowo, a więc nikt nie mógłby

sprawdzić jej opowieści, ani Dmitrij, ani nikt z jej przełożonych z minister-

stwa...

Zaczęła na palcach wyliczać główne punkty planu.

Najpierw Maksym.

Oczywiście, do jej ojca, do dziadka. Ojciec, który troskliwie promował jej

karierę, który uchronił ją przed naganą i podejrzeniami po samobójstwie męża.

Ojciec, niegdyś piastujący stanowisko pierwszego sekretarza organizacji partyj-

nej okręgu moskiewskiego, potem członek Komitetu Centralnego Partii. Jego

202

odosobnienie w daczy pod Moskwą było zaszczytnym luksusem. Nadal miał

swoje dojścia, kontakty i przyjaciół, mógł uchronić Maksyma, gdyby stało się

coś złego.

Przełknęła ślinę. Maksym powinien się cieszyć perspektywą spędzenia kilku

dni w lasach poza miastem. Hobby starego człowieka stanowiło fotografowanie

przyrody. Kupił nawet Maksymowi mały japoński aparat fotograficzny na uro-

dziny.

Maksym ucieszyłby się...

Zaszlochała. Aparat fotograficzny nierozerwalnie kojarzył jej się z butami

piłkarskimi Dynamo, będącymi prezentem od Dmitrija. Skojarzenie tych dwóch

prezentów, które wciąż miała przed oczyma, napawało ją dziwnym lękiem.

Od czasu do czasu głośno pociągała nosem i potrząsała głową, jakby chcąc

oczyścić myśli z niebezpiecznych skojarzeń. Pasmo jasnych włosów spadło jej

na twarz. Ze złością odgarnęła je z czoła.

Gdyby się udało ‒ gdyby, gdyby, gdyby ‒ wszystko mogłoby trwać zaledwie

kilka dni, co najwyżej trzy. Gdyby pomogła Amerykaninowi, zrobiła to, czego

od niej żądano, mogłaby szybko wrócić z podarunkami i wyjaśnieniami, że

ciotka poczuła się już lepiej i nie trzeba przy niej siedzieć...

Jeżeli...

Jeżeli nie, przynajmniej uratowałaby syna przed katastrofą. Ojciec uchronił

ją, teraz mógł zrobić to samo dla jej syna, dla wnuka. To dosyć prosta rola.

Ograniczony oraz fanatycznie przywiązany do swych idei społecznych i poli-

tycznych ‒ żywy pomnik okresu stalinowskiego, który laniem witał u niej każdy

przejaw bardziej liberalnych poglądów ‒ był jednak zawsze opiekuńczym, po-

siadającym autorytet ojcem, a także hojnym, kochającym dziadkiem. Maksym

lubił go, daliby sobie radę.

‒ Nie... ‒ szepnęła powoli, z naciskiem. W myślach już pozbywała się sy-

na. Gdyby tylko mogła coś na to poradzić, gdyby mogła zwyciężyć...

Wiedza Dmitrija, jej ewentualne zabezpieczenie przed KGB, jej dalsza dzia-

łalność jako informatora kategorii A dla CIA ‒ z tym wszystkim mogła zmagać

się później.

Zadzwonił telefon. Spojrzała na aparat nienawistnym wzrokiem, po czym

podniosła słuchawkę.

‒ Słucham. ‒ To mógł być Dmitrij, ale chwila ciszy, nim jeszcze roz-

brzmiał głos Edgecliffe'a, uzmysłowiła jej prawdę.

‒ Burgoyne? Słuchaj uważnie. Amerykanin jest wciąż na wolności, gdzieś

w mieście. Nie został aresztowany ani namierzony przez milicję. Jeden z

203

naszych ludzi odnalazł go, ale Gantowi udało się zmylić ślad; prawdopodobnie

sądził, że śledził go ktoś z KGB. Chyba próbował dostać się do naszej ambasa-

dy albo do ambasady amerykańskiej. Teraz już wie, że nie prześliźnie się ani tu,

ani tam.

‒ I co? ‒ warknęła Anna, przekonana, że Edgecliffe nie powinien słyszeć

w jej głosie niczego, poza kompetencją i odpowiedzialnością; bez względu na

to, na ile mu to odpowiadało.

‒ Dokumenty są gotowe, dostarczymy je jeszcze przed świtem. Chcemy,

żebyś zabrała Amerykanina do Leningradu, pociągiem. W czasie podróży bę-

dziecie musieli radzić sobie sami.

‒ A w Leningradzie?

‒ Ktoś będzie czekał. Przekażę sposób i miejsce kontaktu, kiedy sfinalizu-

jemy sprawę. Zabierzemy go do Finlandii; twoje dalsze losy zależą tylko od

ciebie. Przygotowaliśmy również twój wyjazd...

‒ Nie...!

‒ Na twoim miejscu zastanowiłbym się dokładniej ‒ ostrzegł Edgecliffe. ‒

Dajemy ci możliwość ucieczki.

‒ Paszport donikąd! ‒ parsknęła.

‒ Jak chcesz. Zastanów się. Chcemy, żebyście znaleźli się w pociągu od-

jeżdżającym dziś wieczorem... Ubrania dla Amerykanina dostarczymy wraz z

dokumentami. Także jakąś charakteryzację. Do ciebie należy wyłącznie do-

wieźć go do Leningradu.

‒ Ale wy musicie go najpierw znaleźć.

Edgecliffe zachichotał niemal radośnie. ‒ Sam o tym wiem. Bądź gotowa

wyjść z domu natychmiast, kiedy cię zawiadomię. Gdy tylko go znajdziemy,

reszta należy do ciebie. Ty nawiążesz z nim łączność, dla nas jest to zbyt ryzy-

kowne.

‒ A jeżeli nie znajdziecie go dzisiaj?

‒ Wtedy może być w ogóle za późno. Nie mamy czasu. W każdym razie

bądź gotowa, dopóki nie odwołam akcji. Czy przygotowałaś już wszystko?

‒ Proszę się nie martwić, będę gotowa.

‒ A więc czekaj na dokumenty i następny telefon. ‒ Umilkł na chwilę, po

czym dodał: ‒ Powodzenia.

Anna nie odpowiedziała, odwiesiła słuchawkę. Spoglądała na cień przewo-

du, zamierający na ściennych kafelkach. Uformował poniżej aparatu telefonicz-

nego ciasną pętlę.

W głębi duszy miała nadzieję, gotowa była wręcz modlić się za to, by Dmi-

trij schwytał Amerykanina. Miał na to jeszcze resztę nocy, ranek, popołudnie...

Prosiła, błagała...

204

Priabin stał przed wielkim planem miasta, pocierając lewą dłonią policzek.

Główne dworce Moskwy zaznaczone były kolorowymi znacznikami. Prawą

rękę zagiął na piersi i po raz kolejny obrzucił wzrokiem podporządkowany mu

odcinek: siedem dworców linii dalekobieżnych i jedno z czterech lotnisk wokół

miasta ‒ Szeremietiewo. Cały jego departament był w trakcie przeprowadzki,

chwilowo więc, koordynując poszukiwania, zajmował w Centrali w Moskwie

dawny gabinet Kontarskiego. Dmitrij Priabin odczuwał wdzięczność, że przy-

dzielono mu statyczne zadanie operacji. Jego ludzie nie musieli patrolować ulic,

przeszukiwać parków i otwartych przestrzeni, sprawdzać budynków mieszkal-

nych, pustych domów, placów budowy i sklepów. Nie musieli też na mrozie i

nocą urządzać blokady dróg.

Z drugiej strony właśnie jego ludziom Gant mógł się najłatwiej wyśliznąć, a

świadomość ta stanowiła jedyny zgrzyt w całym paśmie satysfakcji, jakiej do-

znawał od chwili opuszczenia Anny. Gdyby Amerykanin chciał wydostać się z

miasta, najłatwiej mógł wyjechać pociągiem. A więc równie łatwo mógł dopro-

wadzić do jego upadku, podobnie jak zrujnował Kontarskiego.

Czy uda im się szybko odnaleźć zbiega? Wydawało się niemożliwością, by

długo mógł wędrować nie zauważony po ulicach miasta. Był sam, pozbawiony

przyjaciół i kontaktów. Ludzie z SIS i CIA zostali odizolowani w swoich

mieszkaniach, ambasadach, w obozach i aresztach. Nie było nikogo, kto mógłby

mu pomóc, ukrył go, wyposażył w dokumenty i zapewnił ochronę. Był absolut-

nie sam.

Dotknął palcem każdego z wyznaczonych punktów na planie, jakby na

szczęście. Jego dłoń zatoczyła krąg wokół centrum miasta. Dworzec Lenin-

gradzki, Ryski, Sawiełowski, Białoruski, Kijowski, Pawielecki i Kurski.

A także główne lotnisko, obsługujące loty w kierunku Leningradu i Skandy-

nawii ‒ Szeremietiewo, na północny wschód od miasta.

Spojrzał na zegarek. Pora objechać wszystkie stacje i zajrzeć na lotnisko.

Tak, powinien to zrobić. Odczuł gwałtowną potrzebę przypomnienia swoim

ludziom o stawce, o ryzyku.

Rozległ się brzęczy k interkomu na biurku

‒ Tak? ‒ zapytał, wcisnąwszy przycisk.

‒ Generał Władimirow chciałby się z wami zobaczyć, towarzyszu pułkow-

niku ‒ oznajmiła sekretarka. Dziewczyna była poważnie przeziębiona, a dodat-

kowa praca tego dnia jeszcze bardziej pogarszała jej nastrój.

‒ Gdzie?

‒ Tutaj, towarzyszu pułkowniku.

205

‒ Dobrze, wprowadźcie go natychmiast.

Priabin wyszedł przed biurko Kontarskiego ‒ swoje biurko ‒ i przyjął wręcz

teatralną pozę, mającą oznaczać pewność siebie. Kiedy spotkali się na pokładzie

samolotu pierwszego sekretarza, wyczuł, że generał spoglądał na niego z góry.

Chciał teraz zrobić dobre wrażenie, nie wyglądać w tym gabinecie na intruza

czy też tymczasowego zastępcę. Sekretarka ‒ z chusteczką przy nosie, przede

wszystkim z powodu malującego się na twarzy generała niesmaku ‒ otworzyła

drzwi, wpuściła Władimirowa do środka i szybko zamknęła je za nim.

Priabin wyciągnął rękę. Władimirow uścisnął ją pospiesznie. Dmitrij popa-

trzył prosto w oczy generała. Przekrwione, lecz wciąż intensywnie błyszczące.

Tej nocy Władimirow chyba nawet nie zmrużył oka. Priabin domyślał się, jak

wielką ujmą na honorze, jaką zniewagą była dla niego ucieczka Amerykanina.

Zaledwie kilka godzin temu był pewny siebie i bliski odkrycia prawdy. A teraz

więzień znów znalazł się na wolności. Władimirow odbierał to prawdopodobnie

jako kolejne z całego pasma nieszczęść.

‒ Jestem zaszczycony, generale. Co mogę dla was zrobić? Proszę usiąść...

‒ Priabin wskazał stojący przy biurku fotel. Władimirow pokręcił głową.

‒ Jakie podjęliście kroki, jakie wydaliście dyspozycje? Proszę mi wszystko

powiedzieć ‒ rozkazał pospiesznie, bez ceregieli. ‒ Szybko, pułkowniku. Nie

mam czasu do stracenia.

Priabin otrzymał od wiceprzewodniczącego szczegółowe instrukcje, które

dla takiego autorytetu jak Władimirow nie powinny być niczym nowym. Dlate-

go też stanowczy, wręcz natarczywy ton generała był dla niego zaskoczeniem.

Władimirow został wyznaczony na głównodowodzącego polowaniem na Ame-

rykanina ‒ sam ten fakt był niezwykły, nie pracował on bowiem w KGB ani

nawet w GRU ‒ ale w ten sposób KGB chciało się zabezpieczyć. Gdyby Ame-

rykaninowi udało się wymknąć, tylko Władimirow ponosiłby za to odpowie-

dzialność, nie ucierpiałby nikt z KGB. Stąd też Priabinowi, chociaż skarconemu

tonem starego lotnika, było go trochę żal.

Pospiesznie objaśnił rozmieszczenie swoich oddziałów, korzystając z wiszą-

cego na stojaku planu miasta. Władimirow stał obok niego. W jego oddechu

czuć było whisky i pastylki miętowe. Energicznie potakiwał głową, z wyraźnym

trudem tłumiąc wściekłość i zniecierpliwienie. Kiedy Priabin skończył, Władi-

mirow zmierzył go tym samym przenikliwym wzrokiem, jaki wbijał w plan

miasta z kolorowymi znacznikami.

‒ A więc będziecie po prostu czekali, aż któryś z waszych ludzi rozpozna

206

go i aresztuje ‒ zauważył w końcu z ewidentną złośliwością i sarkazmem. Jego

brwi powędrowały w górę. Priabin poczuł, że się czerwieni, policzki go paliły.

‒ To... są klasyczne i sprawdzone metody, towarzyszu generale ‒ rzekł

powoli, ociężale.

‒ Te same klasyczne metody, które pozwoliły Amerykaninowi uciec ze

szpitala.

‒ Ja...

‒ Odwiedziłem, jak do tej pory, trzy departamenty w tym budynku ‒ rzekł

z naciskiem Władimirow. ‒ Wszędzie słyszałem wariacje tego samego refrenu:

rutynowe, normalne, zwykłe. To samo powtarzają wszyscy, wiceprzewodniczą-

cy, dyrektorzy departamentów, wicedyrektorzy i ich asystenci. ‒ Wymachiwał

rękoma w powietrzu, by podkreślić beznadziejne rozgoryczenie. ‒ Ludzie, któ-

rzy powinni wiedzieć więcej, dużo więcej, powtarzają to samo co wy. Czy są-

dzicie, że to wystarczy, pułkowniku? Czy uważacie, że robicie wszystko co w

waszej mocy, by schwytać najważniejszego uciekiniera w całym Związku Ra-

dzieckim? ‒ Priabin popatrzył w stronę drzwi, ni to z zakłopotania i niepewno-

ści, ni to w oczekiwaniu pomocy. Generał ciągnął dalej: ‒ Wasza organizacja

posiada zbyt wiele doświadczenia z więźniami, ale za mało z uciekinierami. ‒

Jego wargi wygięły się w krzywym, posępnym, aroganckim uśmiechu. ‒ A

może jeszcze nie obudziliście się? ‒ Ponownie uniósł lewą brew w ironicznym

wyrazie, lecz z jego oczu nie zniknęły dzikie błyski. Odwrócił się w stronę ma-

py. ‒ A więc? ‒ zapytał. ‒ Nie macie nic do powiedzenia? Zupełnie nic? Nie

macie żadnych pomysłów?

Priabin odchrząknął, starając się zachować niewzruszony wyraz twarzy. Je-

go myśli krążyły wokół problemu skutecznego a zarazem oględnego pozbycia

się generała z gabinetu.

‒ Ja... Przykro mi, że nie jesteście zadowoleni, towarzyszu generale. Ro-

zumiem, że nasze metody są dla was, nie obeznanego...

Władimirow spojrzał na niego. Białe światło lampki na biurku padło na jego

policzek, ukazując wyraźnie martwą, nienaturalnie gładką skórę po transplanta-

cji. Na pomarszczone czoło zsunął się kosmyk siwych włosów. Generał ruchem

głowy odrzucił go do tyłu.

‒ Nie obeznany? Czy strażnicy więzienni nie są tacy sami na całym świe-

cie? ‒ syknął. ‒ Nadęte bałwany uzbrojone w pałki i pistolety? A więc? Macie

jakiś pomysł czy nie?

Priabin zapatrzył się na mapę. Okrąg znaczników jak pływaki sieci. Na ta-

kich samych mapach w innych pokojach zaznaczono inne miejsca. Nad całym

207

miastem została zarzucona gigantyczna sieć. Wkrótce uciekinier musi zostać

schwytany. Sadowe Koło, plac Czerwony, rzeka, szerokie aleje i prospekty,

wąskie uliczki, budynki, pomniki ‒ Gant zdany był wyłącznie na siebie. Do tej

pory tylko raz poruszał się po mieście i to niewiele dłużej niż przez godzinę ‒

kiedy zmierzał na spotkanie z nieżyjącym już agentem Pawłem Upieńskim.

Priabin zacisnął pięść i zaczął uderzać nią w otwartą lewą dłoń. Z placu

Czerwonego, z hotelu Moskwa, obok GUM, w kierunku rzeki. Tam zostało

popełnione morderstwo. Potem uciekali metrem do magazynu przy ulicy Kiro-

wa... Następnego ranka wywieziono go ciężarówką z Moskwy. On nawet nie

znał miasta! Ani trochę...!

Palcem wskazującym przejechał po planie trasą, którą Gant, występujący

wówczas jeszcze jako Orton, musiał przebyć z hotelu Moskwa na miejsce spo-

tkania przy moście. Kiedy dotarł do stacji Pawieleckiej, zaczął sunąć palcem tą

samą trasą po raz drugi.

‒ O co chodzi, człowieku? ‒ zapytał niecierpliwie Władimirow. ‒ Obudzi-

łeś się już? A może śnisz na jawie?

Priabin uśmiechając się spojrzał na generała. ‒ Mam wrażenie, że się obu-

dziłem, towarzyszu generale! ‒ odparł z pewną dozą radości w głosie. Ów po-

mysł mógł przynajmniej pomóc mu pozbyć się nieprzyjemnego starucha.

‒ O co chodzi? ‒ ekscytacja Władimirowa zaczynała być niebezpieczna.

‒ Gant bardzo słabo zna Moskwę. Oczekuje chyba, że będą go szukali, jest

przecież kimś ważnym. Jeśli wiedzą, że uciekł, a prawdopodobnie wiedzą, wy-

ślą swoich ludzi na poszukiwania; zwykłych informatorów, szeregowych agen-

tów, wszystkich, jakich uda się ściągnąć z łóżek tej nocy. On z kolei może krę-

cić się gdzieś tu, przy trasie, którą wtedy zmierzał na spotkanie z Pawłem

Upieńskim i pozostałymi. Jest to jedyny punkt znany także jego zwierzchnikom.

Władimirow spojrzał z powątpiewaniem, lecz zaraz skinął głową.

‒ Mogą wyjść z takiego założenia... a on także... ‒ Popatrzył na Priabina. ‒

Świetnie, więc od czego zaczniecie? Szybko, człowieku. Od czego?

Priabin wcisnął przycisk interkomu. ‒ Przynieście mi teczki z dokumentami

siatki Upieńskiego. Tak, wszystkie. Całej siatki! ‒ Podniósł wzrok. Ilu ich było?

Upieński, staruszek, Borys Głazunow, który zmarł podczas przesłuchania, Wa-

silij, który zniknął bez śladu, jeden czy dwóch innych, tylko podejrzanych...

Niewielu, ale dobry punkt zaczepienia. Na początek.

‒ Jeśli on będzie chciał spróbować, zaczeka do świtu, żeby wmieszać się w

tłum ‒ wyjaśnił Priabin, ponownie spoglądając na plan miasta. Na tyle

208

przekonywająco zrelacjonował swój pomysł natarczywemu generałowi lotnic-

twa, że sam powoli zaczynał w niego wierzyć. ‒ Tak, zaczeka do świtu, żeby się

ukryć w tłumie. Odwrócił się, kiedy weszła sekretarka. Położyła teczki na biur-

ku, pociągnęła nosem i wyszła. Władimirow ściągnął pierwszą z góry. Na ob-

wolucie widniało nazwisko Borysa Głazunowa. Otworzył ją energicznie, z jakąś

desperacką, wręcz żałosną nieświadomością. Priabinowi wydało się to głupotą,

ale generał wyglądał na usatysfakcjonowanego. Delikatnie pokiwał głową.

Władimirow uniósł wzrok. ‒ Pomóż mi, człowieku! Są tu nazwiska, adresy,

krewni i znajomi. Weźcie ich wszystkich pod obserwację. I zaprowadźcie mnie

do departamentu odpowiedzialnego za patrole uliczne we wskazanym przez was

obszarze. Szybko! Nie stójcie tak, pułkowniku. Chociaż raz zapracujcie na swo-

ją pensję!

Hercules dotarł do południowego krańca wyznaczonej trasy, posługując się

kanałem powietrznym, numerem lotu oraz kodami lotnictwa cywilnego. Pilot

potwierdził odbiór instrukcji lądowania z lotniska w Ivalo, po czym zszedł po-

niżej zasięgu rosyjskich radarów. Posługując się zarówno wizualną, jak i elek-

troniczną nawigacją, wykorzystując radar do mapowania terenu, poleciał z po-

wrotem na północ, w kierunku rejonu zrzutu. Oddział SBS, wykorzystując jed-

nocześnie oba wyjścia dla spadochroniarzy, wyskoczył podczas pierwszego

przelotu nad jeziorem na wysokości tysiąca metrów.

Na zachmurzonym niebie pojawiły się pierwsze szarawe brzaski świtu. Na

przedniej szybie osiadał śnieg, drugi pilot zmuszony był od czasu do czasu włą-

czać wycieraczki.

Hercules leciał z wyłączonymi wszystkimi światłami.

‒ Rampa ogonowa przygotowana. Dekompresja zakończona pilot usłyszał

w słuchawkach głos oficera zaopatrzeniowego. ‒ Rampa otwarta. Opuszczona i

zablokowana.

‒ W porządku. Dziewięćdziesiąt sekund do punktu startowego.

‒ Za punktem startowym kurs dwa-zero-pięć, kapitanie odezwał się nawi-

gator.

‒ W porządku. Dwa-piętnaście.

‒ Punkt startowy... teraz.

‒ W porządku... skręcam na dwa-zero-pięć... jest dwa zero-pięć. ‒ Przed

dziobem samolotu, za zasłoną śnieżycy, świt nieśmiało rozjaśniał nieboskłon.

Wycieraczki omiotły szybę. Rosnące gęsto skarłowaciałe drzewa nie pozwalały

204

prawidłowo ocenić odległości. ‒ Zmniejszam szybkość do stu sześćdziesięciu

kilometrów. ‒ Pofałdowany, ośnieżony krajobraz zdawał się przesuwać tuż pod

brzuchem samolotu. ‒ Podwozie wysunięte ‒ oznajmił pilot. ‒ Klapy otwarte. ‒

Zabezpieczali się na wypadek, gdyby samolot złapał kontakt z ziemią. ‒ Szykuj

się, Diane...

‒ Jestem gotów ‒ odparł oficer zaopatrzeniowy.

‒ Mamy jezioro ‒ powiedział drugi pilot.

Przed nimi drzewa rozstępowały się, ukazując gładką, otwartą płaszczyznę

zamarzniętego jeziora, zwężającego się przy krańcu. Drzewa tworzyły wokół

brzegów gąszcz niczym naturalny parkan wokół lodowiska.

‒ Dobra. Włącz wycieraczki na stałe. ‒ Pod skrzydłami zaczęły unosić się

z ziemi kłęby śniegu. ‒ Widzę świecę dymną.

‒ Wysokość pięć metrów... cztery... trzy...

‒ Gotów. Pięć, cztery, trzy, dwa, jeden... Już!

Nos Herculesa uniósł się nieco w górę, kiedy pięć palet, jedna za drugą, zje-

chało po metalowych szynach i zniknęło za rampą ogonową. Samolot podsko-

czył, jakby pokonywał niewielkie wzniesienie.

‒ Dobra robota. Zrzut wykonany bez przeszkód. Ci na ziemi mają już swój

sprzęt... Gotów do zamknięcia rampy.

‒ W porządku, Diane. Zamykaj.

Hercules minął z południa zwężające się ku ujściu jezioro. Pilot przez chwilę

widział drobne, poruszające się po lodzie figurki, lecz widoczność przesłonił mu

nagły podmuch śnieżycy. Jezioro zostało za nimi.

‒ Wracamy na kurs dwa-dwa-cztery.

‒ W porządku, skręcam na dwa-dwa-cztery... Rampa zamknięta.

Hercules przeskoczył ponad kłębiącymi się na południowym brzegu jeziora

drzewami. Między kolejnymi porywami zamieci rozjaśniające się powoli niebo

ukazywało czarne, ciężkie chmury.

Gant odwlekał decyzję tak długo, jak tylko mógł. Spoglądał na poplamiony i

zniszczony, szary betonowy blok mieszkalny górujący nad Dworcem Ryskim

przy Prospekcie Mira. Nastał świt, wiatr przyniósł śnieżycę. Pierwsi mieszkańcy

‒ w paltach, ciepłych butach, chustach ‒ zaczynali wychodzić do pracy. W set-

kach okien odsuwano zasłony; zza szyb wyzierały pozbawione entuzjazmu

twarze. Na szerokiej ulicy powoli nasilał się ruch. Z dworca z hałasem odjeż-

dżały pociągi, ale znacznie więcej ich dowoziło ludzi z północnych i północno-

wschodnich okolic miasta.

210

Wrócił na Prospekt Mira niemal tą samą trasą, którą pokonał w stronę amba-

sady amerykańskiej, a wyszedł na ulicę dopiero wtedy, kiedy pojawiła się

pierwsza fala ludzi zmierzających do pracy w centrum miasta. Teraz poruszał

się znacznie szybciej, wtopiony w tłum setek przechodniów. Zaryzykował na-

wet krótki przejazd trolejbusem, ale poczucie uwięzienia w tłoku, narastająca

niczym klaustrofobia świadomość pułapki zmusiły go do przejścia na piechotę

pozostałej części trasy.

Znalazł się tu tylko dlatego, że pamiętał adres Borysa Głazunowa, którego

udawał w czasie przejazdu z Pawłem z Moskwy do Biljarska. Borys Głazunow

był żonaty ‒ przypomniał sobie szczegóły dokumentów, które wręczył mu Pa-

weł. Głazunow został aresztowany, ale może jego rodzina znała kogoś: nazwi-

sko, adres, hasło... cokolwiek.

Minął magazyn przy ulicy Kirowa, gdzie spędził noc po zabójstwie Fentona.

Zamknięty i opuszczony. Stary dozorca także musiał zostać aresztowany. W

pośpiechu, ze zdwojoną szybkością, wycofał się stamtąd. Adres Głazunowa był

jedynym jego kontaktem z ludźmi, związanymi z operacją kradzieży Firefoxa.

Musiał przynajmniej spróbować.

Był przemarznięty, chociaż zaspokoił już głód. W budce z gorącymi przeką-

skami dla pierwszej zmiany, stojącej na osiedlu przy Sadowym, kupił miskę

gęstej zupy, porcję chleba oraz spieczonego pieroga .z szarawym nadzieniem

mięsnym. Teraz paliła go zgaga, pozbył się jednak narastającego poczucia nie-

realności. Nie stać go było na pogrążenie się w ułudzie, owo poczucie przeraża-

ło go. Nauczył się być ostrożny, czujny, przebiegły ‒ tylko po co? Cóż mógł

zdziałać? Jak wiele dni i nocy mógł spędzić na ulicach, nie mając dokumentów,

z topniejącym zapasem rubli i kopiejek, żywiąc się przy buchających parą bud-

kach ulicznych i jeżdżąc klaustrofobicznymi tramwajami i trolejbusami? Nie

dostrzegał końca tego wszystkiego i to napawało go prawdziwym przerażeniem.

Czekał przez dwadzieścia minut, dopóki nie zyskał pewności, że budynek

nie jest obserwowany, że żaden wywiadowca ani samochód nie zatrzymuje się

na dłużej przy wejściu, że nie wkroczył do środka żaden oddział milicji albo

KGB. Ruch uliczny nasilał się. Partyjne limuzyny przemykały między szerega-

mi starych aut i dużych ciężarówek, wykorzystując odgraniczony żółtą linią pas

wewnętrzny. Regularnie przyjeżdżały i odjeżdżały pociągi. Ludzie wysypywali

się z wieżowca i z sąsiednich budynków na Prospekcie Mira coraz liczniejszym

tłumem.

W końcu podreptał w miejscu w swoich za dużych butach, zarówno

211

z niecierpliwości jak i przemarznięcia, przy następnym zielonym świetle prze-

szedł przez jezdnię i wkroczył po schodkach w stronę wejścia do wieżowca.

‒ Tak, szybko. Proszę natychmiast przyjechać. Wieżowiec Gagarina przy

Prospekcie Mira, niedaleko skweru Kułakowa. Proszę się pospieszyć, musi pani

wziąć samochód... Amerykanin przed chwilą wszedł do wieżowca. Nie, nie

wiem, czy czekają na niego. Mieszkał tam ktoś, kogo aresztowano, nie wiem, co

się stało z jego rodziną... Ale właśnie przed wejściem zaparkował samochód

KGB. Tak, widocznie ktoś musiał go rozpoznać. Co? Siedzą ciągle w samocho-

dzie... Muszę wejść i ostrzec go. Tak, proszę się pospieszyć. Proszę zaparkować

na skwerze Kułakowa. Jaki ma pani samochód? Tak, a numer? Szybko, proszę.

Nie, wciąż siedzą w samochodzie. To może oznaczać, że mają swoich ludzi w

budynku... Muszę pędzić. Proszę dojechać na skwer Kułakowa tak szybko, jak

tylko możecie!

Obszerny, brudny hall wieżowca wyłożony był poplamionym, pozadziera-

nym linoleum. Ścianom bardzo by się przydała świeża warstwa kremowej farby.

Jedna z sześciu wind nie pracowała. Gant, nie zauważony pośród spieszących

do wyjścia mieszkańców, próbował odtworzyć w pamięci dokumenty Głazuno-

wa, które wręczył mu Paweł. Przypomniał sobie gruboziarniste zdjęcie, zastą-

pione później jego własną podobizną, rubrykę z nazwiskiem, szeregi oficjalnych

pieczęci, adres.

Numer, numer mieszkania...

Potrąciła go jakaś spiesząca się kobieta. Przez chwilę ze zmarszczonymi

brwiami jakby próbowała przypomnieć sobie jego twarz, po czym pobiegła

dalej. Ten drobny incydent pozbawił go energii... Skoncentrować się...

Mieszkania ‒ cztery, cztery, pięć? Pięć-cztery, tak, pięć-cztery... dziewięć,

dziewięć! Mieszkanie 549. Stał przed szeregiem drzwi wind. Po tej stronie kory-

tarza windy obsługiwały tylko piętra o parzystych numerach. Hall opustoszał na

chwilę. Został jedynie dozorca, który mógł także pełnić inne funkcje. Siedział

za swoim okienkiem, czytając „Prawdę”. Zza otwartych drzwi za jego plecami,

prowadzących do mieszkania, dochodził zapach gotowanej kawy oraz dźwięki

włączonego radia. Gant obejrzał się na odgłos kroków. Kozaczki na wysokich

obcasach, długie, ciepłe palto, futrzana czapka. Roześmiana córka dozorcy.

212

Ubrana zdecydowanie za dobrze. Dozorca musiał być także pracownikiem i

informatorem KGB. Gant odwrócił szybko głowę i zapatrzył się na drzwi win-

dy. W pustym hallu panowała cisza. Windy nie zjeżdżały. Mijały sekundy. Siłą

zmuszał się, by stać nieruchomo.

Nagle otworzyły się drzwi po drugiej stronie hallu. Odgłosy pospiesznych

kroków...

Obejrzał się na dozorcę. Tamten nadal czytał gazetę, nie interesując się

ludźmi. Nie spojrzał także na Ganta. Ktoś go zawołał. Odwrócił głowę, po czym

wszedł do mieszkania i zamknął za sobą drzwi. Rozsunęły się drzwi windy,

przed którymi stał Gant. Zaczekał, aż wszyscy wyjdą, a następnie wskoczył do

środka i wcisnął przycisk piątego piętra. Fakt, że dozorca nie zwrócił na niego

uwagi, stanowił drobny, lecz znaczący sukces. Prawdopodobnie uważał, że to

któryś z mieszkańców cofa się na chwilę do mieszkania; o ile w ogóle cokol-

wiek myślał.

Na piątym piętrze ludzie usiłowali wcisnąć się do windy, zanim zdołał wy-

siąść. Przedarł się przez tłum, nie zwracając uwagi na ścisk, smród odzieży i

nieświeże oddechy. Przez tę krótką chwilę nie bał się ich, nie czuł urazy. Drzwi

windy zamknęły się i został na korytarzu sam. Odstające, poplamione linoleum

na podłodze, szereg pomalowanych na brązowo drzwi, ściany w kolorze brudnej

zieleni. To miejsce wyglądało przygnębiająco. Sprawdził kierunek, po czym

ruszył w stronę wzrastających numerów mieszkań. Niektórych numerów bra-

kowało. Zza wielu drzwi dobiegała głośna muzyka rockowa, jakby w celu za-

głuszenia innych dźwięków.

Pięćset czterdzieści dziewięć. Uniósł dłoń, lecz zawahał się. Słuchał. Tu tak-

że grało radio, ale po cichu. Żadnych innych odgłosów. Obejrzał się na korytarz.

Nikogo. Przełknął ślinę, odetchnął głęboko i głośno zastukał do drzwi mieszka-

nia Borysa Głazunowa...

Przy trzecim uderzeniu, jakby na dźwięk alarmu, wydarzyło się kilka rzeczy

naraz. Stuknęły otwierane drzwi windy. Gant obejrzał się. Wyszedł młody

człowiek, popatrzył na niego.

Drzwi mieszkania stanęły otworem. Gant odwrócił się. Przed nim stał wyso-

ki mężczyzna, który na widok przybysza uśmiechnął się szeroko. W głębi

mieszkania ktoś powiedział coś nie znoszącym sprzeciwu tonem. Młodzieniec

przy windzie krzyknął. W jego głosie zabrzmiało ostrzeżenie.

Dłoń Ganta w kieszeni kurtki zacisnęła się na kolbie pistoletu Makarowa.

Wysoki mężczyzna szczerzył zęby w uśmiechu. Powoli, z pewnością siebie

wyciągnął rękę zza pleców. Wbijał wzrok w wypełnione przerażeniem oczy

Ganta. Młodzieniec ruszył ku niemu biegiem, wykrzykując ostrzeżenia.

213

Gant odwrócił się i wyciągał już dłoń z kieszeni, kiedy biegnący człowiek

zatrzymał się nagle o dziesięć metrów od niego, wykrzykując jego nazwisko.

Zabrzmiało jak prośba, a nie pytanie. Wysoki mężczyzna przestąpił próg miesz-

kania. Trzymał w dłoni pistolet, celując w brzuch Ganta. Amerykanin nacisnął

spust i strzelił przez materiał kurtki. Rozległ się ogłuszający, powtarzany echem

w korytarzu huk. Niemal równocześnie wypalił pistolet tamtego. Kula zaryła się

w suficie, osypując tynk na głowę i ramiona Ganta.

‒ Szybko! Gant, szybko! ‒ krzyknął młodzieniec, chwytając go za rękaw.

Gant miał wrażenie, że rozpoznaje jego twarz. Drugi cywil z KGB stanął w

drzwiach na końcu przedpokoju. Gant strzelił dwukrotnie na oślep. Tamten

zniknął w głębi mieszkania. Z głośnym skrzypieniem otworzyło się okno, po-

czuł na twarzy uderzenia wiatru. ‒ Chodź tu!

Podbiegł do okna i wyjrzał na żelazne schodki przeciwpożarowe. Młodzie-

niec był już na zewnątrz i zbiegał na dół. Schodki i poręcze pokrywał zamarz-

nięty śnieg i lód. Tamten prześlizgiwał się po nich ostrożnie, najszybciej jak

potrafił. Gant obejrzał się jeszcze na drzwi mieszkania 549, po czym wyskoczył

przez okno i stanął na drabince. Trząsł się cały, zarówno z zimna, jak i emocji.

Twarz tamtego była mu znana, dwa czy trzy dni temu skrywała ją ciemna

broda...

Popędził w dół schodkami, ślizgając się, podążając śladem Wasilija...

Wasilij...!

To on pomagał Pawłowi zepchnąć ciało Fentona do rzeki. Zniknął zaraz po

wyjściu ze stacji metra, obok magazynu. Wasilij. Gant spojrzał w górę, wzdłuż

wijących się schodków przeciwpożarowych. W oknie pojawiła się twarz z krót-

kofalówką przyciśniętą do policzka. Dojrzał także pistolet. Musiał patrzeć pod

nogi, na zdradliwe, oblodzone schodki.

Zawładnęło nim poczucie ulgi, ekscytacja z powodu uniknięcia poważnego

niebezpieczeństwa. Wasilij ześlizgiwał się po stopniach pół piętra niżej. Popę-

dził za nim.

Pierwsze piętro... parter. Chodnik. Zamknięte garaże, pojemniki na śmieci,

bramka piłkarska wymalowana na ceglanym murze. Wpadł na Wasilija, nie

mogąc złapać oddechu.

‒ Wasilij...!

Tamten uśmiechnął się. ‒ Chodź. Szybko...!

Przebiegli przez podwórze. Wasilij wdrapał się po drzwiach garażu, uchwy-

cił okapu, wierzgnął nogami, po czym wciągnął się na płaski dach. Gant za nim.

Słyszał już milicyjne gwizdki i okrzyki, ale żadnego warkotu samochodów

214

poza stłumionym odgłosem ruchu ulicznego na Prospekcie Mira. Wasilij prze-

biegł skulony po dachu i zeskoczył po drugiej stronie. Gant pobiegł jego śla-

dem.

Wylądował na ośnieżonej ścieżce ogródka. Szczeknął pies. Wspinał się już

na siatkę ogrodzenia, kiedy Gant dogonił go. Z trudem wdrapał się na parkan i

skoczył na oblodzoną alejkę. Wasilij pędził w kierunku narożnika wąskiej, ci-

chej uliczki. Gant po chwili zrównał się z nim.

‒ Mam nadzieję, że ona już czeka...

Stało tu kilka zaparkowanych samochodów. Wasilij, dysząc ciężko, omiatał

wzrokiem tablice rejestracyjne. Gant czuł kłucie w piersi, wciągając lodowate

powietrze.

‒ Jest...? ‒ rzucił niepewnie.

‒ Tak. Tam!

Przebiegli przez jezdnię. Ona? Kto taki? Pochylił się przy okienku kierowcy

i skinął głową. Wepchnął Ganta na tylne siedzenie i wskoczył za nim.

‒ Na podłogę. Obaj! ‒ rozległ się kobiecy głos kierowcy. Samochód zje-

chał z krawężnika, biorąc zakręt w lewo. Twarz Ganta znalazła się przy ramie-

niu mężczyzny, czuł ostry zapach jego skórzanej kurtki.

‒ Oni... czekali... ‒ wysapał. Samochód skręcił w prawo. Jechali nie szyb-

ciej niż czterdzieści kilometrów na godzinę.

Wasilij, z twarzą tuż obok jego głowy, zmarszczył brwi. Energicznie poki-

wał głową. ‒ Tak, chociaż nie byłem pewien. Śledziłem cię. Zaraz po tym, jak

wszedłeś do budynku, przed wejściem zatrzymał się samochód KGB, ale nie

wysiedli z niego. Stąd wiedziałem, że zastawili na ciebie pułapkę. ‒ Minął ich

samochód milicyjny na sygnale, pędzący w stronę Prospektu Mira. ‒ Niewiele

brakowało, bym nie zdążył.

‒ Jak długo mnie śledziłeś?

‒ Przez większą część nocy.

‒ Dlaczego więc nie nawiązałeś kontaktu?

‒ Nie miał takiego rozkazu ‒ warknęła kobieta. ‒ On zawsze wypełnia roz-

kazy. Wszyscy to robimy! ‒ Gant wyczuł wyraźną urazę w jej głosie.

‒ Czy ktoś nas śledził, towarzyszko? ‒ spytał Wasilij, ku zaskoczeniu

Ganta, bardzo formalnym tonem. Na jego twarzy malowała się powaga, praw-

dopodobnie z szacunku dla kierowcy.

‒ Nie.

Gant poczuł, że samochód gwałtownie skręcił w lewo. Po chwili milczenia

215

ostrożnie uniósł głowę. Doznał szoku, kiedy ujrzał przesuwający się za oknem

pomnik kosmonautów, przedstawiający rakietę na szczycie zwężającego się

złotego snopa płomieni. Zacisnął mocno dłonie, by powstrzymać ich drżenie.

Znajdowali się blisko Instytutu KGB, zmierzali w tamtą stronę...!

‒ O co chodzi?

‒ Dokąd jedziemy? ‒ zapytał piskliwym, przerażonym głosem. Pomnik zo-

stawili już za sobą.

‒ W jedno pewne miejsce... ‒ zapewnił Wasilij.

‒ Zmiana ubrania dla ciebie ‒ dodała kobieta. ‒ Zmiana wyglądu. Doku-

menty. Wszystko jest przygotowane. ‒ Nie lubiła go, wręcz nienawidziła. W jej

głosie coraz wyraźniej wyczuwało się urazę. Kimże, do diabła, była?

‒ W porządku. A co dalej?

‒ Mam cię wywieźć z Moskwy.

‒ A Wasilij?

‒ On nie jest zaufanym, w każdym razie w ograniczonym zakresie. ‒ Wasi-

lij słysząc te słowa tylko wzruszył ramionami. Uśmiechnął się krzywo. ‒ Ktoś

doszedł do wniosku, że on nie nadaje się do wykonania tego zadania.

‒ A ty?

Samochód stanął pod światłami na skrzyżowaniu. Gant dostrzegał je przez

przednią szybę. Auto było prawie nowe, o czym świadczyła czyściutka, brunat-

na tapicerka. Duży kabriolet. Ganta zaczęły ogarniać podejrzenia. Blondynka

obróciła się nagle w jego stronę, tak iż mógł dokładnie obejrzeć jej profil.

‒ Ja posiadam odpowiednie kwalifikacje ‒ oznajmiła ‒ z których najwięk-

szą jest podatność na przymuszanie szantażem do udzielenia ci pomocy. Wasilij

często zmienia adresy. Oprócz pracy wywiadowczej zajmuje się handlem na

czarnym rynku. Jest użyteczny, ale nie jest ich człowiekiem. A ja tak.

Odwróciła głowę, kiedy zapaliło się zielone światło. Samochód ruszył, przy-

spieszając. Minęli wieżę telewizyjną Ostankino, celującą niczym stalowa igła w

zachmurzone niebo. Zmieszany Gant popatrzył na mężczyznę. Poruszyła go

niechęć w głosie kobiety. Niemal zaczynał się bać jakiejkolwiek pomocy z jej

strony.

Warkot piły łańcuchowej umilkł i Waterford uniósł głowę. Na odległym

końcu przecinki, którą wciąż jeszcze poszerzali, jedno z drzew padło do przodu

z trzaskiem przypominającym wystrzał z karabinu. Niemal natychmiast zaczęto

216

ścinać gałęzie i ściągać je na bok, by wykorzystać później do potrzeb maskowa-

nia. U końca przecinki, wiodącej łagodnym łukiem od brzegu jeziora w głąb

lasu, leżała przygotowana do użytku sterta białych sieci. Większa część sieci

kamuflażowych była już rozciągnięta między drzewami, tworząc coś na kształt

dachu gigantycznej wiaty.

Dwaj mechanicy RAF rozwijali i sprawdzali nylonowe liny, ciągnące się od

drzew, między którymi ustawiono wyciągarki aż do samego brzegu jeziora.

Wybrano najmocniejsze drzewa, zdolne utrzymać trzy przytwierdzone do nich

wyciągarki łańcuchowe, za pomocą których mieli wyholować Firefoxa z toni

wodnej. Wyciągarki, oprócz przymocowania do drzew, były dodatkowo przy-

twierdzone stalowymi hakami do ziemi, chociaż nie dało się ich wbić w zamar-

znięty grunt na taką głębokość, by zarówno Waterford, jak i starszy oficer inży-

nierii z Abingdon byli usatysfakcjonowani. Nawet mechanicy z Inżynierii Kró-

lewskiej, którzy mieli obsługiwać kołowroty, nie byli przekonani co do właści-

wego ich umocowania. Nie mieli jednak innego wyjścia, musieli spróbować.

Waterford skierował uwagę ku grupie otaczających go komandosów. Sze-

ściu żołnierzy SBS zostało wyznaczonych na płetwonurków, pozostałych

osiemnastu w białych, arktycznych, maskujących kombinezonach stało przed

nim. Niektórzy trzymali przed sobą, inni położyli na ziemi długie krosowe nar-

ty; kijki stały powbijane w śnieg. Każdy z nich dźwigał plecak, dziewięciu do-

datkowo było wyposażonych w radiostacje. Mieli tym razem działać parami, a

nie jak zwykle trójkami czy czwórkami; ich zadaniem było bardziej prowadze-

nie rozpoznania, niż tworzenie linii obrony. Stanowili system wczesnego

ostrzegania ‒ pomyślał; przy tak niewielkiej liczebności trudno było spodziewać

się po nich czegokolwiek innego.

Wszyscy mieli przewieszone przez piersi gogle oraz osłonięte białymi po-

krowcami karabiny. Uzbrojeni byli różnie, tak jak każda elitarna jednostka w

rodzaju SBS. Trochę standardowych L1A1, kilka karabinów snajperskich kali-

bru 7,62, jeden czy dwa nowe karabiny Enfielda kalibru 5,56 o krótkiej kolbie,

wreszcie kilka najnowszych, bezłuskowych karabinków Hecklera i Kocha kali-

bru 4,7 mm. Te ostatnie nawet w pokrowcach przypominały plastikowe, zwęża-

jące się na jednym końcu deseczki. Waterford miał taki sam, dokonywał oceny

jego przydatności dla potrzeb armii. Chociaż brzydki, futurystyczny, karabin ten

był niezwykle skuteczny; wystrzeliwał pociski osadzone bezpośrednio na kostce

materiału miotającego, zamiast tradycyjnych nabojów z łuskami pobieranych z

217

magazynka. Był niezwykle celny i wyrzucał pociski z taką szybkością, iż mogły

przebić stalowy hełm z odległości przekraczającej pięćset metrów. Jemu podo-

bała się ta broń. Spoglądając na uzbrojenie, przypomniał sobie, że powinien raz

jeszcze uzmysłowić im charakter przeprowadzanego rekonesansu. Zrobił dwa

kroki w stronę mapy rozłożonej na chwiejącym się stoliku. Osiemnastu koman-

dosów SBS skupiło się wokół niego. Nad całą grupką, niczym dym buchający z

komina, unosiła się para oddechów. Wiatr ciskał im tumany śniegu w twarze,

zasypywał mapę. Ze złością zgarnął z niej śnieg rękawicą.

‒ Dobra, chłopy. Dopóki jesteśmy jeszcze razem, chciałbym przypomnieć

wam nasze zadanie. Postaram się mówić zwięźle, żebyście nie musieli robić

notatek... ‒ Postukał w mapę palcem wskazującym. ‒ To rekonesans, macie się

w nic nie angażować. Znacie swoje pozycje oraz maksymalny dystans, na jaki

wolno wam się oddalić. Powtarzam, jest to tylko umowna granica, nic poza tym.

Za lasem, trzy do czterech kilometrów stąd, zaczyna się otwarty, pofałdowany

teren, usiany kępami krzaków. Macie znaleźć najlepsze punkty obserwacyjne i

siedzieć cicho. Meldować krótko i tylko o wyznaczonych godzinach. Tym ra-

zem nie gramy w ciuciubabkę z babcią, Ciocią Klocią i całą resztą rodziny.

Chyba że obudzicie się i staniecie oko w oko z wielkim, kudłatym, rosyjskim

żołnierzem. W takim wypadku możecie nie czekać na wyznaczoną godzinę,

tylko wrzeszczeć: „gwałcą!” i w nogi. ‒ Rozległ się śmiech. ‒ Z tego, co wiemy,

panuje spokój. Nie spodziewamy się kłopotów, nie chcemy kłopotów, musimy

jednak wiedzieć, gdyby takowe się zbliżały. A więc upewnijcie się dobrze, że

wasze milutkie, nowiutkie radiostacje działają prawidłowo, i dobrze pilnujcie

tych nowiusieńkich, przepięknych lornetek, podarowanych wam przez MOD.

Powodzenia. Jakieś pytania?

‒ Czy możemy liczyć na posiłki, sir? ‒ zapytał porucznik. ‒ Rozumie się,

gdyby przyszło co do czego... ‒ Zatoczył dłonią wielkie koło.

‒ Rozumiem. Chcielibyście wiedzieć, czy jest jakiś ptaszek z brzuszkiem

pełnym kolesiów gotowych skoczyć wam na pomoc. Cóż, będą czekali w Bar-

dufoss, gdyby cokolwiek się szykowało. Pamiętajcie jednak, że jesteście w

cichym, przytulnym barze. Nie chcemy tu żadnej krwawej rozróby jak w byle

spelunie, o ile da się tego uniknąć. Jasne? ‒ Znów odpowiedział mu śmiech.

Waterford dodał: ‒ Swoją drogą, jesteście szczęściarzami. Pomyślcie o tych,

którzy będą musieli rąbać lód i spychać go na boki, by utworzyć miłą, spokojną

zatoczkę, a potem urządzać tu cały warsztat naprawczy. Dobra. Powtórzmy

jeszcze raz dane wyznaczonych stanowisk. Cross i Blackwell?

218

‒ Blackburn, sir ‒ poprawił go jeden z komandosów pośród śmiechu, jak

gdyby poprzedzającego znany wszystkim dowcip.

‒ Cross i Blackburn. Wasz kierunek? ‒ powtórzył Waterford. Z obojętnym

wyrazem twarzy patrzył na mapę, na rozchodzące się promieniście od jeziora

linie, wyznaczające kierunki rekonesansu dziewięciu par komandosów. Pośród

nich widniała jedna, cienka czerwona linia, określająca jego własne pole obser-

wacji.

Buckholz obejrzał się na grupę komandosów, po czym z powrotem popa-

trzył na Brooke'a. Waterford z pewnością wiedział, jak postępować ze swoimi

ludźmi. To ich nerwowy, piskliwy śmiech zwrócił uwagę wicedyrektora CIA.

Komandosi z SBS, podobnie jak z innych elitarnych jednostek, zachowywali się

czasami nieco dziwnie. Buckholz spotykał się z podobnymi reakcjami amery-

kańskich oddziałów specjalnych, operujących w Wietnamie. Ci ludzie mieli

jednak wykazać się sprawnością działania, a nie dobrymi manierami...

Brooke postawił butle z powietrzem koło nogi, a na mokry kombinezon na-

rzucił białą futrzaną kurtkę. Podeszli do nich dwaj inni płetwonurkowie, jeden z

nich trzymał kubki z gorącą kawą. Buckholz siorbnął napoju. Porywy wiatru

miotały mu śniegiem w plecy.

‒ To bardzo ważne ‒ powtórzył, wyczuwając urazę Brooke'a z powodu je-

go ignoranckich uwag. Zganił się za to. Nie miał zamiaru naśladować swojej

babci, ale nie mógł nic na to poradzić. Brooke dwukrotnie już wchodził pod

wodę przez wyrąbany w lodzie przerębel. Jego inspekcja, dotycząca w szcze-

gólności stanu podwozia, dała pozytywne rezultaty. Wraz z dwoma innymi

płetwonurkami zdjęli ładunki wybuchowe założone podczas pierwszego rekone-

sansu. Teraz Buckholz wydał rozkaz ponownego sprawdzenia stanu podwozia.

‒ Musimy być pewni, całkowicie pewni, że wszystkie trzy golenie wytrzymają

wyciąganie samolotu na linach. On musi się wytoczyć na brzeg na własnych

kołach...

‒ Tak, sir ‒ rzekł sztywno Brooke.

Buckholz uśmiechnął się. ‒ Wiem, że marudzę. Ale zróbcie to dla mnie, do-

bra?

Brooke odwzajemnił uśmiech. ‒ W porządku. Sprawdzimy jeszcze raz.

‒ Grzeczny chłopiec.

‒ Mr Buckholz!

Amerykanin obrócił się. Piła łańcuchowa ponownie zaczęła hałasować.

Wiatr sypnął mu śniegiem w twarz. Niebo było ciemnoszare, śnieg padał już

bez przerwy, a szybkość wiatru wzrosła z dwóch do pięciu metrów na sekundę.

Pogoda pomagała im zamaskować ślady zrzutu i odciski stóp na ośnieżonej

219

powierzchni lodu. Jednakże okresowo widzialność spadała poniżej trzydziestu

metrów. Z brzegu trudno już było dostrzec drugi koniec przecinki, gdzie kapral

z Królewskiej Inżynierii pracował piłą łańcuchową. Buckholz nie wierzył pogo-

dzie. Odczuli już skutek jej kaprysów, kiedy zmuszeni byli przez trzy godziny

szukać jednego z pojemników zagrzebanego w śniegu. Właśnie głównie z po-

wodu pogody marudził i kazał wszystko trzy razy sprawdzać. Ona była kluczem

do sukcesu akcji. A najgorszy był fakt, że śnieżyca tak bardzo opóźniała lot

śmigłowca transportowego, że nie byli nawet pewni, czy przybędzie na czas,

kiedy już wyciągną Firefoxa z jeziora. Miał przeczucie, że latający dźwig w

ogóle tu nie dotrze i będą zmuszeni zniszczyć samolot. Przeklęta pogoda.

‒ O co chodzi?! ‒ zawołał, przekrzykując wiatr.

‒ To Mr Aubrey, sir! ‒ krzyknął radiooperator. Pochylał się nad pulpitem

kontrolnym radiostacji satelitarnej. Jego stanowisko osłonięte było od wiatru

brezentem, wzmocnionym obciętymi gałęziami drzew. Dysk anteny wyglądał

spod wiszących najniżej gałęzi drzew pochylających się nad brzegiem jeziora.

‒ Dobra, już idę. ‒ Odwrócił się jeszcze raz do Brooke'a, zawahał na mo-

ment, po czym rzekł: ‒ W porządku, zabijaki. Zróbcie to, o co prosiłem. ‒ Bro-

oke uśmiechnął się za odchodzącym Amerykaninem.

‒ Mr Aubrey mówi, że to pilne, sir.

‒ Pewnie ‒ odparł Buckholz siląc się na uśmiech. ‒ Dla niego wszystko

jest pilne. Połącz mnie. ‒ Wzdrygnął się. We wnętrzu śmigłowca Lynx, jednego

z dwóch, które dowiozły ludzi nie potrafiących skakać ze spadochronem, a teraz

stały zakamuflowane przy odległym krańcu jeziora, było przynajmniej ciepło,

chociaż tłoczno. Spojrzał na kubek z kawą, który ściskał w garści. Nie mógł się

ogrzać od czasu... Był za stary, w tym cały problem. Już nie ta krew. Buckholz

szczerze życzył sobie, by Aubrey znalazł się na jego miejscu.

Operator przebiegł palcami po pulpicie, programując sposób szyfrowania

głosu, po czym zaczekał, aż zabłyśnie światełko oznaczające, że nadajnik jest

gotowy do transmisji. Wysłał następnie sygnał rozpoznawczy i po kilku sekun-

dach uzyskał potwierdzenie odbioru. Skinął głową Buckholzowi, który trzymał

mikrofon tuż przy wargach, jakby chciał mówić szeptem.

Na dłuższą chwilę opanowały go złe przeczucia. Wreszcie odezwał się: ‒ W

porządku, „Matka”, nadawaj. O co chodzi? Over. ‒ Z trudem zdobył się na

swobodny, wręcz żartobliwy ton, jak gdyby chciał odegnać spodziewane złe

220

wiadomości. Nie zakładał hełmofonu, jedną słuchawkę przycisnął dłonią do

ucha i po chwili usłyszał głos Aubreya.

‒ Obawiam się, „Rybaku”, że mam złe nowiny. Dźwig musiał lądować na

lotnisku wojskowym w południowej Szwecji dla dokonania naprawy. Zapew-

niono mnie, że to drobnostka, coś z regulacją balansu wirników. Uszkodzenie

spowodowały złe warunki atmosferyczne po drodze. Ale, co ważniejsze, nie

potrafią dokładnie określić wielkości opóźnienia. Przykro mi. Over.

‒ Do diabla! Powiedz wprost, „Matka”. Przestań mi zawracać dupę. Jestem

dużym chłopcem i zniosę wszystko. Over.

‒ Najwcześniej jutro po południu, nie dadzą rady wcześniej zjawić się na

miejscu. Over.

‒ Ale w ogóle przylecą? Over.

‒ Muszą! Kiedy według ciebie możecie rozpocząć wyciąganie? Over.

‒ Około północy. Z pewnością przed nastaniem świtu Firefox będzie na lą-

dzie. Tyle że nie będzie latającego dźwigu! Over.

‒ Przyleci, „Rybaku”. Na pewno przyleci. Over.

‒ Jeśli nie doleci tu do ósmej, zaczniemy zakładać ładunki i wyciągać

układy sterowania myślowego oraz systemy antyradarowe! Over.

‒ Przyleci, „Rybaku”. Bądź cierpliwy. Over.

‒ A mógłbyś zrobić coś jeszcze z tą cholerną pogodą? Over.

‒ Zrobię, co w mojej mocy, „Rybaku”. Na razie mogę zalecić jedynie mo-

dlitwę. Over.

‒ Pomodlimy się, „Matka”. Pomodlimy. Koniec.

Buckholz rozejrzał się. Dwuosobowe grupki rekonesansowe komandosów z

SBS znikały za zasłoną śnieżycy między drzewami. Z trudem dostrzegał plecy

ostatnich wychodzących z obozu. Brooke wraz z drugim płetwonurkiem zanu-

rzyli się już pod lód. W ciszy, która nastała po umilknięciu piły łańcuchowej,

odgłos padającego drzewa rozbrzmiał, niczym zapowiedź osuwania się ziemi.

Popatrzył w górę. Śnieżyca przybierała na sile, wiał coraz silniejszy, mroźny

wiatr.

‒ Tak, będę się modlił ‒ mruknął. ‒ Mam tylko nadzieję, że On mnie usły-

szy poprzez to wycie wiatru!

Był w jej mieszkaniu jak intruz, jak złodziej. Niemal obsesyjnie zwracała

uwagę na wszystko, co podnosił, czego dotykał czy używał. Miała tu wrócić,

była co do tego przekonana. Dmitrij także miał wrócić do domu. Nie powinny

221

zostać żadne ślady pobytu innego mężczyzny ‒ zwłaszcza tego Amerykanina.

Po każdej kawie, drinku czy obiedzie, który przygotowała, dokładnie myła fili-

żanki, kieliszki i talerze, wycierała je i odstawiała na miejsce. Wszystkie myśli

kierowała ku akcji zacierania śladów, odpędzając tym samym poczucie klau-

strofobii we własnym mieszkaniu, wyraźniejsze teraz z powodu obecności

Amerykanina. Miała wrażenie, że jego pobyt tu jest tak bardzo namacalny, tak...

nieunikniony.

Niewiele odzywał się po tym, jak przedstawiła mu swoją historię. Nie miała

pojęcia, co odczuwa w stosunku do niej, co myśli o swojej przyszłości. Był

zmęczony ‒ zapadł w dwugodzinną drzemkę w fotelu, w którym ledwie zdążył

usiąść. Także przejścia w Instytucie przy Prospekcie Mira, chociaż nie pisnął o

nich ani słowa, musiały dać mu się we znaki. Zachowywał się tak pasywnie, z

tak wielką rezerwą, że sprawiał wrażenie półżywego. Można by sądzić, że zo-

stał przez nią aresztowany i oddał życie w jej ręce.

Ubranie, które Wasilij dostarczył wraz z dokumentami, okazało się porząd-

nym, szarym, trzyczęściowym garniturem z zagranicznego materiału. Podu-

szeczki za policzkami pogrubiły jego wychudzoną twarz, a wąskie okulary do-

dały mu lat. Kiedy ogolił się, wymył i przebrał, wyglądał prawie jak jeden z jej

starszych kolegów z sekretariatu... o tym też świadczyły dokumenty, wystawio-

ne na urzędnika ministerialnego, podróżującego służbowo do Leningradu. Blef

był śmiały, miał przyciągać uwagę i oddalać niebezpieczeństwo dokładniejszej

kontroli. Amerykanin po przebraniu sprawiał wrażenie odprężonego, przyjął

charakterystyczną usztywnioną pozę i jakby zyskał kilka centymetrów wzrostu.

Ciemne palto miało dopełnić obrazu biurokraty.

Wyszli z mieszkania o czwartej. W windzie, kiedy wsiadł sąsiad z niższego

piętra, którego znała z widzenia, przywitała się z nim, po czym zwróciła do

Ganta formalnym, urzędowym tonem. Z jej słów miało ewidentnie wynikać, że

towarzyszy jej kolega z pracy, natomiast niewielka torba podróżna oraz jego

mała skórzana teczka świadczyły o długości podróży służbowej. Amerykanin

zwięźle odpowiadał płynnym rosyjskim. Wyglądał na rozluźnionego, choć nie

była tego pewna. Odgrywana przez niego rola osłaniała go jak skorupa żółwia.

Taksówka z biało-czarnym pasem szachownicy na drzwiach i karoserii cze-

kała przed blokiem. Ruch na Prospekcie Kutuzowskim był nasilony, choć nie

tworzyły się jeszcze korki. Przeważały duże, sunące powoli samochody. Limu-

zyny partyjne ciągnęły prawie nieprzerwanym szeregiem po pasie wewnętrz-

nym. Kierowca włożył torby do bagażnika, po czym wsunęli się na tylne

222

siedzenie. Gant, kiedy tylko trzasnęły za nim drzwi, wyciągnął gazetę i zaczął

udawać, że czyta, zasłaniając się przed odbiciem w lusterku kierowcy.

‒ Dworzec Leningradzki ‒ rzuciła Anna.

Pomyślała o Maksymie. Zarówno pies jak i ojciec przywitali ich czule. Pies

po chwili zaczął odnosić się do niej podejrzliwie, jakby wyczuwał jej nastrój.

Miała wrażenie, że owa podejrzliwość udzieliła się także ojcu. Nie pytał jednak

o nic, za wyjątkiem jej zdrowia i powodzenia kochanka z KGB. Tylko kilka dni

‒ zapewniła go...

Dla znajomych z biura poważnie się przeziębiła. Dla Dmitrija był to niespo-

dziewany wyjazd do Leningradu ‒ nie, pociągiem, nie było miejsc w popołu-

dniowym samolocie, a poza tym ona woli podróżować koleją... co za sprawa?

Och, pewien skomplikowany przypadek oszustwa w jednym ze szpitali, ginące

ubrania, pieniądze... nie, to jeszcze nie sprawa dla milicji, dopóki ona nie zapo-

zna się z zeznaniami... tak, całuję, kocham, kocham...

Omal nie zdradziła czegoś w trakcie tej rozmowy telefonicznej. Połykając

łzy, dusząc w sobie potrzebę przedłużenia rozmowy, odwiesiła słuchawkę, za-

nim on miał czas uświadomić sobie coś nienaturalnego w jej zapewnieniach.

Zostawiła Ganta samego w mieszkaniu, kiedy odwoziła Maksyma do daczy

ojca. Gdy wróciła, powiedział, że nikt nie dzwonił do drzwi i nie było żadnych

telefonów. Wchodząc do mieszkania, odniosła wrażenie, że znalazła się w ja-

kimś obcym domu.

Przejechali na drugi brzeg rzeki mostem Kalinina, po czym skręcili w Sado-

we. Wzdłuż ulicy ciągnęły się szeregi domów mieszkalnych. Gant wybrednie

przerzucał strony gazety, ona zaś utkwiła nie widzące spojrzenie w oknie i sku-

bała się w policzek. Zdawała się w ogóle nie dostrzegać miasta, ani po jednej,

ani po drugiej stronie ulicy, bowiem w ogóle nie dopuszczała do siebie myśli, że

może to być jej ostatnia podróż przez Moskwę. Minęli gigantyczny hotel Pekin,

którego różowa fasada gryzła się z ciemnym od chmur nieboskłonem. Kiedy

wreszcie spojrzała na ciągnące się po lewej stronie bloki, mimo iż cały czas

miała przed oczyma profil Ganta, ich szare, zniszczone betonowe ściany oraz

niezliczone, anonimowe okna zabiły w niej świadomość Moskwy. Mogło to być

dowolne współczesne miasto w jakimkolwiek kraju na świecie.

Skręcili z Sadowego Koła w ulicę Kirowa, przejechali między dwoma szpi-

czastymi, jakby stojącymi na warcie wieżowcami Hotelu Leningradzkiego i

Ministerstwa Prac Publicznych. Znaleźli się na placu Komsomolskim, wokół

którego rozmieszczone były trzy główne dworce linii dalekobieżnych.

223

Taksówka zatrzymała się przed portykiem Dworca Leningradzkiego. Anna

wysiadła pierwsza. Gant zapłacił za przejazd, zostawiając tak symboliczny na-

piwek, że kierowca zaczął coś mamrotać pod nosem. Nie powinien się jednak

spodziewać niczego innego po biurokracie, który całą podróż taksówką spędził

z nosem utkwionym w gazecie.

Śnieg osiadł na ramionach palta Amerykanina. Naciągnął futrzaną czapkę na

głowę, poprawił okulary i omiótł Annę tak przenikliwym, taksującym spojrze-

niem, że poczuła się poniżona, wręcz znieważona. Ten człowiek, który niczego

nie dokonał, nie miał nic do powiedzenia. Lecz nagle uśmiechnął się do niej

nieoczekiwanie.

‒ W porządku ‒ rzekł, wyciągając ku niej jej torbę. ‒ Będą sprawdzać do-

kumenty. Pójdę pierwszy, ty zajrzyj do damskiej toalety lub gdzie indziej, byle-

byś zjawiła się nieco później. Ja kupię bilety.

Skinęła głową, lecz nagle nerwy dały znać o sobie, poczuła się, jakby straci-

ła grunt pod nogami. Wraz z przejęciem przez niego kontroli zniknęła pewność i

zaufanie do siebie. Dostrzegł, że drżą jej dłonie i delikatnie ujął ją za ramię.

‒ Uspokój się ‒ rzekł łagodnym tonem, pochylając głowę ku jej twarzy. ‒

Jak do tej pory byłaś bardzo dzielna. Uspokój się.

Energicznie pokiwała głową. ‒ Ja... już wszystko dobrze. ‒ Przerzuciła torbę

do drugiej ręki i dodała: ‒ W porządku. Ale bądź ostrożny...

Przeszli pod portykiem na teren najmniejszego z trzech okalających plac

dworców. Marmurowe, sięgające do ramion postumenty dźwigały niezliczone

popiersia Lenina o zawsze czujnym spojrzeniu, jak gdyby nieustannie obserwu-

jącego przelewające się przez stację tłumy. Ponad nimi wznosił się łukowaty

strop ze szkła i stali, przypominający wnętrze szkieletu gigantycznego zwierzę-

cia. Na dworcu było tłoczno, ludzie wracali z pracy do domów. Gant stanął

przed tablicą odjazdów. Anna podreptała w kierunku toalety. W końcu ruszył

zdecydowanym krokiem w stronę okienka rezerwacji biletów, rozglądając się na

boki /e znudzonym wyrazem twarzy. Zauważył mundury, płaszcze, pistolety,

zwalistych osiłków zatrzymujących wchodzących ludzi. Miał wrażenie, /e poru-

sza się wśród sieci niewidocznych linek uruchamiających dzwonki alarmowe.

Było teraz zupełnie inaczej, nie tak jak na stacji metra, kiedy szedł u boku Paw-

ła, usiłując trzymać się w ryzach i próbując wtopić się w tłum. Przez większą

część dnia przygotowywał się na tę właśnie chwilę. Na jakiś czas musiał zapo-

mnieć o Gancie.

Podszedł do okienka i z odpowiednią dozą władczego zniecierpliwienia

224

pochylił się i przemówił przez zakratowany otwór, umieszczony powyżej obro-

towego drewnianego talerza, za pomocą którego kasjer wydawał bilety i inka-

sował pieniądze. Poprosił o bilety na zarezerwowane miejsca ‒ tak, sekretarka

dokonała rezerwacji dziś rano. Przybrał ton, jakby już teraz protestował prze-

ciwko bałaganowi, wytykał pomyłkę kasjerowi biletowemu ‒ niskiemu, łysieją-

cemu człowieczkowi o bladej twarzy, w marynarce z wytartym kołnierzykiem i

koszuli z postrzępionymi mankietami. Tamten zaczął przerzucać strony druków

rezerwacji, w końcu znalazł właściwe rubryki. W radzieckich pociągach istniały

dwa rodzaje miejsc pierwszej klasy, Anna dokonała rezerwacji przedziału na

czele pociągu, gdzie zawsze umieszczano wagony o najwyższym standardzie, z

dwumiejscowymi, ogrzewanymi, klimatyzowanymi i zaopatrzonymi w radio

przedziałami, obsługiwanymi ponadto przez kelnera. Były to najdroższe miejsca

‒ przedziały dla dostojników partyjnych.

Gant zapłacił za bilety banknotem o wysokim nominale. To również był

element kamuflażu. Nowiutki banknot. Dowód uprzywilejowanej pozycji.

Wsuwając resztę do kieszeni, odwrócił się od okienka i podniósł teczkę.

Człowiek w skórzanym płaszczu popatrzył na niego. Sprężył się. Teraz zaczy-

nało się na dobre.

Udał, że nie zauważył tamtego i ruszył poprzez obszerny hall w stronę wej-

ścia na perony. Drugi tajniak zrobił krok do przodu, jakby chciał go zatrzymać,

lecz tylko obrzucił uważnym spojrzeniem jego ubranie i twarz, po czym przepu-

ścił go. Ledwie spojrzał na niego, prześliznął się wzrokiem po dobrze skrojo-

nym, urzędniczym palcie i połyskujących, wąskich szkłach okularów. Oczywi-

ście, nikt nie przypuszczał, że pojawi się na dworcu; a jeśli nawet, to powinien

ukrywać się, przemykać chyłkiem, prześlizgiwać, a nie iść spokojnie. Dotarł do

barierki kontroli biletów. Długi skład ekspresu leningradzkiego ginął w perspek-

tywie ciemnoszarego nieba i śnieżycy. Stanął w kolejce. Bilety i dokumenty,

rzecz jasna. Cywil z KGB poprosił o nie ze znacznie większym szacunkiem, niż

zwracał się do mężczyzny przed nim czy kobiety stojącej w kolejce za nim.

Gant wydął wargi w udawanej irytacji.

Dwoje ludzi przed nim. Nagle zapragnął przekonać się, jak daleko ona stoi z

tyłu w kolejce. Dokumenty mężczyzny były sprawdzane pieczołowicie, bez

cienia pośpiechu. Czy jego papiery okażą się w porządku? Gdzie ona się znaj-

dowała?

Dosyć.

Gdzie...? Czy dokumenty...? Czy mają jego zdjęcia...?

225

Tak. Za ich plecami, przypięte z boku drewnianego przepierzenia, tuż obok

wywieszki informującej o karach za przejazd bez ważnego biletu ‒ zdjęcie

człowieka, obejmowanego i przytrzymywanego przez wyższego mężczyznę;

wrażenie walki, aresztowania...

Dosyć.

Potarł czoło rękawiczką, udając, że ściąga futrzaną czapkę, by ukryć gest

zakłopotania.

Zdjęcie zrobione podczas kontroli na rogatce, przy wyjeździe z miasta, kiedy

posługiwał się dokumentami Głazunowa... Obok drugie, które musieli wycią-

gnąć z komputera Departamentu Akt w Centrali ‒ jego podobizna w mundurze

USAF sprzed ośmiu czy dziewięciu lat. Był wtedy znacznie młodszy, znacz-

nie...

Poniżej zdjęć opisano go jako wrogiego agenta, szpiega i sabotażystę. Pilnie

poszukiwany. Instruowano ludzi o zachowaniu ostrożności.

Peruka, którą otrzymał, należała do bardzo kosztownych, prawdopodobnie

pochodziła z Zachodu. Jak powiedział Wasilij, uśmiechając się szeroko, była

nawet lepsza od tej, którą nosił Tito. Ale z daleka można było poznać, że to nie

są naturalne włosy. Był zbyt krótko ostrzyżony ‒ z uwagi na konieczność do-

brego przylegania elektrod myślowego sterowania w hełmofonie ‒ by nie zwró-

cić na siebie uwagi. Peruka, rozpoznawalna na pierwszy rzut oka, miała odwró-

cić tę uwagę. Gdyby był podejrzany, nie nosiłby tak ewidentnej peruki. Wszyst-

ko miało wskazywać, że używał jej wyłącznie z próżności.

Założył z powrotem futrzaną czapkę, odsłaniając jednocześnie nieco gę-

stych, młodzieńczych włosów, trochę różniących się odcieniem od jego wła-

snych.

Wyciągnął bilety w stronę kontrolera, po czym wyjął z kieszeni na piersi

dokumenty i wręczył je cywilowi z KGB. Kontroler zapytał, do kogo należy

drugi bilet. Gant odwrócił się, zadarł głowę i dostrzegłszy Annę o trzy miejsca

dalej w kolejce wskazał ją, po czym przywołał ruchem dłoni do siebie, nie

zwracając uwagi na człowieka z KGB. Jakiś mężczyzna w kolejce zaprotesto-

wał, buntując się przeciwko przywilejom i naruszeniu norm. Gant bezceremo-

nialnie przyciągnął Annę do siebie i ustawił przed oficerem KGB. Wręczyła

swoje dokumenty do kontroli.

Tamten nie zwrócił na Annę najmniejszej uwagi. Natomiast Gantowi przy-

glądał się uważnie spod przymrużonych powiek. Przez dłuższy czas kartkował

dokumenty, ale nie obejrzał się na rozwieszone z tyłu listy gończe. Peruka chy-

ba rozbawiła go nieco, jednakże z wyraźną nerwowością powstrzymał lekcewa-

żący uśmieszek. W końcu wręczył im wszystkie dokumenty i skinął głową.

226

‒ Przyjemnej podróży, towarzysze ‒ rzekł z bezczelną służalczością. Gant

udawał przez chwilę, że usiłuje odczytać nazwisko widniejące obok zdjęcia

tamtego na plakietce identyfikacyjnej, przymocowanej do kieszonki na piersi.

Oficer poruszył się niepewnie.

Przeszli między barierkami na peron. Gant czuł, że miękną mu kolana i drżą

ręce. Starał się jednak iść dalej pewnym krokiem.

‒ Czy dobrze się czujesz? ‒ zapytała Anna.

‒ Tak ‒ odparł, nie patrząc na nią.

Ramię przy ramieniu, w milczeniu przemierzali długi, szeroki peron. Minęli

kiosk z gazetami, następny ze słodyczami, potem z pamiątkami, wreszcie sto-

isko z kawą. Gant ruchem ręki odprawił bagażowego.

Niech to cholera! ‒ pomyślał. Udało się! Mętnie przemknęło mu przez myśl,

kto zaproponował to przebranie i fałszywe dokumenty, oraz skąd tak dobrze go

znali. Udało się! Upozowana arogancja odniosła skutek. Niech to cholera!

Dotarli do właściwego wagonu. Gant spojrzał na zegarek. Piętnaście minut

do odjazdu. Weszli do zarezerwowanego przedziału i zajęli miejsca. Był

wdzięczny za wybór dwuosobowego, napawającego poczuciem bezpieczeństwa

przedziału. Nikt nie powinien ich tu nachodzić.

‒ Chcielibyście magazyn czy gazetę, towarzyszu Osipow? ‒ zapytała An-

na, kiedy ułożył ich bagaże na półce. ‒ A może jakieś słodycze?

‒ Nie... chociaż jakieś czasopismo. Może „Świat Radzieckiej Nauki”? ‒

odparł uśmiechając się. ‒ Tak, poproszę.

‒ Dobrze, towarzyszu Osipow ‒ rzekła Anna, wychodząc z przedziału.

Przyglądał się, jak schodzi na peron i zmierza w stronę kiosku z gazetami.

Sprawiała wrażenie drobnej i bezbronnej, kiedy mijała dwóch umundurowanych

żołnierzy KGB z karabinami przewieszonymi przez ramiona. Przypomniał sobie

jej złość, bezgraniczną wściekłość, kiedy zapoznała się z jego fałszywymi do-

kumentami. Pracownik sekretariatu, tak jak ona. Woleli, by wykorzystywała

swoje własne dokumenty zamiast przygotowanych dla nich fałszywych papie-

rów, które opisywały ją jako jego żonę. Poczuła się znieważona, poniżona. Wy-

brała podróż u boku rzekomego kolegi z pracy. W jej stanowisku zawarta była

jakaś deklaracja, obstawała przy zachowaniu swojej odrębności, ochronie życia

osobistego.

Zniknęła we wnętrzu kiosku. Gant powoli odprężał się. W peruce było mu

równie gorąco jak w futrzanej czapce, którą zdjął. Strzepnął z marynarki kilka

227

nitek. Rozłożył gazetę. Wreszcie mógł sobie pozwolić na chwilę relaksu, roz-

luźnienie wszystkich mięśni, pozbycie się choć odrobiny tego napięcia, jakie

towarzyszyło mu przy barierce kontroli biletów. Udało się, udało się ‒ powta-

rzał w duchu bez końca niczym uspokajające zaklęcie. Kobieta stanowiła zna-

komitą osłonę. W tak krótkim czasie i w ekstremalnej sytuacji, w jakiej się zna-

leźli, ludzie Aubreya w Moskwie spisali się bez zarzutu.

Spojrzał na zegarek i raz jeszcze popatrzył przez okno. Cztery minuty do od-

jazdu ‒ rozmawiała z człowiekiem w mundurze, młodym pułkownikiem KGB.

Piętnaście metrów od okna. Ona go znała...

Cztery minuty ‒ Anna uśmiechała się ‒ trzy minuty pięćdziesiąt ‒ ona się

uśmiechała!

Gant poczuł, jakby całe ciało krępował mu kaftan bezpieczeństwa. Ociężale

położył zaciśnięte pięści na kolanach i błądził mętnym wzrokiem po wnętrzu

przedziału...

Kimże ona była? Co robiła?

Anna wspięła się na palce i pocałowała Priabina, świadoma czujnego wzro-

ku Ganta mierzącego ich z odległości piętnastu metrów.

‒ Co za niespodzianka! ‒ wykrzyknęła.

Ujmując ją za ramiona, jak gdyby chciał powstrzymać, Priabin uśmiechnął

się. ‒ Praca, moja droga, praca. Jestem tu całkiem oficjalnie, przeprowadzam

inspekcję naszych służb bezpieczeństwa. Nie wiedziałem, że się spotkamy.

Spojrzała znacząco na zegarek. ‒ Tylko kilka minut ‒ mruknęła.

‒ „Świat Radzieckiej Nauki”? ‒ zapytał, spoglądając na okładkę jednego z

czasopism, jakie trzymała pod pachą. ‒ Szukasz kolejnych projektów wózka

inwalidzkiego? Nie, przepraszam ‒ dodał pospiesznie, kiedy dostrzegł wyraz jej

twarzy. ‒ To było głupie ‒ pochylił się i pocałował ją.

Obróciła się nieco, tak by mogła widzieć Ganta, przytulając się jednocześnie

do piersi Dmitrija. Gant wyglądał na przerażonego, zdradzonego. Nie mogła nic

powiedzieć Dmitrijowi...

Odsunęła się. ‒ Chyba lepiej już wsiądę do pociągu.

‒ Kiedy wrócisz?

‒ Za kilka dni.

‒ Nie zostawiłaś numeru do hotelu.

‒ Zadzwonię do ciebie dziś wieczorem.

‒ Co to za sprawa? ‒ zapytał, ujmując ją pod ramię. Wizja aresztowania?

Poprowadził ją w stronę drzwi wagonu. Przytuliła się do niego, chcąc okazać

228

Gantowi, iż to spotkanie ma całkiem niewinny charakter. Uśmiechnęła się sze-

roko. Trudno było powiedzieć, czy Gant zrozumiał ów gest, nadal przyglądał im

się z wytężoną uwagą. Czy Dmitrij widział go...?

Nagle ze straszliwą, przerażającą siłą dotarło do niej, że myśliwy i zwierzy-

na znajdowali się nie dalej niż osiem metrów od siebie. Była pewna, że nawet

ona mogłaby rozpoznać Ganta pomimo charakteryzacji, pomimo tej cudacznej

peruki, tylko na podstawie jego kiepskich zdjęć na listach gończych, zawieszo-

nych w hallu dworca.

‒ Och, jakaś błaha, drobna kradzież. Musimy dokonać weryfikacji, zanim

sprawa zostanie przekazana milicji.

‒ Narkotyki? ‒ zapytał z głęboką powagą.

‒ Nie. Odzież, sterylne narzędzia, różne drobiazgi... Czasami odnoszę wra-

żenie, że ludzie w tym kraju gotowi są ukraść wszystko. Może to być również

oszustwo ze strony dostawców, ponieważ ci ustawicznie nie wykonują planów

produkcji. Na razie trudno coś powiedzieć. Musimy zbadać sprawę. ‒ Odwróci-

ła go nagle i zaśmiała się prosto w twarz. ‒ Nie przejmuj się tym. Powiedz, że

będzie ci mnie brakowało! ‒ Gdzieś w głębi duszy przeraziła ją łatwość, z jaką

operowała kłamstwami.

‒ Pewnie, że będzie. Jak diabli. ‒ Pocałował ją. Przycisnęła swe usta do je-

go warg, objąwszy jego twarz rękoma i przylgnęła do niego całym ciałem. To

było pożegnanie, przynajmniej z czymś...

Rozbrzmiał dźwięk gwizdka. Odsunęła się od Priabina. ‒ Muszę już iść...

‒ A więc wskakuj! ‒ Był uradowany. Przekonany, że nie będzie jej zaled-

wie kilka dni, a jednocześnie zadowolony z tej chwili odmiany w poszukiwa-

niach Ganta. Pomógł jej wejść do pociągu, zatrzasnął drzwi.

Wychyliła się przez okno i pocałowała go raz jeszcze.

Pociąg ruszył. Priabin cofnął się o krok. Pomachała ręką, przesłała w powie-

trzu całusa. Odwzajemnił się tym samym. Uśmiechnął się jak uczniak. Ener-

gicznie pomachała ręką, już z odległości dziesięciu metrów.

Musiała mieć miejsce w najbliższym przedziale pierwszej klasy, pozostałe

były zapełnione, w każdym oknie tkwiły dwie głowy. Z kim podróżowała...?

Pomachał dłonią. Pociąg nabierał szybkości, już dwadzieścia metrów...

Zaczął biec, wciąż machając ręką. Uczynił dwa pierwsze kroki, chcąc mieć

ją w zasięgu wzroku tak długo, jak tylko to możliwe. Potem automatycznie

wykonał trzeci, czwarty i następne, ponieważ jego uwagę przykuła twarz w

229

oknie przedziału. Dziwnym sposobem nie mógł przestać machać dłonią na po-

żegnanie.

Był dziesięć metrów w tyle. Sapnął głośno, kiedy rozpoznał twarz w oknie.

Potwierdzenie jego podejrzeń podziałało niczym kubeł zimnej wody. Dostrzegł

także strwożony, przerażony wyraz twarzy Anny, kiedy znów popatrzył na nią.

Teraz już wiedział...

Gant.

Podróżował z Anną. Anna udzielała mu pomocy...

Gant.

9.

W drodze

Lotnisko cywilne w Kirkenes sprawiało wrażenie prowizorki, stanowiło jak

gdyby tymczasową, wysuniętą pozycję, znajdującą się tuż przy granicy Norwe-

gii ze Związkiem Radzieckim, z której można było się w każdej chwili wycofać.

Niską, drewnianą zabudowę trudno było wytłumaczyć szerokością geograficzną

czy też norweskim stylem architektury. Przywodziła na myśl nietrwałość czy

chociażby niechęć do inwestowania w Kirkenes. Aubreya ulokowano w niskiej,

podobnej do baraku chacie na tyłach wieży kontrolnej, sąsiadującej ze strażą

pożarną, gdzie upchnięto sprzęt łączności, mapy, wykresy, telefony, a także

ludzi, których mógł potrzebować. Okna wychodziły na stalowoszare wody

Korsfjordu, za którym widniały szczyty Skogeraya, a dalej Varängerfjord i

Morze Barentsa. Widok wody za zasłoną ukośnie sypiącego śniegu napawał

niepokojem. W głównym pomieszczeniu chaty wisiał intensywny odór kilku

piecyków parafinowych, mających wspomagać główny piec opalany drewnem.

Hałas dwudziestoośmiowoltowego generatora za ścianą wdzierał się pomiędzy

myśli. Z parapetu zwieszały się kable zasilające. Szyby przy krawędziach ram

pokrywał mróz. To było przygnębiające miejsce ‒ symbol wygnania albo po-

rażki.

Aubrey gapił się przez okno na zasłonę mokrego śniegu, usiłując wyobrazić

sobie warunki atmosferyczne, jakie dźwig latający napotkał na trasie swego

długiego przelotu z Niemiec, oraz jeszcze gorszą pogodę, na jaką miał się na-

tknąć, gdyby kiedykolwiek wystartował z lotniska w południowej Szwecji.

Utrzymywał stałą łączność z amerykańskim pilotem helikoptera oraz z dowódcą

oddziału inżynierskiego bazy lotniczej. Naprawa wirników okazała się dużo

bardziej czasochłonnym, bardziej skomplikowanym i poważnym zadaniem, niż

231

początkowo przypuszczano. Potrzebne były części, których Szwedzi nie mieli, a

których dostarczenie chwilowo nie wchodziło w rachubę.

Śmigłowiec był najistotniejszym punktem operacji. Nie mieli planu awaryj-

nego, jak stwierdził Giles Pyott. Wszystko zależało od kaprysów pogody i nie-

zastąpionego helikoptera... Jeśli mieli ruszyć Firefoxa z miejsca, nie mogli obyć

się bez latającego dźwigu. Aubrey zdawał sobie sprawę, że on także, podobnie

jak politycy, uległ fałszywej, kuszącej wizji wykorzystania śmigłowca transpor-

towego. Nie było sposobu, by jakikolwiek samolot, zdolny unieść rozłożonego

na części Firefoxa, a więc dwudziestotonowy ciężar, mógł wylądować i wystar-

tować z powierzchni zamarzniętego jeziora. Nie mogli również posłużyć się

ciężarówkami z powodu zasp i braku odpowiednich dróg.

Wiedział też, że kiepska pogoda może się utrzymać nawet przez tydzień.

Miała pogorszyć się jeszcze do wieczora, na jutro zapowiadano nieznaczną

poprawę, a później znów silne śnieżyce. Mogli spodziewać się krótkotrwałych

przejaśnień, te jednak trudno było przewidzieć. Zanim nastąpi trwałe rozpogo-

dzenie, Finowie z pewnością otoczą kordonem cały obszar i poinformują Ro-

sjan, gdzie znajduje się ich wspaniały Mig-31...

Aubrey chrząknął cicho z wściekłości i frustracji. Był bezradny, związany i

zakneblowany. Nie mógł zrobić nic, zupełnie nic. Jeśli latający dźwig nie przy-

leci przed upływem terminu, jutro do północy, wtedy wszystko będzie stracone,

pójdzie na marne.

To byłaby także jego osobista porażka, musiałby nauczyć się żyć z przybie-

rającym na sile poczuciem winy za śmierć tak wielu ludzi. Potrząsnął głową.

Nie chciał żyć z ciągłymi wyrzutami sumienia. Poczucie winy było dla niego

czymś obcym i bolesnym. Nie umiał się przed nim obronić.

Ale jedyna wizja przyszłości, jaka mu się nieodparcie nasuwała, zawierała

ładunki wybuchowe przymocowane do kadłuba, okaleczone tablice instrumen-

tów i pulpity kontrolne w kabinie ‒ a potem eksplozję. Wir śniegu, ziemi, meta-

lu. W efekcie: nic!

Niech to cholera! Niech to diabli!

Poczucie winy znów zaczęło narastać w jego świadomości, jak nasionko

kiełkujące w glebie. Paweł, Siemiełowski, Fenton, Baranowicz ‒ zwłaszcza

Baranowicz. Zabił ich wszystkich, a teraz nie mógł dosięgnąć rzuconej przez

nich piłeczki.

Niech szlag trafi pogodę i śmigłowiec...

Niech szlag trafi Kennetha Aubreya!

‒ Mr Aubrey? ‒ rozległ się głos radiooperatora. Cały sprzęt łączności prze-

niesiono z pokładu Herculesa do tej chaty.

232

Aubrey odwrócił głowę, odczuwając wdzięczność za przerwanie toku jego

myśli. Za oknem przeszedł jeden z norweskich wartowników z odwróconą od

niesionego wiatrem mokrego śniegu twarzą. ‒ O co chodzi? ‒ zapytał Aubrey.

Curtin tkwił na szczycie składanej drabinki przed całościenną mapą Finn-

marku, okolic Kirkenes i fińskiej Laponii. Ze skupieniem wpinał w nią czerwo-

ne chorągiewki, znacząc rozmieszczenie sowieckich oddziałów wzdłuż granicy.

Nie było jeszcze czerwonych znaczków na obszarze Finlandii. Obserwowano

niewielkie ruchy wojsk w rejonach przygranicznych, ale od czasu pogorszenia

pogody Eastoe z pokładu Nimroda nie donosił o żadnych zwiadach powietrz-

nych.

‒ Mr Shelley z Londynu, sir ‒ odparł radiooperator. Aubrey, wciąż mając

na sobie kurtkę, podszedł do pulpitu i usiadł na niezbyt pewnie wyglądającym

obrotowym krzesełku. Nie rozbierał się, chcąc w ten sposób zaprotestować

przeciwko bezczynności, jakby sugerował, że w każdej chwili może zostać

wezwany lub być zmuszony wziąć udział w jakiejś szaleńczej wyprawie. Wi-

docznie jemu samemu potrzebna była świadomość, że pobyt w Kirkenes nie

będzie trwał długo.

‒ Słucham, Peter. Czym mogę ci służyć? ‒ zapytał bezceremonialnie.

Po kilku chwilach, kiedy zgasła lampka odbioru i taśma się przewinęła,

usłyszał głos Shelleya: ‒ Chciałem tylko zameldować, że znajdują się w pocią-

gu, oboje. Jeden z naszych agentów obserwował, jak przechodzili przez kontro-

lę. ‒ Shelley sprawiał wrażenie uradowanego. Akcja ratowania Ganta szła jak w

zegarku, co jeszcze bardziej irytowało Aubreya. Wszystko wskazywało na to, że

działania Shelleya zakończą się łatwym, ale znaczącym sukcesem.

Zdusił w sobie wściekłość. Shelley czekał na odpowiedź.

‒ Dobra robota, Peter. Czy wszystko jest przygotowane?

‒ Harris przejmie ich na stacji pod Leningradem, w Kołpino, jak tylko wy-

siądą, z pociągu. Mamy dla nich potrzebne dokumenty podróży i wizy na prze-

kroczenie granicy fińskiej. Dyrektor generalny Vitsula wyraził zgodę, by na

przejściu granicznym przejęła ich grupa specjalna. Chcemy zdjąć z ich barków

ciężar odpowiedzialności. Na razie wszystko idzie bez zarzutu. Trzymam kciu-

ki, sir.

Aubrey zaczekał, aż zabłyśnie lampka transmisji wskazująca, że może już

mówić. Sukces Shelleya wzbudzał w nim zazdrość. To był przecież jego po-

mysł, by uratować Ganta oraz kobietę, której CIA miało zamiar się pozbyć.

Teraz wyglądało na to, że ów plan, nadzorowany przez Shelleya, powiedzie się.

233

Ale w rzeczywistości pragnął tylko jednego: tego przeklętego samolotu!

Główną nagrodą ‒ wielką nagrodą, jak określiłby to Charles Buckholz ‒ był

właśnie Firefox. Ten wspaniały...

‒ Dobra robota, Peter ‒ powtórzył w końcu. ‒ Melduj mi o wszystkim.

Harris powinien dać sobie radę, pracował już kiedyś dla nas. Koniec.

Wstał i z powrotem podszedł do okna, szczelnie opatulając się połami kurt-

ki. Curtin popatrzył na niego ze szczytu drabinki, pochylił głowę, uśmiechnął

się, po czym wrócił do swojej mapy i chorągiewek. Chwilowa przerwa w zasło-

nie śnieżycy raz jeszcze ukazała Aubreyowi dzikie, poszarpane urwiska Skoge-

raya oraz szare, posępne wody Varängerfjordu. Odstraszający krajobraz...

Wizja klęski.

Przynajmniej Gant zostanie ocalony.

Aubrey stwierdził w duchu, że w obecnej sytuacji Gant był nikłą zdobyczą,

jeśli nie mieli wykradzionego przez niego samolotu.

Dmitrij Priabin stał na końcu peronu i wpatrywał się, jak światła pozycyjne

ostatniego wagonu giną za zakrętem. Nagle widok przesłonił mu wjeżdżający na

stację ekspres. Anna i Gant zniknęli.

W głowie miał kompletny chaos. Czuł się sparaliżowany i osłabiony do tego

stopnia, że z trudem utrzymywał się na nogach. Nie mógł się poruszyć ‒ odwró-

cić i odejść albo ruszyć biegiem do najbliższego telefonu czy też dyżurującego

oficera...

Owe pragnienia przeraziły go. Mimowolnie myślał o tym, by komuś powie-

dzieć, by złożyć meldunek przełożonym...!

Drżały mu dłonie. Stopień zdenerwowania objawiał się dygotaniem ramion

pomimo ciepłej kurtki. Potarł je dłońmi, chcąc powstrzymać dreszcze. W tej

samej chwili dotarło do niego, że kuli się. Stał pochylony do przodu, jakby miał

wymiotować. Powoli wyprostował się, nadal silnie zaciskając powieki ‒ chciał

odegnać od siebie powracający w myślach obraz, a jednocześnie powstrzymać

napływające łzy. Szok powracał na zmianę z falami udręki nie kończącym się

korowodem, a każdy kolejny przypływ był gorszy od poprzedniego. Nie potrafił

odegnać tej wizji ‒ jej oblicze, a obok ucharakteryzowana, lecz rozpoznawalna

twarz Ganta.

Usłyszał własny, przyspieszony, chrapliwy oddech. Pociągnął głośno nosem

i ukradkiem otarł oczy. Popatrzył wzdłuż peronu. Od strony wejścia zmierzał w

jego stronę Oleg, ciągle w tym samym, cuchnącym naftaliną palcie.

‒ Cholera ‒ mruknął przez zaciśnięte zęby.

234

Nagle Oleg stał się jego wrogiem. Był pracownikiem KGB. Łowcą szpie-

gów. Nie mógł się o niczym dowiedzieć.

‒ Wszystko w porządku, pułkowniku? ‒ zapytał tamten z cieniem troski w

głosie. ‒ Jesteście tacy bladzi.

Dmitrij usiłował uśmiechnąć się. Wypadło to jak skurcz twarzy przy nagłym

ataku bólu. ‒ Tak, w porządku. Mam niestrawność.

‒ Och, towarzyszka Achmerowna wyjechała bez przeszkód, prawda? ‒

spytał uśmiechnięty Oleg. Niewiele brakowało, by puścił do niego oko. ‒ Czy

zwróciliście uwagę na tego mężczyznę, który jej towarzyszył? ‒ Jego uśmiech

był coraz szerszy, ironiczny, poufały. Priabin zdusił jęk. ‒ Podróż służbowa, jak

sami mówiliście, ale z takim gogusiem w peruce... ‒ Szczerzył zęby do Priabina,

spodziewając się widocznie żartobliwej odpowiedzi. ‒ Możecie mieć kłopoty,

pułkowniku ‒ dodał. Priabin ponownie wysilił się na krzywy, blady uśmieszek.

‒ To jeden z jej kolegów z sekretariatu, jak sądzę ‒ rzekł sztywno i ruszył

przed siebie. Potrzebował jakiegoś ustronnego miejsca, by wszystko przemyśleć

i podjąć decyzję. Panika narastała, tracił kontrolę nad sobą, rozpadał się ‒ obec-

ność Olega sprawiała, że chciał wyć ‒ czuł, że wybuchnie, jeśli szybko nie

uwolni się od niego.

Pospieszył w stronę barierki. ‒ Proszę mi wybaczyć te insynuacje, pułkow-

niku. ‒ Usłyszał za sobą sarkastyczną uwagę Olega. Nie dać mu powodów do

podejrzeń! Zatrzymał się i odwrócił. ‒ To była bardzo nachalna peruka ‒ odparł

z wymuszoną lekkością, po czym uśmiechnął się. Oleg odwzajemnił uśmiech,

pokiwał głową i zachichotał.

‒ Dobra, nie? Co za pajac! Zawsze chce mi się śmiać, gdy widzę kogoś w

peruce. Nawet nie wiem dlaczego, sam nie mam zbyt dużo na głowie. Ale żeby

nosić perukę...! ‒ Wybuchnął głośnym śmiechem. Priabin próbował dzielić jego

rozbawienie.

‒ A co z tą niestrawnością, pułkowniku? ‒ zapytał troskliwie Oleg.

‒ Już trochę lepiej. Dziękuję.

‒ Chce pan coś? ‒ Sięgnął do kieszeni i wyciągnął opakowanie tabletek

przeciwko zgadze. ‒ Te są dobre. Kupuję je w sklepie Bieriozki. Amerykańskie.

Dużo lepsze od tych miętówek, które produkują w Mińsku. Proszę spróbować. ‒

Odwinął strzęp papieru. Do wierzchniej pastylki przykleił się jakiś śmieć z jego

kieszeni. Priabin nie miał odwagi po nią sięgnąć. Mógłby drżącymi palcami

rozerwać dalej opakowanie i rozsypać tabletki, wzbudzając podejrzenia Olega.

‒ To mi nie pomoże. Przydałaby się duża wódka! ‒ oświadczył z najwięk-

szym zapałem, na jaki go było stać.

235

‒ Cóż stoi na przeszkodzie...?

Priabin pokręcił głową. ‒ I tak straciłem za dużo czasu. Muszę dokończyć

inspekcję. ‒ Wzruszył ramionami. ‒ Do zobaczenia, Oleg. Dotknął czapki rę-

kawiczkami i odwrócił się.

‒ Szkoda... ‒ usłyszał jeszcze pomruk Olega.

‒ Czego? ‒ rzucił, odwracając się na pięcie.

Oleg odwijał dalej opakowanie tabletek przeciw zgadze. ‒ Tego ‒ odparł. ‒

Śmierdzą naftaliną. Smakują podobnie. Nie dziwię się, że nie chcieliście spró-

bować.

Priabin uśmiechnął się. ‒ Do widzenia, Oleg. ‒ Ruszył szybkim krokiem w

stronę punktu kontrolnego przy barierce, skinął głową wywiadowcy, który mu-

siał sprawdzać dokumenty Ganta, omiótł przelotnym spojrzeniem porozwiesza-

ne listy gończe za amerykańskim pilotem, po czym wszedł do głównego hallu

dworca. Peruka... przyciągała, a zarazem odwracała uwagę. Gdy się dostrzegało

perukę, rozumiało głupią próżność, a jednocześnie styl życia i osobowość jej

właściciela ‒ trudno było rozpoznać pod nią pilota.

Po wyjściu z Dworca Leningradzkiego owiało go mroźne powietrze. Poczuł

się tak, jakby stąpał po tafli szkła. Kilkakrotnie odetchnął głęboko. W głowie

nadal miał zamęt. Jego myśli przypominały nocne niebo, na którym rozbłyskują

race i fajerwerki. Szalone, nierealne pomysły eksplodowały jeden za drugim,

zostawiając po sobie jedynie deszcz gasnących iskier. Nie miał pojęcia, co ro-

bić.

Wiedział jedynie, że nie może na nią donieść. Nie umiałby zameldować

przełożonym, powiedzieć Władimirowowi, że kobieta, z którą żył i którą ko-

chał, pomogła Gantowi w ucieczce z Moskwy. Aresztowano by ją, przesłucha-

no, zmuszono do mówienia ‒ a potem pozbyto się jej. Do sosnowego pudełka

albo do któregoś z gułagów, co w gruncie rzeczy oznaczało to samo. Doniesie-

nie na nią równało się wyrokowi śmierci.

‒ Gant...! ‒ mruknął z wściekłością, zaciskając pięści. Po chwili gwałtow-

nym ruchem naciągnął rękawiczki. ‒ Gant...

Anna podjęła straszliwe ryzyko. Znajdowała się w śmiertelnym niebezpie-

czeństwie.

Zbiegł po schodkach dworca w stronę limuzyny.

Dokąd?

Co robić?

Wyjechali do Leningradu. Prawdopodobnie mieli wysiąść z pociągu przed

stacją końcową. Ktoś musiał na nich czekać, Anglik lub Amerykanin...

Nagle zrozumiał. Owo przypuszczenie uderzyło go, jakby dostał cios w

236

twarz. Anna wyjeżdżała ‒ wyjeżdżała razem z Amerykaninem ‒ uciekała z

kraju.

Wskoczył na tylne siedzenie czarnego samochodu i zatrzasnął za sobą drzwi.

‒ Do domu! ‒ warknął.

Kierowca skręcił ku wyjazdowi z parkingu. Dworce kolejowe otaczające

plac z trzech stron. Wizja wyjazdu, ucieczki.

Nie miał pojęcia, co robić. Wiedział jedynie, że nie może jej utracić. Musiał

zawrócić ją z drogi, przeszkodzić jej w wyjeździe. Nie zniósłby utraty Anny.

Ona nie mogła go tak zostawić...! Zachował jej tajemnicę, osłaniał ją ‒ nie mo-

gła go zostawić po tym wszystkim...!

Pociąg nabierał szybkości. Minęli wieżę telewizyjną, której czubek ginął w

wiszących nisko, szarych chmurach. Mokry śnieg topniał na szybach, zamienia-

jąc się w rozciągnięte strumyczki wody. Skręcili na północny zachód. Mijali

podmiejskie stacyjki ‒ wszystkie identyczne, tak samo funkcjonalne i tak samo

wyludnione. W przedziale było gorąco. Z głośnika cicho sączyła się muzyka

Czajkowskiego. Gant nie wiedział, jak zacząć rozmowę z oszalałą ze strachu,

siedzącą naprzeciwko niego kobietą. Wbijała wzrok w swoje dłonie, które jakby

toczyły walkę ze sobą w kurczowym uścisku. Odpowiedziała na pierwsze pyta-

nie ‒ to był jej przyjaciel, człowiek, z którym mieszkała. Później nie był już w

stanie zadać kolejnego pytania. Zapatrzył się natomiast w widok za oknem, jak

gdyby zdumiony, że pociąg jeszcze jedzie, że pozwolono im kontynuować po-

dróż.

Wreszcie, kiedy podmiejską zabudowę zastąpiła szarobiała od siekącego

śniegu i wiszących nisko chmur monotonna równina, a potem znów wyrosły

domy starego miasta Chimki-Kowrino, Gant odwrócił się od okna.

‒ Co on zrobi? ‒ zapytał, wpatrując się we własne dłonie, jakby naślado-

wał błagalną pozę kobiety. Uniosła głowę, z trudem rozpoznając otoczenie. Jej

zmarszczone czoło dobitnie świadczyło o wewnętrznych zmaganiach.

‒ Co...? ‒ odparła po rosyjsku.

Gant mówił po angielsku. Przemknęło mu przez myśl, że użycie ojczystego

języka miało podkreślić dystans między nimi. A może były to tylko względy

bezpieczeństwa?

‒ Zapytałem, co on zrobi. Mężczyzna, z którym mieszkasz ‒ powtórzył po

rosyjsku.

237

Potrząsnęła głową. ‒ Nie wiem...!

‒ On mnie rozpoznał ‒ oświadczył niepotrzebnie Gant. ‒ Domyślił się, że

jesteśmy razem. ‒ Odchrząknął. ‒ Co on może zrobić?

‒ On wie o mnie wszystko! ‒ wyrzuciła z siebie, uderzając kilkakrotnie

pięściami o kolana. ‒ A teraz wie także...!

‒ Jezus Maria... ‒ szepnął Gant, odchylając się do tyłu na siedzeniu. W ma-

leńkim przedziale było mu gorąco, mimo że zdjął z siebie urzędnicze palto i

rozpiął marynarkę. Błądził dłonią w okolicy tkwiących na nosie okularów, ale

nie zdjął ich. ‒ Zatem wie wszystko... ‒ powtórzył po angielsku.

‒ Wie o mnie już od dłuższego czasu. Ale zachował tę wiedzę dla siebie.

On... ‒ Spojrzała mu w twarz i uśmiechnęła się krzywo. ‒ On jest bardzo zako-

chany... ‒ oznajmiła, jakby mówiła o swym jedynaku i innej kobiecie. ‒ Cierpi z

tego powodu, czasami nie może spać, ale osłania mnie...

‒ Chryste... ‒ Gant potarł czoło, po czym spojrzał na powilgotniałe palce.

Skontrolował własne doznania. Było mu co prawda gorąco, ale nie odczuwał

paniki. Ruch pociągu, zmierzającego na północny zachód, w kierunku Lenin-

gradu i granicy, zdawał się go uspokajać. Pierwszy postój mieli w Kalininie, sto

pięćdziesiąt kilometrów od Moskwy. Możliwe, że do tego czasu nic im nie

groziło.

Nie wolno poddać się panice ‒ stwierdził w duchu. Kobieta zachowywała

zimną krew, zachowywała ją od dłuższego czasu, a musiało ją to wiele koszto-

wać. Jeśli ona potrafiła się opanować, on także mógł.

‒ Posłuchaj ‒ rzekł, pochylając się do przodu i dotykając jej palców. Gwał-

townie wyrwała dłoń i przycisnęła ją do piersi. Wyprostował się z powrotem. ‒

Posłuchaj. Zastanów się. Co on zrobi? Co mu przyjdzie do głowy?

‒ Ja... Na Boga, nie wiem...

‒ Czy on... będzie oskarżał CIA? Czy będzie winił mnie?

‒ O czym ty mówisz?

Szybko zapadał zmierzch. Półmrok za oknem sugerował późny wieczór. Po

szybie wiły się strumyczki wody. Leżące odłogiem pola kołchozów pod war-

stwą śniegu. Traktor porzucony przy ogrodzeniu, t

‒ Czy on kocha cię na tyle, by obarczać winą za to, co się stało, wszystkich

oprócz ciebie? ‒ wyjaśnił rozgoryczony Gant. ‒ Czy jest na tyle zaślepiony?

Czy będzie oskarżał CIA, Brytyjczyków, mnie...?

‒ Zamiast mnie? ‒ zapytała.

Gant skinął głową.

238

‒ Możliwe... ‒ przytaknęła.

‒ Czy doniesie o nas przełożonym? Czy zatrzymają pociąg?

‒ Ja... nie sądzę... ‒ Brwi Anny zbiegły się, tworząc głębokie zmarszczki

na czole. Gant oceniał jej wiek na trzydzieści osiem, trzydzieści dziewięć lat. A

więc była starsza od młodego pułkownika, którego widział na peronie, a przed-

tem w pierwszych godzinach po przybyciu do Moskwy. Odchylił się na oparcie

i zamknął oczy. Dostrzegał wyraźnie, że próbowała go uspokoić... Tak, miał

zrozumieć, że nic mu nie zagraża, pomimo niedawnego szoku. Co jeszcze...?

Przed oczyma stanął mu tamten ‒ uśmiechnięty, radosny, obejmujący ją...

Wyraz jego twarzy, kiedy Anna wsiadała do pociągu, na chwilę przedtem,

nim rozpoznał Ganta...

Miłość. Coś rodem ze starych malowideł, wręcz nabożne uwielbienie. Cóż

to takiego? Ubóstwienie...? Ubóstwienie...

Powoli zaczynał wierzyć we własne bezpieczeństwo. Byli bezpieczni, dopó-

ki...

‒ Czy on może nas ścigać? ‒ zapytał szybko Gant.

‒ Co?

‒ Czy on może wyruszyć za nami? Sam?

‒ Po co?

‒ Żeby mnie zabić.

‒ Po co?

‒ Po prostu coś takiego mogłoby mu przyjść do głowy. Jeśli wierzy w cie-

bie, przede wszystkim będzie obarczał winą mnie. A gdyby mnie zabił, mógłby

zachować twój mroczny sekret w tajemnicy i cofnąć kalendarz o jeden dzień.

Nie mógłbym wyznać ani słowa o tobie. ‒ Pistolet Makarowa spoczywał w

teczce. Musiał pamiętać, by później przenieść go do wewnętrznej kieszeni.

‒ Czy sądzisz, że on mógłby to zrobić?

Gant wzruszył ramionami. ‒ Mógłby. To ty go znasz, a nie ja. Sama posta-

wiłaś go przed wyraźnie rozgraniczonym wyborem. Może skierować swą nie-

nawiść tylko przeciw tobie albo przeciw mnie. Nikt inny nie wchodzi w rachu-

bę. ‒ Gant oparł się wygodnie i ponownie zamknął oczy. Brak paniki zdumie-

wał go coraz bardziej.

Może to z powodu jej obecności? Była talizmanem, który prawdopodobnie

przemienił się w zakładnika. Czuł się przy niej bezpieczny. Ubóstwienie... Tak,

Priabin szalał za nią, co można było wykorzystać na swoją korzyść. Mógł ru-

szyć w pościg za nimi, ale z pewnością nie zdradzi jej, nie wyda.

Obarczy winą całe Stany Zjednoczone, a w szczególności jednego obywate-

la. Owszem, będzie chciał zabić Ganta.

239

Nie potrafił jeszcze uwierzyć we własne szczęście. Najpierw pomoc Wasili-

ja, potem przejazd samochodem, pobyt w mieszkaniu przez większą część dnia,

przebranie, wreszcie stosunkowo łatwe przejście przez kontrolę na peronie i

podróż pociągiem ‒ to wszystko było jakby nierzeczywiste, zdawało się snem.

Poszło aż za dobrze.

A jednak ‒ to było prawdziwe szczęście.

W zamyśleniu wypowiedział tę myśl na głos: ‒ To prawdziwe szczęście...

Kobieta błyskawicznie zmarszczyła brwi. Gardziła nim. Nie mógł na to nic

poradzić. Prawdziwe szczęście. Mogło go tropić tysiące agentów KGB, a dzięki

niej miał na karku tylko jednego, szukającego dogodnego miejsca do konfronta-

cji. A i ten, jak to się mówi, miał zasznurowane usta.

Wszystko układało się pomyślnie, zdobył chyba nawet pewną przewagę.

Dokumenty i przebranie spełniły swoją rolę, musiały także wytrzymać kolejną

próbę. Na małej, podmiejskiej stacyjce miał czekać na nich Harris ‒ z samocho-

dem i nowym zestawem dokumentów. Jeśli tylko będzie trzymał się blisko

Anny, a raczej za nią, osłaniając się jak tarczą, nie powinno być kłopotów...

żadnych kłopotów.

‒ Przestań! ‒ rzekła z naciskiem. Otworzył oczy. ‒ Przestań!

‒ Co takiego?

‒ Uśmiechasz się, zaczyna ci się to podobać! ‒ Zbierało jej się na płacz.

Wygięte w podkówkę wargi wyraźnie drżały. Jej blada, ściągnięta twarz zdawa-

ła się nie pasować do całej reszty ‒ kosztownej fryzury, drogiego, stylowego

ubrania.

‒ W porządku ‒ odparł. ‒ Przepraszam. Miło było pomyśleć, że dla odmia-

ny nie jest się jedynym naprawdę samotnym człowiekiem. Przepraszam.

Skinęła głową. ‒ Ja... ‒ zaczęła.

‒ Czy będziesz mogła wrócić?

‒ Nie wiem... Tak sądziłam, zanim... zanim...

‒ Uspokój się. Może Agencja da ci spokój, kiedy to wszystko się skończy?

‒ Spojrzał na nią.

Zaprzeczyła ruchem głowy. Na peronie sprawiała wrażenie tak silnego part-

nera, tak bardzo panowała nad sobą. A teraz ulegała swej miłości. Nie tyle bała

się schwytania, co utraty kochanka. No cóż, może Agencja faktycznie da jej

spokój, jeśli doprowadzi sprawę do końca... Czasami zdarzały się nawet cuda.

Spojrzał na zegarek. W Kołpino mieli być za pięć godzin. Czekały na nich

zarezerwowane miejsca w wagonie restauracyjnym. Powinna trochę poprawić

makijaż, zanim pokaże się między ludźmi...

240

Gant przestał się tym martwić. Nie chciał komplikować spraw. W rzeczywi-

stości była jego zakładniczką ‒ to był najprostszy i najwygodniejszy sposób

traktowania jej.

Dmitrij Priabin wysiadł z samochodu przed domem Anny i zwolnił kierow-

cę. Pospiesznie wjechał windą na górę i otworzył drzwi, jak gdyby spodziewał

się zastać ją w mieszkaniu. Ale tu, rzecz jasna, nie było nikogo.

Szybko otworzył adresowany do niego list, przebiegł wzrokiem przeprosiny

w związku z niespodziewanym wyjazdem służbowym do Leningradu i przełknął

wyrazy miłości przy podpisie. Zgniótł kartkę, cisnął ją w róg pokoju, lecz po

chwili podniósł, rozprostował i wsunął do kieszeni. Na wpół świadomie zapa-

kował do teczki cywilne ciuchy ‒ przebranie, pomyślał ‒ po czym wyszedł z

mieszkania, z głuchym hukiem zatrzaskując za sobą drzwi. Maksym przebywał

u jej ojca ‒ cokolwiek by się zdarzyło, chłopiec był bezpieczny. A jego bezpie-

czeństwo miało wielkie znaczenie. Gdyby coś się stało Annie, gdyby coś się

przytrafiło ‒ niezależnie od jego roli w tej sprawie ‒ jej ojciec mógł uchronić

wnuka, nawet gdyby nie był w stanie uratować własnej córki.

Przynajmniej pod tym względem wszystko było jasne.

Zatrzymał taksówkę. Znowu świadomość zdawała się przejmować kontrolę

nad jego działaniami. Kazał kierowcy zawieźć się na lotnisko Szeremietiewo.

Lot do Leningradu...

Z drugiej strony musiał dokonać inspekcji służb bezpieczeństwa na lotnisku.

To należało do jego obowiązków. Powinni się go tam spodziewać.

Co miał zamiar zrobić? Co planował, skoro zabrał ze sobą teczkę spoczywa-

jącą obok na siedzeniu? Naprawdę sam nie wiedział. Myśli nie doganiały jesz-

cze na tyle poczynań, by mógł ogarnąć nimi przyszłość. Na razie zadowalał się

jakąkolwiek aktywnością. Spieszył się na lotnisko, jakby wyruszał w pościg...

Kogo albo co miał ścigać?

W odpowiedzi jego dłoń spoczęła na kaburze u pasa. Amerykanina, Ganta.

Chciał go zabić. Powinien go zabić...! Jego śmierć oznaczała bezpieczeństwo.

Anna byłaby bezpieczna, on także.

Łysa głowa kierowcy dziwnie błyszczała. Jego odstające uszy były silnie za-

czerwienione. Wiatr siekł w szybę mokrym śniegiem, który wycieraczki zamie-

niały w półpłynną maź i spychały na boki. Ich ruch działał na niego hipnotycz-

nie.

241

Priabin potrząsnął głową, jakby chciał się obudzić. Jeśli tylko będzie o tej

porze lot do Leningradu, powinien wsiąść do samolotu. Chociaż wszystko

wskazywało na to, że oni wysiądą z pociągu wcześniej, a więc...

Gdyby zdobył wykaz stacji, na których zatrzymuje się ekspres, bez trudu

oceniłby, gdzie najdalej od Leningradu mogliby wysiąść i gdzie mógł na nich

ktoś czekać. Mógł wyruszyć z Leningradu wstecz tą samą trasą, na odpowied-

niej stacji zaczekać na pociąg, a potem ‒ o ile znalazłby ich jeszcze w pociągu ‒

stanąć przed nimi...

Po raz kolejny powróciła wizja zdradzonego męża, nie potrafił się od niej

uwolnić. Powinien zabić Ganta ‒ podczas próby ucieczki. Jakoś wytrzymałby

wściekłość Władimirowa, a Anna rozpłynęłaby się wśród leningradzkiej nocy.

Rozpoznał Amerykanina, ruszył jego tropem...

Powinien był wsiąść do pociągu jeszcze w Moskwie...!

Nie, wówczas nie miał konkretnego planu. Zachowałby się jak zdradzony

mąż, a nie jak wybawca.

A kiedy już zabije Ganta, w jaki sposób Amerykanie odniosą się do Anny?

Czy domyśla się, kto to zrobił i z jakiego powodu? Czy posądzą ją o współ-

udział w zbrodni?

Może nawet oddadzą ją w ręce jego kolegów ze służby...!

Oblewał się potem, mimo iż ogrzewanie w taksówce prawie nie działało.

Powoli, jakby w transie, bębnił pięścią o skórzaną teczkę. Musiał ją gdzieś

ukryć na lotnisku, a potem wejść na pokład samolotu w ostatniej chwili, by nie

zauważył go nikt z jego ludzi...

Czy był tam ktoś z jego bezpośrednich podwładnych? Chyba nie, chociaż

nie miał pewności. Musiał zachować ostrożność.

To koszmar ‒ pomyślał. Cała ta sprawa wydawała mu się koszmarem...

Wcisnął się w kąt siedzenia tuż przy drzwiach, by nie być widocznym w lu-

sterku kierowcy. Zdawał sobie sprawę, że malujące się na jego pobladłej, ścią-

gniętej twarzy zmieszanie może przyciągać uwagę. Nie wyobrażał sobie zakoń-

czenia tej eskapady. Nie wierzył, że może ocalić Annę. Przeciągnął dłonią w

rękawiczce po twarzy, jakby chciał palcami przemodelować jej wyraz.

Za każdym razem, kiedy jego myśli kierowały się ku obecnej sytuacji, na

plan pierwszy występowała konieczność ocalenia Anny ‒ odsunięcia jej od

Amerykanina, bezpiecznego dowiezienia z powrotem do Moskwy, umieszcze-

nia we własnym mieszkaniu. Dopiero wtedy, od tego momentu, życie mogło

zaczynać się na nowo.

Lecz równocześnie ze świadomością naczelnego zadania, przyznania mu

priorytetu, wracała myśl o Gancie, a pragnienie zabicia go objawiało się

242

skurczem żołądka i ściskiem w gardle ‒ do tego stopnia, że trudno mu było

skierować myśli ku sprawom bezpieczeństwa Anny i swojego. Śmierć Ganta

objawiła mu się nagle nieuchronnym zagrożeniem, przekleństwem ciążącym

nad jego poczynaniami.

‒ Zatem skoro nie mamy pilota, musimy wznowić nasze poszukiwania sa-

molotu ‒ oznajmił przewodniczący Andropow. Siedzący obok niego Władimi-

row nie wyraził sprzeciwu, chociaż doskonale rozumiał, że jest to kolejne odbi-

cie piłeczki w jego stronę. Analogiczne do zaskakującej nominacji na koordyna-

tora służb bezpieczeństwa w trakcie polowania na Amerykanina.

Dziwnym sposobem nie czuł urazy z powodu wyznaczenia mu roli kozła

ofiarnego. W zamian zyskał jeszcze silniejsze przekonanie, że jest jedynym

człowiekiem, jedynym spośród wszystkich zaangażowanych w sprawę, zdolnym

odzyskać Miga-31. Sekretarz generalny popatrzył na niego uważnie, a następnie

skinieniem głowy skwitował milczącą zgodę na propozycję Andropowa. Wła-

dimirow nie odczuwał urazy, pokonał nawet niepokój. Był prawie zrównoważo-

ny, przygotowany na spodziewany wybuch radzieckiego przywódcy.

I ten nastąpił, zaczynając się głębokim, komediancko zimnym tonem.

‒ Gant musi zostać schwytany ‒ oświadczył zza swego biurka. Znajdowali

się w tym samym gabinecie na Kremlu, którego niegdyś używał Stalin. Nie był

to co prawda słynny wielki przedpokój, gdzie tłoczyli się zastraszeni ludzie,

zmuszeni czekać godzinami, zanim udało im się stanąć przed gigantycznym

biurkiem Stalina. Niemniej był także obszerny, wysoko sklepiony, z ogromnym

marmurowym kominkiem, wyposażony w ciemne, ciężkie sprzęty. Odstraszał

wszystkich gości, będąc zarazem uzewnętrznieniem idei, a także osobowości i

autorytetu radzieckiego przywódcy. Chruszczow używał znacznie mniejszego

gabinetu. Sekretarz generalny przeniósł się na inne piętro budynku Arsenału, a

okna tego gabinetu, jak i luksusowych apartamentów znajdujących się za nim,

wychodziły na trójkątny skwer, dawny budynek Dumy, oraz pokoje zajmowane

niegdyś przez Lenina.

‒ Tak, towarzyszu sekretarzu ‒ odparł Władimirow.

‒ Musimy także znaleźć samolot. Gant jest tylko kluczem do samolotu.

Zgadzacie się, generale Władimirow?

‒ Oczywiście, towarzyszu sekretarzu. Oczywiście. ‒ Zdusił w sobie ironię,

jaka zaczynała przebijać w jego głosie. Przesunął dłońmi po zakrzywionych

poręczach gigantycznego fotela, w którym siedział przed frontem mahoniowego

biurka o nogach w kształcie lwich łap.

243

‒ A zatem, gdzie jest samolot? Gdzie on jest? ‒ Sekretarz generalny pod-

niósł się, hałaśliwie odsunąwszy krzesło po parkiecie.

Podszedł do okna, składając ręce za plecami. Popatrzył wśród zapadającego

zmroku na pobielałą trawę i drzewa, oraz na okna gabinetu Lenina. ‒ Gdzie jest

samolot? ‒ powtórzył, nie odwracając się.

Władimirow nie musiał patrzeć na Andropowa, by wyobrazić sobie satys-

fakcję malującą się na jego obliczu. Jeśli się zastanowić, ten właśnie człowiek,

ten tajniak mógł zostać sukcesorem siwego bufona stojącego przy oknie. An-

dropow już teraz należał do wewnętrznej kliki Politbiura, był bodaj najbardziej

wpływowym jej członkiem. Krążyły plotki, że ma złożyć rezygnację z prze-

wodniczącego KGB i zostać mianowany na stanowisko szefa Sekretariatu Gene-

ralnego Partii, co w znacznym stopniu poszerzyłoby jego możliwości. Andro-

pow któregoś dnia mógł zasiąść za tym biurkiem...

Z pewnością otworzyłby z powrotem gabinet Lenina ‒ pomyślał Władimi-

row z goryczą. Zamieniłby wszystkie sale muzealne w pomieszczenia użytkowe

‒ w swoje apartamenty.

‒ Moi ludzie pracują nad tym. Wyznaczyliśmy pewną liczbę lądowisk, to-

warzyszu sekretarzu generalny. Miejsc, gdzie Amerykanin mógł wylądować

Migiem-31 ‒ automatycznie oświadczył Władimirow.

‒ Chciałbym się z tym zapoznać ‒ odparł sekretarz generalny, powolnym,

teatralnym ruchem odwracając się tyłem do okna. ‒ Amerykanin nie powiedział

wam zupełnie nic? Nawet podczas najintensywniejszego przesłuchania?

Władimirow grał w ciemno. W zapisach przesłuchań musiała tkwić jakaś

wskazówka, był tego pewien.

‒ Chciałbym, żebyście przesłuchali nagrania. Wraz z przewodniczącym

Andropowem, oczywiście. Taśmy nagrane przez jego śledczych. Jestem pewien,

że przeoczyliśmy jakąś informację.

Sekretarz generalny głośno, z ulgą, odetchnął. Jedyne, czego zawsze pra-

gnął, było potwierdzenie własnego autorytetu. Chciał czuć wyraźny zapach

posłuszeństwa w każdym pomieszczeniu, do którego wchodził. To było proste...

Ostrożnie ‒ Władimirow ostrzegł siebie w duchu. Podniósł się powoli, kiedy

sekretarz generalny minął go. Obaj biurokraci w szarych garniturach ruszyli

przed nim w stronę drzwi. Poły marynarek mieli pogniecione od siedzenia.

Jemu udało się zdrzemnąć przez kilka godzin ostatniej nocy, potem wziąć

prysznic i zmienić mundur. Poszedł za tamtą dwójką przez ciąg pokoi, gdzie

radziecki przywódca musiał bez przerwy ruchem dłoni zaganiać prężących się

sekretarzy z powrotem za biurka. Za plecami Władimirowa pojawiło się dwóch

244

ochroniarzy ‒ jak eskorta więźnia, przemknęło mu przez myśl, po czym

uśmiechnął się krzywo.

Zjechali windą na parter. Co prawda, w budynku było tylko jedno piętro, ale

zainstalowano tu nowoczesną, klimatyzowaną windę, w której z głośników

sączyła się cicho muzyka grana na instrumentach dętych. Przeszli przez wykła-

dany marmurami hall ku głównemu wejściu, wartownicy oddali im honory,

prezentując broń. Dwaj strażnicy wyminęli ich pospiesznie i sięgnęli po paraso-

le ze stojaka przy drzwiach. Władimirow wziął parasol, ale nie chciał kaloszy,

które ochroniarze nasuwali na buty sekretarza generalnego i przewodniczącego.

Widok strażników klęczących przed dwoma dostojnikami był zbyt uderzający,

jeśli nie odrażający.

Ostrożnie wyszli w zapadające szybko ciemności i niczym staruszkowie po-

konali mokre, śliskie marmurowe schodki Arsenału. Zapalone latarnie barwiły

brzozy i ośnieżone trawniki na kolor żółtopomarańczowy. Władimirow szedł z

tamtymi ramię przy ramieniu. Niezbyt często odwiedzał Kreml, stąd też odchy-

lił parasol do tyłu, by lepiej widzieć pałace i cerkwie znajdujące się wewnątrz

murów. Nie wstydził się okazać tego, co tamci dwaj ironicznie określiliby nie-

wychowaniem i prowincjonalnością.

Cały ten obszar stanowił pomnik absolutyzmu. Nawet cerkwie bardziej od-

straszały, niż zachęcały do wejścia. W ich wyglądzie nie było nic emanującego

spokojem, świadczącego, iż jest to sanktuarium. Czerwone wieże, zwieńczone

neonami partyjnych gwiazd, otaczały budynki, jakby strzegły ich. Zmierzali w

stronę największej z nowych budowli ‒ Pałacu Zjazdów, gdzie mieściła się, na

równi z budynkiem Dumy, większość urzędów państwowych Kremla. Władimi-

row odnosił wrażenie, że jest to szklany i betonowy, modernistyczny chwast,

wyrosły pośród zakorzenionych, masywnych, tropikalnych kwiatów zabytko-

wych budowli.

Wiatr ciskał mokrym śniegiem w świeżo ogolone policzki, piekła podraż-

niona skóra. Nie spuszczał jednak głowy, przyglądał się nadal, póki nie dotarli

do głównego wejścia Pałacu Zjazdów. Minęli wyprężonych wartowników i

weszli do głównego hallu szklanego budynku. Z sufitu zwieszały się ciężkie

kandelabry. Władimirow kroczył za sekretarzem generalnym i Andropowem po

wykładanej płytkami podłodze ‒ gigantycznej mozaice, symbolizującej nieza-

przeczalny triumf socjalizmu ‒ w stronę opancerzonych, stalowych drzwi spe-

cjalnej windy. Minęli sześć poziomów, zanim winda zatrzymała się z cichym

szumem. Przed drzwiami czekali na baczność dwaj strażnicy. Ruszyli białym,

245

betonowym korytarzem, wreszcie stanęli przed stalowymi drzwiami, przypomi-

nającymi wodoszczelne luki łodzi podwodnych. Ochroniarze wsunęli w szczeli-

ny plastikowe znaczki identyfikacyjne i drzwi automatycznie otworzyły się.

Władimirow głęboko nabrał powietrza, przygotowując się do wkroczenia po

raz kolejny do pomieszczeń, nazywanych przez młodych, cynicznych oficerów

Führerbunkrem. Za przedsionkiem, niewiele większym od śluzy powietrznej,

gdzie ponownie trzeba było wsunąć karty w szczeliny zamków komputerowych

i poczekać na ich sprawdzenie, rozsunęły się następne stalowe drzwi, ukazując

gigantyczną podziemną salę. Wkroczyli do centrum dowodzenia, bliźniaczo

podobnego nie tylko do Centrum Wojennego na pokładzie Tupolewa, lecz także

do znajdującego się głęboko pod ziemią Centrum Dowodzenia Garnizonu Mo-

skiewskiego, oraz do jego centrum sił powietrznych na południowy wschód od

miasta. Przeszedł za pozostałymi przez całą salę, a następnie wspiął się po meta-

lowych schodkach na galeryjkę biegnącą przez całą długość centrum. Oszklona

galeria stanowiła pomieszczenie kontrolne podziemnego kompleksu.

Władimirow pomyślał, że wszystkie te środki, zdolne do zniszczenia niemal

całej powierzchni globu, zostały zaangażowane do nic nie znaczącej potyczki,

drobnego zamieszania na granicy. Znajome otoczenie wybitnie poprawiło jego

samopoczucie. Oficerowie salutowali, technicy siedzieli usztywnieni przy

swych pulpitach. Zaraz po wejściu wskazał radzieckiemu przywódcy znajdującą

się na ścianie świetlną mapę, zmniejszoną wersję ogromnej ciekłokrystalicznej

mapy umieszczonej w sali pod nimi. Podświetlona na krawędziach, sterowana

komputerowo ‒ analogicznie jak stół mapowy na pokładzie Tupolewa ‒ ukazy-

wała w tej chwili obszar fińskiej Laponii. Rozlewały się po niej smugi światła,

upstrzone jaskrawymi punkcikami, niczym hodowla luminescencyjnych grzy-

bów.

‒ Wybraliśmy te miejsca, towarzyszu sekretarzu ‒ zaczął Władimirow, za

pomocą pióra świetlnego wskazując poszczególne drobne, jaskrawe punkty. ‒

Są to jedyne miejsca, gdzie ukształtowanie terenu pozwala na lądowanie samo-

lotu ‒ mówił pewnie. Spędził uprzednio dwie czy trzy godziny w tymże pokoju

kontrolnym. Pracował tu głównie personel wojskowy ‒ oczywiście, zarówno

KGB, jak i GRU czy GŁAWPUR mieli swoje wtyczki, ale przeważającą część

obsługi stanowili zawodowi wojskowi ‒ czuł się więc jak w domu pośród re-

kwizytów elektronicznego dowodzenia i komputerowej strategii. Wskazał teraz

szereg maleńkich, czerwonych punktów. ‒ To jest marszruta Amerykanina od

246

miejsca, gdzie Straż Graniczna przewodniczącego Andropowa podjęła jego

trop. ‒ Promień pióra świetlnego biegał wzdłuż szeregu czerwonych kropek,

jakby wygrywał jakąś melodię. ‒ Generalnie trzymał się jednego kierunku,

doszliśmy więc do wniosku, że musiał zmierzać prosto od miejsca, gdzie porzu-

cił samolot, do najbliższego punktu granicy norweskiej. Proszę wyświetlić do-

mniemaną trasę, w obu kierunkach.

Czerwone kropki pochłonęła biała linia, wydłużająca się szybko z północne-

go zachodu na południowy wschód. Przecinała jeziora, doliny, boczne drogi,

leśne przecinki, zamarznięte rzeki. Na północnym zachodzie zatrzymała się na

granicy Norwegii, zaś w przeciwnym kierunku sięgnęła aż brzegów jeziora

Inari.

‒ Sprawą kluczową jest wyliczenie czasu ‒ kontynuował Władimirow ła-

godnym tonem doświadczonego lektora o znacznie górującej nad słuchaczami

inteligencji. ‒ Wiemy, kiedy został zniszczony Mig-25; wiemy także, kiedy

odnaleziono ślady Ganta. Znamy szybkość, z jaką był w stanie się poruszać,

stąd też potrafiliśmy obliczyć dystans, który mógł przejść. Ta biała linia sięga,

oczywiście, zdecydowanie za daleko. Doszliśmy zatem do wniosku, że Mig-31

musi znajdować się gdzieś na tym obszarze... ‒ Promień pióra świetlnego zato-

czył okrąg, a kiedy tylko zsunął się z mapy, komputer wyświetlił tenże okrąg,

jak gdyby promień światła zarysował pleksiglasową osłonę ekranu. Zaznaczony

obszar miał około trzydziestu pięciu kilometrów średnicy.

‒ Bardzo dobrze ‒ oznajmił sekretarz generalny z wyraźnym sarkazmem. ‒

Bardzo dobrze. Mig-31 jest na terenie fińskiej Laponii! ‒ Odwrócił się w stronę

Władimirowa. ‒ Tyle już wiemy, generale! Wiedzieliśmy o tym od dawna! ‒

Stało się już regułą, że radziecki przywódca tylko czekał na okazję do wygła-

szania tyrad i ciskania gróźb. Miał tu odpowiednie audytorium, które w szcze-

gólności go radowało: wojskowi, pogardzani i zastraszeni żołnierze. Miał okazję

upokorzyć przed nimi jednego z ich bohaterów, ukazać im drżenie kolan ich

idola. Władimirow milczał, starając się opanować, niczego po sobie nie poka-

zać. ‒ Znajdźcie go! Wy macie go znaleźć! Dzisiaj! A wy, Andropow ‒ dodał

nieco mniej agresywnym tonem ‒ macie znaleźć pilota! ‒ Odwrócił się w stronę

wyjścia. Strażnicy otworzyli już drzwi pomieszczenia kontrolnego i odsunęli się

na boki, robiąc mu przejście, lecz sekretarz spojrzał jeszcze raz bykiem na Wła-

dimirowa. ‒ Musicie go znaleźć! ‒ powiedział. ‒ Nie muszę wam przypominać

o konsekwencjach, jeśli go nie znajdziecie... dzisiaj!

Wyszedł z pokoju kontrolnego. Zmieszany Andropow natychmiast zaczął

wycierać szkła okularów jedwabną chusteczką. Powyżej jego brwi perliły się

247

kropelki potu. Miał rozszerzone z wściekłości nozdrza. Władimirow ‒ czując, że

uraza zaczyna go powoli opuszczać ‒ zrozumiał nagle dwie rzeczy dotyczące

przewodniczącego KGB. Grał prawdopodobnie o znacznie wyższą stawkę niż

sam Władimirow. Poza tym musiał być nie do końca pewny swoich sprzymie-

rzeńców w Politbiurze, skoro do tego stopnia pozwalał tyranizować się sekreta-

rzowi generalnemu. Wynikało stąd, że można było teraz traktować Andropowa

jak sojusznika, niepewnego i niebezpiecznego, ale sojusznika. Radziecki przy-

wódca wciągnął go na listę skompromitowanych w przypadku nieodnalezienia

Ganta oraz Miga-31.

Jakby na potwierdzenie tych myśli, Andropow podszedł bliżej mapy na

ekranie i stanął obok Władimirowa. Uśmiechnął się i niemal w tym samym

momencie na jego twarzy wykwitł zwykły u niego ironiczny wyraz.

‒ Jeśli potrzebujecie nadal... sympatycznego... audytorium, oferuję siebie,

generale Władimirow ‒ rzekł cicho.

Władimirow skinął głową. ‒ Akceptuję, towarzyszu przewodniczący.

‒ Świetnie. Jak do tej pory rozumiałem wasz logiczny wywód. Ale jakim

sposobem on mógł wylądować? Na tym obszarze, pokrytym grubą warstwą

śniegu, prawda?

‒ Tak, to prawda. Sądzimy jednak, że skorzystał albo z przecinki leśnej,

albo z bocznej drogi.

‒ Czy odważyłby się na to?

‒ Chyba tak. Myślę, iż czuł się, że tak powiem, zobligowany. To człowiek

głęboko przekonany o swej wielkiej wartości i wysokich umiejętnościach. Pod-

jąłby takie ryzyko, jak sądzę. Musiał spróbować, bowiem świadczy o tym jego

spadochron. A ponieważ nie był poraniony, należy wnioskować, że samolot nie

został poważnie uszkodzony. Na pewno nadaje się do naprawy, a tym samym

stanowi wielkie zagrożenie, jeśli odnajdą go Amerykanie czy Brytyjczycy. Nie

pozostaje nam więc nic innego, towarzyszu przewodniczący, niż go odnaleźć.

‒ Leśna przecinka albo boczna droga także musiały być ośnieżone...

‒ Bez paliwa, nie ryzykując eksplozji, mógł się pokusić o lądowanie na

śniegu. Gdyby pokrywa śniegu była gruba, z pewnością przekoziołkowałby i

rozwalił samolot. Lecz jeśli wziąć pod uwagę wiatry oraz pogodę panującą w

ostatnich tygodniach, należy przypuszczać, że przynajmniej niektóre z tych dróg

były na tyle cienko pokryte śniegiem, że mógł wylądować nie rozbijając Miga.

‒ Wewnątrz okręgu, a jednocześnie na przecięciu z białą linią jego

248

domniemanej marszruty, znajdują się tylko dwie takie drogi ‒ zauważył Andro-

pow. Pochylił się nisko nad mapą, po czym strzelił palcami. ‒ Nie wzięliście

pod uwagę tych jezior ‒ rzekł. ‒ Czy nie mógł wylądować na zamarzniętym

jeziorze?

Władimirow pokręcił głową. ‒ Wykluczyliśmy tę możliwość. Nasz zwiad

powietrzny zaraz po stracie drugiego Foxbata nie wykazał nic. Gdyby wylądo-

wał na jeziorze, nie mógłby ukryć Miga.

Andropow wzruszył ramionami. ‒ Rozumiem ‒ odparł. ‒ Świetnie. W jakiej

skali jest ta mapa?

‒ To miejsce dzieli od naszej granicy pięćdziesiąt do sześćdziesięciu kilo-

metrów. Do tej drogi jest o piętnaście kilometrów więcej. ‒ Promień pióra

świetlnego zatańczył niczym ćma na powierzchni ekranu.

‒ Czy zarządziliście już następny rekonesans lotniczy?

Władimirow zaprzeczył ruchem głowy. ‒ Przy takiej pogodzie możemy je-

dynie prowadzić obserwacje w podczerwieni z wysokiego pułapu, a w chwili

obecnej samolot nie różni się temperaturą od otoczenia. Nie możemy sfotogra-

fować terenu. Jakiekolwiek poszukiwania możliwe są tylko na powierzchni.

Będziemy zmuszeni przekroczyć granicę... Jakiś mały oddział...

‒ W takim przypadku wasze wnioski musiałyby być trafne, musiałyby być

absolutnie pewne. Zwłaszcza że miałby wyruszyć tylko niewielki oddział.

‒ Poruszając się wstecz trasą wyznaczoną białą linią, ku centrum okręgu,

mogliby odpowiednio rozwinąć się i sprawdzić dość duży obszar...

‒ O ile nie pogorszy się pogoda, a widzialność nie spadnie jeszcze bar-

dziej. A poza tym jeśli samolot nie jest jeszcze przykryty grubą warstwą śniegu!

Władimirow pokręcił głową. Podobał mu się sceptycyzm przewodniczącego.

Ożywiał dyskusję, cementując jednocześnie ich przymierze. ‒ Sądzę, że jest

ukryty gdzieś pod drzewami. Musiał skołować z drogi w głąb lasu.

‒ I zostawić go jak zaparkowany samochód?

‒ Właśnie. Jak zaparkowany samochód.

Spojrzenie Andropowa pełne było wątpliwości. ‒ Czy macie jakiś inny po-

mysł? ‒ zapytał.

‒ Wasi eksperci od czasu jego ucieczki bez przerwy odtwarzają taśmy z

przesłuchania w nadziei znalezienia czegoś, odkrycia jakiegokolwiek słowa,

mogącego sugerować, gdzie zostawił samolot. ‒ Władimirow sposępniał na

samo wspomnienie ucieczki. Zacisnął dłoń na rękawie marynarki Andropowa.

Przewodniczący zdawał się nie zwracać Uwagi na ten uścisk. ‒ Miał już

249

powiedzieć wszystko, był bliski punktu załamania, kiedy szarpnął się i spadł z

łóżka. Tak niewiele nas dzieliło...! ‒ Nadal zaciskał palce. ‒ Tylko sekundy, nie

więcej...

‒ Ale nie powiedział...

Władimirow pokręcił głową. ‒ Macie dobrych ludzi, ale chyba nie byli w

stanie...

‒ Wydam rozkaz, żeby dostarczono tutaj taśmy, wraz z ich raportem ‒

obiecał Andropow. ‒ A na razie proponuję wysłać grupę rekonesansową Straży

Granicznej. ‒ Władimirow skinął głową. ‒ Chyba dadzą radę przelecieć śmi-

głowcami przy panującej tam pogodzie?

‒ Chyba tak.

‒ A więc muszą być gotowi, żeby wyruszyć jak najszybciej. Kiedy propo-

nujecie start?

Promień pióra świetlnego zatańczył na ekranie wzdłuż białej linii oznaczają-

cej domniemaną marszrutę Ganta.

‒ Tutaj natrafiono na ślady obozu, w którym spędził noc. Wszystkie inne

punkty: tutaj znaleziono spadochron, tu jest wioska, tu miejsce schwytania ‒

układają się dalej w kierunku północno-zachodnim. Proponuję, żeby oddział

wylądował w tym miejscu i posuwał się z powrotem wzdłuż wyznaczonej trasy,

w stronę tej przecinki leśnej... ‒ Światło pióra tańczyło jak obłąkane po mapie.

Andropow przyglądał się, a po chwili powiedział: ‒ Bardzo dobrze. Wyślę

rozkazy dla grupy rekonesansowej, by natychmiast przygotowywała się do

przekroczenia granicy. Proszę, przygotujcie dla nich odpowiednie współrzędne

oraz wszelkie inne pomocne wskazówki.

Gant otworzył okno przedziału. Sypnęło mu w twarz śniegiem. Prowincjo-

nalna, pozbawiona wyrazu stacja na peryferiach miasta Czudowo była prawie

wyludniona. Kilku pasażerów ostrożnie wysiadło z pociągu, jakby wkraczali w

obce im środowisko. Buty i kalosze ślizgały się po ośnieżonym peronie. Przez

zasłonę śniegu pobłyskiwały światła. Pociąg terkotał cicho. Jeden czy dwóch

umundurowanych strażników ochrony kolei, typy w skórzanych płaszczach lub

ciężkich sztormiakach sprawdzające dokumenty. To już ostatnia stacja; od Koł-

pino, gdzie mieli wysiąść z pociągu i spotkać się z Harrisem, dzieliło ich tylko

czterdzieści minut jazdy. By wyjaśnić wcześniejsze opuszczenie pociągu, Anna

miała symulować nagłą niedyspozycję, potrzebę świeżego powietrza, lekką

gorączkę, mogącą oznaczać infekcję. Możliwe, że potrzebna będzie wizyta w

miejscowym szpitalu...

250

Gantowi wydawało się to naciągane i zbyt przypadkowe, czuł jednak, że

może być skuteczne. Mała, cicha stacyjka w peryferyjnym miasteczku, zmęczo-

na, znudzona obsada, a niespodziewani goście ważnymi oficjelami partyjnymi.

Trochę buńczuczności oraz blefowania i powinni dotrzeć ze stacji do samocho-

du Harrisa bez większych kłopotów. Chyba najskuteczniejszym blefem byłoby

zatrucie pokarmowe, mimo iż obiad w wagonie restauracyjnym był bardzo do-

bry.

To bez znaczenia ‒ pomyślał. Priabin nie wsiadł do pociągu w Czudowie, a

jeśli czekał na nich w Leningradzie, co według Anny było prawdopodobne,

musiał obejść się niczym. Gant miał najlepszego zakładnika, jakiego mógł sobie

wymarzyć. Myśl ta przyniosła mu satysfakcję, choć niezbyt go radowała. Usły-

szał dźwięk gwizdka, dostrzegł światło kiwającej się latarni dyżurnego przy

samym końcu pociągu, wsunął więc głowę z powrotem i zamknął okno. Kiedy

się odwrócił, spostrzegł, że Anna owinęła szczelnie ramiona paltem i dygotała.

‒ Trenujesz, prawda? ‒ rzekł. Rzuciła mu piorunujące spojrzenie. ‒ Prze-

praszam... ‒ Skinął głową w kierunku okna. ‒ Wszystko w porządku ‒ dodał,

siadając naprzeciwko niej. Podróż pociągiem uspokoiła go; każdy przebyty

kilometr drogi zwiększał przeświadczenie wyrwania się z zacieśnianej wokół

niego sieci. Ale Anna podchodziła do tego inaczej, dla niej podróż mogła skoń-

czyć się wygnaniem. Wciąż była przerażona możliwymi posunięciami Priabina.

Otworzyła torebkę, wyjęła złotą zapalniczkę i papierośnicę, po czym zapali-

ła amerykańskiego papierosa z filtrem. Chyba niezbyt była świadoma zarówno

gatunku papierosa, jak i samego zwyczaju palenia ‒ to był odruch, opóźniona

reakcja na sukces. Wydmuchnęła dym prosto w sufit. Drżały jej dłonie.

Powoli, rytmicznie pokręciła głową, jakby w odpowiedzi swoim myślom.

Sprawiała wrażenie, jak gdyby siedziała sama w przedziale. Z pewnością obwi-

niała go, obarczała go całkowitą winą za jej obecną sytuację; chyba podobnie

czynił jej kochanek. Myśl ta poraziła Ganta.

Czy istniało dla nich jakieś wyjście? Czy mogli tylko we dwójkę zaaranżo-

wać jakoś jego schwytanie lub śmierć, zapewniając sobie bezpieczeństwo? Był

pewien, że zarówno ona jak i Priabin skoncentrują całą swoją energię na znale-

zieniu takiego rozwiązania.

Najprostsze wyjście stanowiła jego śmierć.

Pociąg nabierał szybkości, za oknem przesuwały się ostatnie światła dworca.

Do szyby przylgnął nocny mrok, z którego światła przedziału, Poprzez ich odbi-

cia na szkle, wyławiały płatki śniegu. Zapatrzył się na swoje odbicie ‒ policzki

251

pogrubione za pomocą poduszeczek, twarz odmieniona poprzez dodatek wą-

skich okularów. Mogli go zabić, o ile spotkaliby się i doszli do wspólnego

wniosku...

Drzwi przedziału otworzyły się. Anna siedziała usztywniona i wyprostowa-

na. Oczy Ganta powędrowały w górę, w stronę odbicia sylwetki przybysza.

Strój cywilny ‒ pomyślał z ulgą.

W tej samej chwili dostrzegł pistolet oraz surowe, ściągnięte oblicze męż-

czyzny. Dopiero wówczas odwrócił głowę.

‒ Dmitrij...! ‒ krzyknęła Anna.

Gant siedział w szoku, jak sparaliżowany, jakby to jego myśli ściągnęły tego

człowieka do przedziału. Priabin musiał jednak wsiąść do pociągu w Czudowie.

Priabin z pistoletem. Oficer KGB, kochanek Anny, który jednak dotarł do celu

swej podróży i znalazł rozwiązanie. Najprostsze, wręcz oczywiste rozwiązanie.

Zabójstwo Ganta.

‒ Koniec ‒ rzucił Aubrey, gestem zniechęcenia wręczając mikrofon radio-

operatorowi. Odwrócił się od pulpitu i niemal wpadł na Curtina, który stał tuż za

jego plecami w czasie całej rozmowy ze starszym oficerem technicznym

szwedzkiej bazy lotniczej. Curtin wzruszył ramionami, lecz Aubrey jakby nie

zauważył tego gestu. ‒ Cholera! ‒ syknął przez zaciśnięte zęby. W tym jednym

słowie zawarta była cała jego wściekłość i frustracja, a nawet cień porażki.

‒ To tylko piekielny splot nieszczęśliwych zdarzeń... ‒ zaczął Curtin, lecz

Aubrey błyskawicznie odwrócił się ku niemu z błyszczącymi oczyma.

‒ Nieszczęśliwych? Nieszczęśliwych?! To jest całkowita klęska, Curtin.

Nic innego! Tylko i wyłącznie moja wina. ‒ Curtin chciał coś powiedzieć, lecz

Aubrey powstrzymał go ruchem dłoni. ‒ Tak, moja wina! Ostrzegano mnie.

Ostrzegał mnie Charles Pyott, podobnie jak i ty czy Buckholz. Ale ja nie zwra-

całem na was uwagi. Nie chciałem was słuchać. ‒ Zwarł mocno dłonie i zacisnął

wargi. Ogarnięty wyrzutami sumienia zaczął chodzić tam i z powrotem. Wresz-

cie odwrócił się w stronę Curtina i rzekł: ‒ Wiemy, że Gant znajduje się w po-

ciągu. Za kilka godzin przekroczy granicę fińską. W tym przypadku wszystko

powinno iść jak w zegarku. Harris czeka już na nich w Kołpino. Wiemy też, że

samolot zostanie wydobyty z jeziora w ciągu najbliższych godzin. Ale nie jeste-

śmy w stanie nic zrobić, żeby go stamtąd zabrać! Wyciągniemy go tylko po to,

by odzyskali go Rosjanie!

‒ Nie możesz walczyć z warunkami atmosferycznymi.

252

‒ Nigdy nie powinienem był ignorować pogody! To był mój grzech. Py-

cha, Eugene. Pycha...!

‒ Tylko nieszczęście.

‒ Nie...! ‒ Ponownie zaczął chodzić tam i z powrotem, mrucząc do siebie

niczym uczniak wkuwający wiersz na pamięć. ‒ Trzydzieści sześć godzin, a i

tego nie gwarantują. Prawie dwanaście godzin po upływie wyznaczonego nam

limitu. W dodatku pogoda może im jeszcze pokrzyżować plany. Pyott ostrzegał,

żeby nie polegać na latającym dźwigu, aleja go zignorowałem... Dopiero teraz

dostrzegłem swój błąd! ‒ Wciąż niecierpliwie odmierzał kroki. Radiooperator

pochylał się nad sprzętem, nie zwracając uwagi na głos Aubreya. Curtin wsparł

się ciężko o krawędź składanego stolika, ostrożnie przenosząc ciężar ciała do

przodu. Aubrey bez przerwy sypał zarzutami pod swoim adresem. Przypominał

Curtinowi zwierzę świeżo przywiezione do zoo, obchodzące teren swojego

więzienia i szukające sposobu ucieczki. ‒ Nie słuchałem was! Do cholery, na-

wet nie chciałem słuchać...! Wiedziałem lepiej! Jajko mądrzejsze od kury! Nie

mamy teraz innego wyjścia, jak wyciągnąć najbardziej interesujące nas systemy

i wysadzić resztę samolotu w powietrze. A ja wciąż chciałbym go mieć w cało-

ści! ‒ Curtin uważniej nadstawił ucha. ‒ Jestem im to winien... ale nie mogę...

nie mam sposobu...!

Nagle odwrócił się w stronę Curtina i wsparł ręce pod boki, jak gdyby zna-

lazł jakieś wyjście.

‒ Co? ‒ spytał Curtin, rozkładając szeroko ramiona. Nie domyślał się, cze-

go tamten potrzebuje, a zarazem nie chciał mu przeszkadzać.

Przez chwilę Aubrey poruszał bezgłośnie wargami, po czym wybuchnął: ‒

Gdyby tylko ten przeklęty samolot mógł polecieć!

Curtin uśmiechnął się krzywo, zmieszany. ‒ Tak ‒ mruknął. ‒ Gdyby mógł...

Aubrey zamknął oczy. ‒ Gdyby tylko Firefox mógł polecieć... ‒ Po czym

spojrzał uważnie na Curtina i zapytał: ‒ Wtedy zostawiliby mnie w spokoju,

prawda?

‒ Nie rozumiem...

Aubrey przeciął dłonią duszne, cuchnące parafiną powietrze, jakby chciał

zetrzeć swoje słowa. Otarł wargi, sugerując, że to co powiedział należy trakto-

wać na równi z bełkotliwym mamrotaniem starca.

‒ Przepraszam ‒ powiedział z przesadną, wyolbrzymioną skruchą. ‒ Za-

pomniałem się na moment. ‒ Podszedł bliżej Curtina, zatrzymując się w kręgu

ciepła rzucanego przez piecyk opalany drewnem, po czym zatarł ręce jakby z

253

przemarznięcia. Przez chwilę wbijał wzrok w deski podłogi chaty, wreszcie

popatrzył Curtinowi w oczy i rzekł: ‒ Wybacz, że pytam, ale ten samolot nie

będzie mógł polecieć, prawda?

Curtin pokręcił głową. ‒ Nie... ‒ odparł. Miał zamiar definitywnie uciąć

wszelkie spekulacje, jakich domyślał się na podstawie błądzącego, nie widzące-

go spojrzenia Aubreya, lecz zabrzmiało to jak neutralne, niezbyt pewne zaprze-

czenie. Aubrey podchwycił ten ton.

‒ Ale nie jesteś pewien...?

‒ Jestem.

‒ Zatem dlaczego odpowiadasz tak, jakbyś nie był pewien ‒ rzucił Aubrey,

marszcząc brwi w wyrazie rozczarowania.

‒ Jestem, ale...

‒ Ale co?

‒ Samolot znajdował się pod wodą ponad czterdzieści osiem godzin... sil-

niki były zalane na pewno dłużej niż dobę... ‒ Curtin pokręcił głową, po-

wstrzymując uśmiech. ‒ To niemożliwe ‒ oznajmił. ‒ Jestem tego całkowicie

pewien.

‒ Wyjaśnij mi tylko, dla formalności ‒ nalegał Aubrey ‒ dlaczego się za-

wahałeś.

‒ Ponieważ... Dobra, słyszałem o maszynach lotnictwa morskiego, które

mogą przebywać pod wodą, a potem znów wystartować... ‒ Uniósł w górę obie

dłonie, chcąc powstrzymać szykującą się lawinę pytań Aubreya. ‒ Ale to musi

potrwać wiele dni, Mr Aubrey. Wiele dni! W każdym razie co najmniej tydzień.

Po prostu przypomniałem sobie, że coś takiego miało miejsce, i to wszystko. To

nie jest rozwiązanie dla ciebie. Dla nas.

‒ Czy to znaczy, że samolot, który znalazł się pod wodą, natychmiast ulega

uszkodzeniu?

‒ Owszem, ulega uszkodzeniu.

‒ Ale nie są to trwałe uszkodzenia? ‒ Ton Aubreya był natarczywy, zastra-

szający. Curtin czuł się jak na przesłuchaniu, a zarazem wzbierała w nim nie-

chęć do tego niskiego, aroganckiego Anglika, aż nazbyt sprytnego w przypadku

własnych spraw i jednocześnie zbyt zapatrzonego w siebie, by móc przyznać się

do porażki.

‒ Wszystko zależy od okoliczności. Czy był dobrze zabezpieczony, odizo-

lowany... Cholera...!

‒ Co się stało?

‒ Na miłość boską, nie potrafię udzielić odpowiedzi! Jesteś szalony, Au-

brey. Szalony. ‒ Zdjął ręce ze stolika i przeciągnął się z upodobaniem, jakby

254

miał zamiar iść spać. Chciał w ten sposób doprowadzić Aubreya do wściekłości

i udało mu się.

‒ Do cholery, Curtin! Zostań na miejscu i odpowiadaj na moje pytania! ‒

Przysunął się do Amerykanina, nie zrażony jego większym wzrostem i silniejszą

budową. Curtinowi przemknęło przez myśl, że Aubrey gotów jest walczyć z

nim, jakby chciał załatwić porachunki.

‒ Już dobrze, w porządku... możemy i w ten sposób spędzić czas ‒ mruk-

nął, opierając się z powrotem na stoliku.

‒ Proszę, odpowiedz mi wprost. Czy Firefox mógłby polecieć?

Curtin wzruszył ramionami, zawahał się, po czym odparł: ‒ Nie wiem. Taka

jest prawda.

‒ A kto mógłby to wiedzieć?

‒ Dlaczego nie zapytasz starszego oficera inżynierii. Jak on się nazywa?

Moresby? Ten facet z Abingdon. Znajduje się na miejscu, będzie wiedział le-

piej, w jakim stanie jest samolot. Zapytaj jego!

Radiooperator siedział sztywno na swoim krześle. ‒ Połącz mnie z majorem

lotnictwa Moresbym. Natychmiast. ‒ Spojrzał ponownie na Curtina, uniósł w

górę dłoń i zaczął wyliczać, zaginając palce: ‒ Mamy pilota, jest już prawie

bezpieczny... mamy pas startowy, powierzchnię jeziora... mamy dwadzieścia

cztery godziny czasu... samolot musi przelecieć sto czy sto pięćdziesiąt kilome-

trów, nie więcej, żeby nie wpaść w ręce Rosjan. Czy spodziewam się zbyt dużo?

‒ O wiele za dużo ‒ mruknął Curtin. ‒ Sądzę jednak, że nie oczekujesz od-

powiedzi ode mnie.

‒ Major Moresby na linii, sir.

‒ Już idę, idę. ‒ Oczy Aubreya błyszczały jak u fanatyka. ‒ Nie wypuszczę

go z rąk ‒ rzekł. ‒ W każdym razie jeszcze nie teraz. Nie wypuszczę!

10.

„Nessie”

‒ Dmitrij, nie zabijaj go...! Pomyśl, Dmitrij...!

Dłoń Ganta zatrzymała się w pół drogi do wewnętrznej kieszeni. Przypo-

mniał sobie, że jego pistolet spoczywał jeszcze w teczce. Priabin celował prosto

w niego, chociaż wpatrywał się w twarz Anny. Obrócił głowę ku niej w tej

samej chwili, kiedy rozbrzmiał pierwszy okrzyk. Gant siedział nieruchomo,

obserwując scenę. Nie widział szans, by skoczyć przez całą długość przedziału

na tyle szybko, żeby Priabin nie zdążył strzelić. Siłą zmuszał się do zachowania

spokoju.

‒ Anna...? ‒ jęknął Priabin głosem dziecka, które nie rozumie wydanego

przez dorosłych polecenia. Powstrzymywano go przed dokonaniem czegoś,

czego bardzo pragnął.

‒ Nie zabijaj go, Dmitrij ‒ powtórzyła Anna, powoli wyciągając dłoń w

kierunku pistoletu. Priabin nadal celował w Ganta, trzymając broń poza jej za-

sięgiem. ‒ W jaki sposób ja będę mogła to wytłumaczyć, jeśli ty go zabijesz?

Sprawiał wrażenie całkowicie zmieszanego. ‒ Ty? Ty pójdziesz ze mną. Bę-

dziesz bezpieczna...

‒ Czy myślisz, że oni na to pozwolą? Czy sądzisz, że nie będą wiedzieli, iż

zabójstwa dokonano za moją zgodą? To pułapka, Dmitrij. Muszę robić to, czego

ode mnie żądają!

Wyciągnął ku niej lewą dłoń, a ona chwyciła ją gwałtownie, zaciskając kur-

czowo palce. Ich ręce złączyły się w uścisku. Po chwili delikatnie potrząsnął

dłonią.

‒ To nie będzie tak ‒ rzekł łagodnie. Gant dostrzegł krople potu na jego

czole, spowodowane nie tylko panującą w przedziale temperaturą. Gorączkowo

256

pragnął urzeczywistnić swoje zamierzenia, a teraz jego plany zaczynały rozsy-

pywać się w proch. ‒ To nie będzie tak! ‒ powtórzył z naciskiem, chcąc przeko-

nać samego siebie.

‒ Będzie ‒ odparła. ‒ Wiem, że tak będzie, ty ich nie znasz.

‒ Uwierz jej ‒ wtrącił Gant. Oboje natychmiast zwrócili ku niemu niena-

wistne spojrzenia. Przeszył go dreszcz. Priabin wciąż był w szoku, ogarnięty

paniką, i roztrząsał w myślach niedorzeczne plany ocalenia swej ukochanej.

Gant tracił panowanie nad sytuacją, nie wiedział, jak wykorzystać ją na swoją

korzyść. Był przekonany, że jedno nieopatrzne słowo może stać się dla Rosjani-

na sygnałem do ataku.

‒ Zamknij się! ‒ warknął niepotrzebnie Priabin.

Gant wcisnął się w róg siedzenia, rzucając przelotne spojrzenie w górę, na

swoją teczkę. Nie miał żadnych szans.

Priabin usiadł w drugim końcu przedziału, jak gdyby Gant zrobił miejsce

specjalnie dla niego, nie przestał jednak mierzyć z pistoletu. Gant poczuł, jak

chłód bijący od szyby, o którą opierał się plecami, przenika materiał marynarki i

zaczyna pokłuwać między łopatkami.

Priabin przemówił do Anny, nie patrząc na nią. Wciąż ściskał jej dłoń tak

silnie, że z jej palców odpłynęła krew, stały się białe.

‒ Posłuchaj mnie, Anno ‒ zaczął. ‒ Jeśli on powie nam, gdzie jest samo-

lot... Wiesz to, prawda? ‒ Gant z obojętnym wyrazem twarzy ostrożnie skinął

głową. ‒ Jeśli on nam powie, będziemy mogli przekazać tę informację dalej.

My... będziemy mogli wyjść z tego z honorem. Oni chcą jedynie dowiedzieć się,

gdzie jest samolot. Tylko dlatego interesują się nim. Mogę zeznać, że... że śle-

dziłem podejrzanego albo że otrzymałem meldunek, iż wsiadł do pociągu. Sam.

Walczyliśmy, pistolet wypalił, ale on zdążył powiedzieć mi wszystko...! ‒ Spoj-

rzał na nią. ‒ To może się udać!

‒ Będą mieli całkowitą pewność, że należy cię wykończyć, Anno ‒ rzekł

cicho Gant. Nie był w stanie powstrzymać cisnących się słów. Kiedy zauważył

pobielałe palce, zaciśnięte na dłoni Priabina, dotarło do niego, że Anna nie jest

jego przeciwnikiem, a raczej nagrodą, o którą musi stoczyć walkę z Rosjani-

nem. Jeśli wywody kochanka trafią jej do przekonania, wówczas pozwoli Gan-

towi zginąć. Nienawidziła go tak samo jak Priabin. Na dźwięk jego głosu lufa

pistoletu uniosła się nieco w górę, jakby przypominając o zagrożeniu. Szare

oczy Priabina mierzyły go nieustępliwym spojrzeniem. Z czołem zroszonym

potem i obwisłymi policzkami sprawiał wrażenie człowieka chorego. ‒ Uwierz

mi ‒ dodał Gant, zmuszając się do dalszych wyjaśnień. ‒ Ja ich znam. Tylu już

ludzi poświęcili w tej operacji. On o tym dobrze wie. Nawet Baranowicza. ‒

257

Brzmienie tego nazwiska podziałało na nią jak uderzenie w twarz. ‒ Są gotowi

poświęcić każdego. On ma rację. Interesują się mną tylko dlatego, że wiem zbyt

dużo. Nie mogą pozwolić, bym wpadł w niewłaściwe ręce. ‒ Uśmiechnął się

krzywo w stronę Priabina. ‒ Tylko z tego powodu zaangażowali ciebie. Powin-

naś zdawać sobie z tego sprawę, Anno. Przykro mi, ale musisz znać prawdę.

Jeśli wywieziesz mnie stąd, wtedy być może dadzą ci spokój. Spróbuję nakłonić

ich do tego.

‒ Nie wierz mu! ‒ krzyknął Priabin.

‒ Mów ciszej, Dmitrij! ‒ ostrzegła pełnym przerażenia głosem. Jej oczy

powędrowały w stronę korytarza.

‒ Zaciągnijcie zasłonki ‒ powiedział Gant.

Priabin puścił dłoń Anny, na ślepo pomacał nad głową, po czym ściągnął ro-

letę na dół. Anna zaczęła rozcierać zdrętwiałe palce. Gant odwrócił się, przez

chwilę patrzył na odbicie Priabina w szybie, wreszcie na sypiący za oknem

śnieg. Usłyszał, jak Anna opuszcza roletę ze swojej strony. Odwrócił się z po-

wrotem ku Priabinowi. Nie mógł wyskoczyć z pociągu, w każdym razie nie

teraz. Miał jeszcze szanse na zwycięstwo w tej rozgrywce...

‒ W porządku ‒ odezwał się znowu Gant. Mówił po angielsku. Priabin

władał angielskim nie gorzej niż Anna. ‒ To już lepiej. Spróbuję wam pomóc,

ale nie będę mógł nic zrobić, jeśli mnie zabijecie, prawda? ‒ Zwrócił się do

Priabina. ‒ Posłuchaj, towarzyszu. Wiem, że chcesz mnie zabić. Wiem także, z

jakiego powodu. Ale ja nie jestem ochotnikiem, tak jak ona. To nie ja wyciągną-

łem z kapelusza karteczkę z jej nazwiskiem, więc spróbuj nie mnie winić za to,

co się stało, dobrze?

‒ Nie mam zamiaru puścić cię wolno ‒ odparł błyskawicznie Priabin. Otarł

pot z czoła. Uspokoił się już nieco; nadal trzymał dłoń Anny, lecz już nie ściskał

jej tak kurczowo. Gant zrozumiał, że jednocześnie stał się on jeszcze bardziej

niebezpieczny.

‒ Jeśli mnie wydasz, powiem im, gdzie znajduje się samolot. Przypusz-

czam, że zrobiłem to już wielokrotnie. Ale powiem im także o Annie... nawet

gdybym nie chciał ‒ dodał pośpiesznie, kiedy pistolet w dłoni Priabina zakoły-

sał się złowieszczo. ‒ Wyciągną ze mnie wszystko pod wpływem narkotyków.

Sam dobrze o tym wiesz, człowieku! Nie będę potrafił zachować milczenia,

nawet gdybym gorąco tego pragnął!

‒ Więc zabiję cię.

‒ A potem CIA powiadomi twoich przełożonych, Anna dostanie czapę,

prawdopodobnie ty także. Swoją drogą, co ty tu, do diabła, robisz? Gdzie jest

twoja obstawa? Kto jeszcze wie? ‒ Uścisk Priabina na palcach Anny ponownie

258

zaczął przybierać na sile. Gant dostrzegł grymas bólu na jej twarzy, nie wiedział

jednak, czy jest to efekt ściskania dłoni, czy wpływ jego słów. ‒ Spójrz praw-

dzie w oczy, człowieku! Pokpiłeś sprawę!

‒ Nie...!

‒ Tak samo wystawiasz się na odstrzał jak ona!

Zapragnął spojrzeć na zegarek. Powoli pochylił głowę, jakby zastanawiał się

nad kolejną wypowiedzią. Zostało piętnaście minut jazdy do stacji w Kołpino,

gdzie miał czekać Harris z wynajętym samochodem. Miał piętnaście minut na

wyperswadowanie albo na zabójstwo Priabina. Zdawał sobie jednak sprawę, że

nie ma żadnych szans zabicia go.

‒ Nie spodziewają się chyba, że Anna pojedzie z tobą, żeby dowieść swo-

jej lojalności, prawda? ‒ zapytał lekceważąco Priabin.

Gant pokręcił głową. ‒ Zostawili jej możliwość wyboru ‒ odparł. ‒ Posta-

nowiła zostać.

Priabin spojrzał na Annę. Na jej bladej twarzy malowało się przerażenie.

Gant wyczuwał, jak bardzo potrzebny jej jest dotyk dłoni oficera KGB, stały,

fizyczny kontakt, niosący im obojgu ukojenie. Priabin obrzucił ją uważnym

spojrzeniem.

‒ Nie miałaś zamiaru wyjeżdżać? ‒ zapytał gardłowo. Zaprzeczyła ruchem

głowy.

‒ Nie.

Doznał jakby nagłej ulgi. Gant pojął, że sytuacja jest o wiele bardziej skom-

plikowana, niż przypuszczał. W pewnym stopniu Priabin zachowywał się jak

zazdrosny kochanek, śledzący panią swego serca oraz innego mężczyznę, do-

myślając się istnienia miłosnego trójkąta. Prawdopodobnie nawet sam nie zda-

wał sobie z tego sprawy. Ale przez to powstał kolejny punkt zapalny, mogący

doprowadzić go do ostateczności. Gant nie znał prawdy. Czy Anna faktycznie

miała zamiar zostać?

‒ Dzięki Bogu ‒ westchnął. Był wzruszający, a zarazem niebezpieczny. ‒

Sądziłem... sądziłem... ‒ urwał, jakby nagle przypomniał sobie o obecności

Ganta, i znów popatrzył na Amerykanina. Wyraz jego twarzy odzwierciedlał

teraz burzę myśli. Rozważał różne możliwości.

‒ Tak to wygląda, synu ‒ odezwał się Gant. ‒ Zastanów się dobrze. To

wszystko to wielka pułapka, matnia. Musisz znaleźć z niej wyjście, podobnie

jak każde z nas. ‒ Uśmiechnął się ostrożnie. ‒ Na szczęście jest nas tylko troje.

Co więc zrobimy?

‒ Jak zaaranżowano dalszą ucieczkę? ‒ zapytał Priabin.

‒ Mieliśmy wysiąść z pociągu w Kołpino... ‒ Priabin popatrzył na

259

zegarek, Gant szybko uczynił to samo. Dwanaście minut. ‒ ...na następnej stacji.

Ktoś ma tam na nas czekać, z samochodem.

‒ A więc ty nie jesteś potrzebna! ‒ oświadczył Priabin. ‒ Czy nie widzisz

tego, Anno? Nie jesteś już potrzebna! Nie musisz zapewniać mu ochrony, po-

dróżując z nim aż do samej granicy. Nie musisz!

Anna popatrzyła na niego błagalnym wzrokiem. Gant starał się zachować

obojętny wyraz twarzy. Priabinowi udało się przeskoczyć nad przepaścią i zna-

leźć drogę ucieczki dla Anny. Teraz ona była po jego stronie.

‒ Nadal będą mieli cię w garści ‒ rzekł.

‒ Nie! ‒ uciął Priabin. ‒ Kim ty jesteś, Anno? Jednym z ich źródeł katego-

rii A? ‒ Anna spojrzała na niego i pokiwała głową.

Osłaniał ją od dawna, próbował czynić to samo teraz.

‒ Owszem. Tak twierdzi mój oficer łącznikowy.

‒ To znaczy, że jesteś dla nich kimś ważnym, nie może być inaczej. Jeśli

Amerykaninowi nie uda się uciec, nikt nie będzie oskarżał ciebie. Kiedy przeka-

żesz go człowiekowi, który ma na was czekać, twoja misja dobiegnie końca.

Jeśli zostanie zabity podczas próby opuszczenia kraju, nikt nie będzie obarczał

winą ciebie... ‒ pośpiesznie wyrzucał z siebie słowa, jednocześnie potrząsając

dłonią Anny w rytm swoich myśli. Gant poczuł chłód w okolicy żołądka. Jego

spojrzenie znów powędrowało w stronę półki i zamkniętej, leżącej za daleko

teczki. Nie miał innego wyboru, jak spokojnie czekać.

Dziesięć minut do Kołpino ‒ tyle że Priabin wiedział już o czekającym tam

człowieku z samochodem. Domyślał się chyba, że Gant otrzyma dokumenty

uprawniające do przekroczenia granicy fińskiej i jak najszybciej będzie chciał

bezpiecznie wydostać się ze Związku Radzieckiego. Dopóki tamten mówił,

Gant nie mógł nic zrobić, a młoda twarz Priabina coraz bardziej wyrażała pod-

niecenie, jakby był zaangażowany w coś dorównującego dramatyzmem meczo-

wi piłkarskiemu czy rozpakowywaniu prezentów gwiazdkowych.

‒ Zostań w pociągu. Niech Amerykanin idzie na spotkanie z tamtym czło-

wiekiem. Rozumiesz? Po prostu jedź do Leningradu, a stamtąd wracaj samolo-

tem do Moskwy. Zdążysz do rana, będziesz mogła normalnie zjawić się w pra-

cy. Wszystko...

‒ A ty? ‒ zapytała. ‒ Co ty masz zamiar zrobić?

Priabin popatrzył na pistolet. Ciężki steczkin. ‒ To nie ma znaczenia ‒

mruknął. ‒ Jutro zjawię się z powrotem w Moskwie.

‒ On ma zamiar mnie zabić, kiedy tylko odwrócisz swoje piękne oczy ‒

wtrącił Gant. ‒ Sądzi, że to najlepsze wyjście z sytuacji.

260

‒ Nie...!

‒ Czy na pewno? ‒ Priabin uśmiechnął się, lecz bardziej przypominało to

obnażenie kłów. Wiedział już, że ma w rękach wszystkie atuty tej rozgrywki.

Gant utracił zakładnika, tajemnicę, a wkrótce miał także stracić życie.

‒ Nie. Będziesz musiał mnie zabić. Im się to nie spodoba.

‒ Amerykanom?

‒ Nie. Twoim przełożonym. Władimirowowi, sekretarzowi generalnemu,

twemu przewodniczącemu... Nie spodoba się to nikomu na górze!

‒ Dam sobie radę nawet po degradacji, na najgorszym stanowisku. Podob-

nie jak Kontarski ‒ rzekł Priabin z goryczą.

‒ A ona nadal będzie pracować dla Amerykanów...

Rozpromieniony Priabin z uśmiechem spoglądał na Ganta. ‒ Przemyślałem

to! ‒ rzekł, wykładając na stół swoją ostatnią, najsilniejszą kartę. Odwrócił się

do Anny. Ganta przeniknął dreszcz. ‒ Długo o tym myślałem. Ona może zostać

moim agentem! Agentem... oficera KGB, który właśnie umarł, albo przeszedł na

emeryturę, przekazując ją w moje ręce... który ustawił cię kiedyś, Anno, jako

podwójnego agenta, a teraz przeszłaś pod moje rozkazy. Spałem z tobą i jedno-

cześnie wykorzystywałem cię. Uwierzą w to bez trudu...! ‒ Na twarzy Anny

odmalowało się przerażenie.

‒ To znaczy, że będę musiała ciągnąć tę rolę i ciągnąć... bez końca? ‒ za-

pytała.

‒ Ale będziesz bezpieczna! ‒ odparł.

‒ Nigdy nie pozwolą mi skończyć z tym, uwolnić się?

‒ Więc dlaczego w ogóle zgodziłaś się na tę rolę? ‒ rzucił twardym gło-

sem. ‒ Dlaczego?

Gant popatrzył na zegarek. Sześć minut. Kiedy wreszcie pociąg zacznie

zwalniać? Czy jeszcze przed stacją...? Czy uda mu się dotrzeć do samochodu

Harrisa przed Priabinem? Nie będzie miał żadnej broni. Ale... Skakać?

‒ Ty się mnie pytasz...? A dlaczego ty zostałeś tajniakiem?

‒ To moja praca.

‒ Chcę z tym skończyć, Dmitrij. Nie mam zamiaru udawać, że szpiegowa-

łam dla Amerykanów, podczas gdy naprawdę pracowałam dla ciebie! ‒ Jej głos

stawał się coraz bardziej piskliwy, w oczach pojawiły się łzy. Uwolniła rękę.

Zacisnęła obie dłonie w pięści i trzymała je na wysokości piersi, jakby osłaniała

się. Jednostajnie kręciła głową. Dyskutując z Priabinem wyglądała na znacznie

starszą i dużo brzydszą. ‒ Nie obchodzi mnie, jakie sprytne wyjście z sytuacji

znalazłeś. Nie chcę tkwić w tej pułapce do końca życia...! ‒ Uniosła prawą

261

dłoń i odrzuciła kosmyk włosów zsuwający się jej na oczy. Wbijała wzrok w

swoje kolana, nie patrzyła na Priabina. ‒ Nie chcę! Nie mogę tego ciągnąć dalej,

Dmitrij... ‒ Spojrzała na niego. ‒ Gdybym tylko mogła się wycofać... Nie wiesz

nawet, ile bym dała za to, by móc się wycofać!

Priabin sprawiał wrażenie, jakby chciał coś powiedzieć, ale tylko oparł się

plecami o roletę zasłaniającą okno przedziału i spojrzał na Ganta.

‒ Pojedź ze mną do granicy, Anno ‒ odezwał się Gant cicho. ‒ Uwolnij

mnie. Obiecuję, że zrobię wszystko, by dali ci spokój. Jeśli pozwolisz mu zabić

mnie, wtedy z pewnością wydadzą cię w ręce jego ludzi. Jego plan nie powie-

dzie się, Agencja nie dopuści do tego, by się powiódł. Moje rozwiązanie stwarza

ci jakieś szanse, jego żadnych.

‒ Staniesz się zakładniczką, Anno.

‒ Oczywiście, że tak, ale u końca tej podróży czeka na nią wolność. A je-

dyne, co ty możesz jej zaproponować, to zamknięcie w klatce do końca życia.

Czy tego chcesz? Czy naprawdę chcesz tego?

Priabin ociężale, powoli opuścił powieki. Jego twarz zdradzała konsternację

i niezdecydowanie. ‒ Nie mogę pozwolić ci odejść ‒ rzekł. Gant pomyślał w

pierwszej chwili, że zwraca się do Anny, lecz ta uwaga skierowana była do

niego. ‒ Nie mogę tego zrobić.

Gant stwierdził w duchu, że zostały trzy albo cztery minuty. Musiał posuwać

się dalej w tym kierunku.

‒ Będziesz mogła wrócić do domu, zrezygnować z posady w ministerstwie

i podjąć pracę gdzieś, gdzie Agencja nie miałaby z ciebie żadnego pożytku.

Będą się wściekać, lecz nie powstrzymają cię. Nie będą też mogli cię wydać,

choćby nie wiem co się stało. ‒ Jego głos brzmiał miękko, słowa przypominały

ostrożne kroki przez pole minowe. Spoglądała na niego z uwagą, jakby odzy-

skiwała nadzieję. Gant zdławił w sobie przeczucie, że to wszystko może być

kłamstwem, że Agencja faktycznie może zwrócić się przeciwko niej i wydać ją

KGB.

‒ Pomogę ci ‒ mówił dalej. ‒ Zabierz mnie do Finlandii. Trzymaj tego

człowieka jak najdalej ode mnie, a obiecuję, że kiedy dotrzemy do granicy,

będziesz mogła odejść wolna. Albo pojedź ze mną do Helsinek... ‒ dodał szyb-

ko. Dwie minuty. Czyżby pociąg zaczynał już zwalniać...? ‒ Porozmawiamy z

ludźmi Agencji, porozmawiamy z Charliem Buckholzem albo z Aubreyem... ‒

Poruszyła się na dźwięk nazwisk, lecz Gant naciskał. ‒ Aubrey byłby po twojej

stronie. To nie potrwałoby długo, zresztą nie musisz jechać, jeśli nie chcesz.

262

Dowieź mnie tylko do granicy. Żywego. W ten sposób masz jeszcze szanse.

Jeśli przystaniesz na jego propozycję, wtedy za nic nie możesz się łudzić na-

dzieją, że odzyskasz wolność.

Pociąg rzeczywiście zwalniał...

Priabin popatrzył na Ganta, potem na Annę. Kiedy z powrotem przeniósł

wzrok na Amerykanina, w jego oczach zabłysła głęboka, nieposkromiona nie-

nawiść. Lufa pistoletu ciągle mierzyła w sam środek piersi Ganta, a mężczyzna

wciąż miał zamiar zrobić z niego użytek. Wszystko zależało od Anny. Zapadło

milczenie, oboje wpatrywali się w niego. Nie miał najmniejszych szans dopaść

drzwi i wyskoczyć z jadącego wolno pociągu.

Przez zasłonę śniegu przebiły się pierwsze światła niewielkiego miasta. Zie-

lona plama lampy sygnalizacyjnej pod semaforem.

‒ A więc? ‒ zapytał.

Anna uniosła wzrok. Sięgnęła do dłoni Priabina i zacisnęła palce. Ciągle pa-

trząc na Ganta powiedziała: ‒ Muszę to zrobić, Dmitrij. Muszę zrobić to, co on

proponuje...

‒ Nie!

‒ Muszę, najdroższy! Chciałeś mi tylko pomóc. Nie powiedzieliśmy tego

otwarcie, ale wiem, że nie chciałeś nic innego, jak pomóc mi. A więc proszę cię,

pomóż mi. Pomóż mi, kochany. Uwolnij go, pozwól, że odejdę razem z nim.

Nie podążaj za nami, nie zatrzymuj nas... Wrócę, przysięgam. Wiesz, że wrócę.

Ale pozwól mu teraz odejść, a oboje będziemy wolni. Oni to zrobią, prawda? ‒

zapytała Ganta.

Skinął głową. ‒ Ludzie, których znam, dadzą ci spokój. Ręczę za to.

Światła stacji ‒ początkowo pędzące ku nim, potem przesuwające się coraz

wolniej za oknem.

‒ Szybciej, Anno ‒ rzekł, spoglądając na Priabina. Pistolet kołysał mu się

na kolanach. Jego mina wyrażała zarazem nieszczęście i wściekłość, gorycz

porażki i strach o bezpieczeństwo Anny.

‒ Dmitrij...

Skinął głową. Niemal w tej samej chwili pociąg z głośnym sykiem zatrzymał

się. ‒ Tak ‒ powiedział, po czym zwrócił się do Ganta: ‒ Lepiej, żeby tak było,

Amerykańcu. Żeby było tak, jak mówiłeś!

‒ Uczynię wszystko. Przysięgam...

‒ Zabieraj palto i teczkę. Będę was eskortował...

‒ Nie ‒ rzekł Gant.

‒ Tak. Wasze wyjaśnienia dotyczące wyjścia z pociągu na tej stacji mogą

się wydać komuś podejrzane. Przy mnie nie będziecie musieli odpowiadać na

żadne pytania.

263

‒ A później?

‒ Zaczekam na następny pociąg. Potem będę czekał na ciebie w Leningra-

dzie, Anno...

Rzuciła mu się w ramiona. Gant sięgnął po palto i bagaże. Ich namiętność,

intensywność łączących ich uczuć sprawiała mu ból. Udało mu się przejść przez

pole minowe, ale aż do tej pory nie zdawał sobie sprawy z tego, jak bardzo było

ono niebezpieczne. Ponadto gdzieś w głębi serca odczuwał coś, czego nie umiał

nazwać inaczej niż zazdrością.

Należała do niego. Przynajmniej powinien spróbować przemówić na jej ko-

rzyść...

‒ Chodźmy ‒ rzekł, odwracając się ku nim i przerywając pocałunek. Po-

czuł się zawstydzony. ‒ Musimy się pospieszyć...

Brooke skierował światło lampki na zastrzał przedniego koła Firefoxa.

Sprawdzał go po raz dziesiąty czy dwunasty. Nie potrafił opanować swych

reakcji, owego niepokoju pełnego napięcia, ogarniającego całe ciało. Przypomi-

nało mu to czasy dzieciństwa, kiedy siłą musiał się powstrzymywać przed od-

mierzaniem kroków między szczelinami chodnika, przed ustawicznym pragnie-

niem stawiania stóp na samej krawędzi dywanów lub chodników, kiedy raz za

razem sprawdzał, czy wszystkie światła zostały wyłączone ‒ na początku

sprawdzał tylko cztery razy, potem sześć, osiem... Zaczynał już sądzić, że jest

nienormalny, kiedy odkrył, że połowa jego kolegów z klasy porusza się w taki

sam, obsesyjny sposób. Teraz w analogiczny sposób sprawdzał mocowanie lin

wokół trzech goleni podwozia. Czuł się wręcz jak maniak. Ale wszyscy mieli

rację. Można już było rozpoczynać wyciąganie samolotu, a wszystko zależało

od tych trzech nylonowych lin, od ich sprawdzenia...

Pływał ciągle w pobliżu tego jednego zastrzału. Lina owinięta była wokół

niego kilka razy, pod spodem znajdowała się gruba wykładzina, mająca zabez-

pieczyć goleń koła przed zniszczeniem. Z tego samego powodu linę owinięto

wysoko na goleni, u jej nasady. Raz jeszcze niecierpliwie szarpnął linę, powiódł

wzdłuż niej snopem światła lampki, po czym skierował go ku brzegowi.

Tak ‒ pomyślał, kiwając głową. Wszystko w porządku.

Odwrócił się plecami do samolotu i zahaczył światłem o krawędź szerokiego

pasa z momatu, zbiegającego z brzegu aż do koła dziobowego. Przenośna ścież-

ka, wykonana z grubego tworzywa wzmocnionego włóknem szklanym,

264

przykrywała muł i kamienie na dnie jeziora, wspinała się po pochyłości brzegu i

osłaniała zdeptany śnieg przecinki utworzonej na górze. Firefox miał zostać

wyciągnięty po tej gładkiej powierzchni, teoretycznie równo i bez trudu, aż na

sam brzeg. Światło lampki zatańczyło na przypominającej strukturą wafel gładzi

momatowej ścieżki, wreszcie Brooke wychylił głowę z wody i ruszył pod górę

traktem łagodnie wysuwającym się z toni jeziora. Kiedy zdjął maskę, zauważył

Waterforda i Buckholza, których sylwetki w białych futrzanych kurtkach wy-

raźnie odcinały się na tle świateł reflektorów umieszczonych wśród drzew za-

mykających przecinkę. Tylko oni dwaj stali na momatowej ścieżce, czekając na

niego.

Buckholz pomachał ręką w stronę Brooke'a. W snopach światła wirowały

płatki śniegu. Porucznik SBS także pomachał im ręką. Wszystko w porządku,

można zaczynać.

‒ Tak ‒ rzekł na głos, kiwając głową. Odwrócił się i popatrzył na zamarz-

nięte jezioro, idąc śladem spojrzeń tamtych dwóch. ‒ Nic się nie dzieje? ‒ zapy-

tał. ‒ Jaki był ostatni meldunek z Nimroda? ‒ Kapral SBS pomógł mu zdjąć

butle z powietrzem i wziął maskę. Brooke wsunął się w kurtkę. Nie odczuwał

chłodu.

‒ Spokój ‒ odparł Waterford. ‒ Niczego nie zauważyli.

‒ Gant wciąż znajduje się na wolności. Jedzie do Leningradu ‒ dodał Buc-

kholz. ‒ Nic im nie powiedział.

Poprzez zasłonę śniegu, która w nieregularnych odstępach czasu niemal cał-

kowicie przesłaniała widoczność, Brooke dostrzegł na powierzchni ciemnej

wody pływak wykonany z bali drewna. Owinięty taśmą luminescencyjną, przy-

mocowany był cienką linką do dzioba Firefoxa. Nieco dalej, ledwie dostrzegal-

ny w ciemnościach, widniał wielki krzyż zbity z desek i palików, również owi-

niętych taśmą luminescencyjną, oznaczający pozycję Firefoxa pod lodem.

Wcześniej wraz z grupą płetwonurków dokonali szczegółowych pomiarów

samolotu.

Teraz trzeba było jeszcze do końca rozkruszyć lód w obszarze wyznaczo-

nym przez krzyż ‒ lód, który zdążył już pokryć jezioro tam, gdzie załamała go

tonąca maszyna. Wtedy można będzie zacząć wydobywanie Firefoxa.

Brooke wyczuwał podniecenie stojącego obok Amerykanina. Podzielał jego

nastrój. Na twarzy Waterforda widniał posępny wyraz, ale było to coś normal-

nego u niego. Brooke nie był w stanie wyczytać z tej twarzy czegokolwiek.

Buckholz zmierzył wzrokiem Brooke'a i przycisnął do policzka niewielką

krótkofalówkę. ‒ Uwaga, płetwonurkowie. Przystąpić do rozbijania lodu.

265

Płetwonurkowie ruszyli w stronę jeziora. Dwóch z nich weszło do wody, ni-

czym pingwiny poczłapali momatową ścieżką, a następnie popłynęli ku krawę-

dzi pokrywy lodowej. Dotarli do szczytu krzyża i zaczęli ciąć świeży, szybko

tworzący się lód, kierując się jednocześnie na boki i okrążając drewniany krzyż.

Dwóch innych wkroczyło na lód. Uzbrojeni byli w kilofy i młoty. Po chwili

włączono jeden z wielkich reflektorów i skierowano strumień światła na jezioro.

W martwym, przesyconym śniegiem powietrzu rozbrzmiały odgłosy uderzeń

stali o lód. Odcięte, grube tafle kry trzeba było ściągać za pomocą lin w stronę

brzegu. Płetwonurkowie pracowali z zapałem, zsuwając na bok odrąbane kilo-

fami bryły lodu. Spojrzał na zegarek. Kwadrans po północy. Zgodnie z harmo-

nogramem.

Wielkie tafle ściągano linami po dwie i holowano poprzez rozszerzające się

oczko wody w kierunku brzegu, a następnie spychano je na grubszy lód. Wpół

do pierwszej. Na wodzie zaczęły pływać luzem długie kawałki drewna. Krzyż

tracił swój kształt. Bez przerwy cięto i rąbano lód.

Zamarzniętą powierzchnię jeziora zostawiono nienaruszoną do ostatniej

chwili ze względów bezpieczeństwa. Pomimo złej widoczności nawet lumine-

scencyjny krzyż mógł zdradzić ich obecność obserwatorowi w samolocie lub

śmigłowcu. Dwie godziny wcześniej musieli zrobić dłuższą przerwę w pracy,

bowiem Eastoe zameldował o pojawieniu się nad Finlandią lecących na północ-

ny zachód helikopterów. Co prawda patrolowały obszar dość daleko na południe

od nich, a potem przez prawie godzinę krążyły dalej na północny wschód, w

okolicy jeziora, gdzie schwytano Ganta. Później zaczęły przesuwać się wzdłuż

trasy, którą doszedł nad tamto jezioro. Grupa Buckholza, skryta w mroku, cze-

kała w ciszy na ich przylot. Ale nie zjawiły się. Pogoda znów uległa pogorsze-

niu i śmigłowce, ledwie dostrzegalne na ekranie najnowocześniejszego radaru

na pokładzie Nimroda, zmieniły kurs i poleciały na południowy wschód, gdzie

przekroczyły granicę. Niemal natychmiast włączyli z powrotem światła i ułożyli

na lodzie krzyż, odzwierciedlający położenie kadłuba i skrzydeł Firefoxa. Od

tamtej pory Eastoe meldował o braku jakichkolwiek ruchów w rejonie przygra-

nicznym. Prawdopodobnie Rosjanie zrezygnowali z dalszych zwiadów śmi-

głowcami z powodu złych warunków atmosferycznych. Wszystko wskazywało

na to, że nie wiedzieli, gdzie szukać, nie znali położenia samolotu.

Z wody wyciągano kolejne tafle lodu, których spiętrzone hałdy ciągnęły się

aż do granic widzialności. Ponownie cały obszar przesłoniły gęstniejące tumany

śniegu. Kapral wcisnął w dłoń Brooke'a kubek z parującą kawą, a ten niemal

266

bezwiednie zacisnął na nim palce. Siorbnął nieco płynu. Wpół do pierwszej.

Odwrócił głowę. Oficerowie z Królewskiej Inżynierii kontrolowali nylono-

we liny z tą samą obsesyjną starannością, którą zauważył u siebie podczas

sprawdzania podwozia Firefoxa. Przygotowywali jakieś chropowate podłoża,

wzmocnione palikami ze ściętych drzew. Trzy jodły, do których przymocowano

wyciągarki łańcuchowe, nie znajdowały się w jednakowej odległości od jeziora,

nie stały też w równej linii. Stąd zapowiadała się skomplikowana i powolna

operacja wyciągania ‒ musieli uczynić wszystko, by uniknąć ocierania i napie-

rania lin na klapy podwozia, a zarazem wytoczyć samolot jak najprostszą drogą

wzdłuż momatowej ścieżki. Jeden z oficerów musiał nieustannie kontrolować

szybkość oraz równomierność wybierania każdej z trzech lin.

Płetwonurkowie znajdujący się na lodzie przekazali już liny i kilofy techni-

kom RAF, sami natomiast zeszli pod wodę, by po raz ostatni sprawdzić, czy nie

ma jakichś przeszkód na dnie. Przed zapadnięciem zmroku spędzili wiele go-

dzin, usuwając kamienie i odłamy skalne, a także wyznaczając stanowiska ob-

serwacyjne. Mieli cały czas kontrolować pod wodą stan goleni podwozia oraz

lin, a także nadzorować pierwsze chwile holowania.

Za dwadzieścia pierwsza. Kawa w kubku Brooke'a była już zimna, odrzucił

go szybkim ruchem dłoni. Śnieg zabarwił się na brunatno przy samej krawędzi

momatowego dywanu. Dwóch techników z ekipy naziemnej bez przerwy za-

miatało waflopodobną powierzchnię, starając się, na ile to możliwe, oczyścić ją

ze śniegu.

Brooke popatrzył na Moresby'ego, majora lotnictwa z Jednostki Umocnień

Polowych w Abingdon, który wraz z dowódcą kompanii inżynierii zmierzał

powoli w ich stronę. Skinął głową Buckholzowi i Waterfordowi, przyjmując

zaraz pozycję obserwatora, z dłońmi wbitymi głęboko w kieszenie, futrzanym

kołnierzem ściągniętym wokół twarzy i zgarbionymi ramionami.

‒ Kiedy tylko wyciągniemy go na równy grunt ‒ oświadczył, jak gdyby od

dłuższego czasu brał udział w dyskusji i udzielał obecnie odpowiedzi na jedno z

pytań ‒ możemy zakończyć holowanie. Mniej więcej tutaj ‒ dodał, wskazując

dłonią obszar tuż za ich plecami, gdzie teren był już prawie płaski. ‒ Rozmawia-

łem ze specjalistami z inżynierii. Zapewniają, że będzie można utrzymać go

tutaj na linach. Jeśli mam być szczery, chciałbym zajrzeć do kabiny, gdy tylko

samolot ocieknie nieco z wody.

Buckholz z całą powagą skinął głową. ‒ W porządku, majorze. Jeśli jest tam

267

jakiś mechanizm samozniszczenia, to już pańska działka. Zatrzymamy wycią-

garki, kiedy tylko samolot wynurzy się z wody.

‒ Znakomicie. Domyślam się, że układy antyradarowe i systemy sterowa-

nia myślowego są zabezpieczone jakimś mechanizmem autodestrukcji. Jeśli nie

została użyta katapulta, może on być nie uzbrojony. Ale istnieje prawdopodo-

bieństwo, że został uzbrojony po prostu wskutek zanurzenia pod wodą. Znane są

tego typu zabezpieczenia. Dlatego sądzę, że lepiej będzie dokonać przeglądu,

zanim samolot zdąży wyschnąć. ‒ Uśmiechnął się przelotnie, szybko zasaluto-

wał i odszedł.

‒ I tak nie byłoby wielkiej eksplozji ‒ skomentował Waterford. ‒ Nie mo-

gli przecież uzbroić całego kadłuba, to zbyt niebezpieczne. Ale, rzecz jasna,

mogłoby zabić majora i przyprawić Aubreya o atak serca, gdyby dowiedział się,

że stracił najlepszego fachowca na pokładzie...

‒ Dziękuję, majorze ‒ przerwał mu Buckholz.

Wyciągano już ostatnie tafle kry na powierzchnię mocnego lodu. Kanał od-

słoniętej wody ginął w mroku poza kręgiem światła z reflektora. Pływały po

nim tu i tam luminescencyjne kawałki drewna. Krzyż zniknął. Oddział wracał

na brzeg, płetwonurkowie wynurzali się z wody i wspinali po przenośnej plasti-

kowej ścieżce. Kiedy ściągali maski, na ich twarzach malowały się uśmiechy.

Brooke skinął głową. Jeden z płetwonurków odwrócił się i zanurzył ponownie

w jeziorze, obejmując posterunek obserwacyjny. Brooke spoglądał, jak migo-

tliwe, blade światełko jego lampki, przypominające ślad jakiejś błyszczącej

ryby, przesuwa się powoli w kierunku skrzydła zatopionego Firefoxa.

‒ Proszę mi powiedzieć, majorze ‒ odezwał się Buckholz ‒ czy Aubrey

nazwał tę operację „Nessie” dlatego, że sądził, iż nie damy rady wyciągnąć

samolotu z wody? ‒ Pytaniu towarzyszył poszerzający się uśmiech.

Waterford pokiwał głową. ‒ Według Aubreya to miał być żart, Mr Buck-

holz. Żart w jego stylu. ‒ Odwzajemnił uśmiech, po czym dodał: ‒ Proszę wy-

baczyć. Najwyższa pora nawiązać łączność z moimi Apaczami na posterunkach.

Niezmącony spokój Waterforda działał jak zapora, ale teraz, kiedy major od-

szedł, Brooke poczuł narastające napięcie, jakby wszystko wokół zostało dziw-

nie zelektryzowane. Lód porąbany, liny sprawdzone, płetwonurkowie tkwili na

stanowiskach. Moresby stał w otoczeniu oddziału Królewskiej Inżynierii u koń-

ca przecinki, jak w tyle sceny. Sprawdzali jeszcze świdry i krótkofalówki. Po

chwili zaczął węszyć przy ziemi dokoła trzech drzew, do których były przymo-

cowane wyciągarki, sprawdzając łańcuchy i haki. W końcu pomachał ręką

268

Buckholzowi i ruszył z powrotem ku Brooke'owi i Amerykaninowi.

Brooke poczuł w gęstym od śniegu powietrzu zapach zupy i kawy. Posiłek

miał być podany, kiedy pierwsza próba poruszenia z miejsca samolotu dobie-

gnie końca. Dopiero wtedy, mając świadomość, że wyciągnięcie Firefoxa tą

metodą jest w ogóle możliwe, planowali dziesięciominutową przerwę na gorącą

zupę i napoje. Wydobywanie samolotu miało potrwać większą część nocy.

Buckholz sprawdzał gotowość każdej grupy do rozpoczęcia operacji, posłu-

gując się krótkofalówką lub machając rękoma. Jego głowa obracała się na

wszystkie strony wewnątrz obszytego futrem kaptura białej kurtki. W końcu

popatrzył na Brooke'a. Na jego bladej od mrozu i podniecenia twarzy widniał

nerwowy uśmiech. Brooke także się uśmiechnął i dał ręką znak, że można za-

czynać.

‒ W porządku. Uwaga wszyscy, przystępujemy do schwytania Nessie. Go-

towi?! ‒ krzyknął. Niemal natychmiast Buckholz odwrócił się plecami do jezio-

ra i popatrzył w kierunku trzech drużyn skupionych wokół wyciągarek. Po

dwóch ludzi przy każdym kołowrocie zaczęło powoli, rytmicznie obracać kor-

bami. Nylonowe liny naprężyły się. W tej samej chwili, na rozkaz oficera z

Królewskiej Inżynierii, drużyny zwolniły obroty. W chwilę później, na znak

dłonią, środkowa para w ogóle przestała kręcić, zaraz po niej stanęła drużyna z

lewej. Kapitan inżynierii pozwolił zespołowi z prawej strony jeszcze pracować,

po czym ruszył do przodu, sprawdzając równomierność naprężenia wszystkich

lin. Po kilku sekundach wykonał energiczny ruch dłonią i trzecia dwójka rów-

nież przestała obracać kołowrotem.

Moresby zbliżył się do niego, zamienił kilka słów, wreszcie skinął głową.

Buckholz usłyszał okrzyk kapitana: ‒ Numer pierwszy, drugi, trzeci! Cią-

gnąć! ‒ Liny zadrżały, skrzypiąc delikatnie pośród całkowitej ciszy. Dopiero

gdy powtórnie rozległy się odgłosy pracujących wyciągarek, Buckholz pojął,

jak martwa panowała cisza. Był świadomy napięcia, które udzieliło się wszyst-

kim obecnym, z wyjątkiem sześciu ludzi pośród drzew obracających korbami

wyciągarek. Wyczuwał niemal ich wysiłek; każdy mężczyzna przy kołowrocie

wytężał wszystkie siły. ‒ Wszyscy stop! ‒ rozległ się okrzyk kapitana. Liny

uniosły się już z powierzchni momatu. Buckholz miał wrażenie, że są rozcią-

gnięte nad miarę, że za chwilę popękają. Znów ogarnęła ich ciężka cisza. Dotar-

ło do niego, że wcisnął obie dłonie głęboko w kieszenie, ponieważ zaczynały

drżeć.

Na powierzchni wody pojawił się jeden z płetwonurków SBS. Popłynął w

269

stronę brzegu i przywiązał do każdej liny dokładnie w tym miejscu, gdzie wy-

suwała się z wody, pomarańczowy znacznik. Moresby, jakby parodiując prze-

wrażliwionego, zachłannego właściciela fabryki ‒ z rękoma złożonymi za ple-

cami, głową wyciągniętą do przodu i silnie zgarbionymi plecami ‒ chodził tam i

z powrotem po brzegu, przyglądając się działaniom płetwonurka, gotów w każ-

dej chwili udzielić mu reprymendy, czy nawet wyrzucić ze służby.

‒ Ciągnąć, pierwszy, drugi i trzeci! ‒ zawołał, kiedy płetwonurek zawrócił

i zaczął płynąć ku niemu. Korby wyciągarek ruszyły zgodnym tempem. Nieco

szybciej, rytmicznie. Buckholz poczuł, jakby...

Wbił wzrok w uwiązane do linek chorągiewki, niemal naśladując skupione-

go, pochylonego Moresby'ego. Buckholz pojmował jeszcze, na co patrzy, ale z

trudem docierało do niego, co będzie oznaczało, jeżeli...

Uśmiechnął się i odetchnął głęboko. Miał wrażenie, że w smaganym wia-

trem, przesyconym śniegiem powietrzu przecinki rozbrzmiało chóralne wes-

tchnienie. Moresby wyprostował się nieco, choć nadal pochylał głowę w stronę

wody, naśladując właściciela fabryki, którego rysunek z podręcznika do nauki

historii wciąż tkwił w pamięci Buckholza.

Pomarańczowe chorągiewki ‒ wszystkie trzy jednocześnie ‒ dźwignęły się z

powierzchni wody. Firefox został poruszony z miejsca. Z głębi jeziora wysunęła

się głowa w masce, obok pojawił się uniesiony kciuk, sygnalizujący, że wszyst-

ko w porządku, i płetwonurek zniknął. Firefox podjechał do przodu, pewnie nie

więcej niż kilka centymetrów, ale podwozie wytrzymało siłę, z jaką w pierwszej

chwili ciągnęły je liny.

‒ Pierwszy, drugi i trzeci! Wyciągać! ‒ zawołał Moresby przez ramię, a

kapitan dał ręką znać trzem drużynom, by obracały kołowrotami w zgodnym

rytmie. Odgłos pracujących monotonnie wyciągarek ledwie był słyszalny po-

przez zawodzenie wiatru. Buckholz poczuł, że serce zaczyna mu bić szybciej, i

uśmiechnął się.

Pisnęła jego krótkofalówka.

‒ Tak?

‒ To Mr Aubrey, sir... Przepraszam, sir, ale on chce rozmawiać z majorem

Moresbym... Przepraszam, Mr Buckholz.

‒ W porządku, synu.

Z ciekawości poszedł za Moresbym w stronę płachty, częściowo osłaniającej

stanowisko radiooperatora. Oficer RAF skręcił jeszcze po drodze, by skinieniem

głowy przekazać swe gratulacje trzem drużynom pracującym przy wyciągar-

kach. Żołnierze byli zziajani i spoceni, widać po nich było bardziej zmęczenie i

270

wysiłek niż jakąkolwiek radość z sukcesu. Najdalej za dziesięć minut powinni

zostać zmienieni przez inne drużyny. Moresby sięgał już po mikrofon radiosta-

cji. Wyraz jego twarzy zaskoczył Buckholza, przypominał minę człowieka

znieważonego. Znów w myślach powrócił obraz dawnego właściciela brytyj-

skiej fabryczki, który tym razem stanął przed perspektywą strajku. Uśmiechnął

się, ale szybko przywołał wyraz powagi.

‒ O co chce mnie pan zapytać? ‒ rzucił Moresby. Po chwili na jego obliczu

odmalowało się niedowierzanie. ‒ Mówi pan poważnie? Wróć! Nie może pan

mówić poważnie! Over. ‒ Uniósł wzrok, dojrzał Buckholza i szybkim ruchem

dłoni zaprosił go do niewielkiej enklawy osłoniętej od wiatru. W oczach radio-

operatora pojawiły się błyski rozbawienia, jakby cieszyła go mająca nastąpić

sprzeczka.

‒ O co chodzi? ‒ zapytał Buckholz, ale Moresby uciszył go machnięciem

ręki, wsłuchując się w głos Aubreya siedzącego w Kirkenes.

Kiedy Aubrey skończył, Moresby pospieszył z odpowiedzią. Mimo mrozu

jego twarz oblała się purpurą, a na tle głębokiego kaptura szarobiałej kurtki

wskazywała, że major może dostać apopleksji. ‒ Nie mogę nawet zacząć odpo-

wiadać na pańskie pytania, Mr Aubrey. Nie miałem do tej pory okazji pracować

z panem i nie wyczuwam pańskiego poczucia humoru. To co pan proponuje to

niedorzeczność. Over.

‒ O co mu, do diabła, chodzi? ‒ rzucił Buckholz.

‒ Chce, żebym... ‒ zaczął Moresby, po czym głośno przełknął ślinę ‒

...powiedział, czy samolot będzie w stanie polecieć... wystartować stąd, jeśli

chodzi o ścisłość! Absolutnie nie ulega wątpliwości...

‒ Czy rozumiesz, co to oznacza? ‒ sapnął Buckholz. ‒ On nie zadaje nie-

potrzebnych pytań. To znaczy, że śmigłowiec Sikorskiego nie przyleci, starusz-

ku. Dowiedział się właśnie i teraz rozpaczliwie szuka innych rozwiązań. Proszę

mi dać mikrofon, majorze. ‒ Buckholz przycisnął dłonią słuchawkę do ucha i

rzekł: ‒ Kenneth, tu Charles. Czy jesteś pewien, że latający dźwig nie zdąży na

czas? Over.

Aubrey odpowiedział natychmiast: ‒ Przykro mi, Charles. Niestety, tak. Nie

ma możliwości, by dotarł do was przed upływem czasu. Spóźni się wiele go-

dzin. Over.

‒ Skąd wytrzasnąłeś ten szalony pomysł, Kenneth? Major uważa, że nie

jest on wiele wart.

‒ To całkowita bzdura! ‒ wyskoczył Moresby.

‒ Rozumiem ‒ syknął Aubrey. ‒ Ale jestem w kropce. Over.

‒ Jeśli cię to interesuje, to myślę, podobnie jak major, że jesteś po prostu

szalony. Over.

271

‒ Charles, nie mamy czasu do stracenia. Potrzebna mi jest lista niezbęd-

nych części, którą Curtin mógłby przekazać do Bardufoss. Jeśli tam nie będą

mieli potrzebnych nam rzeczy, znajdziemy się w kłopocie. Proszę, daj mi z

powrotem Moresby'ego. Posłuchaj, jeśli chcesz... ‒ W głosie Aubreya pojawił

się drobny cień tłumionego chichotu. Zdumiało to, a zarazem rozzłościło Buck-

holza. Odniósł przez to wrażenie, że jego głęboka reakcja na pierwsze porusze-

nie samolotu była przesadzona i szczeniacka.

‒ Posłuchaj ‒ warknął. ‒ Nie mamy nikogo, kto potrafiłby pilotować ten

przeklęty samolot! ‒ Po chwili dodał przez zęby, jakby owa formalność stano-

wiła jeszcze jeden ośmieszający element: ‒ Over.

‒ Gant i źródło Burgoyne powinni przekroczyć granicę Finlandii najdalej

za dwie godziny. Gant poleci Firefoxem. ‒ W głosie Aubreya brzmiała nuta

samozadowolenia. Buckholz pojmował teraz, dlaczego Giles Pyott za plecami

Aubreya nazywał go utalentowanym, niespokojnym i nadpobudliwym dziec-

kiem. Był błyskotliwy, a nowe pomysły nigdy nie pozwalały mu usiedzieć spo-

kojnie na miejscu.

‒ Chcesz mnie przekonać, że dysponujesz samolotem, który ciągle znajdu-

je się na dnie jeziora, oraz pilotem, który nadal przebywa na terenie Rosji, i jest

to podstawa twojej nowej koncepcji? Jesteś obłąkany, jeśli uważasz, że coś z

tego wyjdzie!

Moresby wyrwał hełmofon z jego dłoni. Radiooperator błyskawicznie pod-

łączył drugi i z uśmiechem wręczył go Buckholzowi. ‒ Ten hełmofon ma pierw-

szeństwo transmisji, sir ‒ mruknął.

Buckholz zaklął pod nosem. Czego jak czego, ale ośmieszenia nie mógł

znieść. Zwłaszcza ze strony Aubreya.

Śmiech w ciemności. Zabawa. Właśnie tacy ludzie jak Aubrey czy nawet

Pyott wzbudzali w nim obojętność i lekceważenie, stawiali go w niezręcznej,

irytującej sytuacji. Doprowadzało go to do wściekłości.

Zanim Moresby zdążył się odezwać, rzucił do mikrofonu: ‒ Wyłącz się,

Kenneth. Jesteś dupkiem żołędnym, jeśli masz śmiałość proponować takie roz-

wiązanie! Jeżeli latający dźwig nie może tu dotrzeć, wymontujemy, co się da.

Przyślij nam z Bardufoss Chinooka, żebyśmy mogli się stąd wynieść przed

upływem terminu. Over.

‒ Przepraszam, Charles. Powiedziałem, że możesz posłuchać. Czy jest tam

jeszcze Moresby?

‒ Jestem tutaj!

‒ Świetnie. Zatem może będzie pan tak dobry, majorze, i przynajmniej

spróbuje odpowiedzieć na moje pytanie. Czy istnieje możliwość przygotowania

samolotu do startu, do piętnasto- czy dwudziestominutowego lotu, oczywiście, z

272

szybkością poddźwiękową? Do pokonania dystansu zaledwie kilkuset kilome-

trów? Proszę się dobrze zastanowić.

Obaj, Moresby i Buckholz, jakby połączeni jakąś cichą umową, odwrócili

się plecami do radiostacji i operatora, po czym ruszyli przed siebie tak daleko,

na ile pozwalały im przewody hełmofonów; jak gdyby chcieli wyjść z kręgu

namacalnego uroku rzucanego przez Kennetha Aubreya. Spoglądali na wypo-

czętych żołnierzy, którzy podejmowali ten sam monotonny, regularny rytm

obracania korbami wyciągarek co ich poprzednicy. Z lin, wysuwających się

spod powierzchni ciemnej wody, spadały srebrzyste, połyskujące krople. Cho-

rągiewki znaczników znajdowały się o jakiś metr bliżej brzegu. Naglą z jeziora

wynurzyła się głowa płetwonurka. Ściągnął maskę, wypluł ustnik i krzyknął:

‒ Koła podwozia głównego są na krawędzi głazu. Zatrzymajcie wyciągarki

i dajcie mi łom!

‒ Pierwszy, drugi i trzeci: zatrzymać!

Brooke, przytrzymując dłonią na piersi poły kurtki, wbiegł szybko do wody

mącąc odbijającą światła, gładką taflę, i wręczył płetwonurkowi łom. Zamienili

pospiesznie kilka słów, po czym tamten zniknął z powrotem pod wodą.

Moresby nagle przypomniał sobie o Aubreyu. ‒ Już panu mówiłem, że to

niemożliwe, Mr Aubrey. Proszę mi wybaczyć poprzedni wybuch. Nie miałem

zamiaru pana urazić.

‒ Miałeś, kolego. Albo będziesz miał ‒ mruknął cicho za jego plecami

Buckholz.

‒ To niemożliwe. Koncentruję się obecnie na tym, czy jest, a jeżeli tak, to

jakiego typu, urządzenie autodestrukcji, zabezpieczające systemy sterowania

myślowego, komputer pokładowy i urządzenia antyradarowe. Jeśli nie zlokali-

zujemy mechanizmu samozniszczenia, zakładając, że takowe istnieje, wówczas

nie zostanie nic godnego poświęcania naszego czasu i wysiłków. Over.

‒ Rozumiem to, Moresby. Proszę jednak, powiedz mi wprost; kapitan

Curtin czeka z kartką i ołówkiem. Czego potrzebowalibyście, gdyby Firefox

miał ponownie wystartować. Z powierzchni jeziora.

Z wody ponownie wynurzyła się głowa płetwonurka. Brooke czekał na nie-

go i odebrał łom. Uniesione kciuki oznaczały powodzenie działań. Kapitan

inżynierii natychmiast wydał drużynom rozkaz rozpoczęcia wyciągania. Mo-

resby westchnął, po czym ze złością i niechęcią zwrócił swą uwagę ku mikrofo-

nowi. Buckholz miał nadzieję, że da Aubreyowi odpór, zaczynał odczuwać

bowiem dziwne sensacje związane z niepomyślną informacją dotyczącą latają-

cego dźwigu. Nie byli w stanie zabrać stąd Firefoxa, to jasne jak słońce.

273

Wydobywali go z głębi jeziora tylko po to, by wykraść kilka spośród jego sys-

temów, instrumentów, oraz pobrać próbki materiału kadłuba... i wykonać foto-

grafie. Niezliczoną liczbę fotografii.

Buckholz rozumiał, że Aubrey nie ma zamiaru poddać się w obliczu trudno-

ści obiektywnych. Nie potrafił jednak wzbudzić w sobie entuzjazmu dla nowe-

go, niewykonalnego pomysłu, który ‒ jak sobie nagle przypomniał ‒ Aubrey

musiał wyczarować wprost z powietrza, ponieważ przystępując do akcji nie

mieli żadnego planu rezerwowego...!

‒ Dmuchawy gorącego powietrza ‒ rzucił Moresby takim tonem, jakby

przekazanie tej informacji związane było z fizycznym bólem. ‒ Musielibyśmy

dostać się do wnętrza kadłuba i osuszyć tam wszystko.

Trzeba by było je także zabezpieczyć. Samolot musiałby być całkiem suchy.

Czy mam kontynuować? Over.

‒ Proszę mówić dalej, majorze. To bardzo interesujące. Over.

Moresby westchnął, słysząc sarkazm w głosie Aubreya. Buckholz popatrzył

na trzy pomarańczowe chorągiewki, tańczące niczym motyle uwiązane do lin

ponad ciemną powierzchnią gęstej wody.

‒ Potem najlepszych fachowców. Jeśli nawet go wysuszymy, pojawią się

problemy z zapłonnikami, smarowaniem, urządzeniami do kontroli ciśnienia,

wyposażeniem pomocniczym, a przede wszystkim z paliwem, rzecz jasna. Po

trzecie: hydraulika i pneumatyka. Układy mogą być w porządku po tak krótkim

zanurzeniu, niemniej wszystko, powtarzam: wszystko, musielibyśmy pieczoło-

wicie sprawdzić, w przeciwnym razie mogłoby się skończyć urwaniem podwo-

zia, hamulców aerodynamicznych i klap. Po czwarte: układy elektryczne. Tu

wszystko zależy od tego, w jakim stopniu samolot ma być sprawny. Lecz także

wszystko musiałoby być dokładnie sprawdzone, a jakiekolwiek uszkodzenie

naprawione. A może ma pan prywatne połączenie z zakładami Mikojana, byśmy

mogli bez trudu dostać od nich gotowe rosyjskie części zamienne? ‒ parsknął

Moresby. W niczym nie przypominało to śmiechu, ale Buckholz doszedł do

wniosku, że w ten właśnie sposób major przejawiał rozbawienie. ‒ Po piąte:

instrumenty... Sterowane ciśnieniem mogą działać bez zarzutu, gdyż woda nie

dostała się chyba do nich. Lecz sterowane elektrycznie, zwłaszcza żyroskopo-

we... Nie podejmuję się nawet spekulować na temat ich stanu. Over.

Buckholz odebrał to tak, jakby Moresby wylał całe wiadro zimnej wody na

głowę Aubreya i teraz czekał, aż jego fortel przyniesie rezultaty. Miał przed

oczyma zawzięcie robiącego notatki Curtina, niemal bez przerwy potrząsające-

go głową. Kiedy jednak usłyszał głos Aubreya zrozumiał, że tamten nie speszył

się nawet odrobinę.

274

‒ A co z uzbrojeniem? Over.

‒ Na miłość boską, Aubrey! ‒ krzyknął Moresby. ‒ Proszę w tym wzglę-

dzie skontaktować się z moim zbrojmistrzem. Wydaje mi się jednak, że jest pan

zbyt daleko od przystani, by myśleć o rzucaniu cum.

‒ Jasne. Z tego, co zrozumiałem, oprócz urządzeń mechanicznych i elek-

troniki, będą potrzebni eksperci od konstrukcji kadłuba, silników, hydrauliki,

systemów kontrolnych, układów elektrycznych, awionicznych, instrumentów

pokładowych oraz uzbrojenia... Innymi słowy, kompletny zespół naziemny

doświadczony w konserwacji samolotów myśliwskich. To chyba nie jest zbyt

skomplikowane zadanie... Over?

‒ Proszę nie zapomnieć o pasie startowym, zapasach paliwa, tlenu, kombi-

nezonie, który można by podłączyć do układów samolotu. Po prostu nie widzę

możliwości zdobycia tego wszystkiego. W każdym razie jest to niewykonalne w

ciągu dwudziestu czterech godzin, jakie nam pozostały. Nie dałoby się tego

zrobić w ciągu trzech dni, będąc w bazie w Abingdon, a co mówić o Laponii!

‒ Aubrey, daj mu wreszcie spokój! ‒ rzucił Buckholz. ‒ Nie mamy na to

najmniejszych szans. Nie dałbyś rady ściągnąć potrzebnego sprzętu, nie mówiąc

już o fachowcach. Zapomnij o tym. Zorganizuj dla nas tego Chinooka, żeby

zabrał nas jutro o zmierzchu. Jezu...!

‒ Co się stało? Over.

‒ On... on się wynurza, Aubrey! On się wynurza!

Zauważył panującą ciszę. Ogarnęła go radość. Wyciągarki zatrzymały się,

pomarańczowe chorągiewki tańczyły na wietrze. Z naprężonych nylonowych lin

skapywały perełki wody. Radość.

Czarny, przypominający pysk zwierzęcia nos Firefoxa wysunął się z wody ‒

brzydki, złowieszczy. Powyżej, błyszcząca w światłach niczym oczy, widniała

pleksiglasowa osłona kabiny. Potwór morski, Nessie Aubreya spoglądała na

nich, czekała ‒ na głupców, którzy odważą się wejść do wody.

‒ Czy on...? ‒ Usłyszał cichy, pytający głos Aubreya.

‒ Wspaniały ‒ odparł Buckholz. ‒ Przerażający i wspaniały. Mój Boże,

kiedy Gant ujrzał go po raz pierwszy...!

‒ Może lepiej nie opowiadaj mi. Over ‒ rzucił ironicznie Aubrey.

‒ Ale pański plan jest niewykonalny ‒ wtrącił Moresby. Kołowroty znów

zaczęły się obracać. Centymetr po centymetrze osłona kabiny i czarny pysk

wysuwały się coraz wyżej nad powierzchnię wody ‒ czasami zasłaniały je tu-

many śniegu, kiedy indziej były doskonale widoczne i tym groźniejsze sprawia-

ły wrażenie.

‒ Co z pogodą, Kenneth?

275

‒ O świcie spodziewane jest krótkotrwałe przejaśnienie... Wystarczy, żeby

Hercules dokonał jeszcze jednego zrzutu z małej wysokości. Jeden zrzut;

wszystkiego, co będzie potrzebne. Potem znów będzie taka sama pogoda.

‒ A więc nikt nie może się stąd wydostać?

‒ Meteo zapowiada kolejne krótkie przejaśnienie późnym popołudniem.

Ścierające się fronty utworzą dwie przerwy w nieustannej śnieżycy, jedną o

świcie, drugą około zmierzchu. Over.

‒ To oznacza, że mamy mniej niż dwanaście godzin, Aubrey.

‒ Wiem o tym, majorze. Ale wszystko, czego będziecie potrzebowali, mo-

że zostać zrzucone o pierwszym brzasku. Jeśli się nie uda, obiecuję, że wyrażę

zgodę na zniszczenie samolotu. Over.

Bezwiednie Buckholz obrócił głowę tak, by móc cały czas patrzeć na Fire-

foxa. Zaczynały wyłaniać się czołowe krawędzie olbrzymich skrzydeł. Teraz

sprawiał wrażenie pojmanego zwierzęcia ‒ schwytanego w sieci i wyciąganego

na wypełnione śniegiem powietrze; bardziej olbrzymia płaszczka manta niż

samolot. Powoli, bardzo powoli wysuwał się z wody i wspinał w górę stromi-

zny. Groźba. Tak, pomyślał Buckholz. Nadal wyglądał groźnie, chociaż nie było

chyba możliwości, by kiedykolwiek jeszcze wzniósł się w powietrze.

‒ Rozumiem ‒ odparł Moresby.

‒ Nie mamy pasa startowego. Nie widzę też sposobu, żeby wtoczyć go z

powrotem na lód ‒ wtrącił szybko Buckholz, zdumiony jednocześnie wyraźnym

rozczarowaniem w swoim głosie. ‒ Over.

‒ Ciągnik gąsienicowy i znacznie więcej folii mOmatowej ‒ wtrącił Mo-

resby. ‒ Over.

‒ Panowie ‒ oznajmił chłodno Aubrey, dokładnie tłumiąc w swoim głosie

wszelkie tony satysfakcji. ‒ Ile mamy jeszcze czasu, zanim samolot znajdzie się

na brzegu? Over.

‒ Co najmniej dwie godziny. Over.

‒ A zatem mamy jeszcze dwie godziny. Majorze, Charles, proponuję, że-

byśmy wówczas zaczęli rozmawiać zupełnie poważnie. Zgoda? Over.

Buckholz, zanim odpowiedział, popatrzył na Firefoxa. Wręcz namacalnie

poczuł, że głupotą ze strony Aubreya była rezygnacja z planu rezerwowego.

Śmieszyła go także nielogiczna, desperacka idea zakładająca, że samolot będzie

w stanie wystartować z Laponii. Musiał przyznać, iż on także pragnął, by samo-

lot poleciał. Nie było innego wyjścia...

Spojrzał na Moresby'ego, lecz tamten tylko wzruszył ramionami. Po chwili

jednak skinął głową, a nawet uśmiechnął się. Drobny, ledwie zauważalny ruch

276

warg poniżej krótko przyciętych wąsów. ‒ Dobra ‒ rzucił tonem obrażonego

rodzica. ‒ Dobra.

‒ W porządku, Kenneth. Daj nam jeszcze kilka minut na zebranie niezbęd-

nych opinii fachowców, a potem możemy zarzucać wędkę i zobaczymy, czy

rybka da się złowić! ‒ Buckholz poczuł dziwną, niemal chłopięcą wesołość. Na

jego oczach skrzydła samolotu nadal wysuwały się z wody. Czarny ryj zdawał

się węszyć w jego kierunku, a osłona kabiny obrzucała go dzikim spojrzeniem.

Zagrożenie.

‒ Tylko zrób wszystko, Kenneth, żeby nie stracić superpilota na ostatniej

przeszkodzie, dobra?

Władimirow ziewnął ‒ bardziej z powodu wzrastającego napięcia niż zmę-

czenia. Szybko opanował ziewnięcie. Siedział w małym, niskim pokoiku, a

magnetofon szpulowy, stojący na składanym stoliku, stanowił jedyny sprzęt,

jeśli nie liczyć krzeseł ustawionych w stosach pod jedną ze ścian. Znaleźli tu

zaciszny kąt wraz z Andropowem i starszym śledczym z Instytutu KGB na

Prospekcie Mira. Siedzieli pochyleni, z łokciami wspartymi na stoliku, w po-

zach zaangażowanych w grę hazardzistów. Obok magnetofonu leżał stosik kar-

tek, zawierających pospiesznie przepisane na maszynie, poprawione, a teraz

zabazgrane uwagami śledczego zeznania. Przed Władimirowem spoczywał

notatnik i długopis. Teraz nie zawracał już sobie głowy udawaniem, że od czasu

do czasu coś notuje. Na kartce widniało tylko kilka słów pozbawionych znacze-

nia. Notatnik Andropowa był zupełnie czysty.

Władimirow stracił cały zapał do wsłuchiwania się w mamrotanie Ganta pod

wpływem narkotyków, rozpoznawania jego halucynacji i urojeń zabarwionych

strachem przed śmiercią oraz prób przekonania ich, że nie jest umierający. Stło-

czeni w ciasnym, dusznym pokoiku, kilkakrotnie odtwarzali nagrania z dwóch

przesłuchań. Z niechęcią witał w myślach głos, uprzedzający padające z głośni-

ka słowa. Kiedy tylko zasiedli w tym pokoju, palił się do przesłuchania nagrań.

Teraz miał już dosyć.

Obecnie słychać było tylko szum. Gant uderzył głową o podłogę i zamilkł.

Ciągle nic...

Władimirow nie znalazł żadnego punktu zaczepienia w okrzykach Ganta, w

prośbach, by go wysłuchano. Nawet po ściszeniu jego głos wywoływał nieprzy-

jemne skojarzenia. Sam pomagał torturować Ganta. Ze wstydem musiał ponow-

nie wysłuchiwać wszystkiego, siedząc naprzeciw przewodniczącego KGB.

277

Powoli uniósł wzrok i wzdrygnął się.

‒ Nic ‒ mruknął.

‒ Mhm. A wasza opinia? ‒ Andropow zwrócił się do śledczego, który

drgnął niespokojnie, zanim zdobył się na odpowiedź.

‒ Towarzyszu przewodniczący ‒ zaczął. Andropow zaczynał się niecier-

pliwić, ale z jakichś względów nie mógł zrezygnować z pełnego szacunku wy-

razu twarzy. W zamian wydął jedynie policzki i skinął głową, by tamten konty-

nuował. ‒ Ja... nie jestem obeznany, jakiego rodzaju informacji oczekuje gene-

rał.

‒ Czy Amerykanin miał zamiar zdradzić tajemnicę, czy nie?

‒ Mam rozumieć...?

‒ Czy na podstawie jego stanu, napięcia w głosie, jego zachowania pod

koniec przesłuchania można wywnioskować, że próbował nam cokolwiek po-

wiedzieć? ‒ Andropow zaczął skrobać długopisem po papierze. Zamaszyste,

szerokie łuki po chwili zniknęły pod ciężkimi figurami geometrycznymi.

‒ Tak, towarzyszu przewodniczący.

‒ Zatem co chciał powiedzieć?

‒ Ja... To trudno przewidzieć. ‒ Starszy śledczy wzruszył ramionami, prze-

ciągnął dłonią po włosach, spojrzał w swoje notatki, przerzucił je, a następnie

znów uniósł wzrok. Rozłożył ręce. ‒ Uwierzył już, że jestem amerykańskim

generałem. Uwierzył także, że człowiek, którego nie może zobaczyć, to Aubrey,

ten Anglik...

‒ Wiem, kim jest Aubrey ‒ wtrącił lodowatym tonem Andropow.

‒ Tak, oczywiście. Czynił starania, by zapewnić nas, że nie jest umierają-

cy...

‒ Ponieważ dobrze wiedział, że nie uległ poparzeniom podczas eksplozji

Miga-31, którą mu wmawialiście. Tak, to wszystko rozumiemy. Ale co miał

zamiar potem nam powiedzieć? Z pewnością w tym, co mówił, muszą być ja-

kieś wskazówki, przecież nie był w stanie pohamować cisnących się słów.

Prawda, Władimirow? ‒ Wodniste oczy Andropowa rzuciły zza okularów w

złotych oprawkach błyski w jego stronę. Poczuł się pod presją. Przewodniczący

podchodził do sprawy ze znacznie szerszą perspektywą. Chciał uzyskać odpo-

wiedź, by uniknąć nagany sekretarza generalnego, która mogła być wykorzysta-

na przeciwko niemu i służyć do zepchnięcia go na pozycję mało znaczącej fi-

gurki w Politbiurze. Z drugiej strony Władimirow równie gorąco pragnął poznać

odpowiedź. Bardziej niż kiedykolwiek chciał odzyskać Miga-31, od tego prze-

cież zależała jego dalsza kariera.

278

‒ Możliwe, ale ja nie potrafię nic wyłowić. W żadnym miejscu nie stwier-

dził, że wylądował samolotem.

‒ A przecież musiał nim wylądować?

‒ Oczywiście, że tak ‒ odparł rozdrażniony Władimirow. ‒ Czy sądzicie,

że katapultował się bez użycia spadochronu? ‒ Niemal równocześnie generał

uniósł dłoń w geście ugody. ‒ Tak, wylądował ‒ dodał łagodniejszym tonem, po

czym spojrzał na śledczego. ‒ Dobra. Przewińcie taśmę do miejsca... och, gdzie

po raz pierwszy oznajmił, że nie spłonął. Znajdźcie to.

Śledczy popatrzył na zamazane kartki maszynopisu i włączył przewijanie.

Spoglądał to na zmieniające się cyferki licznika magnetofonu, to na kolumny

liczb umieszczone na marginesie strony. Wreszcie z rozmachem wcisnął kla-

wisz stopu. Spojrzał na Andropowa, ten skinął głową. Taśma zaczęła się prze-

suwać.

Tłumacz, odgrywający rolę Aubreya, wykrzyknął niespodziewanie: ‒ Wcale

nie jest umierający! ‒ Władimirow pochylił się do przodu, przekrzywił głowę i

nadstawił uszu, chcąc wyłowić coś z natłoku złudzeń, odnaleźć jakąś wskazów-

kę w znanym mu już dialogu. Także pokonać wracające uczucie wstydu. Śled-

czy w przebraniu amerykańskiego generała szeptał, że Gant naprawdę umiera.

Władimirow przypomniał sobie, nadal miał przed oczyma dłonie Ganta niepew-

nie sięgające, jakby w celu uratowania własnego życia, ku mundurowi śledcze-

go. Udało mu się wyciągnąć słuchawkę, przez którą tamten odbierał meldunki

od asystentów, śledzących na monitorach obrazy z kamer nacelowanych na

łóżko. Gant chciał przyciągnąć śledczego do siebie...

‒ Nie spłonął, nie spłonął... ‒ Usłyszał głos Amerykanina. Za wszelką cenę

pragnął powiedzieć im coś, wyjaśnić, naprawić ich pomyłkę. Władimirow po-

czuł nagle chłodne kłucie w piersi, wywołane napięciem i podnieceniem. Nie

spłonął, nie spłonął... Cóż działo się wówczas w otępionej narkotykami, zdezo-

rientowanej, skołowanej świadomości Ganta? Cóż takiego chciał im w despera-

cji powiedzieć?

Andropow zabębnił cicho palcami o krawędź stolika, jakby chciał zabarwić

słowa odpowiednim akompaniamentem muzycznym. Śledczy w skupieniu pró-

bował rozwiązać szaradę nieskładnych słów. Nie wiedział, jakiego śladu szukać.

Nie był pilotem.

‒ Nie spłonął... tonięcie... tonięcie, w ogniu, ale woda, woda... ‒ powtarzał

nagrany głos Ganta, coraz bardziej krzykliwy, niekontrolowany, panicznie usi-

łujący przekonać ich o mylnej diagnozie, o tym, że nie mógł umierać z popa-

rzeń. ‒ Nie spłonął... wylądował...

‒ Zatrzymać! ‒ krzyknął Władimirow. Śledczy wzdrygnął się i wcisnął

279

przycisk. ‒ Świetnie. Słyszeliście to? Powiedział, że wylądował...

‒ I dokąd to nas prowadzi? ‒ zapytał Andropow z zabójczym sarkazmem.

‒ Wiedzieliście już o tym, prawda? ‒ Uśmiechnął się niewyraźnie. ‒ Ale gdzie

wylądował? Na której z waszych dróg lub przecinek?

Władimirow wzruszył ramionami. ‒ Włączcie znowu ‒ powiedział.

‒ ...Nie spłonął... woda... ‒ dokończył Gant, po czym zaległa cisza, prze-

rywana jedynie szelestem odzieży i odgłosem niezdecydowanych kroków. Wła-

dimirow przypomniał sobie. Gant w tym momencie opadł z powrotem na łóżko.

W chwilę później miał usiąść ponownie i zacząć wykrzykiwać swoje: „Słuchaj-

cie!” i „Wyjaśnić!”

Ale nie zdążył czegokolwiek wyjaśnić, chociaż słuchali go z uwagą. Miota-

jąc się jak oszalały, z nogami zaplątanymi w pościeli, zsunął się z łóżka, uderzył

głową o podłogę i stracił przytomność. Koniec zabawy...

Odgłos kroków w nagraniu; a może tylko bębnienie palców Andropowa?

Szybkie oddechy, nierozróżnialne pomruki, stłumione przekleństwa, jakaś sza-

motanina. Wszyscy czekali na ten moment, który nie nastąpił.

Nie spłonął... Gant nie spłonął. Wiedział o tym. Władimirow spojrzał na no-

tatnik. Na wpół świadomie wyrwał kartkę z bazgrołami i wbił wzrok w staran-

nie wypisane na następnej stronie słowa.

Policzył. Gant pięciokrotnie zaprzeczył temu, jakoby spłonął. Wspomniał o

ogniu, chociaż tylko raz. Władimirow ze zdumieniem zauważył, że wypisał

każde słowo oddzielnie, tyle razy, ile razy padło. Jak gdyby pisał pod gorącz-

kowe dyktando Ganta. Widniało tam również słowo „woda”. Zostało powtórzo-

ne trzy razy. Poza tym „tonięcie” ‒ dwukrotnie...

Nie spłonął, tonięcie, woda, ogień, wylądował...

Władimirow pojął wagę tego fragmentu nagrania, tej chwili. Musiał znaleźć

odpowiedź...!

Trzy razy woda, dwukrotnie tonięcie, raz wylądował... Niemal ukradkiem

podkreślił długopisem zaznaczone już uprzednio kółkami słowa falistą linią.

„Tonięcie” i „woda” przypominały uwiązane baloniki, unoszące się nad słowem

„wylądował”...

W pamięci odżyło pytanie Andropowa o możliwość wylądowania samolo-

tem na zamarzniętym jeziorze.

Nagle wszystko stało się jasne.

Wylądował ‒ woda ‒ tonięcie.

280

Rozszyfrował tajemnicę. Wiedział już, co uczynił Gant. Wylądował Mi-

giem-31 na zamarzniętym jeziorze, a potem lód załamał się i Amerykanin omal

nie utonął. Dlatego nie znaleźli żadnego śladu samolotu ‒ woda z powrotem

zamarzła ponad nim.

Rozpatrując ewentualne miejsca lądowania, odrzucił jeziora, ponieważ nig-

dzie nie dostrzeżono czarnej sylwetki samolotu na tle lodowej i śnieżnej bieli. A

on był pod lodem...!

Ręce mu się trzęsły. Uniósł wzrok i napotkał uważne spojrzenie Andropowa.

Ledwie docierały do niego nagrane okrzyki Ganta, na krótko przedtem, nim

spadł na podłogę. Andropow ruchem dłoni nakazał wyłączenie magnetofonu.

‒ Mig-31 znajduje się obecnie pod pokrywą lodową jeziora, towarzyszu

przewodniczący ‒ oznajmił Władimirow cichym, chrapliwym głosem. ‒ Jestem

tego pewien.

‒ Wyjaśnijcie.

Kiedy Władimirow skończył, Andropow nadal wpatrywał się w niego z obo-

jętną miną. Wreszcie, pośród ciszy, która zdawała się nie mieć końca, jego obli-

cze stopniowo przybrało wyraz zrozumienia. Andropow zaczął rozpatrywać

wszelkie możliwe konsekwencje wyrażenia akceptacji dla teorii generała. W

końcu powiedział: ‒ Sądzę, że po winniśmy v spojrzeć na mapę. Możliwe, iż

wasze wnioski okażą się owocne, generale Władimirow. ‒ Po czym zwrócił się

do starszego śledczego: ‒ To byłoby wszystko, towarzyszu wicedyrektorze.

Dziękujemy wam. ‒ Nie ulegało wątpliwości, że starszy śledczy właściwie

odebrał płaski, bezosobowy ton tej wypowiedzi.

Władimirow ruszył w stronę drzwi, Andropow poszedł za nim. Przeszli do

wielkiej, podziemnej sali. Głowy zwróciły się w ich kierunku, a następnie po-

chyliły szybko. Ramię przy ramieniu minęli salę i weszli po schodkach na gale-

rię. Tu, w pomieszczeniu kontrolnym centrum dowodzenia, znów powitały ich

podejrzliwe spojrzenia. Jednak nikt nie stanął obok nich przed świetlnym ekra-

nem. Widniała na nim mapa fińskiej Laponii, tak jak ją zostawili, z wyjątkiem

szeregu czerwonych punkcików, który wydłużył się w kierunku południowo-

wschodnim podczas ich nieobecności.

‒ A więc? ‒ zapytał Andropow, zrzucając ewentualne konsekwencje na

Władimirowa.

Generał przesunął palcem wzdłuż linii czerwonych punkcików. Grupa reko-

nesansowa nie traciła czasu, posuwali się zwartym szykiem śladami Ganta...

które musiały zaczynać się nad jeziorem ‒ przypomniał sobie. Nad którym?

281

Jego palec powędrował dalej w kierunku południowo-wschodnim, mijając drogi

i przecinki, początkowo wytypowane jako możliwe miejsca lądowania. Jak

mogli być aż tak głupi...?

Dwa jeziora, niemal wprost na trasie grupy rekonesansowej; na pewno w

granicach tolerancji, dopuszczającej możliwe zmiany marszruty Amerykanina.

Jedno bardziej okrągłe, drugie wydłużone i węższe. Przywołał w pamięci skalę

mapy. Każde z nich mogło służyć jako...

Było jeszcze trzecie jezioro, bardziej na północ od tych dwóch, a czwarte da-

lej na wschodzie. Cztery jeziora. Linia czerwonych punkcików przebiegała

najbliżej dwóch pierwszych jezior. Postukał palcem w powierzchnię ekranu.

‒ Tutaj ‒ rzekł. ‒ W pierwszej kolejności przeprowadzić rekonesans tych

dwóch jezior. ‒ Wbijał wzrok w Andropowa, aż ten w milczeniu skinął głową.

Następnie dodał nieco głośniej: ‒ Majorze! Proszę sprawdzić współrzędne i

przekazać je grupie rekonesansowej. Natychmiast!

Młody major GRU zbliżył się szybko i popatrzył na mapę.

11.

Przekroczenie granicy

Harris zatrzymał wypożyczony samochód, wyłączył silnik i odwrócił się do

tyłu. Przez chwilę taksował Ganta i Annę chłodnym, obiektywnym spojrzeniem,

po czym rzekł:

‒ Muszę zadzwonić i skontaktować się z moimi ludźmi w Leningradzie.

Granica znajduje się piętnaście kilometrów przed nami... ‒ Wskazał ręką przed-

nią szybę, którą zaraz po wyłączeniu wycieraczek pokryła warstwa śniegu. ‒

Nie chciałbym, żebyśmy wpadli, jeśli ogłoszono alarm lub wzmocniono kontro-

lę. Finowie czekają na nas.

Na pewno daliby znać do Leningradu, gdyby coś się działo. Przy wyjeździe

z miasteczka minęliśmy budkę telefoniczną. ‒ Uśmiechnął się. ‒ Nie mogłem

zatrzymać obok niej. Jeśli teraz ktoś mnie zobaczy, weźmie mnie za tutejszego.

Po prostu czekajcie spokojnie. To nie potrwa długo.

Harris otworzył drzwi. Do środka wdarł się śnieg. Wysiadł i zatrzasnął drzwi

za sobą. Gant obejrzał się i dostrzegł, jak idzie pochylony w kierunku kilku

rozrzuconych światełek osady, którą minęli przed minutą. Harris zjechał z

głównej drogi na szerokie pobocze i zatrzymał samochód za wysoką, pokrytą

śniegiem kępą krzaków.

Tamten szybko zniknął z pola widzenia. Gant odwrócił się w stronę Anny.

‒ Sprawdź jeszcze raz swoje papiery ‒ polecił. Rozpiął palto i wyciągnął z

kieszeni na piersi własne dokumenty. Ponownie zerknął na zezwolenie podróż-

ne i wizę, lecz zaraz jego myśli skierowały się ku Annie. Zaakceptowała doku-

menty przygotowane przez Harrisa, a także fikcyjny powód wyjazdu. W czasie

trzygodzinnej podróży samochodem z Kołpino, przez peryferie Leningradu oraz

283

przemysłowe miasteczko Wyborg, od czasu do czasu studiowała otrzymane

papiery. Gant wyczuwał jednak, że nie przywiązywała do nich wagi. Podobnie

jak do książki, którą zabrała na podróż, choć ani razu po nią nie sięgnęła.

Harris, brytyjski biznesmen, mający biuro w Helsinkach i możliwość częste-

go podróżowania po Związku Radzieckim w sprawach służbowych, na przejściu

granicznym miał grać rolę Fina. Posiadał fiński paszport, a wiza oraz odpo-

wiednie pieczęcie wskazywały, że kilka dni temu przybył z Helsinek do Lenin-

gradu. Gant i Anna nadal mieli odgrywać Rosjan, pracowników ministerstwa.

Towarzyszyli Harrisowi w podróży z Leningradu, by z ramienia leningradzkie-

go komitetu partii sprawdzić jego wiarygodność handlową. Harris pośredniczył

w handlu artykułami metalowymi, a zarówno fabryki metalurgiczne, jak i inne

przedsiębiorstwa z okręgu leningradzkiego, zainteresowane były jego ofertą.

Ten kamuflaż był dość imponujący, powinien zrobić odpowiednie wrażenie

na kontroli granicznej. Jedynymi podejrzanymi elementami była pora przekra-

czania granicy oraz sposób podróżowania. Gant był jednak pewien sukcesu. Nie

zwracał już uwagi na swą perukę i wąskie okulary, podobnie jak nie dostrzegał

słabych punktów w planie Harrisa.

Znacznie pomogła mu sama podróż, ciągłe oddalanie się od siedziby KGB,

oraz ‒ za wyjątkiem Moskwy ‒ otoczenie otwartej przestrzeni, ośnieżonej i

zatopionej w mroku. Widok zamarzniętych jezior zalanych blaskiem księżyca,

ukazujący się czasami podczas krótkich przerw w śnieżycy. Moskwa zdawała

mu się więzieniem, kojarzyła z gigantyczną siecią zarzuconą na niego. Tutaj nie

dostrzegał żadnych oznak polowania i przyjmował na pozór bezpieczne warunki

za dobrą monetę. Pozwolił sobie nawet na drzemkę, rozparty na tylnym siedze-

niu dobrze ogrzanego samochodu, z głową zwieszoną na piersi, budząc się od

czasu do czasu, by rzucić okiem na monotonny krajobraz za szybą, światła wio-

ski, czy też tumany śniegu wypadające z ciemności na przednią szybę.

A co z Anną?

Wyglądało na to, jakby jej postanowienie nabierało siły. Sprawiała wrażenie

niezdolnej do działania czy podjęcia decyzji. Choć znajdowali się już tak blisko

granicy Związku Radzieckiego, nadal nie wiedział, czy ona naprawdę ma za-

miar przekroczyć ją razem z nimi. Oczyma wyobraźni widział, jak biało-

czerwony szlaban unosi się w górę, Anna natomiast otwiera drzwi i rusza z

powrotem drogą w głąb Rosji. Nadal nie był także pewien, czy można zaufać

Priabinowi.

W Kołpino wyglądał jak człowiek, którego całe życie legło w gruzach, choć

284

starał się nie pokazywać po sobie uczuć, w jego mniemaniu typowo babskich.

Przeprowadził ich przez kontrolę na stacji, radośnie paplając. Wykorzystał swo-

ją rangę, w nieco tajemniczy sposób przedstawiając ważną misję partyjną. Pa-

trzył za nimi, kiedy szli w stronę wynajętego przez Harrisa samochodu, i póź-

niej, gdy odjeżdżali ‒ samotna, enigmatyczna postać w słabym świetle lamp

przed wyjściem z dworca. Gant, obejrzawszy się, dostrzegł jeszcze maleńką

sylwetkę z uniesioną na pożegnanie dłonią. Wtedy szczególnie wyraźnie odczuł,

że wtargnął w czyjeś życie prywatne, i szybko odwrócił wzrok. Anna siedziała z

głową skierowaną ku tylnej szybie jeszcze długo po tym, jak zakręt ulicy prze-

słonił widok.

Nie sądził, by Priabin, z uwagi na bezpieczeństwo Anny, podążał ich śladem

albo też powiadomił Straż Graniczną. Nie miał jednak pewności. Kiedy wszy-

scy troje wysiedli z pociągu, Gant znalazł się z nim na chwilę twarzą w twarz.

Na obliczu Priabina wciąż widniał ten sam posępny, wręcz fanatyczny grymas,

z jakim po raz pierwszy wkroczył do przedziału ‒ kiedy powodowało nim pra-

gnienie zabicia Ganta.

Priabin nadal chciał go zastrzelić.

‒ Czy jedziesz z nami? ‒ zapytał chrapliwym głosem, chowając z powro-

tem dokumenty do wewnętrznej kieszeni na piersi. Usłyszał jej szybkie, ciche

westchnienie. Zdawało mu się, że nieznacznie pokręciła głową, ale nie potrak-

tował tego jak wyraźne zaprzeczenie. Dotknął jej dłoni spoczywającej na kola-

nie. Drgnęła jak spłoszony kocur, ale nie cofnęła ręki.

‒ Wszystko będzie w porządku. Obiecuję ‒ powiedział. Harris poparł jego

pomysł, który zarazem zwiększał ich bezpieczeństwo. Anna bez trudu mogła

wrócić do Związku Radzieckiego tą samą drogą, najdalej za kilka dni. Owszem,

Harris znał Aubreya. Czy Anglik miał odpowiednie wpływy w CIA...? Harris

uważał, że chyba tak. Poza tym również nie widział żadnego powodu, dla które-

go nie można by jej skreślić z listy w nagrodę za wywiezienie Ganta z Rosji...

‒ Tylko kilka dni ‒ mruknął, wspomniawszy stanowcze zapewnienia Har-

risa. ‒ To nie zajmie więcej czasu. Obiecuję. ‒ Uśmiechnął się krzywo, żałując

jednocześnie, że ona nie patrzy mu w oczy. ‒ Jestem dla nich kimś ważnym,

przynajmniej w tej chwili. Mogę ich zmusić, by uczynili to, czego zażądam, to

znaczy dali ci raz na zawsze spokój.

Teraz wyraźnie pokręciła głową. ‒ Nie wierzę, że to się uda. ‒ Popatrzyła

mu w oczy, ściskając jego dłoń. ‒ Nie winię ciebie, Mitchellu Gancie, przy-

najmniej w to uwierz. Byłeś tylko... niewłaściwym człowiekiem w niewłaściwym

285

czasie. ‒ Prawdopodobnie miała na myśli zrujnowaną miłość, która mogła za-

kończyć się małżeństwem. Wzruszenie w jej głosie kazało Gantowi krytycznie

spojrzeć na siebie. Z jej punktu widzenia stosunki z Priabinem musiały ulec

odmianie, a może nawet całkowitemu zerwaniu. Przyszłość malowała się dla

niej na czarno, dopóki nie widziała sposobu na podtrzymanie związku.

Gant zarówno zazdrościł, jak i żałował jej. Dostrzegał także wzajemność łą-

czącego ich uczucia. Nienawiść Priabina skierowana była wyłącznie ku niemu,

było to tak oczywiste, jakby sam Rosjanin wetknął obecnie głowę do samocho-

du i powiedział mu to. Prawdopodobnie owe trzy godziny, jakie minęły od ich

rozstania, ani na jotę nie wpłynęły na poziom tej nienawiści. Należało raczej

przypuszczać, że narastała, może nawet wyrwała się spod kontroli niczym ogień

zaprószony w lesie.

Do Ganta dotarło, że Priabin nie zrezygnuje, nie zadowoli się spokojnym

oczekiwaniem na jej powrót w hotelu w Leningradzie.

‒ Posłuchaj mnie ‒ rzekł z naciskiem. ‒ Kochasz go, a on kocha ciebie.

Czego się zatem możesz obawiać? Co najwyżej takich ludzi, jak twój oficer

łącznikowy. Na pewno nie grozi ci nic innego. Agencja będzie musiała ustą-

pić...! O to nie powinnaś się martwić... Poza tym nie ma znaczenia, jak długo

zajmie ci ponowne dojście do ładu z Priabinem. Będziesz miała na to mnóstwo

czasu. Na miłość boską, Anno! Przekrocz ze mną tę granicę, a obiecuję ci, że

wszystko ułoży się pomyślnie!

Gwałtownie ścisnął jej dłoń, spoczywającą bezwładnie w jego palcach. Po

chwili puścił ją, westchnął i z powrotem opadł na oparcie siedzenia.

Po dłuższym milczeniu jej głos rozbrzmiał miękko, jakby usprawiedliwiają-

co. ‒ Dobrze ‒ powiedziała. ‒ Zdecydowałam się. Masz rację, pojadę z tobą.

Spojrzał na nią uważnie. Skóra na lekko zapadniętych policzkach powlekła

się bladością. Miała zaciśnięte powieki. W dotyku jej dłoni nie było ani sztucz-

ności, ani zuchwałości. Wierzył jej.

‒ Dobrze ‒ odparł. ‒ Dokonałaś prawidłowego wyboru, jestem o tym prze-

konany.

‒ Czy on to zrozumie?

‒ Przez cały czas zdawał sobie sprawę...

‒ Ale to było co innego...! ‒ prawie zawyła rozpaczliwie.

‒ Co w takim razie oznaczała twoja pomoc? ‒ rzucił Gant. ‒ Czyż nie ja

byłem kluczem do jego kariery?

286

‒ On nie mógł tego tak potraktować.

‒ Może tak, może nie. Jak byś na to nie patrzyła, wiele mi zawdzięcza. Jest

człowiekiem pełnym zgryzot i żalu, których przyczyną jestem także ja. Mam

nadzieję, że siedzi spokojnie w Leningradzie i upija się z rozpaczy. To byłoby

dla nas wszystkich najbezpieczniejsze.

‒ Czy myślisz...?

‒ Nic nie myślę. Jedynie mam nadzieję, jasne? ‒ Był zły, że zmusiła go do

ujawnienia własnych obaw, w dodatku niemal w tej samej chwili, kiedy przysta-

ła na propozycję dalszej wspólnej podróży. Uniósł rękę do oczu i spojrzał na

zegarek.

Harris wysiadł z samochodu ponad piętnaście minut temu. Chwycił za

klamkę drzwiczek.

‒ Idę poszukać Harrisa. Zostań tu ‒ rozkazał.

‒ Czy sądzisz...? ‒ zapytała lękliwie, jakby nagle Priabin zaczął zagrażać

także jej.

Owszem, Priabin, pomyślał Gant. Oboje obawiamy się teraz tego samego

człowieka...

‒ Nic nie sądzę. Mógł się pośliznąć i złamać nogę. Zaraz wrócę.

Nałożył futrzaną czapkę na głowę i wysunął się w zacinający śnieg.

Anna spoglądała za nim, jak oddalał się w stronę pobocza oraz głównej dro-

gi. Po chwili skrył się za krzakami.

Odwróciła głowę i zapatrzyła w przednią szybę pokrytą grubą warstwą śnie-

gu. Na bocznych okienkach płatki tworzyły delikatniejsze, ażurowe zasłonki.

Wnętrze samochodu napawało klaustrofobia, przypominało niewielką celę.

Poczuła przypływ strachu.

Do tej pory radziła sobie, niemal ze wszystkim bez trudu dawała sobie ra-

dę...! Ale teraz nie potrafiła.

Powoli przeciągnęła dłońmi po twarzy, jakby chciała oczyścić skórę. Znala-

zła się w pułapce, w pułapce bez wyjścia. Tylko Amerykanin, którego powinna

nienawidzić, jako że stał się katalizatorem procesu rujnowania jej życia, ofero-

wał jakąś nadzieję. Gdyby tylko mogła się uwolnić, gdyby dali jej wreszcie

spokój!

Gant stwierdził, że nie ma znaczenia, jak wiele czasu zajmie jej przywróce-

nie normalnych stosunków z Dmitrijem. Obiecał, że będzie miała na to wiele

czasu. Powinna mu zaufać, tym bardziej że nie miała wyboru. Nie było innego

wyjścia.

Drzwiczki samochodu otworzyły się. Odwróciła głowę i spojrzała w twarz

Dmitrija. Otworzyła usta, jakby chciała krzyknąć na widok ducha, lecz on szyb-

ko wsunął się na tylne siedzenie samochodu i pochwycił ją w ramiona. Jęknęła i

przywarła do niego. Miał zimne i mokre od topniejącego śniegu palto. Jej skroń

287

dotykała zmarzniętego policzka, lecz to wrażenie napawało spokojem. Przytuli-

ła się do niego, mimo iż chciał ją odsunąć, ponieważ w tym momencie cały jej

świat ograniczał się do materiału jego palta, zmarzniętego policzka, odgłosu

przyspieszonego oddechu tuż przy uchu. W końcu odsunął ją od siebie, ściska-

jąc mocno, aż do bólu jej ramiona. Zapatrzyła się na jego twarz w półmroku

wnętrza samochodu. Po błyskach w oczach poznała, że szukał na jej obliczu

śladów jakiegoś uczucia, które budziło w nim lęk.

‒ Dmitrij! Gdzie...?

‒ Nie ma czasu, Anno ‒ rzucił szybko, kładąc palec w rękawiczce na jej

ustach. ‒ Posłuchaj. Wracaj teraz ze mną. Proszę cię, wróć ze mną...! ‒ Brzmia-

ło to jak rozkaz, a zarazem błaganie. Zdawać by się mogło, że zajrzał w głąb

malującej się na czarno przyszłości i zapragnął wydobyć ją stamtąd, odciągnąć

od krawędzi przepaści.

‒ Co się stało?

‒ O co ci chodzi? Po prostu chcę, żebyś wróciła ze mną. Szybko, zanim

wróci Gant. Pozwól, żeby sam przekroczył granicę. Przed świtem będziemy w

Leningradzie, w południe w Moskwie. Posłuchaj, Anno. Możemy wszystko

wyjaśnić. Ja w jakiś sposób wytłumaczę, dlaczego musiałem wyjechać z Mo-

skwy i udać się do Leningradu. Nikt nigdy nie dowie się, że i ty wyjeżdżałaś z

miasta. Chodź teraz szybko, zanim on wróci... ‒ Spieszyło mu się do odejścia,

przypominał złodzieja uciekającego z okradzionego mieszkania. Nie rozumiała

powodów tej gwałtowności. Nie wiedziała, skąd się tutaj wziął, w jaki sposób

podążał ich śladem. W jego głosie pobrzmiewało coś jeszcze oprócz miłości, co

siłą rzeczy zmuszało do podejrzliwości.

‒ Dlaczego? O co chodzi, Dmitrij? Powiedz mi...

Chwyciła go za ręce. Sprawiali wrażenie, jakby nawzajem szukali dogodnej

pozycji do zadania przeciwnikowi druzgocącego ciosu. Z ociąganiem pokręcił

głową.

‒ Nic się nie stało. Proszę, chodź ze mną, Anno. Szybko, zanim on wróci...

Nagle zrozumiała. W jego głosie słychać było obawę. Poznała przynajmniej

ten jeden powód. ‒ Dmitrij, gdzie jest Harris? Gdzie podział się kierowca? Co

takiego znajdzie Amerykanin?

Potrząsnęła jego rękoma.

‒ To nie ma znaczenia ‒ odparł cicho.

‒ Powiedz mi!

‒ On nie żyje!

‒ Ty go zabiłeś?

‒ Walczyliśmy ze sobą ‒ odpowiedział niepewnie.

288

‒ Nie walczyliście...! ‒ niemal wrzasnęła, bardziej rozwścieczona jego

kłamstwem niż śmiercią Harrisa. ‒ Zabiłeś go! Nie okłamuj mnie!

‒ Chodź...

‒ Nie! Nie pójdę, dopóki nie powiesz mi, co ma się wydarzyć.

‒ Anno...!

‒ Nie. Co się stanie?

‒ Gant zostanie aresztowany na granicy. Może nawet zastrzelony. Tak, naj-

lepiej, gdyby został zastrzelony...

‒ Czy to znaczy, że powiadomiłeś ich, by na niego czekali? Żeby czekali

na nas? ‒ zapytała blednąc, po czym zakryła dłonią usta, a wreszcie przycisnęła

obie pięści do uszu.

‒ Nie, jeszcze nie. Najpierw przyszedłem po ciebie.

‒ Na miłość boską! Co ty wyczyniasz...?

‒ Ratuję ciebie... ratuję nas. Harris wiedział o tobie, Gant także wie. Nie

podda się na granicy, kiedy będą chcieli go aresztować. Zostanie zabity. Bę-

dziesz zatem bezpieczna.

‒ Nie...!

‒ Na czym ci bardziej zależy, na nim, czy na nas? Anno, jeżeli Gant zginie,

nikt nie będzie wiedział, że udzielałaś mu pomocy. Nie będzie mógł im nic

powiedzieć...

‒ A co z CIA? ‒ zapytała z goryczą. ‒ Oni będą wiedzieli.

‒ Nie! Możesz im przekazać, że Gant kazał ci wrócić, że dalej pojechał

sam, a ty wróciłaś do Leningradu... On i Harris zostali zabici. To proste...

‒ Proste? Czy zabicie dwóch ludzi jest dla ciebie proste?

‒ Anno, zapomnij o wszystkim. Po prostu wysiądź z samochodu i chodź ze

mną, niech on jedzie dalej sâm. Ja... nie powiadomię Straży Granicznej, niech

sobie ucieka. Obiecuję ci, że będzie wolny...

‒ Nie wierzę. Ty pragniesz jego śmierci. ‒ Wpatrywała się w jego twarz.

Nawet kiedy odwrócił głowę w bok, była w stanie dostrzec dzikie błyski w jego

oczach. Pragnął, by Gant został zabity. Jak zazdrosny kochanek myślał o śmier-

ci rywala.

Szyby samochodu zaparowały. Po zewnętrznej stronie śnieg zaczynał tajać i

zsuwać się w dół z powodu ciepła bijącego ze środka, podsycanego ich zacie-

kłością. Anna nie wiedziała, co zrobić. Dmitrij nie mógł uchronić jej przed CIA.

Nie chciała mu także pozwolić, by zabił Ganta. Tylko dlatego, że był to Dmitrij,

że nie mogłaby dłużej z nim żyć mając świadomość, iż zgodziła się... Powinna

jakoś dać sobie radę ze śmiercią Harrisa, przekonać samą siebie, że nie było to

morderstwo, ale coś innego. Lecz przypadek Ganta był odmienny. Tu wiedziała

z góry o planowanej zbrodni, nigdy nie uwolniłaby się od tego ciężaru.

289

‒ Nie mogę ci pozwolić... ‒ mruknęła w końcu.

‒ Co? Chcesz go dalej osłaniać? ‒ wybuchnął. ‒ Chcesz nadal być szpie-

giem, agentem? Pracować dla Amerykanów?

‒ Nie dla Amerykanów i nie dla niego, lecz dla nas. Nie mogę się zgodzić

na to morderstwo. Nie mogę ci pozwolić go zabić! Czy nie rozumiesz? Nie

umiałabym żyć...!

‒ Ja mogę ‒ oświadczył ze stanowczą powagą. ‒ I chcę tego.

‒ Dmitrij...

Pokręcił głową. ‒ Pójdziesz ze mną, Anno ‒ rzekł, chwytając ją za rękę.

Tym razem uścisk jego dłoni spowodował, że krzyknęła. Pociągnął ją do siebie,

drugą ręką otwierając drzwiczki samochodu. ‒ Pójdziesz ze mną! Zapomnisz o

tym, zapomnisz o wszystkim...

‒ Nie...!

Jęknął i wykręcił jej rękę. Krzyknęła głośno. ‒ Chodź, Anno! ‒ warknął

groźnie. ‒ Chodź!

Mocniej skręcił jej rękę. Annie zdawało się, że za chwilę ją złamie. Ognisty

ból promieniował z nadgarstka, poprzez łokieć aż do ramienia. Krzyknęła raz

jeszcze i obrzuciła go wściekłym spojrzeniem. Nie mogła zrozumieć tego szału,

potrzeby zadawania bólu. ‒ Nie...!

‒ Chodźże...! ‒ Częściowo wyciągnął ją już z samochodu. Leżała teraz pła-

sko na siedzeniu. Pochylił się i uderzył ją w twarz. ‒ Chodź, chodź...! ‒ Mocniej

wykręcił rękę. Krzyknęła.

Nagle poczuła, że siła jego uścisku i ból słabną. Poła jego palta przesunęła

się po jej twarzy. Dostrzegła ślizgające się, bezradnie wierzgające nogi w zdep-

tanym śniegu obok tylnego koła. Coś huknęło ciężko o przednie drzwiczki.

Usłyszała głos Ganta.

‒ Co się, do diabła, z tobą dzieje? ‒ Gant dyszał ciężko, cedząc słowa. Sły-

szała także chrapliwy oddech Priabina. Obróciła się i usiadła z powrotem. Dmi-

trij wytarł plecami śnieg z szyby w drzwiczkach. Zadygotała na mroźnym po-

wietrzu. Objęła dłonią zranione ramię i przytuliła je do siebie niczym niemowlę.

‒ Teraz już lepiej ‒ ponownie rozbrzmiał głos Ganta. ‒ Tylko spokojnie. Nic ci

nie jest, Anno?

‒ Nie, nic ‒ usiłowała nadać swemu głosowi normalny ton. Kiedy jednak

poruszyła się, jęknęła z bólu.

‒ Wszystko w porządku?

‒ Tak. ‒ Ociężale wysunęła się z samochodu, nadal przyciskając rękę.

Dmitrij popatrzył na nią rozszerzonymi oczyma. Gant zgniatał ramieniem jego

szyję, przystawiwszy mu pistolet do skroni. Amerykanin odciągnął go nieco w

290

tył, jednocześnie nakazując jej odsunąć się. Posłuchała.

‒ Co tu się, do diabła, działo, kiedy przyszedłem? ‒ zapytał Gant, po czym

dodał: ‒ Czy wiesz, że on zabił Harrisa? ‒ Skinęła głową. Zwracając się do

Dmitrija syknął: ‒ Ty głupi bydlaku. Co, do cholery, się z tobą dzieje? Przez

ciebie mogliśmy zostać schwytani!

‒ Chciałbym, żeby ciebie schwytano ‒ warknął w odpowiedzi Dmitrij.

‒ W porządku, towarzyszu. Ja jestem największym łajdakiem, jakiego kie-

dykolwiek spotkałeś! Tyle jestem w stanie zrozumieć. Ale ona? Narażasz ją na

niebezpieczeństwo. Czy myślisz, że tak po prostu możesz ją zabrać z powro-

tem? Bez żadnych gwarancji ze strony Agencji? Jesteś zaślepiony, po prostu

zaślepiony. ‒ W tej samej chwili jakaś inna myśl, znacznie groźniejsza prze-

mknęła przez głowę Ganta. ‒ Czy oni czekają tam na nas? ‒ zapytał. ‒ Czy

czekają? ‒ Pistolet wbił się głęboko w bok Priabina.

Anna szybko nabrała powietrza i krzyknęła:

‒ Nie! Nie powiadomił ich jeszcze. Ręczę za to!

‒ Wierzę ci. Tylko tobie ‒ dodał, zwracając się ponownie do Priabina: ‒

Jaki miałeś plan? Zabić Harrisa, żeby przysporzyć nam kłopotów na granicy...?

A może tylko mnie? Spodziewałeś się, że Anna pójdzie na piechotę? Chciałeś

zostawić mnie samego w tarapatach i upewnić się, że zostanę zabity. ‒ Twarz

Ganta wykrzywiła się z wściekłości i pogardy. ‒ Wsiadaj do samochodu ‒ rzu-

cił. ‒ Na tylne siedzenie i opuść do końca szybę. No już! ‒ Priabin z ociąganiem

wsunął się do wozu i odkręcił szybę. Wyglądał przez okienko, kiedy drzwiczki

zatrzasnęły się za nim. Unikał wzroku Anny. Obie dłonie trzymał ściśnięte mię-

dzy kolanami, jakby chciał je rozgrzać, czy też rozmasować. Gant wsunął do

kieszeni zabrany Priabinowi ciężki automatyczny pistolet Steczkina, a lufę swo-

jej broni opuścił ku ziemi. ‒ Anno, chodź tutaj ‒ powiedział. ‒ Nie za blisko.

Przysunęła się do Ganta. W oczach Priabina pojawiły się złowrogie błyski,

gdy odniósł wrażenie, że ona dotyka Amerykanina.

‒ Nic mi nie jest ‒ oznajmiła, rozcierając wykręconą rękę. ‒ Nic się nie

stało. Dmitrij...

‒ Przepraszam ‒ bąknął ze skruszoną miną.

‒ W porządku, bardzo się cieszę. Tylko co my mamy z nim zrobić? Jeśli

zostawimy go tutaj, powiadomi Straż Graniczną najszybciej, jak tylko będzie

mógł. Jeśli zabierzemy go ze sobą, skręci mi kark przy pierwszej nadarzającej

się sposobności. A to znaczy, że zniweczy także wszystkie twoje plany, Anno.

‒ Nie ‒ zaprotestował posępnie Priabin.

‒ Zrozum wreszcie, że stanowię dla niej jedyną realną szansę uwolnienia

291

się raz na zawsze od tego wszystkiego! ‒ rzucił z wściekłością Gant. ‒ Jeśli

pozwolisz nam przekroczyć granicę, ona będzie mogła spokojnie wrócić do

ciebie. Gdy posłucha ciebie, nie zostanie jej nic innego, jak tylko modlić się.

Priabin popatrzył na niego nienawistnie. Nie mógł pogodzić się, że Anna

może być podarunkiem od Amerykanina. Nie kalkulował i nie przewidywał,

zdusił w sobie wszelkie nawyki zawodowca. Pragnął zabić Ganta ‒ z uwagi na

Annę. Winą za wszystko obarczał Amerykanina. Zabójstwo Ganta jawiło mu się

jako rytualne oczyszczenie, w przeciwnym razie nie mógłby dowieść swego

człowieczeństwa, zatrzymać przy sobie ukochanej i zapewnić jej bezpieczeń-

stwa. Zresztą, niezależnie od motywów, śmierć Ganta stanowiła najważniejszy

element każdego rozwiązania, jakie brał pod uwagę. Chyba pragnął śmierci

Ganta równie gorąco, jak chciał uchronić Annę.

‒ Dmitrij, pozwól nam odjechać ‒ poprosiła Anna, pochylając się przy

drzwiczkach samochodu. ‒ Proszę, pozwól nam odjechać. Musi tak być. Ja chcę

się od nich uwolnić...!

Ganta poraziła wyraźna gorycz w jej słowach. Mimo to zwrócił się do Pria-

bina oschłym, groźnym tonem: ‒ Powiedz coś. Słyszałeś, o co prosiła Anna.

Czy pozwolisz nam odjechać? ‒ Priabin nie odpowiedział, nie spojrzał nawet na

Ganta. Ten zwrócił się do Anny: ‒ Czy on pozwoli nam odjechać? Czy napraw-

dę wierzysz, że nie będzie próbował mnie zabić?

Rozejrzała się panicznie dokoła, jakby nie miała innego wyjścia niż uczest-

nictwo w zdradzie. Energicznie potrząsnęła głową. ‒ Nie ‒ szepnęła.

‒ Zatem jest przeklętym głupcem! ‒ rzucił Gant, wykonując szybki ruch

dłonią w stronę okienka samochodu.

Priabin chciał cofnąć głowę. Anna otworzyła usta do krzyku. Trafił Priabina

w skroń kolbą pistoletu. Rosjanin osunął się w tył i legł w poprzek siedzenia.

‒ Nie...! ‒ krzyknęła Anna, chwytając krawędź okienka i rzucając się w

stronę Ganta.

‒ On żyje! Zyskamy w ten sposób trochę czasu.

‒ Dmitrij...

‒ Wejdź do samochodu i posłuchaj bicia jego serca, jeśli mi nie wierzysz!

‒ Nie, wierzę ci... ‒ mruknęła. ‒ Dziękuję. Dziękuję.

‒ Nie traćmy czasu. Pomóż mi wyciągnąć go z samochodu, nie zamarznie

w tym palcie. ‒ Stękając z wysiłku, Gant wytaszczył ciało Priabina i pociągnął

go po ziemi pod osłonę gęstej, grubo pokrytej śniegiem kępy krzaków. Anna

292

dreptała obok niego ze wzrokiem utkwionym w twarzy Priabina. Kiedy Gant

położył nieprzytomnego Rosjanina, uklęknęła przy nim. Przez chwilę patrzył,

jak gładzi dłonią policzek tamtego i ostrożnie dotyka opuchlizny na skroni.

Ruszył do samochodu. Cała jej postawa i skupiony wyraz twarzy świadczyły o

wypowiadanych w myślach błaganiach. ‒ Idziesz już? ‒ zapytał zlęknionym

głosem.

Odwrócił się i spojrzał. Wciąż klęczała przy nieprzytomnym Priabinie. Po-

woli, delikatnie gładziła go po twarzy. Wreszcie podniosła się.

‒ Czy nic mu nie będzie?

‒ Co najwyżej ból głowy.

‒ Nie mamy innego wyjścia, prawda?

‒ Nie. Dla ciebie jedynym pewnym wyjściem jest jechać ze mną.

‒ Czy on w to uwierzy? ‒ zapytała, raz jeszcze spoglądając w dół na Pria-

bina.

‒ Na to nie potrafię odpowiedzieć.

‒ Sądzę, że nie uwierzy... ‒ Wzruszyła ramionami, a następnie ruszyła w

stronę Ganta. ‒ Ale ja nie mam wyboru. Prawda?

‒ Nie, nie masz ‒ odparł miękko.

Podeszli do samochodu. Gant otworzył przed nią tylne drzwiczki. Powoli, z

ociąganiem wsunęła się do środka, natychmiast zwracając głowę ku ciału Pria-

bina. Zatrzasnął drzwiczki i podszedł do siedzenia kierowcy. Otrzepał śnieg z

peruki, z ramion i kolan spodni, po czym ciężko wsunął się za kierownicę.

Harris zostawił kluczyki w stacyjce. Gant przeszukał jego kieszenie, kiedy

natknął się na zwłoki, spoczywające w wypełnionym śniegiem rowie przy budce

telefonicznej.

‒ Chryste ‒ syknął, kiedy przypomniał sobie szok, jaki wywołało odnale-

zienie ciała Harrisa i nagła świadomość, kto go zabił. ‒ Dlaczego, do diabła, on

to zrobił? Jak mógł być aż tak zaślepiony? ‒ Pokręcił z niedowierzaniem głową,

kurczowo zaciskając dłonie na kierownicy.

‒ Nie wiem. Może z miłości? ‒ odparła Anna.

‒ Szaleństwo...

‒ Tak, z miłości ‒ powtórzyła na swój użytek, utwierdzając się w tym

przekonaniu.

Gant spojrzał na nią. ‒ Czy będziesz miała odwagę przekroczyć granicę bez

Harrisa? Jeśli spodziewają się, że powinien jechać z nami, wtedy będziemy

musieli blefować. Poczuł się źle w Leningradzie, czy coś w tym rodzaju... Nie

mogliśmy sobie pozwolić na spóźnienie, dlatego postanowiliśmy przekroczyć tę

293

cholerną granicę o północy, by zdążyć na rozmowy, które mają się odbyć wcze-

snym rankiem. Dasz sobie radę?

Skinęła głową. ‒ Tak, dam sobie radę.

‒ W porządku. Przed nami piętnaście kilometrów drogi, w tym czasie usta-

limy szczegóły. Mam nadzieję, że zdążymy, zanim ten szalony łajdak ocknie

się.

‒ Czy wiesz, dlaczego on to zrobił?

‒ To już nie ma znaczenia...

‒ Owszem, ma! Jest mordercą, a ja muszę znać jego motywy.

‒ Dobra...

‒ Harris i ty... zabieraliście mnie od niego. On nie wierzył, że ja wrócę... ‒

odkaszlnęła, z jej gardła wydobył się dziwny, zduszony jęk porażki, nie potrafi-

ła jednak powstrzymać łez spływających po pobladłych policzkach. Gant włą-

czył wycieraczki i oczyścił przednią szybę z topniejącego śniegu. Zapiszczały

na oszronionych krawędziach szyby. ‒ On nie wierzył... ‒ powtórzyła, słowa

zlały się w cichy jęk. Gwałtownie potrząsnęła głową, jakby chciała odegnać złe

myśli. ‒ On nie wierzył... ‒ Lękliwy ton zdradzał głębokie rozczarowanie.

‒ A zabicie mnie miało wszystko naprawić?

‒ Tak ‒ odparła, zapatrzywszy się przez przednią szybę na sypiący jedno-

stajnie śnieg. ‒ Ty byłeś wszystkiemu winien. Musiałeś być winien. Jeśli Dmi-

trij miał możliwość zrzucić na ciebie odpowiedzialność za wszystko, co się

wydarzyło, mógł nie obarczać winą ani mnie, ani siebie... Zwłaszcza mnie. Nie

mógł mieć mi nic do zarzucenia, absolutnie nic...

‒ To już nie ma znaczenia. ‒ Spojrzał jeszcze raz na nieruchomą sylwetkę

Priabina. ‒ Damy sobie radę nawet bez Harrisa ‒ oświadczył, uruchamiając

silnik.

Curtin, w asyście norweskiego radiooperatora, na rozkaz Aubreya prowadził

długą, wyczerpującą i burzliwą rozmowę ze starszym oficerem technicznym z

Bardufoss, dowódcą bazy oraz pilotem Herculesa. Aubrey natomiast, za pomocą

systemu przyspieszonej transmisji, porozumiewał się z Shelleyem w Londynie.

Aubrey był zadowolony z rozwoju wypadków, z uczynionych postępów.

Nieco ponad dwie godziny mocno przykładał rękę do koła zdarzeń, aż wprawił

je w ruch. Był zmęczony, lecz dumny. Wiedział, że później straci całą energię

jak skarpa podmyta i osuwająca się do morza. Ale jeszcze nie teraz, miał jeszcze

tak wiele rzeczy do zrobienia.

‒ Przekażę dyrektorowi Vitsuli, że Gant jest natychmiast potrzebny w

294

Oslo, by złożyć szczegółowe zeznania. W rzeczywistości przywieziemy go

tutaj. Czy masz już Harriera, Peter?

Aubrey zaczekał, aż jego wiadomość zostanie przekazana przez satelitę geo-

stacjonarnego do Shelleya siedzącego w Century House, nad samą rzeką. Po

chwili taśma zaczęła utrwalać przyspieszoną odpowiedź Shelleya, przewinęła

się i odtworzyła.

‒ Tak, sir. Mamy Harriera. ‒ W głosie Shelleya także było słychać radość.

‒ Znajduje się już w drodze do Oslo, skąd poleci do Helsinek, by zabrać Ganta.

Dowództwo Sił Sprzymierzonych w południowej Norwegii poinformuje cię o

przybyciu samolotu. Czy Vitsula nie zacznie czegoś podejrzewać, kiedy prze-

kona się, że zabieramy Ganta Harrierem, a nie dowolnym samolotem, który nie

byłby w stanie wylądować na jeziorze?

Głos Shelleya umilkł, ale operator wiedział, że nie jest to koniec informacji.

‒ Dalej jest coś jeszcze, sir ‒ poinformował Aubreya.

‒ Chryste... ‒ usłyszał stłumiony jęk Shelleya, a następnie chrząknięcie. ‒

Dziękuję ci, Bill. Tak... Nie, nie zatrzymuj taśmy, człowieku! ‒ Wreszcie zwró-

cił się bezpośrednio do Aubreya. Tego ogarnął niepokój, niemal zadrżał. Domy-

ślił się pierwszych oznak nadciągającej burzy. ‒ Sir, wiadomość, którą otrzyma-

łem właśnie z Dworca Leningradzkiego. Bardzo pilna, czerwony alert, sir. Har-

ris telefonował z miejscowości oddalonej o piętnaście kilometrów od granicy.

Połączenie zostało przerwane. Nie sądzą, by była to usterka na linii, sir. Pomi-

mo pogody słyszeli się dość dobrze i przysięgają, że połączenie było w porząd-

ku jeszcze przez kilka sekund po tym, jak Harris urwał nagle. Słyszeli nawet

piski, oznaczające, że trzeba wrzucić kolejne monety do automatu...

‒ Mój Boże! ‒ jęknął Aubrey, unosząc obie ręce wysoko w powietrze. ‒

Och, mój Boże...

Curtin spojrzał na niego z drugiego końca chaty. Przerwał swoją rozmowę.

Aubrey niedbale pomachał mu ręką, by robił swoje, jakby nakazywał mu wyjść

z pokoju.

Gant... Cóż, do diabła, stało się z Gantem?

Radiooperator czekał na jego odpowiedź. Nieco oszołomiony i trochę roz-

bawiony Curtin wrócił do przerwanej rozmowy z Bardufoss. W tej chwili zaj-

mowały go wyłącznie specyfikacje techniczne, szczegóły, które Aubrey nazy-

wał listą zakupów, a także specjalności oraz doświadczenie niezbędnych im

ekspertów, czy też siła i liczebność oddziałów marines. W ciszy wypełniającej

duszne, śmierdzące parafiną wnętrze chaty słowa Curtina rozbrzmiewały jak nie

mająca końca wyliczanka. Dyskutowali nad pociskami Blowpipe, po czym

295

Curtin odrzucił ten pomysł. Nie zdecydowali jeszcze, czy na pokładzie Hercule-

sa znajdzie się miejsce dla większej niż garstka liczby komandosów i ich sprzę-

tu. Aubrey był przygotowany na całkowitą rezygnację z posiłków, ponieważ

Rosjanie wciąż nie mieli pojęcia, gdzie znajduje się Firefox. Bardziej potrzebny

był nawet zbędny sprzęt niż dodatkowa ochrona. Większą część ładowni zaj-

mowały grube bale momatu oraz ciągnik gąsienicowy, a z żadnej z tych rzeczy

nie można było zrezygnować.

Ale w tej sytuacji... w tej sytuacji ‒ niczym echo rozbrzmiewało w jego gło-

wie. Gdzie znajdował się Gant? Czy złapali go? Musiał to wiedzieć...! Odczu-

wał głęboki niepokój. Musiał porozmawiać z Vitsulą, potrzebna była natych-

miast informacja o przybyciu Ganta na przejście graniczne, o przekroczeniu... a

raczej: czy pojawił się na przejściu i czy przekroczył granicę...

Musiał. Potrzebował w tej chwili aktualnych informacji o Gancie bardziej

niż środka uspokajającego. Musiał mieć aktualne wiadomości. Natychmiast...

‒ Tak, Peter. Zrozumiałem. Muszę skontaktować się z Helsinkami. Koniec

łączności.

Odwrócił się od pulpitu, energicznie pocierając policzki dłońmi. Dotarło do

niego, że ze zdenerwowania ścierpły mu palce. Curtin omawiał właśnie sprawę

zbiorników paliwa, które mogłyby zostać zrzucone z samolotu, oraz ich liczby.

W Bardufoss, w Eskadrze Wsparcia Taktycznego Norweskiego Lotnictwa Kró-

lewskiego trwała gorączkowa krzątanina. Wszędzie działo się mnóstwo rzeczy.

Hercules był już częściowo załadowany. Prognozy meteo wskazywały, że chwi-

lowe polepszenie warunków atmosferycznych o świcie nastąpi w rzeczywistości

i zrzut będzie mógł być wykonany zgodnie z harmonogramem. Teraz na warsz-

tat poszły oleje smarujące i hydrauliczne, zbiorniki z tlenem...

Szaleństwo ‒ mimowolnie stwierdził Aubrey w duchu. Był bliski utraty

zmysłów. Oby nigdy nie przyszedł mu do głowy ten plan...!

Radiooperator zasygnalizował połączenie z Helsinkami. Możliwe, że dyrek-

tor generalny fińskiego wywiadu, Vitsula, siedział już przed pulpitem, czekając

na wiadomość od niego. Musiał z nim porozmawiać...

Aubrey wiedział, że sam Vitsula nie jest w stanie nic zrobić. Finowie nie

mogli, nie powinni przekraczać granicy. Gant zdany był tylko na siebie, dopóki

nie znajdzie się w Finlandii.

O ile jeszcze żył...

296

Musiał porozmawiać z Helsinkami, musiał udawać ‒ dla swojego własnego

dobra ‒ że istnieje coś, co można zrobić, podjąć jakieś kroki w celu zabezpie-

czenia się. Tylko porozmawiać, żeby zapełnić oskarżycielską ciszę.

Nos Firefoxa pochylił się, niczym dziób gigantycznego, czarnego, pijącego

wodę ptaka, kiedy samolot minął krawędź pochyłości i wtoczył się na płaski

odcinek ścieżki momatowej. Buckholz, z niecierpliwością oczekujący oznak

końcowego sukcesu, poczuł, jak całe jego ciało ogarnia odprężenie i ulga. Liny

zatrzeszczały. Wręcz fizycznie odczuwał gigantyczną masę samolotu, przyglą-

dając się, jak koło dziobowe pokonuje centymetr po centymetrze pas przeno-

śnego lądowiska, ciągnąc za sobą długi, wysmukły kadłub. Nylonowe liny drża-

ły od naprężeń. Zrozumiał, że takie same siły musiały oddziaływać na trzy

drzewa, do których zostały przytwierdzone wyciągarki łańcuchowe. Zdawały

się protestować wydając odgłosy, przypominające znacznie wzmocnione trzesz-

czenie napiętych aż do bólu muskułów.

Mimo wszystko czuł odprężenie, bliskość sukcesu. Głowa i ramiona

Moresby'ego, wystające ponad burtę kabiny, stanowiły jeszcze jedną oznakę ‒

imitowały obecność pilota, czyniąc z Firefoxa ponownie samolot. Jeszcze pół

godziny temu sytuacja była odmienna. Podwozie wciąż było zagrożone przez

kamienie i żwir leżące na dnie jeziora. Brooke i jego ludzie musieli umieścić

pod skrzydłami maszyny wielkie, czarne, nadmuchiwane pływaki, by zmniej-

szyć nieco ciężar naciskający na podwozie i zabezpieczyć je przed uszkodze-

niem. Kiedy wreszcie Firefox minął pas kamieni, w dużej części uprzątniętych

sprzed kół, płetwonurkowie musieli ostrożnie ‒ bardzo powoli i równomiernie,

najpierw opuszczając koła główne ‒ wypuścić powietrze z pływaków i samolot

znów stanął pewnie na dnie jeziora. Chociaż wszyscy twierdzili, że to normalna

rzecz, jednak owa operacja zrobiła wrażenie na Buckholzu. Gdy tylko ponownie

rozpoczęło się wyciąganie, z obsesją wbijał wzrok w koło dziobowe, odmierza-

jąc przebytą drogę ‒ czekał, aż dotrze i przetoczy się przez krawędź pochyłości.

Odwrócił się i popatrzył w stronę drużyn pracujących przy wyciągarkach, na

napięte liny i chwiejące się drzewa. Po chwili z powrotem przeniósł wzrok na

kadłub samolotu i zaraz znów na ludzi przy kołowrotach. Zdawał sobie sprawę,

że nie dociera do niego prawdziwy dramatyzm tej sceny. Moresby zabezpieczał

właśnie urządzenie katapultujące, z którym mógł być sprzężony klasyczny me-

chanizm autodestrukcji. Chciał się upewnić, iż żaden wypadek nie spowoduje

297

odpalenia. Potem miał zacząć myszkować w kabinie w poszukiwaniu jakiegoś

mechanicznego czy elektrycznego systemu samozniszczenia, obejmującego

najściślej tajne systemy wyposażenia samolotu. Buckholz, jako laik, nie wierzył,

że mogą spowodować dramat autodestrukcji. Łatwiej mu było wyobrazić sobie

pęknięcie liny czy złamanie się drzewa albo też pęknięcie goleni podwozia,

które również cicho potrzaskiwały pod wpływem siły, z jaką oddziaływały na

nie liny. W jego oczach Moresby nie robił nic, nie wyczuwał płynącej od strony

kabiny atmosfery napięcia. Po mistrzowsku pozorowane zagrożenie. Kiwająca

się głowa w wełnianej czapce na tle opuszczonego, obszernego kaptura białej

kurtki. Buckholz nie wierzył, że Firefox mógł teraz eksplodować.

Drzewo, do którego była przymocowana wyciągarka holująca lewe koło,

zdawało się pochylać nieco mocniej, kiedy jeszcze raz odwrócił głowę w tamtą

stronę. Ludzie zgarbieni nad korbami, ze zgiętymi grzbietami, rytmicznie, mo-

notonnie obracający kołowrót, nie dostrzegali chyba niczego złego. Kapitan

Królewskiej Inżynierii stał zwrócony plecami do drzewa, z rękoma wspartymi

pod boki, obserwując toczącego się powoli Firefoxa. Dziób samolotu znajdował

się już w poziomie, dwa koła podwozia głównego zbliżały się do krawędzi

stromizny.

Skrajna lewa lina dygotała silniej od dwóch pozostałych, chorągiewka

znacznika tańczyła w powietrzu. Buckholz znów popatrzył na drzewo. Jeden z

dwóch obsługujących wyciągarkę ludzi wyprostował się i zaczął obracać w

kierunku oficera. Drzewo wyraźnie chyliło się do przodu. Spojrzał na samolot.

Głowa i ramiona Moresby'ego. Oba koła balansujące na skraju pochyłości.

Dwie pozostałe liny napięte, lewa tańcząca, luzująca się...

Otworzył usta. Słowa zagłuszył potężny, przypominający eksplozję trzask. Z

drzewa sypnęły na ziemię zwały śniegu. Jodła zadrżała ponownie, po czym

przecinkę wypełniły trzaski pękających korzeni. Buckholz zrobił krok do przo-

du. Kapitan inżynierii odwrócił się, uniósł głowę i bardzo powoli zaczął odsu-

wać się w bok. Obaj technicy odskoczyli od wyciągarki. Trzaski jak strzały z

karabinu. Wszystko dokoła wypełniał dźwięk, prawie żadnego ruchu. Czarno-

biały obraz ‒ śnieg, drzewa, przenośna ścieżka, samolot przypominający istotę,

mającą zamiar wrócić w głąb toni wodnej. Korzenie pękały i łamały się, w ślad

za serią głośnych trzasków. Ludzie obsługujący wyciągarkę oraz kapitan inży-

nierii rzucili się na boki. Drzewo pochyliło się, zatrzęsło, jakby do reszty uwol-

nione od korzeni, i zaczęło padać.

Żeby tylko nie sięgnęło Firefoxa, żeby...

298

Ale w następnej chwili myśl ta straciła całkowicie na znaczeniu. Dwie pozo-

stałe nylonowe liny zaczęły tak samo tańczyć i łopotać chorągiewkami znaczni-

ków, jak poprzednia. Samolot zaczął skręcać w prawo, zwracając dziób w stro-

nę Buckholza. Przyglądał się, jak lewa lina zwisa coraz luźniej w miarę powol-

nego padania drzewa ku środkowi przecinki. Ktoś zawołał, a może krzyknął z

bólu. Wszystko rozgrywało się bardzo powoli. Buckholz spostrzegł, że drzewo

pada szybciej, niż poruszają się ludzie w jego pobliżu. Ciemna gęstwina gałęzi

pochłonęła mężczyznę, który ledwie zaczął uciekać. Usłyszał jego zduszony

krzyk. Dwie liny tańczyły jak oszalałe, Firefox zdawał się osuwać do tyłu. Do-

tarło do niego skrzypienie wyciągarek, dwa pozostałe drzewa chyba także za-

czynały dygotać.

Koło goleni przedniej wciąż toczyło się do tyłu, był tego pewien.

Spojrzał na głowę i ramiona Moresby'ego. Tamten błyskawicznie stanął w

kabinie i wychylił się do połowy, zaciskając kurczowo obie dłonie na krawędzi

burty. Otwarte usta Moresby'ego. Część siatki maskującej pod padającym drze-

wem rozerwana, spływająca leniwie w dół, jak rozpruta dekoracja w tle sceny.

Tumany uniesionego z ziemi i strąconego z gałęzi sąsiednich drzew śniegu,

kolejne fragmenty rozerwanej siatki. Poluzowana lina zeskoczyła z kołowrotu i

jak bicz przeleciała w poprzek przecinki. Jeden człowiek padł, drugi zanurkował

pod nią. Nylonowy wąż dygocząc spoczął na momatowej ścieżce.

Moresby wykrzyknął rozkaz. Buckholz nie słyszał słów. Obok jego ramienia

pojawił się Waterford i po chwili rzucił w kierunku Firefoxa, wykrzykując jak

Moresby i machając w górze rękoma, jakby chciał zwiększyć krążenie krwi.

Dwa pozostałe drzewa zatrzęsły się, sypiąc śniegiem na ziemię. Technicy już

sprawdzali wyciągarki, mocowanie do drzew, liny ‒ poruszali się jak gdyby pod

wodą.

Czarno-biały obraz...

Nagły błysk koloru. Ktoś krzyknął, jednocześnie w górę buchnął snop pło-

mieni. Po drugiej stronie przecinki zerwana siatka maskująca opadła na piecyk,

zaopatrujący odpoczywające drużyny techniczne w gorące napoje. Dziób Fire-

foxa przechylał się w bok, niczym łeb rozwścieczonego byka. Koło goleni

przedniej zjeżdżało na prawo, a zarazem do tyłu. Trzeszczące drzewa stopniowo

luzowały mocowania wyciągarek, a te z kolei centymetr po centymetrze po-

puszczały liny. Płomień strzelił w górę, po chwili dotarł do plastikowej maty.

Jakiś człowiek zajął się, lecz szybko zdusił ogień, tarzając się w śniegu i

wrzeszcząc wniebogłosy.

Tylko Waterford zdawał się poruszać w zasięgu wzroku.

Po chwili zaczął się ruch. Inne hałasy, kolejne rozkazy. Płomienie strzelały,

299

sypiąc fontanną iskier. Ludzie podtoczyli ciężkie bale pod koła podwozia głów-

nego samolotu, po chwili także pod koło goleni przedniej. Firefox zatrzymał się,

bezradny wobec zablokowania mu drogi powrotnej do wody. Liny dygotały,

chorągiewki znaczników tańczyły jak oszalałe. Drzewa nad wyciągarkami już

niemal całkowicie pozbyły się śniegu. Poprzez zgiełk okrzyków do Buckholza

dotarły pierwsze trzaski i strzały pękających korzeni. Wiedział, że samolot musi

się stoczyć z powrotem w głąb jeziora.

Nieświadomie ruszył przed siebie, w chaos scenerii. Ogień rozszerzał się, w

jego kierunku wystrzelił cienki, nieznaczący strumień piany z gaśnicy. Buck-

holz pochylił się i podtoczył grubą belkę pod prawe koło. Dziób Firefoxa obró-

cił się o jakieś trzydzieści stopni, jak gdyby toczył zaciętą walkę z powstrzymu-

jącymi go jeszcze dwiema linami. Opona zaczynała wtaczać się na pierwszą

belkę ‒ zaraz podtoczono kolejne pniaki, klinując koło. Lewe koło także zostało

zablokowane belkami.

‒ Przymocować inną linę do lewej goleni! ‒ usłyszał dobiegający gdzieś

znad głowy okrzyk Moresby'ego. Popatrzył pod brzuchem Firefoxa. Strumień

piany z gaśnicy nadal tryskał łukiem w górę wśród wirującego śniegu. Płomie-

nie nie dawały za wygraną, prześlizgując się coraz wyżej po pozostałej siatce

maskującej. W stronę lewego skrzydła biegli ludzie, rozwijając kolejną nylono-

wą linę. Z kabiny Moresby kierował poczynaniami swoich podwładnych.

‒ Zabrać to! ‒ wrzasnął Moresby. Buckholz dostrzegł żołnierza na tle pło-

mieni, tak blisko ognia, że zdawał się płonąć. Pochylony ciągnął po śniegu pro-

stokątny pojemnik. Amunicja. Zapasy amunicji zostały złożone na krawędzi

przecinki. Buckholz nie był w stanie się poruszyć. Klęczał pod prawym skrzy-

dłem, obok koła, usiłującego pokonać bezładną stertę belek, zastępującą klocek

hamulcowy. Z przerażeniem i fascynacją wpatrywał się, jak skrzynki z amunicją

powoli, bardzo powoli odciągano od ognia. Były pokryte pianą. W stronę pło-

mieni strzeliły następne strumienie z gaśnic. Tuż nad jego głową dygotała lina,

jej taniec przemienił się we wściekłe miotanie ‒ coś w rodzaju punktu kulmina-

cyjnego...

Odwrócił głowę. Drzewa trzęsły się nadal, nie wyglądało jednak na to, by

były wyraźnie pochylone w kierunku przecinki. Trzaski krótkofalówki zwróciły

jego uwagę na plątaninę rozkazów, odpowiedzi i meldunków. Technicy moco-

wali nową linę do lewej goleni podwozia. Samolot, jakby wyczuwając groźbę

uwięzienia, pochylał się jeszcze bardziej, obracał, a prawe koło było już niemal

uniesione na wysokość stosu pniaków leżących obok Buckholza.

300

‒ Tutaj...! ‒ zawołał. Prawie natychmiast ktoś stanął u jego boku. ‒ Pode-

przyjcie tutaj!

Powstał, zaciskając dłonie na prowizorycznej belkowej podporze, którą je-

den z ludzi wzmocnił zwalone na stos kłody. We dwójkę usiłowali powstrzymać

osuwający się ciężar Firefoxa i utrzymać w kupie spiętrzone belki. Po kilku

chwilach Buckholzowi zabrakło już oddechu, a jego ręce, grzbiet i nogi prze-

szywał ból wysiłku. Podbiegło do nich dwóch dalszych ludzi; wspólnymi siłami

udało im się zaprzeć belkę o ziemię i zaklinować kłody blokujące koło. Ale w

żaden sposób nie wpłynęło to na napięcie mięśni Buckholza. Postękiwał w ci-

chym proteście.

‒ Kurwa! Niech pan nie ryzykuje z tym drzewem, kapitanie! ‒ ryknął Mo-

resby do krótkofalówki i natychmiast uzyskał odpowiedź. ‒ Nie luzujcie liny,

głupie kutasy! Popuśćcie ją z tamtej strony. O, właśnie tak... Utrzymujcie na-

ciąg, durne kołki, inaczej znajdziemy się w pieprzonych kłopotach! ‒ Pomijając

słownictwo i ogólną panikę, jego rozkazy działały trzeźwiąco. ‒ Zajmijcie się

dwoma pozostałymi drzewami, zanim i one nie potrzaskają! ‒ wykrzykiwał

dalej Moresby. ‒ Przywiążcie każde z nich do trzech innych, stojących w pobli-

żu drzew. Szybciej, nim jeszcze nie wyskoczyły z korzeniami!

‒ Szybciej, szybciej... ‒ powtórzył Buckholz, sycząc przez zaciśnięte zęby.

Ludzie obok niego podchwycili te słowa niczym refren. Belki i napierające na

nie koło trzeszczały. ‒ Szybciej, szybciej, szybciej...

Kapitan rozkazał ludziom przytwierdzić wyciągarkę do wybranego drzewa.

Buckholz czuł, że drętwieją mu mięśnie nóg, ale nadal zapierał się na nich ze

wszystkich sił. Odbite w pokrytym już cienką warstwą lodu kadłubie blaski

ognia zdawały się przygasać. Wiatr niósł gorzki swąd spalenizny ‒ sieci masku-

jących, płótna, ubrań, oraz czegoś jeszcze, czego nie miał odwagi zidentyfiko-

wać... ciała.

Naprężenie stawało się nie do zniesienia. Jego pozbawione czucia dłonie za-

parte były o drewnianą podporę, ramiona wspierały się na dłoniach, same zakli-

nowane o coraz bardziej bolące, aż do pośladków, plecy.

‒ Szybciej, ruszajcie się, kapitanie! ‒ wrzasnął ponownie Moresby.

‒ Szybciej, szybciej, szybciej...

‒ Dokładnie zgaście ten kurewski ogień! I poszukajcie... kto to, Hender-

son?... Wyciągnijcie biednego chłoptasia spod tego pieprzonego drzewa! ‒

Krótkofalówka przekazywała wywrzaskiwane rozkazy Waterforda.

301

Słyszał, jak dwie pozostałe wyciągarki powoli, centymetr po centymetrze

luzują nylonowe liny, a drzewa chylą się do przodu. Opona, która wypełniała

całe pole widzenia, zdawała się unosić jeszcze wyżej, prawie pokonała pierwszą

belkę. Nagle z przeciwległego końca przecinki dobiegł przytłumiony hałas...

‒ O Jezu...! ‒ jęknął. Ciąg stuknięć, ciche strzały karabinowe. Chciał już

krzyknąć do skupionych wokół niego ludzi, by uciekali, ratowali własną skórę,

kiedy zrozumiał, że są to odgłosy wybierającej szybko linę wyciągarki ‒ starano

się naprężyć ją jak najszybciej. Znów trzy liny, prawie trzy, jeszcze tylko chwi-

la...

‒ Szybciej, szybciej, szybciej...

‒ Pieprzone...

‒ Szybciej! ‒ ryknął Moresby. ‒ Czy uwiązaliście już tamte dwa drzewa?

Dostrzegł, że lina przymocowana do lewego koła napręża się, rozciąga, drży

jeszcze leciutko, po czym nieruchomieje. Wciąż słyszał ciche dzwonienie pracu-

jącej jednej wyciągarki. Dziób Firefoxa obniżył się, jak gdyby zwierzę pojęło

wreszcie przewagę siły swoich poskromicieli. Wciągnął głęboko powietrze.

‒ Czy to drzewo wytrzyma?! ‒ krzyknął Moresby.

‒ Przez jakiś czas, sir ‒ odparł kapitan inżynierii.

‒ Więc również przywiążcie je do trzech sąsiednich drzew.

‒ Tak jest, sir.

Ktoś obok Buckholza wystękał jakieś dziękczynne słowa. Na wprost niego

koło zjechało z powrotem z niewielkiej barykady pniaków. Teraz tylko opierało

się o bale. Uniósł wzrok. Lewa i środkowa lina tylko nieznacznie dygotały pod

stałym naprężeniem. Czyżby drzewa nadal trzęsły się i pochylały, czy też pot

zalewający mu oczy oraz drżące z wysiłku wszystkie mięśnie powodowały, że

odnosił tylko takie wrażenie? Popatrzył z powrotem na prawe koło. Opona od-

sunęła się już od pierwszej belki.

Kakofonia rozkazów i meldunków przycichła nieco. Spokój. Czekał w bez-

ruchu. Całe ciało miał odrętwiałe, nawet mięśnie przestały drżeć. Poczuł się,

jakby na zawsze miał zostać w tej pozycji krańcowego wysiłku. Kapitan rozka-

zał dalsze wybieranie liny w zamocowanej na nowo wyciągarce, tym razem

znacznie wolniej. Firefox zaprotestował. Jego dziób obracał się powoli z powro-

tem, w jakimś złowieszczym geście, opony ze zgrzytem przesuwały po waflo-

podobnej powierzchni przenośnej ścieżki. Dostrzegł, że naprężenie prawej liny

maleje. Chorągiewka znacznika przestała tańczyć, znów była tylko szmatką

powiewającą na wietrze. Buckholz tkwił nieruchomo.

302

Lewe koło zatrzymało się. Nie czuł zupełnie dłoni zapartych o belkę, ledwie

docierała do niego świadomość naciskającego na niego z boku ciała innego

mężczyzny.

Wreszcie usłyszał spokojny głos Moresby'ego: ‒ Pierwszy, drugi i trzeci!

Ciągnąć! ‒ Jęknął. Moresby dodał: ‒ Już w porządku, wy tam na dole możecie

odpocząć. I dziękuję. Dziękuję wszystkim... ‒ Buckholz próbował rozewrzeć

palce. Prawe koło odtoczyło się o dalszych kilka centymetrów od stosu bali.

Zaczynały toczyć się za oponą pod wpływem nacisku podpory. Moresby mówił

dalej, prosząc o pełny raport zniszczeń. Buckholz wyprostował się, wzdłuż

kręgosłupa przeszył go elektryzujący ból. Nogi miał jak z waty. Zrobił kilka

kroków i pochylił się obolały, czekając, aż znów będzie mógł się poruszać. Przy

każdym oddechu z jego gardła wydobywał się cichy jęk.

Kiedy wreszcie mógł chodzić, kiedy w obu nogach poczuł dotkliwe mro-

wienie wznowionego krwiobiegu, ruszył najszybciej, jak potrafił w stronę miej-

sca strawionego przez ogień. Jakiś kształt okryty skrawkiem płótna. Obejrzał się

w głąb przecinki. Kolejna nieruchoma postać, wyciągnięta spod drzewa i zno-

szona teraz na bok z drogi samolotu.

A więc dwóch zabitych...

Popatrzył w twarz Waterforda. Była okopcona od dymu, ale chyba nic mu

się nie stało. Dalej siedziało dwóch komandosów SBS z opatrzonymi i zabanda-

żowanymi głowami i rękoma. Z góry, z gałęzi drzew spadały rozżarzone szcząt-

ki siatki maskującej, zamieniane przez wiatr w gorejące iskry. Ziemia dokoła

przekształciła się w błocko brudnego, topniejącego śniegu i piany gaśniczej.

Waterford spoglądał na niego.

‒ Dwóch zabitych? ‒ spytał.

Waterford skinął głową. ‒ Dwóch. I dwóch rannych... niezbyt poważne opa-

rzenia. ‒ Na jego pobladłej twarzy malował się żal. ‒ Dzięki Bogu ‒ dodał, po

czym zaraz przybrał swój normalny, stanowczy wyraz. ‒ Możesz mi pomóc ‒

zwrócił się do Buckholza. ‒ Sporządzimy szczegółowy raport zniszczeń. Chodź.

Waterford odwrócił się. Buckholz, zanim ruszył jego śladem, spojrzał na na-

pięte liny, na trzy koła podwozia toczące się wolniutko po momatowej ścieżce.

Wszystkie stały już na płaskim gruncie. Moresby ponownie zanurkował w głąb

kabiny. Buckholz, mając już odetchnąć z ulgą, do końca odegnać szok, wstrzy-

mał nagle oddech. Mechanizm samodestrukcji. Wciąż jeszcze groziła im całko-

wita utrata samolotu. Może nawet zagrożenie było jeszcze większe. Moresby

musiał zarzucić swą pracę. Czas uciekał. Ile to trwało? Minuty... Może siedem

minut. Siedem...

303

Całe jego ciało od stóp do głowy przebiegły dreszcze. Na miękkich nogach

pospieszył za Waterfordem, jakby uciekał przed samolotem oraz zagrożeniem,

jakie sobą przedstawiał.

Cała przecinka cuchnęła spalenizną.

Do Priabina zaczęło docierać, że jest mu zimno. Miał wrażenie, że unosi się

na wodzie. W każdym razie jakaś jego część pływała. Inna część, mniejsza,

znajdująca się w tyle głowy, sygnalizowała, że coś jest nie w porządku. Nie

umiał jednak stwierdzić nic konkretnego. Otaczały go obrazy: sny, koszmary

senne, wizje, krajobrazy, wspomnienia. Ale w każdym z nich usprawiedliwiał

się przed Anną.

Przepraszał za swą pracę, za kolegów, za mundur i stanowisko, a także za

czyny, które nigdy nie były jego udziałem, za nie podjęte działania, nie popeł-

nione zbrodnie.

Wyczuł, że ona nie chce mu wybaczyć, nie pojawiła się już w kolejnych ob-

razach, wspomnieniach i snach. Zniknął także jej głos. W jakiś sposób wiedział

jednak, że nadal go oskarża, zrozumiał także charakter jej zarzutów. Ale on

przecież nie brał udziału w biciu demonstrantów na placu Czerwonym, nie on

zastrzelił ludzi handlujących na czarnym rynku, nie miał nic wspólnego z prze-

słuchaniami tych Żydów, z biciem ich, a ten, który zmarł, miał po prostu słabe

serce. To nie on odmówił wydania wizy i paszportu tamtemu pisarzowi, nie on

wprowadzał ograniczenia wyjazdu ludzi ze Związku Radzieckiego, nie on za-

rządzał rewizje zagranicznych biznesmenów, wykorzystując prostytutki, które

właziły im do łóżek. Nie, to nie on obsługiwał kamerę, kiedy utrwalano na ta-

śmie...

Jakiś nocny ptak poruszył się w gałęziach krzaków ponad nim, osypując mu

twarz śniegiem. Otworzył oczy. Śnieg zatykał mu nos i usta. Docierały do niego

impulsy z całego ciała, był świadom przemarznięcia. Nie czuł palców u rąk i

nóg, ramiona i uda nakłuwały igiełki mrozu, w piersiach dawał znać o sobie

chłód. Dźwignął się ciężko, usiadł, po czym rozejrzał dookoła.

Samochód zniknął. W tej chwili nie kojarzył nic poza tym, że powinien obok

stać samochód. Dotykał go przecież, nawet siedział w nim. Jego samochód...?

Jego wóz stał nieco dalej, w pobliżu wioski...

Samochód Anny.

Ciało Harrisa. Harrisa? Skąd mógł znać to nazwisko? Potarł ramiona dłońmi

w rękawiczkach, uderzył parę razy, a następnie wyczołgał się przez zaspę spod

osłony krzaków. Śnieg sypał bez przerwy, wiatr jakby zelżał nieco.

304

Harris?

Gant?

Przypomniał sobie. W pamięci odżyły wszystkie obrazy i wizje, nie kończą-

ce się usprawiedliwianie przed Anną, która nie chciała pojawić się w jego

snach, mimo iż przebywała w pobliżu. Anna...?

Gant ‒ Anna.

Teraz wiedział już wszystko.

Podniósł się na nogi, a jednocześnie jakaś wielka masa przesunęła się w jego

głowie. Jęknął i przyłożył dłoń do skroni. Rana była bolesna i obrzmiała. Wy-

czuwał pod palcami strup zakrzepłej krwi, jak sopel lodu. Anna odjechała z

Gantem. Zrobił kilka niepewnych kroków. Słabo widoczne ślady opon prowa-

dziły w stronę głównej drogi i skręcały na zachód, w kierunku granicy.

Teraz wiedział już wszystko. Gant z Anną porzucili go na poboczu, konty-

nuując ucieczkę. Lecz Amerykanin popełnił błąd ‒ zostawił Priabina przy życiu.

Był mu teraz wdzięczny za ten błąd.

Ruszył powoli, niezdarnie stawiając nogi, a każdemu krokowi towarzyszyło

tępe kołatanie w głowie. Wkrótce zaczął biec, chowając twarz przed sypiącym

śniegiem. Wyszedł w końcu zza zarośli i stanął na pustej szosie. Spojrzał

wzdłuż drogi w kierunku granicy. Całkiem pusto. Ponownie pochylił głowę i

pobiegł, z każdym urywanym oddechem wyrzucając błagania, by samochód,

który zarekwirował policji drogowej w Kołpino, nie okazał się uszkodzony

przez Ganta.

Niezgrabnie człapał drogą, szeroko wymachując ramionami i ciężko dysząc.

Przypomniał sobie swoje wizje i zrozumiał ich znaczenie. Pośliznął się nagle i

runął jak długi, sunąc na plecach po ośnieżonym asfalcie. Uderzenie przywróci-

ło go do rzeczywistości, zatamowało oddech w piersi. Dźwignął się na nogi,

otrzepał ubranie i ponownie ruszył biegiem. Już niedaleko, tylko kilkaset me-

trów, nie więcej.

Minął budkę telefoniczną, przy której zabił Harrisa. Zaplanował to, chodziło

mu o odizolowanie Ganta. Chciał zabrać Annę, a potem zabić go ‒ albo spowo-

dować, by został zabity na granicy. Cofnąć zegar, wrócić o pięć dni w prze-

szłość, nim to wszystko się zaczęło.

Mógł to zrobić, tyle że Anna nie uwierzyłaby mu...!

Dostrzegł w oddali pierwsze światełka wioski. Jego samochód powinien

znajdować się niedaleko... Tak, tam! Pokonał ostatnie metry i oparł się ciężko o

bok pojazdu. Grzebał w kieszeni w poszukiwaniu kluczy, zarazem drugą ręką

otwierając drzwiczki. Z trudem wsunął się na siedzenie, odetchnął głęboko, po

czym wcisnął kluczyk do stacyjki.

Przekręcił go, wstrzymując oddech.

305

Rozrusznik zgrzytnął. Przy trzeciej próbie silnik zaskoczył, lecz zaraz zgasł.

Spróbował raz jeszcze. Wóz zakrztusił się, z tyłu buchnął kłąb niebieskawego

dymu. Silnik zawarczał miarowo.

Po prostu zimny.

Zwolnił sprzęgło i powoli wyprowadził samochód na środek drogi. Opony

nabijane kolcami trzymały się nawierzchni, zaczął przyspieszać. Minął budkę

telefoniczną, plamę zgarniętego śniegu na asfalcie, znaczącą miejsce jego upad-

ku, wreszcie szerokie zakole pobocza. Spojrzał na zegarek, nie umiał jednak

ocenić, jak długo był nieprzytomny. Wcisnął pedał gazu, lecz w tej samej chwili

tyłem wozu zaczęło mocno zarzucać. Zdjął nogę z gazu, błyskawicznymi ru-

chami kierownicy wyrównał i już wolniej potoczył się dalej.

Osłaniał Annę, ponieważ w jakiejś części zależał od tego szacunek dla sa-

mego siebie. Nie był oficerem KGB, nie był zwykłym milicjantem... Z drugiej

strony świetnie ją rozumiał, wręcz podzielał jej motywy. Zawsze to robił.

Mógł ją ocalić, mógł ją z tego wyciągnąć, ale Gant zmienił wszystko. Nara-

ził ją na niebezpieczeństwo. Zabierał ją ze sobą, właśnie znajdowała się razem z

nim w samochodzie. Była gotowa przekroczyć granicę...

Otarł coś z oka mokrym rękawem palta i skoncentrował się na ukośnych pa-

smach śniegu widocznych w światłach reflektorów. Zdawał sobie sprawę, że

tym razem ściągnął z cebuli o jedną łupinę za dużo.

Uświadamiał też sobie własną nieufność w stosunku do Anny. Od momentu,

kiedy ujrzał Ganta w pociągu i zrozumiał, że ona pomaga mu w ucieczce, w

głębi serca żywił przekonanie, iż Anna pojedzie wraz z Amerykaninem. Nie

wierzył, że wróci ‒ czy to z przejścia granicznego, czy po kilkudniowym poby-

cie za granicą.

Raz jeszcze energicznie otarł oczy. Nie ufał jej! Wierzył, że zdolna jest go

opuścić, że może to uczynić.

Gant pokazał mu lusterko, wytknął mu podłość i małoduszność, tkwiące pod

przykrywką miłości, opiekuńczości i szacunku dla samego siebie. Brzydził się

tym odbiciem.

Musiał zabić Ganta. Za wszelką cenę musiał go zabić.

‒ Pierwszy, drugi i trzeci! Zatrzymać!

Buckholz usłyszał głos Moresby'ego przez krótkofalówkę i natychmiast

spojrzał na stojącego obok Waterforda. Ale fakt, iż udało im się bezpiecznie

doholować Firefoxa aż do końca przecinki, nie sprawiał na tamtym żadnego

wrażenia. Nieporuszony nadal wbijał wzrok w powierzchnię lodu pod nogami.

306

Stali na jeziorze, jakieś pięćdziesiąt czy sześćdziesiąt metrów od brzegu. Po-

między nimi a jasno oświetloną przecinką wiatr pędził tumany śniegu. Na

szczęście płonąca siatka maskująca nie zrzuciła z drzew lamp łukowych.

‒ Zatem co chciałeś, żebym zobaczył? ‒ zapytał Buckholz. Miał ochotę na

gorącą kawę, potrzebował odpoczynku. Teraz, kiedy ukończyli już raport o

zniszczeniach i chwilowo nie mieli nic do roboty, zmęczenie wyraźnie dawało

znać o sobie. Zagrożenie, sygnalizowane przez Moresby'ego, utonęło w natłoku

nieskładnych myśli. ‒ A więc?

‒ Spójrz na ten cholerny lód, człowieku! ‒ warknął w odpowiedzi Water-

ford.

‒ Co takiego?

‒ Śnieg, do diabła. Śnieg! Pieprzony śnieg! ‒ Wymachiwał rękoma nad

głową, kopiąc jednocześnie butem w grubej warstwie śniegu. W otaczającym

ich mroku wiatr jęczał i zawodził. Sylwetka Waterforda ledwie rysowała się w

światłach padających z przecinki. Chwilowa przerwa w zamieci ukazała mu

zabezpieczony, czarny samolot oraz poszarpane zarysy kolejnej przecinki, two-

rzonej wzdłuż brzegu jeziora. Dotarły do niego także odgłosy pracujących pił

łańcuchowych. ‒ Żaden samolot nie będzie w stanie wystartować z takiej po-

wierzchni ‒ Waterford kontynuował głośną tyradę. ‒ Znasz długość tego jezio-

ra. Czy wiesz, jak długa droga startowa potrzebna jest tej maszynie? Nie? Po-

słuchaj, przy tak grubej warstwie śniegu na lodzie samolot nie będzie mógł

nabrać odpowiedniej szybkości, by pilot był w stanie poderwać go z ziemi. To

jasne jak słońce. Co więc masz zamiar z tym zrobić?

W ciszy, wypełnionej zawodzeniem wiatru, Buckholz usłyszał z krótkofa-

lówki głos Moresby'ego: ‒ To draństwo za szybko wysycha, panowie... ‒ Nie

miał pojęcia, do kogo mogła być skierowana ta uwaga. Możliwe, że do wszyst-

kich. ‒ Pokrywa się lodem. Wierzę, na Boga, że jeśli zainstalowano tu jakiś

system, to nie jest on uruchamiany przez wilgoć. Nie znalazłem ani w kabinie,

ani przy którymś z żywotnych układów niczego, co wyglądałoby na system

autodestrukcji. ‒ Moresby zawiesił głos, lecz następne jego słowa momentalnie

wyprowadziły Buckholza z błogiego stanu ulgi: ‒ Niemniej gotów jestem się

założyć, że jest tu jakiś mechanizm. Lepiej oczyśćcie teren. Gunnar...?

‒ Tak?

‒ Masz coś ciekawego?

‒ Nie wiem. Na pierwszy rzut oka nic nie ma w instrukcji pilota. Jak do tej

pory nie znalazłem też nic zaznaczonego bądź podpisanego na kadłubie.

307

Kolejny podmuch śnieżycy przesłonił Buckholzowi widoczność, wyraźnie

jednak miał ich przed oczyma. Gunnar, znający dobrze rosyjski, otrzymał zada-

nie przetłumaczenia instrukcji pilota ‒ mniej więcej pięćdziesięciostronicowej

zszywki, którą Moresby znalazł w kabinie. Jednocześnie miał tłumaczyć każdy

wyraz opisu czy instrukcji znajdujący się na kadłubie, szukając klucza do zasa-

dy działania oraz ulokowania mechanizmu samozniszczenia.

‒ To nie zmienia postaci rzeczy ‒ ciągnął Moresby. ‒ Oczyśćcie obszar.

Jakieś sto pięćdziesiąt metrów powinno wystarczyć. Odsuńcie się i ukryjcie za

drzewami...

‒ Jezu ‒ jęknął Buckholz. ‒ Czy możemy w czymś pomóc? ‒ rzekł do

krótkofalówki, zwracając się do Moresby'ego.

‒ Nie może pan nic na to poradzić, Mr Buckholz ‒ rozbrzmiała odpowiedź.

‒ Proponowałbym co najwyżej szybko skontaktować się ze specjalistą od wy-

pychania skórek! ‒ Buckholz usłyszał chichot Gunnara, a Waterford ryknął

śmiechem tuż za nim.

‒ Jezu...

‒ Nawet jeśli my możemy chodzić po zamarzniętej wodzie ‒ kontynuował

Waterford ‒ to samoloty nie dadzą rady startować przy tak grubej pokrywie

śniegu. Zakładając, że dzięki Moresby'emu ta pieprzona maszynka przetrwa

próbę ogniową, to nie oderwie się od ziemi. Czy sądzisz, że jutro będziemy

mieli piękny, ciepły, słoneczny dzień?

‒ Chyba nie masz pretensji do mnie...? ‒ Bardziej zwracał teraz uwagę na

głosy przekazywane krótkofalówką. Rozmowa Moresby'ego z technikami, sło-

wa tłumaczone przez Gunnara. Wiedział, że obecnie wszyscy będą nasłuchiwać.

Umilkły hałasy pił łańcuchowych.

‒ Nie mam. Jesteś, podobnie jak ja, jeszcze jedną tresowaną małpką Au-

breya. Ale tym razem ten głupi dupek przesadził, bez dwóch zdań!

Na wpół świadomie obaj ruszyli z powrotem w stronę przecinki. Kiedy zbli-

żyli się do brzegu, oślepiły ich światła lamp. Drzewa wzdłuż krawędzi pochyło-

ści były już wycięte. Miała tam zostać rozłożona ścieżka momatowa, po której

ciągnik doholowałby Firefoxa do miejsca, gdzie gruby lód zdolny utrzymać jego

ciężar pozwoliłby ponownie wtoczyć go na jezioro, mające stanowić pas starto-

wy.

A raczej, które nie nadawało się na pas startowy ‒ poprawił się w myślach.

Podreptali wzdłuż brzegu. Śnieg sypał teraz prawie poziomo, w przecince

panowała więc wyjątkowa cisza, przepełniona napięciem. Kiedy dostrzegł

Moresby'ego siedzącego w kabinie oraz zgromadzonych wokół kadłuba techni-

ków, zrozumiał, że nawet major nie miał pojęcia, na ile silna groziła im eksplo-

zja.

308

Jak to miało wyglądać? Niewielki, wręcz niezauważalny wybuch, zostawiający

po sobie tylko chmurę czarnego dymu nad kabiną? Czy też silny wstrząs, zdolny

otworzyć całą sekcję dziobową niczym eksplodujące cygaro-pułapka? Mogący

spowodować śmierć Gunnara, Moresby'ego oraz techników...?

A także jego i Waterforda ‒ pomyślał, kiedy wspinali się po momatowej

ścieżce w stronę samolotu.

Większą część kadłuba oraz powierzchni skrzydeł pokrywała już cienka

warstwa lodu. W siatce maskującej widniały wielkie dziury, których nie można

już było załatać. Zwalone drzewo leżało na skraju lasu. Poza nimi i ludźmi

Moresby'ego, a także Firefoxem, przecinka była pusta. Nawet specjalnie nie

były widoczne ślady dramatu, jaki rozegrał się pół godziny wcześniej. Teraz

zdawał się jedynie tragicznym preludium dla owej cichej desperacji, z jaką

Moresby kontynuował poszukiwania systemu autodestrukcji.

Dwa martwe ciała zostały zapakowane w śpiwory i zabrane z otwartej prze-

strzeni. Leżały dalej, niczym arktyczne mumie, oczekując na przewiezienie na

miejsce pochówku. Czekały także na zawiadomienie najbliższej rodziny. Buck-

holz potrząsnął głową, odganiając myśli.

Moresby zauważył ich i szybko wylazł z kabiny. Pomachał rękoma, jakby

zaganiał kurczęta na podwórku.

‒ Mówiłem, żebyście spieprzali ‒ rzekł.

‒ Jako dzieciak lubiłem zwiedzać miejsca wypadków ‒ odparł Buckholz

obojętnym tonem. Moresby popatrzył na niego uważnie, po czym skinął głową,

godząc się z ich obecnością.

Buckholz rozejrzał się dookoła. Skrzynie z narzędziami, stanowisko łączno-

ści, cały sprzęt ‒ wszystko zostało zabrane. Zupełnie, jakby mieli porzucić tu

Firefoxa, poświęciwszy na wydobycie go z jeziora tyle czasu i wysiłków ‒ a

także dwa istnienia. ‒ Czego udało wam się dokonać? ‒ zapytał.

‒ Nie ma żadnej karty magnetycznej, aktywującej układ autodestrukcji ‒

rzucił Moresby. ‒ Żadnych uzbrojonych mikrowyłączników, które mogłyby

odpalić ładunek, chyba że przez usunięcie osłony kabiny lub uruchomienie

katapulty pod fotelem.

‒ A jednak musi coś być.

‒ Mogę za to ręczyć. Oczywiście, że musi coś być...

‒ Do diabła.

‒ Proszę mi wybaczyć, jestem potrzebny ‒ rzekł Moresby, odwracając się

do nich tyłem. Buckholz nie zatrzymywał go. Nie miał żadnego doświadczenia i

nie mógł udzielać mu jakichkolwiek rad. Zamyślił się natomiast nad grubą war-

stwą śniegu zaścielającą lód. Uprzątnięto śnieg z drogi startowej Ganta na

309

polu lodowym, kiedy tankował paliwo. Musieli zrobić to samo tutaj, wykorzy-

stując dmuchawy termiczne. Będzie musiał porozumieć się z Bardufoss, kiedy

tylko...

Kiedy zyskają już pewność, czy jest, czy też nie ma żadnego tykającego ze-

gara ‒ zegara, którego nie mogli ani zobaczyć, ani usłyszeć. Czy było w samo-

locie takie urządzenie?

Gunnar zbadał szczegółowo niemal cały kadłub. Biegał wokół samolotu, a

obecnie po raz kolejny tkwił pod kabiną pilota. Nie znalazł nic poza zwykłymi

miejscami wlewu paliwa i punktami kontrolnymi, poza spustami, wyłącznikami,

spoinami, nitami, osłonami.

‒ Pod tym małym okienkiem jest napisane: „W przypadku czerwonej sy-

gnalizacji otoczyć samolot kordonem i powiadomić zbrojmistrza” ‒ wyrecyto-

wał Gunnar, po czym w krótkofalówce rozbrzmiały jego pomruki i szepty.

Wreszcie dodał: ‒ Tak, dokładnie tak. A w okienku widać czerwony znaczek.

‒ Pokaż mi to ‒ usłyszeli głos Moresby'ego.

Buckholz odruchowo ruszył przed siebie. Waterford parsknął lekceważąco,

lecz poszedł za nim.

‒ Co to jest? ‒ zapytał Buckholz, stając obok Moresby'ego, wykręcającego

szyję i zaglądającego w małe pleksiglasowe okienko, umieszczone na wysoko-

ści głowy poniżej kabiny pilota.

‒ Półcentymetrowa, pomalowana na czerwono blaszka ‒ odparł Moresby,

nie odwracając głowy. ‒ To niewiele wyjaśnia, prawda? ‒ Obmacywał palcami

okolice okienka. ‒ Tu jest osłona. Zachowaj ostrożność, chłopcze, kiedy bę-

dziesz to zdejmował, dobrze?

Odsunął się krok do tyłu i pozwolił, by jeden z techników powoli zabrał się

do odkręcania pierwszej z czterech śrub.

‒ Czy to coś ważnego? ‒ zapytał Buckholz.

‒ Kto to może wiedzieć? Instrukcja jest dość jasna. Nie otacza się samolotu

kordonem bez przyczyny, podobnie jak nie ściąga się fachowców od uzbrojenia.

Zastanawiam się... No, dalej, chłopcze, odsłoń to! ‒ Technik odkręcił trzy z

mocujących śrub, poluzował czwartą i odchylił osłonę. Moresby błyskawicznie

ruszył do przodu, celując promieniem latarki, jakby była to jego broń. Prze-

krzywił głowę i zaczął powoli przesuwać plamę światła, jak gdyby bał się, że

może w ten sposób coś uszkodzić. Buckholz wrócił na swoje poprzednie stano-

wisko i wsłuchiwał się w komentarz majora, płynący przez krótkofalówkę. ‒

Mhm. Dwa solenoidy, przekaźnik. A to co...? Przewody, pudełko z etykietką...

Gunnar, co tam jest napisane? ‒ Moresby odsunął się do tyłu. Gunnar skierował

snop światła do wnętrza.

310

‒ „Wymienić baterie przed...” Tu jest data, przyszły miesiąc.

‒ To nic nie mówi! ‒ warknął Moresby. ‒ Pozwól, że popatrzę jeszcze raz.

Co my tu jeszcze mamy? Jakieś pudełko, wygląda trochę jak... jak co? Jak mi-

gacz, który miałem przed laty w moim morrisie. Górna powierzchnia czymś

pokryta, u podstawy wychodzą przewody łączące się z solenoidami i przekaźni-

kiem... to wszystko. Przypuszczam, że mogłoby służyć do napędzania kolejki

elektrycznej pilota... Czy ktoś chce jeszcze popatrzeć?

Moresby wręczył latarkę jednemu z techników i odwrócił się w stronę Buc-

kholza i Waterforda. ‒ Nie mam pojęcia ‒ oznajmił, wzruszając ramionami. ‒

To może być coś ważnego, tyle że nie wiem do czego.

‒ Czerwony znacznik? ‒ zapytał Buckholz.

‒ Jeśli jest to urządzenie autodestrukcji, to znaczy, że jest uzbrojone.

‒ Dziękuję.

‒ Proszę bardzo. ‒ Odwrócił się ku technikowi. ‒ No i co?

‒ To mi wcale nie przypomina migacza samochodowego, sir ‒ odparł tam-

ten.

‒ Wspaniale. A co ci przypomina?

‒ Wygląda trochę jak automatyczny włącznik zraszacza, który mój staru-

szek zainstalował w cieplarni, niedaleko Evasham... Był z niego bardzo zado-

wolony.

‒ Fascynujące. ‒ Moresby ponownie skierował strumień światła do środka,

zatoczył nim koło, westchnął głośno do krótkofalówki, popatrzył na czerwony

znacznik w okienku i znów przeniósł wzrok w głąb otworu. ‒ A na jakiej zasa-

dzie działał ten automat zraszający, co? ‒ zapytał poważnym głosem z wyraź-

nym zaciekawieniem. ‒ No mów, chłopcze. Sam jestem bardzo zainteresowany

uprawami szklarniowymi.

Aż do przesady chłodny i rzeczowy ton Moresby'ego jak gdyby miał na celu

zmniejszenie napięcia, które ‒ jak Buckholz czuł po sobie ‒ znów zaczęło nara-

stać.

‒ Czy ostrzegłeś swoich ludzi, by trzymali się w odpowiedniej odległości?

‒ mruknął do Waterforda.

‒ Tak. ‒ Waterford skontaktował się z dziewięcioma grupkami komando-

sów SBS, tworzącymi oddział zwiadowczy, i polecił im, by teraz, kiedy Firefox

został już wydobyty z jeziora, sformowali pierścień ochronny wokół przecinki.

Buckholz ocenił, że powinni zacząć pojawiać się w pobliżu za jakieś piętna-

ście minut. Zainteresowanie ich bezpieczeństwem stanowiło substytut lęku o

311

samego siebie. Owa czerwona blaszka musiała przecież coś oznaczać...!

Technik objaśniał zasadę działania układu zraszacza. Buckholz nie mógł

oprzeć się wrażeniu, że cała ta dyskusja jest zupełnie nie na miejscu. ‒ ...kiedy

więc powietrze było wysuszone, automat włączał zraszacz, a gdy wilgotność

osiągnęła odpowiedni poziom, wyłączał go z powrotem...

‒ Jasne. Muszę skombinować sobie coś takiego do trawnika ‒ mruknął

Moresby z nosem przyciśniętym do odsuniętej osłony. W końcu wyprostował

się. ‒ Jeśli nie ma innych propozycji technicznych objaśnień, poza systemem

zraszacza zastosowanym przez Cartera i jego ojca, sądzę, że będzie lepiej odłą-

czyć te solenoidy, tak na wszelki wypadek. Zrób to, Carter. Lepiej się zabezpie-

czyć. ‒ Szybkim krokiem podszedł do Buckholza, energicznie zacierając dłonie,

jakby chciał oczyścić rękawice z brudu. ‒ Pospiesz się, Carter ‒ rzucił jeszcze

przez ramię. ‒ Wnętrze tej komory dość szybko wysycha.

‒ Sądzisz, że to jest to? ‒ zapytał Buckholz. Napięcie i zdenerwowanie

sprawiały, że czuł się dziwnie.

‒ Możliwe, że to właśnie zapłonnik ‒ rzekł z niewyraźnym, krzywym

uśmieszkiem. Otarł wąsy, skrzypiące od zestalonego oddechu. ‒ Nie mam poję-

cia, po co mieliby dołączać układ uruchamiany wilgocią. Możliwe, że Rosjanie

są wręcz chorobliwie podejrzliwi.

‒ A jak to działa? ‒ Buckholz był coraz bardziej zły, prawdopodobnie

wskutek nagłego spadku napięcia, świadomości, że bał się niepotrzebnie.

‒ System uaktywniałby się po zanurzeniu kadłuba ‒ tłumaczył Moresby z

wyraźną ulgą. ‒ Był w pełni uzbrojony, kiedy wyciągnęliśmy go z wody. Gdyby

wysechł całkowicie, mielibyśmy bum! Sądzę, że właśnie tak to by wyglądało...

Odwrócił się. Technik pokazał uniesiony w górę kciuk i Moresby odetchnął

głośno.

‒ Już bezpieczny? ‒ zapytał Buckholz.

‒ Proszę trochę zaczekać, a wówczas się przekonamy. Myślę, że tak. Teraz

zabieramy się do poważnej pracy. Chciałbym, żeby pańscy chłopcy, majorze,

wycięli jeszcze trochę drzew. Jest już prawie trzecia. ‒ Skinął głową i odszedł w

stronę samolotu.

‒ Chryste ‒ szepnął Buckholz. ‒ Jezu Chryste.

‒ Mają w RAF całkiem niezłych specjalistów ‒ mruknął Waterford, po

czym przycisnął krótkofalówkę do policzka i odwrócił się tyłem do Amerykani-

na.

Węże do dmuchawy ‒ przypomniał sobie Buckholz, chcąc zamaskować

312

strach, do którego nie miał odwagi się przyznać. Dygotał cały. Przeżył chwile

grozy, miał prawdziwego pietra. Teraz musiał znaleźć dla siebie jakieś zajęcie.

Zaczął się zastanawiać, czy w Bardufoss znajdą odpowiedniej długości wąż,

by strumieniem powietrza oczyścić drogę startową Firefoxa z grubej warstwy

śniegu. Zwłaszcza że minęło już niebezpieczeństwo autodestrukcji samolotu.

Nagle pomyślał o Gancie.

Doszedł do wniosku, że osoba pilota może stać się przyczyną jeszcze więk-

szego zagrożenia niż sam Firefox.

Strażnicy, początkowo znudzeni, nagle poderwali się i zaczęli działać

sprawnie. To takie proste. Drut kolczasty, rozciągnięty na krzyżakach i słup-

kach, gruby i biały pod warstwą śniegu, stracił groźny wygląd. Ginął po obu

stronach przejścia w monotonnym krajobrazie. Ośnieżony pas zaoranej ziemi

znaczył linię graniczną. Budynki straży i komory celnej były jasno oświetlone, a

czarny cień wieżyczki obserwacyjnej kładł się w poprzek drogi tuż za czerwo-

no-białym szlabanem.

Priabin nie powiadomił ich ‒ pomyślał po raz kolejny Gant. Świadomość ta

dodawała mu otuchy. Stał odwrócony plecami do długiego stołu, przy którym

obecnie Anna przedstawiała swoje dokumenty i odpowiadała na pełne szacunku

pytania kapitana Straży Granicznej, dowodzącego posterunkiem. Gant wpatry-

wał się w widoczny za cieniem wieżyczki, odległy czerwono-biały szlaban po

fińskiej stronie granicy. Smugi świateł, padających z okien budynków, migotały

jakby sygnalizując coś. Finowie, którzy mieli na nich czekać, pewnie wbijali

wzrok w drzwi tego biura odpraw, czekając, aż pojawią się w nich ponownie.

Wkrótce wsiądą do samochodu, rosyjski szlaban podniesie się i przejadą pod

nim. Sześćdziesiąt czy siedemdziesiąt metrów ‒ znajdą się w Finlandii.

Nie myśl o tym ‒ stwierdził w duchu, czując, jak zaczynają mu drżeć dłonie

wbite w kieszenie palta. Śnieg, który osiadł na jego futrzanej czapce, topniał

teraz, ściekając strumyczkiem na kark i wdzierając się za kołnierzyk koszuli.

Nie myśl o przekroczeniu...

Gdyby zaczął się nad tym rozwodzić, jego obojętny wyraz twarzy stopniałby

w ciągu kilku sekund. A tak łatwo było odgrywać doświadczonego dyplomatę

czy też urzędnika państwowego. Starszy facet, świadom swego autorytetu,

oschły i ostry, niczym opadły brązowy listek ostrokrzewu. Ci ludzie po części

się go bali ‒ lękali się jego władzy, perspektywy telefonowania, rozmów

313

z przełożonymi, wyjaśnień i sztorcowania. Szybko zadawali swoje pytania,

pospiesznie sprawdzali dokumenty. Nie mieli ochoty przeszukiwać jego bagażu.

Bez słowa przyjęli wyjaśnienia, że ich fiński towarzysz, który powinien jechać

wraz z nimi, nagle zachorował ‒ za dużo wypił, jak Gant stwierdził z wyraźną

odrazą ‒ a ich czekało ważne, nie cierpiące zwłoki spotkanie tego samego

dnia... zgodnie z umową zawartą w Leningradzie, z tego co wiedzieli. Dlatego

jechali samochodem. Starał się robić wrażenie rozwścieczonego tym, że nie

mogą się spóźnić i muszą zrezygnować ze snu.

Zrobił kilka kroków. Anna nadal odpowiadała na pytania. Postukał językiem

o podniebienie. Nerwy ‒ pomyślał. Uspokój się...

Działaj.

Spojrzał na kapitana przez wąskie szkła okularów. Tamten pochwycił jego

wzrok, zebrał szybko papiery Anny i wręczył jej, kłaniając się z szacunkiem.

‒ Dziękuję ‒ rzekł Gant z lekką niechęcią w głosie. ‒ Czy możemy już je-

chać?

‒ Oczywiście, towarzyszu, proszę... ‒ Otworzył przed nimi drzwi. Gant ru-

szył za Anną w sypiący śnieg, w światła reflektorów. Zesztywniał w pełnym

blasku, jakby miał zostać rozpoznany i zdemaskowany. Podszedł szybko do

samochodu. Niecierpliwym ruchem otworzył drzwi przed Anną i wpuścił ją do

środka. Następnie jakby od niechcenia skinął głową w stronę kapitana i okrążył

maskę, kierując się na miejsce kierowcy. Oficer otworzył mu drzwiczki.

‒ Życzę owocnych rozmów w waszej sprawie, towarzyszu ‒ rzekł. Gant

zbył go pomrukiem.

‒ Będę zmęczony ‒ oznajmił.

Pochylił się, by wsiąść za kierownicę, kiedy usłyszał nadjeżdżający samo-

chód. Hałas silnika wyraźnie świadczył, iż tamten pędzi z dużą szybkością.

Zdusiwszy jęk, powstrzymując drżenie mięśni, uniósł wzrok. Dostrzegł snop

świateł wyłaniający się zza zakrętu i sunący w ich kierunku. Domyślił się, że to

Priabin. Nie znalazł, nawet nie szukał tamtego samochodu. Powinien był go

jednak zabić...

Spojrzał w twarz Anny. Ona też już wiedziała. Zaalarmowany kapitan wy-

prężył się. Ruchem dłoni nakazał dwóm strażnikom uzbrojonym w karabiny

Kałasznikowa wysunąć się do przodu. Stanęli na wprost świateł reflektorów.

Tamten wóz zabuksował, obrócił skosem w poprzek drogi, wreszcie stanął.

Drzwiczki otworzyły się.

Gant dostrzegł, że szlaban został podniesiony. Zatrzasnął drzwiczki. Barier-

ka zaczynała powoli opadać. Przekręcił kluczyk, zapalił silnik i wcisnął pedał

314

gazu. Kapitan nachylił się, by go ostrzec, uniesioną ręką wskazując szlaban.

Jego głowa zniknęła za szybą, kiedy rozległy się okrzyki Priabina. W lusterku

Gant dostrzegł go, biegnącego w ich stronę, wymachującego nad głową legity-

macją służbową, wykrzykującego swój stopień, nazwisko, a także ich dane...

Zwolnił sprzęgło i dodał gazu. Szlaban opadał. Koła zabuksowały, a wóz za-

czął powoli sunąć do przodu i w bok. Ciężka barierka zabębniła o dach, a na-

stępnie spadając rozbiła tylną szybę. Energicznie obrócił kierownicą, uśmiecha-

jąc się do Anny. Samochód wyszedł z poślizgu i zaczął nabierać szybkości.

‒ Zatrzymać ich! ‒ wrzasnął Priabin. ‒ Zatrzymać go! Zatrzymać! ‒ Pode-

tknął swoją legitymację pod nos kapitana straży.

Tamten zrobił pół kroku do tyłu i zasalutował. Dwaj strażnicy odwrócili się

w świetle reflektorów. ‒ Po oponach! ‒ ryknął Priabin. ‒ Po oponach! ‒ Strażni-

cy otworzyli ogień. ‒ Kobieta jest zakładnikiem! ‒ krzyczał Priabin, lecz jego

słowa zagłuszyły pierwsze strzały z karabinów. Dziwnym trafem tylko jeden ze

strażników miał broń automatyczną. ‒ Po oponach, tylko po oponach! ‒ ryczał

dalej skrzekliwym, zachrypionym, nieludzkim głosem. Wóz wpadł w poślizg,

obrócił się niemal tyłem do przodu i stanął. Z obu karabinów, ogniem pojedyn-

czym, nadal padały strzały. ‒ Przerwać ogień...!

Szlaban po fińskiej stronie był podniesiony, jakiś samochód uruchamiał sil-

nik. Priabin dostrzegł w świetle latarń unoszącą się chmurę spalin. Biegł u boku

kapitana, który sięgał po pistolet.

Gant uciekał. Wyskoczył z samochodu, zawahał się tylko przez chwilę, po

czym rzucił biegiem w kierunku tamtej barierki oraz samochodu podjeżdżające-

go nieco do przodu, by stworzyć mu osłonę.

‒ Zastrzelić go! Zastrzelić go! To amerykański pilot! Zabijcie go!

Gant był sam. Uciekał w pojedynkę.

CZĘŚĆ TRZECIA

SAMOLOT

...ta jedna droga mego lotu prosta

Jak kręgosłup żywota.

Nie mam nic na obronę swego prawa:

Słońce zostawiam za sobą.

Ted Hughes „Nocleg jastrzębia”

12.

Przez okno

Odwróciła się, by popatrzeć przez tylne okno na zamieszanie, jakie wybu-

chło na drodze, zupełnie jak dziecko. Pociągnął ją ku sobie, jakby chciał zapro-

testować przeciwko dziecinnemu zachowaniu. Tyle tylko, że nie był w stanie

niczemu zapobiec. Nie żyła już. Wiedział o tym, sięgając ku niej ręką. Wiedział,

zanim jeszcze ujrzał okrągłą, siną dziurkę pośrodku jej czoła, tuż pod linią wło-

sów.

Kazał jej pochylić się, chciał zepchnąć ją niżej na siedzeniu, kiedy jej ręka

zwisła nagle bezwładnie. Anna odwróciła się, by popatrzeć na Priabina stojące-

go na środku drogi i wymachującego rękoma. Gant usłyszał serię oddaną z jed-

nego z automatów Kałasznikowa. Głuchy odgłos strzałów podziałał na niego

silniej niż trzaski, z jakimi pociski wbijały się w bagażnik i tylne siedzenie.

Tylko na moment spojrzał na jej twarz. Bardzo blada. Szeroko otwarte oczy.

Nie było w nich bólu, a ledwie zauważalne zdumienie.

Zostawił jej ciało na oparciu siedzenia, gorąco żałując, że tak się stało. Nie

miał wątpliwości, że nie żyła już wtedy, kiedy puścił jej rękę. Jej głowa zbyt

raptownie opadła na ramię, włosy rozsypały się na policzku, a z kącika ust po-

ciekła ślina. Wyszarpnął dłoń i przycisnął obie ręce do piersi, bojąc się dotknąć

ją raz jeszcze. Jego palce dygotały, kiedy zaciskał je w pięści. Jęknął.

Wietnamska dziewczynka, płonąca...

Sięgnął do klamki drzwiczek. Zamarł na chwilę w bezruchu, po czym otwo-

rzył je gwałtownie. W tej samej chwili zaryły się w nich dwa pociski, wyrywa-

jąc dziury w plastikowej osłonie niedaleko jego knykci. Uklęknął za drzwiami.

Oba karabiny umilkły. Wyprostował się, wciągnął w płuca powietrze przesiąk-

nięte zapachem spalin fińskiego samochodu zmierzającego w jego kierunku.

319

Rzucił się biegiem. Usłyszał, że Priabin coś krzyczy; głos ledwie docierał do

niego poprzez chrapliwy oddech, łomotanie pulsu i skrzypienie butów na śnie-

gu. Pochylił się nisko, by uniknąć kolejnych spodziewanych pocisków.

Fiński samochód ‒ długa furgonetka Mercedes ‒ zatańczył na drodze przed

nim i zatrzymał się. Usłyszał szczęk otwieranych drzwi. Chciał stanąć i obejrzeć

się, lecz wpadł w poślizg i runął na ośnieżoną szosę. Poczuł ból w dłoniach i

pośladkach. Obok wozu, z którego wyskoczył, ujrzał na moment spopieloną

wietnamską dziewczynkę. Za osłoną otwartych drzwi mercedesa klęczało

dwóch mężczyzn, wyglądając ostrożnie na zewnątrz. Obaj strażnicy wstrzymali

ogień i stanęli w miejscu.

Tylko jeden człowiek biegł dalej w kierunku porzuconego na środku drogi

samochodu, wymachując rękoma w powietrzu, jakby zmagał się z mroźną nocą

i sypiącym śniegiem. Reflektory mercedesa oświetlały tamten samochód. W

powodzi świateł nie było widać Anny, zniknął także Priabin, kiedy zanurkował

do wnętrza samochodu. Gant zamknął oczy. Obraz wietnamskiej dziewczynki

rozpłynął się, ale widział wyraźnie niebieskawą dziurę w czole Anny. Potrzą-

snął głową, lecz jej twarz, wyrażająca zdumienie i przerażenie, nie chciała znik-

nąć z jego myśli. Odetchnął głęboko i otworzył oczy. Mężczyzna wyciągał rękę

w jego kierunku, chcąc pomóc mu podnieść się na nogi.

‒ Major Gant? ‒ zapytał.

Błyskawicznie, jak gdyby tym gestem chciał potwierdzić swoją tożsamość,

albo też ostatecznie usunąć twarz Anny sprzed oczu, Gant ściągnął perukę,

odsłaniając własne, króciutko przystrzyżone włosy.

‒ Tak ‒ odparł.

‒ Szybko ‒ rzucił Fin, chwytając go za ramię i dźwigając w górę. Nogi gię-

ły się pod nim, jakby były z waty. ‒ Musimy zabrać pana stąd jak najszybciej.

Nie sądzę, by były jeszcze jakieś kłopoty, ale...

‒ Tak ‒ odrzekł Gant głuchym głosem, otrzepując palto i spodnie. Dwóch

pozostałych Finów także się podniosło. Jeden z nich, kierowca, wsiadł do mer-

cedesa. Silnik nadal pracował. Koniec incydentu. Dwaj rosyjscy strażnicy wró-

cili do budynku, oficer stał na drewnianych schodkach, spoglądając w ich stronę

przez lornetkę. ‒ Tak ‒ powtórzył.

Poprowadzono go do tylnych drzwi furgonetki. Zatrzymał się i popatrzył w

kierunku tamtego samochodu. Czuł się jak zbieg schwytany w kręgu światła

reflektora straży. W jasnym blasku dostrzegł Priabina. Siedział przy samocho-

dzie, obejmując ramionami ciało Anny. Gant widział jej rozsypane, jasne włosy

na tle ciemnego palta. Twarz Priabina była biała, widmowa, przegrana.

320

Wskoczył szybko do furgonetki. Samochód cofnął tyłem, zawrócił i pojechał

ku czerwono-białej barierce po fińskiej stronie granicy. Gant, drżąc na całym

ciele, odwrócił głowę ‒ zrozumiał, że naśladuje Annę z ostatnich chwil jej ży-

cia. Przyglądał się malejącej sylwetce Priabina, rozsypanym blond włosom na

jego piersi, zmieniającym się w nierozpoznawalną plamę. Priabin nie poruszył

się, jakby pozbawiony własnej woli. Wpatrywał się w tył odjeżdżającego mer-

cedesa.

Zostawili za sobą posterunek fińskiej straży granicznej, światła zniknęły za

zasłoną padającego śniegu. Gant wzdrygnął się. We wnętrzu furgonetki było

ciepło. Zrozumiał, że już po wszystkim.

Nie miał odwagi zamknąć oczu. Kiedy trzymał je otwarte, widział wciąż

tylko rozmazaną plamę jasnych włosów rozsypanych na ciemnej piersi Priabina.

Gdyby je zamknął, natychmiast powróciłaby jej blada twarz z niebieskawą dziu-

rą po kuli. Utkwił nieruchomo wzrok w plecach Fina siedzącego na miejscu

obok kierowcy, niczym pijany, za wszelką cenę usiłujący opanować zawroty

głowy.

Waterford popatrzył w niebo. Chmury przerzedziły się, śnieg prawie przestał

padać ‒ był teraz niewinny, wręcz sielankowy, jak na świątecznych kartach.

Nastąpiła chwilowa poprawa pogody. Gigantyczny krzyż ułożony z pomarań-

czowej taśmy znacznikowej na powierzchni jeziora wyznaczał miejsce zrzutu.

Pojedyncza świeca dymna ukazywała kierunek wiatru. Pióropusz dymu wznosił

się pionowo z lodu, a wyżej, gdzie dął lekki wiatr, kładł się skosem, poszerzał i

rozwiewał. Nad głową nie było nieba, jedynie monotonna szara powłoka, lecz

warstwa chmur znajdowała się na tyle wysoko, by Hercules dokonał pierwszego

przelotu na wysokości pozwalającej na bezpieczne skoki spadochroniarzy. Do-

koła jeziora panowała wyjątkowa cisza, wstający powoli, szary świt odsłaniał

stopniowo przeciwległy brzeg, posępny, ośnieżony krajobraz, obrzeżony ciemną

ramą drzew.

Usłyszał nagle basowy pomruk czterech silników samolotu. Dokoła niego

obracały się głowy innych ludzi, kierujących wzrok na południe. Obejrzał się

jeszcze, by sprawdzić świecę ‒ gruby słup dymu wzbijał się bez przerwy aż do

wysokości, gdzie wiatr rozwiewał go niczym pęk długich, żółtych włosów.

Spojrzał ponownie ku chmurom i dostrzegł go ‒ niewielki punkcik dźwigający

się znad niewidocznego horyzontu, rosnący w oczach, zawisający wreszcie nad

ich głowami, nie wyżej niż czterysta pięćdziesiąt metrów. Teraz widać już było

sylwetkę samolotu.

Po chwili dostrzegł spadochroniarzy z Marynarki Królewskiej. Punkciki

321

oddzielające się z obu stron od pękatego kadłuba, jak składane przez owada

jajeczka. Spadochrony otwierały się, czarne jajeczka opadały coraz wolniej,

kołysane wiatrem. Waterford liczył skoczków, gorąco pragnąc w duchu, by było

ich jak najwięcej. Dwudziesty, dwudziesty pierwszy, drugi, trzeci, czwarty,

piąty, szósty...

Przypomniał sobie nagle, że nie wszyscy byli żołnierzami. Znajdowali się

wśród nich inżynierowie i technicy z Eskadry Wsparcia Taktycznego RNAF z

Bardufoss. Tylko od ich liczebności oraz od liczby palet z niezbędnym sprzętem

zależało dla ilu komandosów znajdzie się miejsce na pokładzie. Hercules mógł,

co prawda, wrócić na pełnej szybkości do Bardufoss, by zabrać na pokład drugi

oddział komandosów, Waterford wątpił jednak, by zdążyli skoczyć przed po-

gorszeniem się warunków. Okienko w nawałnicy miało trwać krócej, niż Hercu-

les zdążyłby dolecieć tu z powrotem.

Trzydziesty drugi, trzeci... Pierwsi skoczkowie dryfowali już na tle szarego

horyzontu, jak zakwitłe poza sezonem kwiaty mniszka. Hercules zniknął poza

granicą widoczności, ponad przeciwległym krańcem jeziora. Basowe buczenie

czterech silników zmieniło się w cichy pomruk, przypominający odległy głos

piły. Pierwszy z komandosów wylądował na ugiętych nogach i pobiegł za skłę-

bioną, opadającą czaszą spadochronu, zwijając ją szybko w bezkształtny tobo-

łek. Drugi upadł, przetoczył się i skoczył na nogi, ściągając spadochron do sie-

bie. Trzeci, czwarty, piąty...

Jakieś dwa tuziny komandosów ‒ pomyślał Waterford z umiarkowanym za-

dowoleniem. Niezbyt wielu. Rosjanie musieli dostrzec na radarach przelot Her-

culesa, jego kurs był zbyt wyrazisty, zbyt oczywisty, by można go przeoczyć.

Musieli domyślić się, że w fińskiej Laponii dokonano zrzutu ludzi i sprzętu ‒

znali także miejsce zrzutu. Na szczęście nadciągająca ponownie śnieżyca unie-

możliwiała im podjęcie jakichkolwiek działań, choć z drugiej strony uniemoż-

liwiała także zrzucenie drugiego oddziału komandosów.

Wszyscy spadochroniarze byli już na ziemi i pospiesznie uciekali z po-

wierzchni lodu. Eksperci lotnictwa przebiegali skuleni, trochę jak kryjące się

dzieci, komandosi byli znacznie szybsi, z daleka tworzyli wyróżniającą się gru-

pę. Wszyscy byli w arktycznym przebraniu, mieli na sobie długie, szarawobiałe

futrzane kurtki. Przypominali uczestników ekspedycji naukowej.

Waterford odpowiedział na salut kapitana, dowodzącego oddziałem koman-

dosów, po czym odwrócił się w stronę jeziora. Ostatni skoczkowie, ściskając

pod pachami pospiesznie zwinięte spadochrony, biegiem zmierzali ku brzegowi.

Pomiędzy komandosami, technikami i ekspertami rozbrzmiewały podniecone,

322

stłumione pomruki, kiedy wspinając się na brzeg zauważali Firefoxa, stojącego

teraz na skraju przecinki, pod ocalałym fragmentem siatki maskującej. Hałas

powracającego Herculesa przybliżał się znad północnego horyzontu.

Samolot pojawił się nagle ‒ skrócony perspektywą, mroczny, na wpół rze-

czywisty kształt nad przeciwległym brzegiem jeziora. Pióropusz dymu ze świe-

cy pochylał się coraz mocniej, niczym wątła łodyga obsypanej ciężkimi kwia-

tami rośliny. Wiatr przybierał na sile. Nie mogło być mowy o drugim zrzucie.

Chmury także zdawały się wisieć niżej, cięższe, a śnieg sypnął mocniej w poli-

czek Waterforda, jak gdyby zamieć podkradała się do nich z boku, by wybuch-

nąć niespodziewanie z pełną siłą. Pokręcił głową. Hercules leciał nisko, powoli,

tuż nad powierzchnią jeziora. Z opuszczonej pochylni towarowej w tyle kadłuba

wysunęły się palety. Waterford dostrzegł, że Moresby stanął obok niego, jakby

nie interesowali go żywi ludzie zrzuceni na spadochronach, a jedynie dostawa

tego martwego sprzętu, który teraz należało rozładować.

Ciągnik gąsienicowy miał jaskrawożółtą barwę. Paleta z nim huknęła ciężko

o lód w oddali, prześliznęła się i zatrzymała. Pojawiła się druga z okrytą brezen-

tem zawartością, potem trzecia. Czwarta paleta dźwigała olbrzymie role moma-

tu, kolejna także niosła zwoje przenośnej plastikowej ścieżki. Hercules znajdo-

wał się już prawie nad głowami. Smuga dymu ze świecy rozmyła się w pozio-

mie, zaledwie kilka metrów nad ziemią. Drzewa na przeciwległym brzegu skry-

ły się w chmurze przypominającej marznącą mgłę. Na końcu z luku towarowe-

go samolotu wyleciały jeden po drugim jakieś gigantyczne pojemniki, przypo-

minające ogromne koła z grubymi oponami. Waterford miał wrażenie, że do-

strzega niewyraźne sylwetki ludzi spychających ładunek, a nawet samego ofice-

ra zaopatrzeniowego, stojącego u wylotu słabo oświetlonego tunelu, będącego

wnętrzem Herculesa. Samolot zniknął szybko, przeskoczył nad drzewami okala-

jącymi jezioro, kierując się na południe. Dostrzegł jeszcze jego rozmazany,

ciemny zarys, kiedy wznosił się ku wiszącym znacznie niżej i ciemniejszym niż

poprzednio chmurom. Po chwili zniknął całkowicie, a Waterford przez moment

poczuł się osamotniony.

Czarne pojemniki z paliwem podskakiwały niezdarnie i toczyły się, jak ma-

giczne kule oblepione śniegiem. Powoli na tafli lodu zapanował bezruch. Wiel-

kie, przenośnie zbiorniki paliwa wylądowały bezpiecznie; kontenery z grubej

gumy zawierały najróżniejsze oleje i smary, potrzebne do tego, by Firefox w

ogóle miał szansę wznieść się w powietrze.

323

Znajdująca się najdalej paleta, dźwigająca jaskrawożółty ciągnik gąsienico-

wy, była już niemal całkowicie obsypana śniegiem. Przejaśnienie...? Nie więcej,

jak maleńkie oczko pośród szalejącej śnieżycy. Przynajmniej Rosjanie nie będą

w stanie nic zrobić ‒ pomyślał Waterford. Nie ruszą się z miejsca.

Oni także...

Patrzył, jak wyznaczeni przez Moresby'ego ludzie wychodzą na lód, żeby

zająć się paletami i pojemnikami z paliwem. Najdalej za pół godziny wszystko

powinno znaleźć się pod osłoną, zamaskowane. Na wszelki wypadek...

‒ Proszę lepiej pójść ze mną ‒ odezwał się Waterford. Głos ugrzązł mu w

gardle, odchrząknął głośno. ‒ Chodźmy, kapitanie. Mamy swoją robotę. Pańscy

ludzie nie przybyli tu po to, żeby trzymać klucze do nakrętek tym chłopaczkom.

‒ Nie, sir. Ale...

Waterford odwrócił się. Kapitan gapił się na Firefoxa ‒ olbrzyma wyrzuco-

nego między drzewa, okrytego siatką maskującą, wywleczonego ze swego ży-

wiołu.

‒ Co?

‒ Piekielny samolot, sir.

‒ Owszem, tylko mamy jeden problem. Nie lata!

Rosyjski major naciągnął głębiej kaptur bluzy maskującej, jakby chciał do

reszty ukryć futrzaną czapkę z widniejącą pośrodku czerwoną gwiazdą. Ów

nerwowy gest wywołał jego uśmiech, przy tej pogodzie nie groziło im przecież

wykrycie przez ludzi znajdujących się na przeciwległym brzegu jeziora.

Kiedy wraz z całą grupą rekonesansową Straży Granicznej spożywali śnia-

danie, usłyszeli odległy hałas silników Herculesa. Był prawie pewien, że musi

to być jeden z gigantycznych turbośmigłowych transportowców, używanych

przez Norwegów i pozostałe wojska NATO. Pomimo złej pogody jego oddział

posuwał się szybciej, niż zakładano. Kiedy nadeszło przejaśnienie, odpoczywa-

li, mając zamiar posilić się nieco i ruszyć w dalszą drogę przed kolejną nawałni-

cą. Zasiedli pod osłoną drzew, mogąc na jakiś czas zapomnieć o śnieżycy i

niewygodach marszu. Ale dobiegający ze wschodu, odległy i stłumiony odgłos

samolotu zaalarmował ich, przejął lękiem, pospiesznie zwinęli więc obóz i z

maksymalną szybkością ruszyli dalej. Jakimś sposobem, zarówno on, jak i jego

ludzie wiedzieli, że celem samolotu transportowego, mimo iż nie lądował, były

owe dwa jeziora.

324

Wokół mniejszego z nich, leżącego bardziej na zachód, nie dostrzegli żadnej

aktywności, nie było tu ani ludzi, ani sprzętu. Samolot wykonał dwa przeloty,

pierwszy ‒ na ile zdołali się zorientować ‒ na dość wysokim pułapie, drugi

znacznie niżej. Major był pełen podejrzeń, miał niemal wystarczającą pewność,

by zameldować Moskwie. Wstrzymywał się jednak. Miał złożyć raport bezpo-

średnio samemu Andropowowi, swemu najwyższemu przełożonemu, przewod-

niczącemu KGB. Chciał mieć niezbite dowody zanim złoży meldunek. Tak,

powinien wezwać samolot rozpoznawczy, potem samemu zbadać teren. Z dru-

giej strony gwałtowne załamanie pogody uniemożliwiało rozpoznanie lotnicze,

mające na celu odkrycie przyczyn aktywności samolotu transportowego. Ale

jego rajd z pewnością musiał zostać zarejestrowany i rozpoznany przez krążący

nad granicą samolot Tupolew AWACS. A może gwałtowny nawrót śnieżycy

uniemożliwił także obserwacje radarowe?

Jego dwunastoosobowy oddział posuwał się za nim na długich krosowych

nartach w poprzek mniejszego jeziora. Na otwartej przestrzeni znów otoczyło

ich wycie i zawodzenie wiatru, który unosił padający śnieg niemal poziomo nad

powierzchnią lodu. Ciężkie, czarne chmury zdawały się wisieć nisko nad ich

głowami jak wielkie, skłębione poduchy. Co tam się działo nad drugim jezio-

rem? Jaki ładunek dostarczył samolot transportowy? Ludzi, zapasy, sprzęt? Po

co? Pytania przewalały się lawiną w jego głowie, towarzyszyła im chłodna

niczym wiatr ekscytacja. Wyczuwał, że odpowiedzi są już bardzo blisko, tylko

ręką sięgnąć.

Pokonali lodową taflę i między pierwszymi drzewami zatrzymali się na

krótki odpoczynek. Mieli przed sobą jakieś pół kilometra lasu rozdzielającego

oba jeziora ‒ delikatnie sfałdowanego terenu, gęsto porośniętego jodłami i

świerkami, dźwigającymi balast śniegu. W oddali nawoływały się ptaki. Z głu-

chym hukiem osunęła się z gałęzi na ziemię masa śniegu.

Ustawił oddział półkolem, zajmując miejsce na czele i ruszyli dalej, podwa-

jając czujność. Słyszał jedynie szum nart, swoich oraz dwóch sierżantów bie-

gnących za nim, po bokach. Karabin Kałasznikowa osłonięty białym pokrow-

cem obijał mu się o piersi.

Przekroczyli koryto strumienia. Drzewa przerzedziły się, coraz częściej tra-

fiali na ośnieżone polanki. Wstawał szary, posępny dzień. Pochylił się do przo-

du i zaczął zjeżdżać w kierunku brzegu drugiego, większego jeziora. Narastało

w nim napięcie i podniecenie, jakby czekała go uroczystość wręczenia awansu.

Minął gruby pień jodły, pochwycił między drzewami widok rozległej ośnieżo-

nej powierzchni zamarzniętego jeziora i zatrzymał się raptownie. Usłyszał

325

szelest kolejnych hamujących nart. Ruchem ręki nakazał ludziom ukryć się.

Pospiesznie ściągali pokrowce i szykowali broń, wbite, skrzyżowane kijki, ma-

jące służyć jako podpórki karabinów, przypominały szkielety wigwamów. Pod

osłoną drzew mieli znakomite warunki do urządzenia zasadzki.

Major uniósł do oczu lornetkę, nastawił ostrość i zapatrzył się w zasłonę

śniegu niesionego wiatrem ponad jeziorem. Rozczarował się, nie mogąc do-

strzec przeciwległego brzegu. Miał wrażenie, że spogląda na wschód białego,

nieziemskiego słońca. Oparł się o pień drzewa, po drugiej jego stronie mając

sierżanta, i czekał. Wiedział, że spomiędzy białego kłębowiska wyłonią się

odpowiedzi na jego pytania, musiał tylko zaczekać na chwilową zmianę kierun-

ku lub osłabnięcie wiatru i przerzedzenie zasłony śnieżycy. Był gotów czekać

nieruchomo, mimo niepokoju i napięcia wszystkich mięśni, zmieniającego go w

niecierpliwy kłębek nerwów.

Odczekał dziesięć, może dwanaście minut. Początkowo wyłowił stłumione

odgłosy. Hałas kompresorów, piły ‒ nie, dwóch pił, trzask, a następnie łoskot

padającego drzewa. Zgrzyty i skrzypienie jakichś maszyn, zawodzenie świdrów

albo innych urządzeń dużej mocy. Przypomniał sobie komórkę dziadka na ty-

łach chałupy, gdzie staruszek z entuzjazmem klecił machiny, które nigdy nie

działały, gromadził nie dające się naprawić, połamane i zniszczone sprzęty

domowe. Owa lawina dźwięków pocieszała, a zarazem podniecała go, nie dawa-

ła jednak żadnych odpowiedzi na cisnące się pytania. Wiatr niósł także znie-

kształcone, przytłumione głosy ludzi.

Nagle zobaczył. Zasłona śniegu niespodziewanie rozstąpiła się, błyskawicz-

nie uniósł lornetkę i poprawił ostrość. Wytężył wzrok, chrząknął cicho i wresz-

cie ujrzał...

To musiał być Mig-31. Mieli przed sobą właśnie to, czego szukali. Wstrzy-

mał oddech. Czarna sylwetka na tyłach czegoś, co przypominało prowizoryczny

amfiteatr. Ludzie wychyleni do połowy z kabiny, zgromadzeni wokół sekcji

ogonowej, kręcący się wzdłuż całego kadłuba. Po ziemi wiły się grube węże,

dostarczające prawdopodobnie ciepłe powietrze. Szeroki pas przenośnej ścieżki

z jakiegoś tworzywa zbiegał aż do wody... tak, wody, gdzie został pokruszony

lód...!

‒ Mój Boże ‒ szepnął. ‒ Mój Boże, on był pod wodą! Widzicie, sierżan-

cie? On był w jeziorze!

‒ Tak, widzę. Co oni robią z samolotem, towarzyszu majorze?

‒ Nie wiem. Chyba go rozbierają. Tak, muszą go rozmontowywać. Wycią-

gają wszystkie tajne systemy, które ich interesują...

326

Czarna sylwetka, ludzie, hałasy, widoczna teraz maszyneria... Przesunął lor-

netką wzdłuż brzegu. Wycinane drzewa, kolejne bele przenośnej ścieżki, żółte...

‒ cóż to takiego? ‒ żółty... mały traktor... Gdzie on już widział podobne? Ho-

lownik lotniczy...? Tak, widywał takie na lotniskach. Coś czarnego ‒ okrągłe

jak piłka ‒ ukryte wśród drzew, prawdopodobnie zamaskowane z góry; dalej

następne, takie same kształty. Nagle zasłona śniegu znów ograniczyła widocz-

ność. Zdążył jeszcze zauważyć uzbrojonych ludzi, otaczających całe to miejsce.

Żołnierze, uzbrojone oddziały...

Widok zniknął. Tylko stłumione hałasy wskazywały, że nie są sami nad

brzegiem zamarzniętego jeziora.

Jest ich zbyt wielu ‒ pomyślał. Czy powinien przekazać w meldunku do

Moskwy także swoje obawy?

‒ Towarzyszu? ‒ odezwał się sierżant, jakby intuicyjnie wyczuwając jego

nastrój.

Major skinął głową. ‒ Tak ‒ rzekł. ‒ Połączcie mnie przez radio z Mielni-

kiem. Szybko. ‒ Sierżant odwrócił się i odszedł, lecz major dodał jeszcze cicho,

jak gdyby odpowiadając na nie zadane pytanie sierżanta: ‒ Tak, oni mają zamiar

spróbować odlecieć stąd samolotem!

Władimirow stał przed wielką świetlną mapą w galerii centrum dowodzenia.

Drżał cały z podniecenia. Przypominał wyglądem i postawą jednego z psów

myśliwskich swego ojca; wysokie stanowisko i dochody pozwalały mu na luk-

sus całkowitego odżegnania się od historii rodziny. Zapachy polowania, hała-

śliwe podniecenie psów, odgłosy strzałów oraz widok spadającego ptaka koja-

rzyły mu się z koniecznością pogoni i schwytania zdobyczy.

Andropow stał obok niego, ociężałymi, rytmicznymi ruchami przecierając

szkła okularów, jak gdyby smakował informację naniesioną już na mapę, prze-

kazaną przez oddział rekonesansowy. Zniknęły wszystkie punkciki świetlne i

znaczniki, rozpłynęły się także zarysy fińskiej Laponii. Teraz powiększony

obraz najbliższej okolicy dwóch jezior wypełniał cały ekran. Zaznaczono

oczyszczony z drzew obszar, który widział major, a także pozycję zajętą przez

oddział zwiadowców.

Andropow nie złożył Władimirowowi gratulacji, lecz w jego wodnistych

oczach pojawiło się wyraźne zaskoczenie i wręcz nabożna cześć, zanim zosta-

wili nie dopitą kawę i pospieszyli na galerię do mapy.

Jak gdyby nie mogąc znieść bliskości świecącego ekranu, przewodniczący

KGB odsunął się nieco od Władimirowa. Kiedy generał obejrzał się ukradkiem,

dostrzegł, że Andropow założył z powrotem okulary i wpatruje się po prostu

327

w widniejące w dole za szybą główne pomieszczenie centrum dowodzenia.

Utkwił wzrok w olbrzymim stole mapowym, wokół którego skupili się operato-

rzy; ukazywał on ten sam powiększony wycinek mapy, obejmujący dwa jeziora,

z zaznaczonymi pozycjami majora, oddziału Straży Granicznej, oraz lokalizacją

Miga-31.

W końcu, jakby wyczuwając, że jest obserwowany, Andropow spojrzał na

Władimirowa i powiedział: ‒ Czy zgadzacie się z przypuszczeniami majora,

generale Władimirow? ‒ Owo subtelne, złożone pytanie zadane zostało bezpo-

średnim, obojętnym tonem. Miało przypomnieć Władimirowowi o jego odpo-

wiedzialności, ukazując jednocześnie szczere niezdecydowanie, graniczące

prawie z niedowierzaniem.

‒ Tak ‒ odparł Władimirow. ‒ Skłonny jestem przyznać mu rację. Szcze-

gółowy opis wyposażenia, jakie widział, mimo moich wcześniejszych zastrze-

żeń, wskazuje na prawidłową interpretację. Przenośne zbiorniki z paliwem,

gdyż wymienione przez niego wielkie czarne kule nie mogą być niczym innym.

Sprężarki i węże.

‒ Czy oni są w stanie tego dokonać? Czy coś takiego jest w ogóle możli-

we?

Władimirow pokręcił głową. ‒ Gotów jestem stwierdzić, że ich wysiłki po-

winny spełznąć na niczym...

‒ Ale nie jesteście pewni takiego obrotu sprawy?

‒ A czy są jakieś przesłanki, żeby mieć pewność? ‒ zripostował Władimi-

row.

Andropow, uświadamiając sobie nagle obecność innych ludzi w pomiesz-

czeniu, z czego większość stanowił personel wojskowy, prześliznął się obok

Władimirowa. Poprawił okulary na nosie i zapatrzył na mapę, jakby chciał

stworzyć fikcję własnych kompetencji. W końcu odwrócił się do Władimirowa i

powiedział cicho: ‒ Czy wiecie, co to oznacza? Czy rozumiecie wszystko?

‒ Owszem, rozumiem.

‒ Świetnie. Co zatem zrobimy? ‒ Choć nie został położony nacisk na użytą

liczbę mnogą, oznaczała ona podjęcie zobowiązań ze strony Andropowa. W

obliczu konieczności ‒ stwierdził w duchu Władimirow. Tamten nie miał poję-

cia, jak poradzić sobie z sytuacją. Nie szukał już kozła ofiarnego; potrzebował

teraz doświadczonego, wykwalifikowanego pomocnika. Władimirow poczuł, że

zaczyna spalać się wewnętrznie od nadmiaru woli działania ‒ czegoś, co u

młodszego oficera nazwałby gorliwością krzyżowca. Było to uczucie zarazem

radujące jak i ośmieszające.

328

‒ Na razie nie możemy nic zrobić ‒ odparł spokojnie, spoglądając na kartki

zawierające szczegółową prognozę meteorologiczną, którą kazał sporządzić

zaraz po otrzymaniu raportu majora. Na twarzy Andropowa odmalowała się

złość i rozczarowanie. ‒ Możemy co najwyżej przygotować akcję, ale nie mo-

żemy jej przeprowadzić. Chyba że rozkażecie zbombardować cały ten obszar z

wysokiego pułapu ‒ dodał, uśmiechając się. Andropow spojrzał z ukosa.

Władimirow uważnie popatrzył na mapę. Powinni już teraz, nawet przy tak

kiepskiej pogodzie, kontynuować przygotowania oddziałów do przerzucenia ich

na teren Laponii. W godzinę po tym, jak po raz pierwszy dotarło do niego, że

Gant musiał wylądować na zamarzniętym jeziorze, jeszcze zanim grupie reko-

nesansowej udało się zlokalizować Miga-31, rozkazał Dowództwu Leningradz-

kiego Okręgu Wojskowego postawić w stan alarmu oddział inżynieryjny oraz

jednostkę desantową tamtejszej najlepszej dywizji lotnictwa. Niektóre oddziały

znajdowały się już w wyznaczonym miejscu ześrodkowania, na lotnisku woj-

skowym w pobliżu miasta Nikiel, u zbiegu granic radzieckiej, fińskiej i norwe-

skiej. Jednostka w Niklu dysponowała odpowiednimi środkami, by dokonać

śmigłowcami szybkiego przerzutu przez granicę takich sił wojska, które gwa-

rantowałyby sukces akcji. Lecz zmobilizowany i znajdujący się już na miejscu

oddział komandosów liczył zaledwie siedemdziesięciu ludzi. Pierwotnie miał on

stanowić jedynie osłonę grupy technicznej, której wyznaczono zadanie wydoby-

cia, za pomocą gigantycznego latającego dźwigu Mi, Miga-31 z toni jeziora. W

obecnej sytuacji operacja ta wymagała wcześniejszego ataku zbrojnego, odbicia

samolotu siłą.

Dziwnie szybko otrząsnął się z szoku, jakim była dla niego świadomość, że

został pokonany w wyścigu ustalania lokalizacji samolotu, w wyścigu do zdo-

bycia Firefoxa ‒ może dlatego, że w zasadzie musiał dokonać tylko niewielkiej

korekty swego pierwotnego planu. Kurczowo zacisnął pięści, kiedy dotarła do

niego rewelacyjna wiadomość, wbił głęboko paznokcie w dłonie, aż ból stał się

nie do zniesienia. W następnej chwili zrozumiał, że nad jezioro znów dotarła

śnieżyca. Tamci byli odizolowani. Nie można było do nich dotrzeć. Zostali

uwięzieni, unieruchomieni. Jeśli mieli zamiar odlecieć stamtąd samolotem,

musieli czekać na kolejne rozpogodzenie. Sytuacja była patowa...

Miała też swoje dobre strony. Brytyjczycy, Norwegowie i Amerykanie od-

walili za nich kawał roboty.

Andropow podszedł w stronę wyjścia z pomieszczenia. Rozmawiał z wyso-

kim ciemnowłosym młodym mężczyzną o swobodnym, pewnym siebie stylu

329

bycia, teraz nieco przygaszonym i zlęknionym. Władimirow odwrócił się do

mapy i pogrążył w swoich rozważaniach.

Przelot samolotem do Norwegii, chociażby do Bardufoss, był sprawą ledwie

kilku minut. Wystarczyło, by Firefox był choć w połowie sprawny, żeby wyko-

nać taki skok. Czy to realne? Ktoś ‒ może nawet sam Aubrey ‒ doszedł do

wniosku, że tak.

Ale potrzebne im było choćby krótkie rozpogodzenie. Nie ryzykowaliby

przecież startu nie w pełni sprawnego samolotu przy takiej pogodzie, jaka pa-

nowała obecnie. Doprowadziliby jedynie do śmierci pilota, stracili Miga.

Zatem...

Szykowali się na okienko w śnieżycy, jakie zapowiadano na późne popołu-

dnie. Spojrzał na zegarek. Mniej więcej o siódmej lub ósmej wieczorem.

Gdyby miejsce to zostało otoczone przez radzieckie oddziały, sekrety Miga

byłyby uratowane. Jeśli wykonali już fotografie, rozmontowali, zbadali, odkryli,

wówczas...

Nie wolno pozwolić nikomu odejść z taką wiedzą, z wykradzionymi tajem-

nicami. Trzeba otoczyć cały teren wojskiem, pod byle jakim pretekstem.

Musieli to zrobić. Wyda rozkaz startu śmigłowcom, kiedy tylko poprawi się

pogoda. Zgodnie z prognozą tamci będą mieli przewagę ‒ trzydzieści minut,

gdyż okienko miało nadejść z zachodu.

Jego podniecenie sięgało szczytu. Wyczuwał niebezpieczeństwo, ryzyko, i

cieszył się z tego. Miał wojowniczy, agresywny, stanowczy charakter, a zdo-

bycz stawała się namacalna. Jego oddziały muszą otoczyć przecinkę nad brze-

giem jeziora, uchronić samolot przed zniszczeniem, zapobiec jego startowi,

gdyby do tego miało dojść.

Zabić...

Andropow stanął u jego boku ze ściągniętą twarzą. Władimirow pozwolił,

by na jego wargach pojawił się triumfalny uśmieszek, po czym zapytał szorstko:

‒ Co się stało?

‒ Ja... dostałem meldunek, że Amerykaninowi pozwolono zbiec. Przedostał

się do Finlandii już kilka godzin temu! ‒ Andropow pocił się. Jego czoło błysz-

czało w świetle lamp. Czekała go nagana, KGB zawaliło robotę.

Władimirow poczuł nagle zimne kłucie w piersi. Dopiero teraz dotarło do

niego pełne znaczenie tej wiadomości.

Gant.

Domyślił się, że to właśnie Gant miał pilotować Firefoxa, jak to już czynił

poprzednio. Nie mógł tylko pojąć, nawet sobie nie wyobrażał, w jaki sposób

330

mieli zamiar przetransportować go nad jezioro. Wiedział jednak, że takie były

założenia ich planu.

W każdym razie kiedy pierwsze radzieckie myśliwce zaczną obserwować

przecinkę, kiedy pierwsi komandosi wyskoczą z transportowych helikopterów,

Gant powinien już tam być. W piersi, w żołądku poczuł narastające poczucie

triumfu. Władimirow wiedział już, że Gant zginie.

O pierwszym brzasku dnia śnieg zaczął zmieniać się w deszcz, wycieraczki

spychały ku brzegom przedniej szyby półpłynną masę. Gant czuł się w merce-

desie jak wewnątrz kokonu, samochód był ciepły, oddzielał go od świata i poru-

szał się. Oficerowie fińskiego wywiadu, mimo iż wyczuwał ich zaciekawienie,

zachowywali pełne respektu milczenie. Napoili go wódką i kawą, kupili śniada-

nie w restauracji przy stacji benzynowej ‒ kawa, jajka, śledź, ser, bułki i dżem.

Początkowo wstrzymywał się przed zjedzeniem ostro przyprawionej ryby tak

wcześnie rano, ale głód dał o sobie znać. Anna musiała ustąpić, nie pojawiła się

już w jego myślach, ukojonych ciepłem i cichą krzątaniną w restauracji.

Lotnisko wojskowe znajdowało się na północny wschód od Helsinek. Mer-

cedes skręcił, przy bramie sprawdzono dokumenty, a następnie wjechali bezpo-

średnio na pas startowy. Przez przednią szybę, poprzez śnieg z deszczem, na tle

szarych chmur wiszących nisko nad pasami startowymi i hangarami, Gant do-

strzegł Harriera w barwach maskujących RAF, wyglądającego niczym wizytator

na tle samolotów z fińskimi oznaczeniami. Widok samolotu zaskoczył go, a

jednocześnie był ciekaw, jaki następny etap podróży przewidziano dla niego w

nadchodzących godzinach. Nie chciało mu się rozstawać z mercedesem oraz z

działającym na niego uspokajająco towarzystwem milczących, pełnych respektu

Finów.

Obok Harriera stała ciemnoszara przyczepa, którą przyholował tu land rover.

Dziwne zestawienie pojazdów i samolotu wprawiło go w zdumienie. To musiało

być coś chwilowego, tymczasowego.

‒ Majorze Gant? ‒ odezwał się z dociekliwą uprzejmością Fin siedzący

obok niego na tylnym siedzeniu, jakby chciał raz jeszcze upewnić się co do jego

tożsamości. ‒ Czy byłby pan łaskaw wysiąść teraz z samochodu i przejść do

przyczepy? ‒ Mercedes zatrzymał się zaledwie kilka metrów od ciemnoszarej,

mokrej przyczepy z zasłoniętymi okienkami. ‒ Bardzo proszę, majorze Gant...

Sięgnął do klamki drzwi. Wszyscy trzej wpatrywali się w niego z niemym

331

zainteresowaniem, powoli nabierając dystansu. ‒ Dziękuję ‒ powiedział.

‒ Cała przyjemność po naszej stronie ‒ rzekł jeden z nich, uśmiechając się

szczerze. ‒ Powodzenia, majorze.

‒ Dzięki.

Wysiadł z samochodu i natychmiast skulił ramiona, osłaniając twarz przed

mroźnymi ukłuciami i niesionym wiatrem śniegiem z deszczem. Pokonał kilka

metrów mokrego betonu i podszedł do przyczepy. Drzwi otworzyły się, jakby

na wysłany przez niego zdalny impuls. Wbiegł po dwóch schodkach, wytarł

buty w szorstką słomiankę, a kiedy drzwiczki zamknęły się za nim uniósł

wzrok.

Nie znał żadnego ze znajdujących się wewnątrz mężczyzn. Oliwkowozielo-

ny kombinezon lotniczy jednego z nich ostro pachniał wilgocią. Ten obrzucił

Ganta znacznie szybszym i mniej uważnym spojrzeniem niż drugi mężczyzna,

mający na sobie futrzaną czapkę i skórzany płaszcz. Na niewielkim drewnianym

stoliku leżał hełmofon pilota oraz stały dwie filiżanki.

‒ Kawy? ‒ zapytał człowiek w płaszczu, wyciągając do niego rękę. ‒ Pro-

szę mi wybaczyć. Nazywam się Vitsula i jestem... przyjacielem Kennetha Au-

breya. A to jest porucznik lotnictwa Thorne z brytyjskiego RAF. ‒ Pilot skinął

głową. ‒ To jego pojazd stoi zaparkowany obok nas. ‒ Vitsula uśmiechnął się. ‒

Kawy? ‒ powtórzył.

‒ Och tak, z przyjemnością.

Gant, zakłopotany, wciąż stał przy drzwiach. Coś nakazywało mu ostroż-

ność. Vitsula poruszał się i przemawiał ze swobodną wyższością. Przez „przyja-

ciela” rozumiał wspólnika. Stąd ta przyczepa. Mimo iż Finlandia była neutralna,

Vitsula pomagał Aubreyowi. Nie, dla niego nie było tu nic do roboty. Nie inte-

resowało go nic poza sekretnym opuszczeniem Finlandii na drugim fotelu tre-

ningowego Harriera. Podszedł do stolika i usiadł. Vitsula, nalewając mu kawy z

dzbanka, z aprobatą skinął głową.

Kiedy tylko usiadł, Fin odezwał się ponownie: ‒ Oczywiście, rozumie pan,

majorze, dlaczego musieliśmy podjąć takie środki ostrożności? Przepraszam za

zimną kawę, zepsuł się podgrzewacz. ‒ Vitsula łyknął napoju z filiżanki. ‒ Jest

pan bardzo pilnie potrzebny... papierosa? Nie?... potrzebny w Oslo, w połu-

dniowonorweskim dowództwie NATO. Pańscy przełożeni chcą z panem na-

tychmiast rozmawiać. Potrafię to zrozumieć. ‒ Uśmiechnął się, wydmuchując

niebieski, ostry dym, który natychmiast wypełnił bez reszty ciasne wnętrze

przyczepy. ‒ Byłem w stałym kontakcie z Kennethem Aubreyem, w chwili

332

obecnej znajduje się on w Kirkenes. Usiłowali, z mizernym skutkiem, jak się

domyślam, uratować samolot.

‒ Jak? ‒ zapytał zdumiony Gant.

‒ Wydobywając Firefoxa z jeziora, gdzie go pan zostawił, majorze.

‒ Nie udało im się?

‒ Owszem, udało. Ale nie mogą zabrać go stamtąd. Ich śmigłowiec trans-

portowy nie doleciał na miejsce. Pogoda gwałtownie załamała się.

‒ Cholera ‒ syknął Gant. Jego zaskoczenie w jednej chwili zmieniło się w

rozczarowanie, jakby wypadki kilku ostatnich dni nagle całkowicie straciły na

znaczeniu. ‒ Mówi pan, że go wydobyli?

‒ Przynajmniej tak mi się zdaje. ‒ Wzruszył ramionami, wydmuchując

skłębioną chmurę dymu w stronę wiszącego nisko sufitu. ‒ Czy Rosjanie znają

lokalizację samolotu?

Gant spojrzał na pilota. Tamten kiwnął głową.

‒ Na pewno nie ode mnie ‒ odparł powoli Gant.

‒ To będzie dobra nowina dla mojego ministra ‒ westchnął Vitsula. ‒ Bar-

dzo dobra. Znakomita, jeśli mam być szczery. Tak, znakomita. Oczywiście,

poinformujemy ich w odpowiednim czasie, będziemy musieli... ‒ Uniesioną w

górę dłonią powstrzymał Ganta, który nagle pociemniał na twarzy i wydął war-

gi. ‒ Kenneth Aubrey oraz ten Mr Buckholz wiedzą o wszystkim. To nie jest

moja decyzja. Domyślam się, że samolot, do czasu, kiedy będziemy musieli go

zwrócić, zostanie pozbawiony niektórych urządzeń. Niezupełnie zmarnował pan

swój czas, majorze. ‒ Vitsula podniósł się. ‒ Proszę mi wybaczyć, wzywają

mnie obowiązki. Kiedy pan skończy kawę, możecie startować o dowolnej porze.

I proszę się nie martwić, majorze, o losy maszyny. Ważne, że jest pan żywy i

bezpieczny. To chyba wszystko. Dzień dobry, panu. Dzień dobry, poruczniku.

Vitsula poprawił futrzaną czapkę na głowie, otworzył drzwi i wyszedł. Gant

popatrzył za nim, a następnie odwrócił głowę w kierunku Thorne'a.

‒ Co się, do diabła, dzieje? ‒ syknął wściekle przez zaciśnięte zęby. ‒ Czy

wyciągnęli ten cholerny samolot z jeziora?

‒ Tak słyszałem.

‒ A kimże jest Vitsula?

‒ Szefem fińskiego wywiadu. Sama góra.

‒ Skąd Harrier? ‒ warknął Gant. ‒ Wiem, co on potrafi. Latałem naszymi

AV-8A. Więc dlaczego Harrier? ‒ Rozejrzał się szybko dookoła, po czym do-

dał: ‒ Czy to miejsce jest bezpieczne?

‒ Tak sądzę. Vitsula twierdził, że tak. Zresztą nie wydaje mi się, by chciał

podsłuchiwać.

333

‒ Co?

‒ To, co zamierzamy. ‒ Thorne uśmiechnął się. Jego młodzieńczy uśmiech

dobitnie świadczył o tym, że z upodobaniem stawiał dopiero pierwsze, ostrożne

kroki na grząskim gruncie prac wywiadu. Wyraz jego twarzy przekonywał, iż

czerpał z tego ogromną radość.

‒ A jakie są te zamierzenia?

‒ Lecimy do Oslo...

‒ A potem, kiedy wylądujemy?

‒ W każdym razie, czy nie zechciałby się pan przebrać? Przyniosłem do-

datkowy kombinezon. Pański hełmofon został w kabinie... ‒ Thorne schylił się,

podniósł z podłogi poskładany, zapakowany kombinezon i położył go na stoli-

ku. ‒ Proszę to założyć, wtedy będziemy mogli porozmawiać spokojnie w sa-

molocie. ‒ Zostało to powiedziane lekko, z typowo angielską pewnością siebie,

jakby częściowo w żartach, przy zabawie w ciuciubabkę. Ów ton doprowadził

Ganta do bezrozumnej wściekłości. Wróciła Anna. Niebieski otwór, zdumienie.

Żadnej złości. A przecież powinna być wściekła...

Pochylił się nad drewnianym stolikiem i chwycił Thorne'a za rękę, zaciska-

jąc mocno palce. Pociągła, opalona, przyjemna twarz Thorne'a pobladła i wy-

krzywiła się z niechęci.

‒ Zanim w ogóle stąd odlecimy, poruczniku, proszę mi powiedzieć, co ma

się potem wydarzyć! Gówno mnie obchodzi, czy Kreml założył podsłuch w tej

przyczepie. Proszę mi odpowiedzieć! ‒ Ścisnął mocniej rękę Thorne'a. Pilot

skrzywił się, spróbował wyrwać ramię, lecz tylko jęknął.

‒ Już dobrze, dobrze, ty cholerny, zwariowany jankesie! Niech cię cholera,

puść mnie!

Gant rozluźnił palce. Thorne błyskawicznie przycisnął rękę do ciała i zaczął

ją rozcierać przez materiał kombinezonu. Nie miał odwagi spojrzeć na Ganta.

Kiedy wreszcie skończył masaż, uniósł wzrok.

‒ Nie lecimy do Oslo. Mamy zejść w dół, poniżej zasięgu radarów, jakby

szykując się do lądowania, a następnie skierować Harriera na północ. ‒ Zmie-

szanie, które pojawiło się na twarzy Amerykanina, w znacznym stopniu złago-

dziło jego groźną minę. Thorne jakby przypomniał sobie przestrogi, które prze-

łożeni kładli mu do głowy. ‒ Nie powinienem mówić tego wszystkiego, zanim

nie znajdziemy się w powietrzu... ‒ zaprotestował.

‒ A niby dlaczego? ‒ warknął Gant. ‒ Tam również mógłbym pociągnąć za

linkę i uruchomić katapultę! Proszę mówić teraz.

Thorne zawahał się. Gant ponownie zgiął się nad stolikiem. Tamten przycisnął

334

obie ręce do brzucha. Gant chwycił zapakowany kombinezon i cisnął nim o

podłogę.

‒ Dobra. Ale to pańska zasługa, jeśli cokolwiek będzie nie w porządku...!

‒ Nie wydaje ci się, że Vitsula i tak wie o wszystkim? Człowieku, oni

wszyscy dokładnie wiedzą, co się dzieje. To jedna, wielka gra. Najbardziej

niebezpieczna z gier, bo giną ludzie. Jeśli Vitsula nie domyślił się, z jakiego

powodu przysłano taki samolot, to długo nie zagrzeje miejsca na swoim stano-

wisku. Nawet ja domyśliłem się... tyle że chciałem znać prawdę. A więc proszę

mi wszystko powiedzieć.

Gant stanął przy jednym z niewielkich, zasłoniętych okienek. Gdy wyjrzał

na zewnątrz, dostrzegł, że Vitsula zajmuje miejsce na tylnym siedzeniu merce-

desa. Turbośmigłowy transportowiec starego typu wzbijał się z pasa w kierunku

chmur. Wsłuchał się w monotonny głos Thorne'a jak w coś dobrze znanego.

‒ Skręcimy na północ. Polecimy nad Zatoką Botnicką ku Laponii, a potem

przez Finnmark do Kirkenes. Samolot jest zatankowany do pełna, pokonamy tę

trasę jednym skokiem.

‒ W Kirkenes jest Aubrey ‒ mruknął Gant.

‒ Tak, staruszku...

Gant odwrócił się od okienka i spojrzał na Thorne'a. ‒ Czegóż, do diabła, on

może chcieć ode mnie w Kirkenes?

Thorne wzruszył ramionami, jakby nagle znów stał się podejrzliwy co do

bezpieczeństwa tego miejsca.

‒ Proszę posłuchać, jestem tylko pilotem. Niech się pan przebierze w kom-

binezon, majorze, i powiem panu wszystko w samolocie. Chociaż sam nie wiem

zbyt wiele...

‒ Nie, do cholery! Ty wiesz i ja wiem. W jaki sposób... Jak on może zakła-

dać, że samolot będzie w stanie wystartować stamtąd? To szaleństwo.

‒ Możliwe. Ale właśnie po to jest im pan potrzebny. ‒ Na obliczu Thorne'a

malowało się nieme błaganie. ‒ Proszę, majorze. Niech się pan przebierze. Mu-

simy trzymać się rozkładu jazdy.

Do Ganta dotarło, że bębni zaciśniętymi pięściami o biodra. Dopiero teraz

zdał sobie sprawę, jak bardzo jest zmęczony, z jakim trudem przychodzi mu

zebrać myśli. Zapragnął ponownie znaleźć się w ciepłym wnętrzu jadącego

mercedesa. Vitsula wiedział. Z pewnością wiedział o wszystkim.

‒ A co z Finami?

‒ Wyznaczyli limit czasu. Dziś o północy.

‒ I Aubrey za każdą cenę chce spróbować?

335

‒ Nie wiem. Panuje tam fatalna pogoda. Ale spodziewane jest krótkie prze-

jaśnienie, w zasadzie maleńkie okienko w śnieżycy. Dziś po południu, przed

zapadnięciem zmroku. To jedyna szansa.

‒ Chcą, żebym przedarł się? Przez małe okienko w zamieci? A jeśli się nie

zgodzę?

‒ Nie wiem. Przypuszczam, że będą zmuszeni zniszczyć samolot. Pan jest

ich ostatnią szansą. Mam dostarczyć pana do Kirkenes. Jeśli nie nastąpi przeja-

śnienie, a minie wyznaczony termin, nie zostawią pana samemu sobie. Aubrey

będzie miał przynajmniej pana. Jeśli zaś nastąpi, mam dolecieć z panem nad

jezioro. Gdyby okazało się, że samolot nie może wystartować, zabiorę pana z

powrotem. A Chinook, o ile zdoła tam dotrzeć, zabierze wszystkie najważniej-

sze układy, jakie da się wydrzeć z Firefoxa. Proszę, majorze, miałem powie-

dzieć panu o wszystkim. Przykazano mi, bym wszystko powiedział, bym był z

panem zupełnie szczery. Miałem też poprosić, żeby pan to zrobił, przekazać, że

jest pan bardzo potrzebny. Teraz wie pan już wszystko. ‒ Thorne wzruszył ra-

mionami i zapatrzył się na pognieciony, sztywny pakunek kombinezonu ciśnie-

niowego.

‒ Aubrey chce, żebym ratował jego dupę ‒ warknął Gant. ‒ Został zapę-

dzony w kozi róg i nie wie, jak się stamtąd wydostać, obmyślił więc wspaniały

plan. Naprawdę wspaniały plan. Ściągnąć Ganta, żeby wyleciał samolotem z

obszaru Finlandii, tak samo jak nawiał nim z Rosji. ‒ W tonie Ganta brzmiała

zjadliwa ironia. Thorne patrzył na niego rozszerzonymi oczyma, jakby dopiero

teraz dotarło do niego, kim jest i co przeszedł człowiek znajdujący się razem z

nim w przyczepie.

Gant podszedł jeszcze raz do okna, wyjrzał na zewnątrz, lecz zaraz wrócił do

stolika. ‒ Dobra ‒ rzekł ociężale. ‒ Zabierz mnie stąd, synu. Zabierz mnie do

tego dupka, Aubreya!

Kiedy Harrier TMk-4 wzbił się w gnane wiatrem, ciemne chmury, Vitsula

przestał wyglądać przez szybę samochodu, usiadł wygodnie i westchnął. Sięgnął

po telefon, umieszczony w podłokietniku przedzielającym tylne siedzenie, i

wybrał odpowiedni numer. Była najwyższa pora, by poinformować ministra o

odlocie Ganta. Pora także, by zasugerować, żeby pierwsze fińskie oddziały

wyruszyły z Ivalo i Rovienimi w kierunku jeziora.

Oczywiście, miał także zamiar poinformować ministra o swoich podejrze-

niach dotyczących ewentualnego celu podróży Ganta. Nadal także nie mógł

336

powstrzymać się od podejrzeń, że Rosjanie mogą już wiedzieć, czy chociażby

domyślać się. Mogli też odkryć prawdę...

Było mało prawdopodobne, by fińskie oddziały zdążyły zjawić się nad jezio-

rem o północy w odpowiedniej sile. Możliwe że Rosjanie wiedzieli już, o ile

faktycznie istniała szansa wzbicia się, Firefoxa w powietrze ‒ w tym przypadku

będzie musiał skontaktować się z wojskowymi ekspertami. Jeśli ludzie Aubreya

zostaną odcięci nad jeziorem przez nawałnicę...? Minister musiał być dokładnie

poinformowany o wszystkim, zanim którakolwiek czy nawet wszystkie z tych

rzeczy wydarzą się.

Tak, musiał powiedzieć o wszystkim.

Odchrząknął i stanowczym głosem poprosił o połączenie go z ministrem.

Gunnar po raz kolejny sprawdził mocowanie lin, utrzymujących oba heli-

koptery Lynx przy ziemi. Owo nie kończące się sprawdzanie było reakcją ner-

wową. Nie mógł jednak wyjść z tej niewielkiej, smaganej zamiecią przecinki

pośród silnie ośnieżonych drzew, gdzie stały dwa ściśnięte, jakby skulone śmi-

głowce. Wiatr zawodził i ciskał śniegiem w obie maszyny, jak gdyby chciał

swymi mocarnymi, zachłannymi paluchami oczyścić z nich teren. Teraz, kiedy

nadszedł poranek, martwił się o nie bardziej niż zwykle. Te dwa śmigłowce

stanowiły jedyny środek ucieczki znad jeziora. Nie mogły wystartować przy tej

pogodzie ‒ każda próba równałaby się samobójstwu ‒ nie mogły też zabrać stąd

wszystkich. Gunnar wiedział jednak, że gdy wszystkie sposoby zawiodą, Buck-

holz rozkaże im wywieźć helikopterami ile tylko się da spośród tajnego oprzy-

rządowania Firefoxa. Liczył się nawet z możliwością lotu w bardzo złych wa-

runkach. Lecz na razie musiał tylko bez przerwy upewniać się, że oba helikopte-

ry są bezpieczne, nie uszkodzone i umocowane do ziemi.

Sprawdził naprężenie nylonowej liny, biegnącej do najbliższego drzewa, po

czym wcisnął zgrabiałą dłoń z powrotem do kieszeni kurtki. Kiedy doszedł do

końca przecinki, obejrzał się raz jeszcze. Dwa szarobiałe pagórki, przypomina-

jące chatki igloo. Zagłębił się między drzewa, zakopując w zaspach mimo sze-

rokich rakiet śnieżnych. Kiedy skręcił wzdłuż brzegu jeziora, zauważył, że nad

otwartą przestrzenią lodu szaleje już prawie typowa zamieć śnieżna. Sypiący

śnieg przypominał białą ścianę oglądaną z pędzącego pociągu bądź samochodu.

Musiał iść wzdłuż brzegu, trzymając się osłony drzew i unikając otwartej prze-

strzeni.

337

Ruszył wolnym krokiem przed siebie. Było mu zimno i znów zaczynał od-

czuwać głód. Zużywał swoje zasoby energii w szalonym tempie. Wiatr zawo-

dził i uderzał w jego zgarbione plecy. Szedł przesadnie wolnym krokiem. Nie

wierzył, że drugie okienko w śnieżycy ześle im amerykańskiego pilota czy też

stworzy warunki do ucieczki. Zostali odcięci nad jeziorem. Zanim pogoda po-

prawi się na dobre, otoczą ich Finowie i cała robota pójdzie na marne.

Ta śnieżyca miała tylko jedną zaletę. Nie pozwalała wzbić się w powietrze,

zwłaszcza Rosjanom. Nie byli w stanie wysłać choćby jednego helikoptera,

choćby jednego plutonu wojska, nawet gdyby wiedzieli, gdzie znajduje się Fire-

fox...

Przeniknął go zimny wiatr. Przyspieszył nieco kroku.

Nagły podmuch przyniósł głosy ludzi. Zbieg okoliczności ‒ pomyślał. W tej

samej chwili dotarło do niego, że niemożliwością było, by wiatr rzucił w jego

stronę głosy ludzi rozbrzmiewające po drugiej stronie jeziora. Głosy dobiegały z

bliska, a słowa były rosyjskie.

Rozpoznał je: zimno... posiłki... major... również kule...

Nic więcej. Przywarł do pnia drzewa. Dygotał cały, także z tego powodu

musiał się przytrzymać. Rozczapierzył szeroko palce w rękawicach, chcąc zgar-

nąć śnieg i namacać twardą powierzchnię pod spodem. Zacisnął je kurczowo...

Głosy Rosjan. Żołnierze rozmawiający półgłosem o swoim położeniu, o

rozkazach, dowódcach. Musieli przebywać tu od dłuższego czasu, gdyż zaczy-

nała im już doskwierać bezczynność ‒ coś mu podpowiadało, że mieli rozkaz

obserwować, lecz nie podejmować działań ‒ ich dowódca miał stopień majora.

Mogło ich być tuzin, dwa tuziny, może trzy...

Odwrócił się, przywierając plecami do pnia. Wydobywające się z jego ust

obłoczki pary były dobrze widoczne, nim porwał je wiatr. Oddech zdradzał jego

obecność ‒ gdzie oni mogli być? Wbijał wzrok w ciemność zalegającą między

drzewami, rozglądał się w poszukiwaniu śladów na śniegu... wielkie, podobne

do rakiet tenisowych jego własne ślady były już słabo widoczne pod śniegiem.

Gdzie...?

Nadstawił uszu, ale docierał do niego jedynie świst wiatru. W jakim kierun-

ku? Gdzieś tam? W pobliżu brzegu. Gdzieś między nim a brzegiem jeziora...

Z wyolbrzymioną ostrożnością prześliznął się na drugą stronę pnia. Pochylił

się, wbijając wzrok w pędzącą białą ścianę widoczną między drzewami. Wszę-

dzie tylko biel i biel. Nie dostrzegał nic innego poza śniegiem. Nagle coś się

poruszyło. Biały pagórek uniósł się nieco, przybierając kształt zgarbionych

pleców, po czym osiadł ponownie. Nie słyszał żadnych słów, żadnych głosów.

338

Kiedy pagórek przestał się poruszać, nie można go już było wyodrębnić spo-

między zasp, drzew, białego piekła. Gunnar wzdrygnął się.

Co robić, co robić? Był nie uzbrojony. Ponownie odwrócił się plecami do

drzewa. Może minął już któregoś z nich? Czyżby był otoczony i nie miał o tym

pojęcia?

Minęło kilka chwil, zanim był w stanie jasno formułować myśli. Po paru

minutach oderwał się od drzewa i szybko, zgarbiony i czujny, ruszył tą samą

drogą, którą przyszedł. Słyszał własny oddech i łomotanie pulsu w uszach; wy-

obrażał sobie pościg. Przed wyjściem w przecinkę skręcił w prawo, dopiero

teraz zdając sobie sprawę, że Rosjanie nie odkryli dwóch helikopterów, zatem

jego ślady nie mogą nikogo do nich zaprowadzić...

Dotarł do brzegu. Obejrzał się ‒ jego ślady szybko ginęły pod śniegiem.

Śmigłowce były chyba na razie bezpieczne. Teraz, kiedy stanął przed pędzącą

ścianą nawałnicy, poczuł dreszcz chłodu i strachu. Zmierzając w stronę helikop-

terów przeciął jezioro niecałą godzinę temu, ale teraz...

Miał wrażenie, że powoli, groteskowo wychodzi spomiędzy drzew i zanurza

się w zupełnie odmienne, obce środowisko. Ściana wchłonęła go, oślepiła i

pozbawiła oddechu. Naciągnął kaptur głębiej na oczy, po czym otoczył ramio-

nami głowę, jakby uciekał przed ogniem. Czuł się gnębiony fizycznie i okłada-

ny pięściami, siedem lub osiem razy tracił równowagę. Kiedy padał na lód, czy

też w niewielkie, dryfujące zaspy śnieżne, wiatr wlókł go i popychał; nadymał

mu kurtkę jak balon, by łatwiej było ciągnąć go na plecach czy też na brzuchu

po lodzie. Gunnar był dogłębnie, śmiertelnie przerażony ‒ z powodu Rosjan, z

powodu wielkiej odległości, jaką musiał pokonać, z powodu całkowitego wy-

izolowania, które odczuwał wśród tego wiatru i pędzącego śniegu. Był zagubio-

ny, kompletnie zagubiony.

Usiadł na oczyszczonym przez wiatr spłachetku lodu i pochylił się nad kom-

pasem. To tylko kilka setek metrów, metrów, setek metrów, setek ‒ kilka setek

metrów, kilka setek metrów, do brzegu. Dźwignął się na czworaka, zrzucił ra-

kiety śnieżne i zaczął pełznąć.

Trafił na niską oblodzoną zaspę śniegu, zaczął się wspinać, aż stanął na no-

gach, nisko pochylony. Z olbrzymim wysiłkiem, zmagając się z wiatrem, który

niczym napastnik, jak bodiczkujący przeciwnik na tafli hokejowej natarł na

niego z boku; wyprostował się...

Ruszył biegiem. Ślizgał się, potykał i zataczał. Przeciwnik hokejowy. W

myślach zredukował wiatr do czegoś, co znał, z czym mógł walczyć. Chwiał

się, jakby odbijał od bandy, i raz za razem nacierał na przeciwników. Tamci

339

także chwiali się, podcinali go, parł jednak do przodu, osłaniając ramionami

głowę, z kapturem naciągniętym na zmartwiałą twarz, wargami zastygłymi w

bolesnym grymasie. Raz za razem ponawiali ataki, lecz on szedł dalej. Przewró-

cił się, podniósł, potem ugrzązł w sypkim śniegu, pośliznął na odkrytym lodzie

‒ zdawał sobie sprawę, że jest spychany, niczym drobny jacht, półkolistym

kursem w poprzek jeziora.

Nagle trafił na brzeg. Wdrapał się na stromiznę i padł na ziemię. Do jego

uszu dotarł bardzo odległy jazgot piły łańcuchowej. Udało mu się. Szybko,

zanim opuści go poczucie dumy, wpełznął na czworaka między drzewa, jak pies

brodzący w głębokim śniegu. Zapierając się dłońmi o pień drzewa stanął i

przywarł do niego ‒ do twardej, nieruchomej, ośnieżonej powierzchni. Dygotał

cały z wysiłku. Wreszcie odwrócił się plecami do drzewa.

Jezu Chryste! Jezu, Jezu...

Słowa kołatały się w jego umyśle jak refren pieśni. W końcu uspokoił od-

dech, uciszył go. Nadstawił uszu. Odgłos piły umilkł, po chwili rozległ się

trzask i głuchy huk padającego na ziemię drzewa. Ruszył w tamtym kierunku,

odruchowo kiwając głową ludziom obcinającym gałęzie ze zwalonego drzewa.

Jeden z nich ‒ czyżby drugi pilot śmigłowca? ‒ pomachał mu ręką. Gunnar

odpowiedział na pozdrowienie.

Przyspieszył kroku, kierując się wzdłuż brzegu ku głównej przecince i Wa-

terfordowi, nadal jednak nie wychodził spod osłony stojących drzew. Zapomniał

o swojej krótkofalówce. Przedzieranie się przez śnieżycę na jeziorze jakimś

sposobem wyprało go ze świadomości zdobyczy techniki, możliwości uczynie-

nia czegoś innego niż przekazanie komuś wiadomości twarzą w twarz.

Waterford rozmawiał z Buckholzem. W tyle stał Firefox, na tyle osłonięty i

zamaskowany, na ile pozwalały warunki. Ludzie kręcili się wokół niego, leżeli

płasko na kadłubie, kucali pod spodem. Gunnar uświadomił sobie, że odsłonięta

przecinka znajduje się na wprost obserwujących ich oczu. Obejrzał się. Nic.

Jedynie biała ruchoma ściana u wylotu przecinki. Czy widzieli...?

Musieli widzieć...

‒ Majorze Waterford! ‒ zawołał, poniewczasie zdając sobie sprawę, jak

śmiesznie słabo brzmi jego głos. Niczym echo, wracające z minutowym opóź-

nieniem. Odkaszlnął. ‒ Majorze Waterford! ‒ krzyknął głośniej, przyspieszając

kroku. Zaalarmowany Waterford odwrócił się błyskawicznie w jego stronę.

Nawet rysy Buckholza odzwierciedlały lęk, który musieli wyczytać z jego twa-

rzy.

340

‒ Co się stało? Coś z helikopterami? ‒ zapytał pospiesznie Waterford.

‒ Nie, nie ‒ rzucił szybko Gunnar. Poprzez wycie wiatru usłyszał głośne

przekleństwa Moresby'ego.

‒ O co więc chodzi?

Gunnar bezwiednie wskazał ręką brzeg jeziora, po czym przeraził się, jakby

Rosjanie mogli go zobaczyć. Opuścił ją szybko, lecz Buckholz i Waterford już

wpatrywali się w zasłonę śniegu, we wskazanym przez niego kierunku.

‒ Rosjanie...

‒ Co?

‒ Rosyjscy żołnierze. Nie wiem, co to za oddział... Słyszałem tylko dwa

głosy, widziałem sylwetkę jednego z nich...

‒ Gdzie?

‒ Na drugim brzegu... ‒ Wszyscy trzej odwrócili się teraz twarzami ku

niewidocznemu, zachodniemu krańcowi jeziora. ‒ Na brzegu. Muszą być...

‒ Obserwują nas? Na pewno. ‒ Z twarzy Waterforda błyskawicznie znik-

nęło zdumienie, zastąpione posępnym grymasem zamyślenia. ‒ Ilu ich jest?

‒ Nie wiem.

‒ Nie rozglądałeś się?

‒ Pomyślałem, że powinienem wrócić jak najszybciej..

‒ Cholera! Niech to szlag!

‒ Musimy wiedzieć, ilu ich jest ‒ wtrącił Buckholz.

‒ Musimy ich wyeliminować ‒ odparł Waterford.

‒ Czemu...?

‒ Pomyśl! Gdyby było ich wystarczająco wielu, siedzieliby nam już na

karkach. Nie, to musi być nieliczny oddział. Grupa zwiadowcza, trzymająca nas

na oku.

‒ Skąd mogli się tu wziąć?

‒ Z tych pieprzonych śmigłowców, które zdążyły przekroczyć granicę, nim

pogoda znów się pogorszyła! Musieli poruszać się wstecz po śladach Ganta i

znaleźli nas! Na pewno mają radio i na pewno powiadomili już Moskwę.

‒ Czy mogli nas zobaczyć?

‒ Musieli zobaczyć! Chryste, chyba nie myślisz, że siedzą tam tylko dlate-

go, że pada śnieg i nie podoba im się pogoda? ‒ Waterford gapił się na Buck-

holza. ‒ Popędź Moresby'ego i jego ludzi, by uwijali się najszybciej, jak mogą.

Nie, jeszcze szybciej. Jeśli Moskwa już wie, to znaczy, że wpadną do nas na

341

herbatkę, kiedy tylko nadejdzie zapowiadane rozpogodzenie. Och, cholera...!

‒ A ty?

‒ Mam zamiar przekonać się, kto tam siedzi. I zaprosić ich tu na szybką

partyjkę brydża. Gunnar, idziesz ze mną!

Gunnar obejrzał się na zasłonę pędzącego śniegu, po czym w milczeniu ski-

nął głową w stronę pleców Waterforda. Major pospiesznie wydawał już ciche

rozkazy przez krótkofalówkę, zbierając komandosów i oddział SBS. Gunnar

podreptał szybko jego śladem.

Buckholz ruszył w głąb przecinki ku złudnym osłonom ocalałej siatki ma-

skującej i mającym chronić przed wiatrem rozpiętym płachtom brezentu. Jak na

scenie ‒ pomyślał. Reflektory, ludzie, rekwizyty i dekoracje. Teraz, w dodatku,

mieli nawet widownię.

Płomienie spawarek rozbłyskiwały po obu stronach kadłuba ‒ naprawiano

uszkodzenia powstałe w czasie walki powietrznej z drugim Firefoxem; pod

podziurawionymi osłonami znaleźli przebite przewody paliwowe, dzięki czemu

właśnie samolot znalazł się tutaj. Moresby stał do połowy wynurzony z kabiny,

niczym dyrygent w białej kurtce, prowadzący bezgłośną orkiestrę. Ruchy jego

ramion przywodziły na myśl semafory albo sygnalizację proszącą o pomoc.

Nie dadzą rady ‒ pomyślał Buckholz. W żaden sposób nie dadzą rady. Tym

bardziej że Rosjanie już wiedzą o wszystkim.

Aubrey obserwował przez okno sunącą falami śnieżycę. Wiatr, któremu kie-

runek narzucał układ fiordów i pasm górskich, to ciskał śniegiem w chatę, to

znów przycichał niemal całkowicie. Momentami widoczne było nawet mia-

steczko Kirkenes, posadowione na wysokim brzegu Langfjordu, po drugiej

stronie którego znajdowało się lotnisko. Widać było nawet podnóża szczytów

Skogeraya i szare, pofalowane wody Korsfjordu. Potem przez długie, posępne

minuty nie było widać nic poza śniegiem okrywającym grubą warstwą trawę i

połyskującym na pasie startowym. Przed jego oczyma przesunął się żółty pług

śnieżny, na bieżąco oczyszczający pas startowy i szykujący lądowisko dla Har-

riera.

Aubrey nie był już nawet pewien, czy Gant przybędzie, czy pojawi się w

tym pokoju obok niego, Curtina i radiooperatora. Odwrócił się od okna i omiótł

wzrokiem porozrzucaną pościel na łóżkach polowych, w których spędzili część

tej długiej nocy. Podszedł do stołu, na którym piętrzyły się stosy papierów. Pod

wielkim przyciskiem, obok map, tabel i innych dowodów ich desperackich

poczynań, spoczywały kartki z rozszyfrowanymi meldunkami ‒ wszystkimi,

342

jakie otrzymał od czasu założenia kwatery w Kirkenes. Ostrożnym ruchem

podniósł przycisk do papieru. Dwa ostatnie meldunki, jeden od Eastoego, a

drugi od Buckholza, były co najmniej niepomyślne. Zmusił się jednak, by prze-

czytać je raz jeszcze, jakby chciał nałożyć sobie karę za pychę i popełnione

błędy. Upokorzyć się rozszyfrowywaniem meldunków.

Eastoe donosił o znacznych, mimo fatalnej pogody, ruchach wojsk wzdłuż

granicy sowieckiej z Finlandią, na wysokości południowych brzegów jeziora

Inari. Buckholz zaś potwierdzał, że na zachodnim brzegu jeziora pojawił się

oddział zwiadowczy, który zidentyfikowali jako rosyjski. Waterford wyruszył z

grupą komandosów, by ich pochwycić. Aubrey czekał z niecierpliwością na

meldunek o wynikach tej interwencji.

Nie, stwierdził w duchu. Nie było już na co czekać. Domyślał się już, jakie

będą efekty. Oddział Rosjan odkrył położenie Firefoxa, odkrył, iż wydobyto go

z jeziora ‒ w efekcie utracili wszelką przewagę. On i człowiek dowodzący ich

operacją z Moskwy startowali teraz z takich samych pozycji. Dokładnie takich

samych.

Jego wściekłość i wyrzuty sumienia już minęły, zostało po nich jedynie

zmęczenie, wycieńczenie. Jeśli okienko w śnieżycy w ogóle pojawi się w rejo-

nie jeziora, wtedy pojawi się także w obszarze, gdzie zbierali swe siły Rosjanie,

zaledwie trzydzieści minut później. Trzydzieści minut...

To śmieszne. Został pokonany. Kiedy Buckholz kazał mu podjąć decyzję,

powinien był pogodzić się z porażką, zapomnieć o grymasach, wściekłości oraz

zjadliwej ironii i w ten czy inny sposób pogodzić się z fiaskiem. Powinien roz-

kazać Buckholzowi wyciągnąć najcenniejsze układy z kabiny i kadłuba, po

czym spróbować wywieźć je na pokładach helikopterów Lynx. Tak, powinien

był to zrobić. Chinook nie miał szans dotrzeć z Bardufoss nad jezioro przed

Rosjanami. Cała grupa zostanie otoczona, wzięta do niewoli, choć prawdopo-

dobnie nic im się nie stanie. Powinien wydać rozkaz niestawiania oporu.

A może powinien także rozkazać Waterfordowi, by nie angażował się w

walkę z oddziałem zwiadowczym?

Było już za późno.

No cóż, muszą ratować, co się da. W każdym razie przynajmniej część ta-

jemnic Miga-31.

‒ Jest już! Podchodzi do lądowania! ‒ oznajmił Curtin z drugiego końca

pokoju. Obaj z radiooperatorem mieli na głowach hełmofony. Nasłuchiwali

rozmów między Thorne'em, pilotem Harriera, a kontrolą lotów w Kirkenes.

Instynktownie, jak człowiek otwierający drzwi własnego domu i stwierdzający,

że dokonano włamania, Aubrey popatrzył za okno. Skogeroya, ledwo widoczne,

343

miasto skryte w zadymce. Szalejąca śnieżyca...

Chciał wykrzyknąć: Nie! Niech nie ryzykują teraz!

Nie odezwał się jednak, tylko skinął głową Curtinowi, który spoglądał na

niego dziwnym wzrokiem. Uważając na przewód hełmofonu, Amerykanin ru-

szył w stronę okna. Radiooperator także obrócił się na stołku, by móc coś wi-

dzieć. Aubrey położył z powrotem na stole kartki z meldunkami i przygniótł je

przyciskiem do papieru. Stanął obok Curtina.

Harrier pojawił się nie wiadomo kiedy jako ciemny punkcik na tle mokrych,

szarych szczytów górskich. Widzieli go przez moment, lecz zaraz ponownie

pochłonęła go śnieżyca, przemknęło tylko stadko walczących z wiatrem mew.

Kierował się jednak w stronę lotniska, ku jedynemu pasowi startowemu, prosto

na nich. W tyle zamieć jakby ruszyła w pościg, otulając białym całunem góry i

szare wody Korsfjordu. Do Aubreya docierała przytłumiona paplanina głosów,

wydobywająca się ze zsuniętego częściowo hełmofonu Curtina. Nie chciał tego

słuchać, odsunął się w bok. Zacisnął pięści, czuł, jak napinają się wszystkie

mięśnie.

Samolot wyskoczył z białego tumanu unoszącego się nad fiordem. Harrier

nie przedstawiał już sobą czarnego punkcika, można było dostrzec jego skrzy-

dła. Sunął prosto... nagle zatańczył groźnie, równie lekki i bezbronny, jak po-

przednio spychane przez wiatr mewy.

Curtin głośno wciągał powietrze przez zaciśnięte zęby. W tym niesamowi-

tym, świszczącym dźwięku wyrażał się niepokój. Aubrey chciał mu już powie-

dzieć, żeby przestał, dla niego było to coś równie nieprzyjemnego, jak zgrzyta-

nie paznokciami po tablicy w szkole. Harrier rósł w oczach, pędził wprost na

nich. Pas startowy strzelał w dal niczym szary mokry palec, wyciągający się w

kierunku przybywającego samolotu i ścigającej go zamieci. Skrzydła znów

niepewnie zahuśtały w powietrzu.

Curtin ponownie syknął przez zęby. W półmroku światła pasa startowego

połyskiwały niewyraźnie. Nie było nic poza Harrierem, zawieszonym na tle

nadciągającej ciemności. Samolot zaczął nagle zniżać lot, jakby wręcz spadał ku

początkowi pasa startowego. Dotknął go, podskoczył w górę, wreszcie potoczył

się po ziemi i zaraz zniknął im z oczu. Śnieżyca dopadła Harriera, pochłonęła go

i przesłoniła całkowicie widoczność.

‒ Wszystko w porządku! Udało się! ‒ wykrzyknął Curtin. ‒ Udało się...

Właśnie hamuje, tak, wszystko w porządku! Chryste! ‒ Wyszczerzył zęby w

uśmiechu.

344

13.

Na zewnątrz sadzawki

Waterford syknął głośno przez zęby. Brooke, leżący obok niego na szczycie

wzniesienia, czekał spokojnie, aż major powie, co takiego ujrzał przez wizjer

termiczny.

Wodził nim ciągle po leżącym w dole terenie, wciskając twarz w zakrzy-

wioną, szarą obudowę i zaciskając dłoń w rękawicy na pistoletowym uchwycie.

W końcu z wyrazem satysfakcji na twarzy obrócił się na plecy.

‒ Chcesz popatrzeć?

‒ Proszę lepiej opowiedzieć ‒ odparł Brooke.

‒ Naliczyłem ich dwunastu... Przez tę zabawkę można nawet dostrzec soki

krążące wewnątrz drzew, są cieplejsze niż kora. ‒ Brooke uśmiechnął się. ‒

Szkoda tylko, że nie można dostrzec, jak są uzbrojeni.

Ominęli południowy kraniec jeziora, trzymając się dość daleko od brzegu, a

następnie skręcili i wspięli się na szczyt garbu, oddzielającego dwa jeziora.

Waterford ze swoimi ludźmi znajdowali się teraz wyżej i na tyłach oddziału

Rosjan. Na otaczających ich drzewach nie było już śniegu, wiatr hulał między

stłoczonymi pniami, unosząc tumany poziomo nad ziemią.

Nie było mowy, by zauważyć tamtych bez pomocy wizjera termicznego,

umożliwiającego ‒ przy maksymalnej czułości i zawężeniu pola obserwacji ‒

rozpoznanie emitowanego przez ciało ludzkie ciepła z odległości tysiąca me-

trów.

‒ Będziemy musieli podejść bliżej ‒ dodał Waterford wyraźnie bez entu-

zjazmu. ‒ Tylko ty i ja. Przekaż ludziom, by zostali na miejscu. Zaczekam na

ciebie, złociutki.

345

Brooke zanurkował w półmrok pędzącego śniegu, chyląc się tuż poniżej

szczytu garbu i zaczął przemykać od drzewa do drzewa. Znajdowali się dwie-

ście metrów od brzegu jeziora. Widzialność sięgała najwyżej pięćdziesięciu

metrów. Brooke zatrzymał się na chwilę, przekazał kilka słów pierwszej dwu-

osobowej drużynie komandosów z SBS, i zaraz zniknął w zamieci.

Granatnik ‒ pomyślał. Albo moździerz. Albo chociażby wyrzutnia rakietowa

RPG-7. Jeśli dysponowali jakąś tego typu bronią, w dodatku wyposażoną w

celownik laserowy, wtedy przy pierwszych oznakach kłopotów mogli zamienić

Firefoxa w kupę złomu. Ich uzbrojenie było ważniejsze od liczebności, od stanu

ich wiedzy, a nawet nadajnika, za pomocą którego porozumiewali się z Mo-

skwą.

Czekał siedem minut, zanim dostrzegł Brooke'a wyłaniającego się ze śnież-

nego labiryntu jodeł, pochylonego nisko i biegnącego ku niemu. Położył się na

śniegu obok Waterforda.

‒ W porządku?

‒ Tak. Sierżant Dawson też namierzył naszych przyjaciół przez drugi wi-

zjer. Oczywiście naliczył ich trzynastu. ‒ Brooke uśmiechnął się. Wciąż jeszcze

oddychał szybko. ‒ Dają nam piętnaście minut, nie więcej. Dawson zaczął już

przekazywać pozostałym pozycje Rosjan. Powiedziałem mu, że chcemy mieć

żywego radiooperatora, jeśli to będzie możliwe. Dobrze?

Waterford skinął głową. ‒ Mniej więcej. Będzie bardziej skłonny do rozmo-

wy niż oficer czy sierżanci. Dobra, ruszamy.

Uniósł głowę i raz jeszcze przytknął do oczu wizjer termiczny. Usatysfak-

cjonowany przerzucił urządzenie na plecy i przesunął z piersi pod rękę bezłu-

skowy karabinek Hecklera i Kocha. Zacisnął na jego brzydkiej, niemal bez-

kształtnej kolbie obie dłonie, zsunął się ze szczytu i ruszył w dół. Brooke został

kilka kroków z tyłu, po jego lewej stronie. Przemykali od drzewa do drzewa

najszybciej i najciszej, jak potrafili. Waterford odliczał metry przebytej w kie-

runku brzegu drogi, czekając zarazem na chwilowe przycichnięcie zamieci.

Dwukrotnie sprawdzał teren w przodzie przez wizjer termiczny ‒ dziwne, ogni-

kopodobne, pstrokate duszki, tańczące, falujące i zmieniające kształty formy.

Jego uwagę przyciągnęła niewielka grupka stojących obok siebie postaci,

oddalona jednak od środka oddziału. Z pewnością nie gromadzili się wokół

piecyka do podgrzewania kawy lub herbaty ‒ namierzył go już wcześniej na

lewym skrzydle, o pięćdziesiąt metrów w bok od tej grupy. Mógł się tam znaj-

dować nadajnik radiowy. Każde źródło ciepła, każda strużka pary, grzejnik

346

czy zapalony papieros, w mroźnym powietrzu tworzyły wyraźne obrazy. Jednak

pośrodku grupy, która przyciągnęła jego uwagę, nie zauważył niczego.

Waterford sądził, że gdyby owe trzy rozedrgane widmowe postacie otaczały

rozłożony, przygotowany do strzału granatnik czy moździerz, zauważyłby go

przez wizjer. Jeśli posiadali taką broń, należałoby ją bezwzględnie zniszczyć;

zastrzelić obsługę.

Ruchem ręki kazał Brooke'owi iść dalej, wskazując właściwy kierunek. Po

chwili ruszył za nim. Przebyli jeszcze w przybliżeniu sto metrów. Jakieś czter-

dzieści czy pięćdziesiąt metrów dalej mógłby ich już dostrzec, ale sam także

byłby widoczny. W przodzie Brooke posuwał się ze zdwojoną czujnością. W

jego ruchach, w sposobie unoszenia i stawiania nóg, uchwycie broni i pochyle-

niu pleców, było coś komicznego. Złodziej z kreskówek. Waterford trzymał się

dokładnie jego śladów. Brooke nagle zatrzymał się i zanurkował za pień jodły,

unosząc w górę broń i przekrzywiając głowę, by ostrzec Waterforda. Ten przy-

warł do pnia najbliższego drzewa.

Stojące niżej na pochyłości jodły pokryte były grubą warstwą śniegu. Wiatr

nie był tu tak gwałtowny i porywisty. Przy każdym wydechu obłoczek pary

sunął prosto w górę przez dobrą sekundę, zanim porwał go wiatr. Ostrożnie

wyjrzał zza pnia. Brooke dał mu znać, że może podejść. Przeskoczył kilka me-

trów dzielącej ich przestrzeni.

‒ Co jest?

‒ Śmiech przy herbatce ‒ odparł Brooke. ‒ Nie słyszy pan? ‒ Waterford

pokręcił głową. ‒ Jakiś trik wiatru doniósł do mnie odgłosy. Przyglądałem się i

dostrzegłem co najmniej jedną postać. Tam. ‒ Wskazał kolbą swego karabinku

Armalite w lewo, dalej w kierunku brzegu. Waterford wychylił głowę i zapa-

trzył się w miękką, dryfującą zasłonę odbijającego światło śniegu. Poruszyło się

coś zdecydowanie mniej wyrazistego od widmowych sylwetek, które dostrzegał

przez wizjer. Znów uniósł go do oczu. Tak, dwóch... nie, trzech żołnierzy raczą-

cych się herbatą. Wyraźnie dostrzegał między ludźmi obraz piecyka. Kubki z

herbatą czy kawą migotały niczym falujące powietrze nad rozżarzonym wę-

glem. Niebieskie, czerwone, żółte. Przesunął wizjer. Pojedyncza postać, niemal

na wprost przed nimi, potem dwóch następnych, wreszcie trzech otaczających

pustą, zimną przestrzeń. Dalej niewyraźne zarysy bardziej oddalonych postaci.

Jeden z żołnierzy poruszał się, przybliżał do nich. Prawdopodobnie oficer.

347

‒ Na prawo ‒ rzekł Waterford. ‒ Widzisz coś? Tam... ‒ Wskazał ręką w

kierunku postaci. Brooke wychylił się, a po chwili pokręcił głową. ‒ W porząd-

ku. Podejdę bliżej i przekonam się, „Co zobaczył klucznik”. Ruszysz za mną,

kiedy dam ci znać. ‒ Popatrzył jeszcze raz na zbliżającego się człowieka, potem

na zgrupowanie trzech postaci, wreszcie wyszedł zza drzewa. Dzieliło ich jakieś

dziewięćdziesiąt metrów, nie więcej. Gdyby śnieżyca przycichła na moment,

powinien ich zobaczyć. Pochylił się i ruszył biegiem, skacząc od drzewa do

drzewa, nasłuchując przy każdym pniu, czy nie rozlegną się hałasy. Dotarł do

niego cichy śmiech od strony pijącej herbatę grupy, potem stłumione pokasły-

wanie w rękawicę. Popatrzył na idącego mężczyznę. Był znacznie bliżej, poru-

szał się nadal, chyba sprawdzał stanowiska. Oficer. Zatrzymał się przy grupce,

widmowa sylwetka pochyliła się nad czymś...

To musiało być tam. Wyrzutnia rakiet lub granatnik, bądź też moździerz.

Laserowy celownik. Żegnaj, Migu-31. Gdyby nie przypadek, gdyby wypadki

potoczyły się nieco inaczej, tamci mieli możliwość zapobiec przeniesieniu stąd

samolotu. Czyżby doleciały go ich głosy, kiedy odwracał się, by dać znać Broo-

ke'owi...?

Nie, cisza. Popatrzył przez wizjer w tył, w stronę wzniesienia, omiótł jego

szczyt i znalazł ognistą sylwetkę klęczącego sierżanta Dawsona, obserwującego

teren przez drugi wizjer. Dawson powinien przyglądać się im, powinien do-

strzec pierwsze strzały. Jaskrawe, ogniste smugi, oddzielające się od jednej

płomiennej sylwetki i zmierzające ku drugiej. To dziwne, pomyślał, jak wyglą-

dałby obraz zabitego człowieka, stygnącego po jakimś czasie ciała...

Brooke wytężył wzrok i słuch. Pokręcił głową.

‒ Teraz jest ich czterech. Nie dalej jak siedemdziesiąt metrów. Spod na-

stępnego drzewa powinniśmy ich dostrzec. Gotów? ‒ Brooke potwierdził ru-

chem głowy. Przeskoczyli do następnej jodły, stojącej jakieś dziesięć metrów

dalej. Brooke wyjrzał ponownie i teraz energicznie pokiwał głową.

‒ Co tam jest? Czy widzisz, co oni tam mają?

Brooke milczał przez jakiś czas, wpatrując się przez swoją krótką, pękatą

lornetkę PPE. Warunki oświetlenia zmuszały do jej użycia, chociaż bardziej

przydatna była jako noktowizor. Opuścił ją po chwili i rzekł: ‒ To wygląda na

którąś z ich trzydziestomilimetrowych zabawek typu AGS.

‒ Skuteczny zasięg: osiemset metrów. Wystarczający. Coś jeszcze?

348

‒ Celownik laserowy, jestem prawie pewien.

‒ Jasne. Musimy ich wszystkich wyeliminować. Kto wie, może nawet uda

się wziąć resztę żywcem, jeśli załatwimy oficera. Ty... zajmij pozycję z tamtej

strony, ja podejdę ich od tej. Czekaj na mój pierwszy strzał, zanim otworzysz

ogień.

‒ Dobra.

Brooke ruszył natychmiast, posuwając się skokami od drzewa do drzewa.

Oddalał się w bok od niego, zbliżając zarazem do brzegu jeziora. Kiedy zmienił

się w ledwie widoczny cień, Waterford uniósł do oczu wizjer. Sylwetka Brooke-

'a płonęła jaskrawymi kolorami. Przesunął wizjer. Tak, Brooke znajdował się

już wystarczająco blisko. Odszedł od niego w prawo o jakieś pięćdziesiąt me-

trów, aż znalazł dla siebie odpowiednie stanowisko. Waterford stwierdził, że

kiedy tylko skończą strzelać, powinien ruszyć biegiem do stanowiska radioope-

ratora. Jakieś trzydzieści czy czterdzieści metrów stąd. Sprawdził używając

wizjera. Tak, nie więcej niż czterdzieści. Szybki bieg. Osiem do dziewięciu

sekund. Najwyżej dziesięć. He rosyjskich słów można wypowiedzieć w ciągu

dziesięciu sekund?

Popatrzył jeszcze raz na grupkę skupioną wokół tego, co teraz już sam mógł

rozpoznać jako granatnik AGS, wsparty na trójnogu, z przytwierdzonym do lufy

okrągłym bębnem, przypominającym wielką szpulę filmu. Celownik laserowy

umieszczony był na szczycie lufy. Waterford nie miał wątpliwości, że granatnik

ustawiono tak, by pociski spadły na przecinkę, w której stał Firefox.

Oficer podniósł się, wypowiadając ostatnie uwagi. Ktoś zaśmiał się cicho

pośród zawodzenia wiatru. Oficer miał zamiar oddalić się. Waterford ścisnął

żeberkowaną plastikową kolbę karabinku i wycelował w jego plecy. Przełączył

na celownik optyczny, ustawił dźwigienkę na trójpociskowe serie. W magazyn-

ku znajdowało się pięćdziesiąt bezłuskowych, wielościennych pocisków. Nabrał

głęboko powietrza i wstrzymał oddech. Oficer poruszył się szybko, wyprosto-

wał jak obudzony w środku nocy i sięgnął dłonią do biodra. Jeden z pozostałych

żołnierzy spoglądał w górę na niego. To był właściwy moment; Waterford naci-

snął spust karabinu.

Oficer padł na granatnik AGS, niemal odwracając go wylotem lufy do dołu.

Waterford poczuł bardzo delikatne i miękkie szarpnięcie broni. Tamten dostał

wszystkimi trzema pociskami serii, odpalonymi w odstępach dziewięćdziesięciu

mikrosekund. Waterford wycelował w żołnierza spoglądającego w jego stronę,

349

który nie zdążył jeszcze obrócić głowy ku oficerowi padającemu na granatnik.

Ponownie nacisnął spust. Twarz Rosjanina zniknęła z pola widzenia. Usłyszał,

jak armalite Brooke'a zaczyna strzelać seriami, odwrócił się i ruszył biegiem.

Radiooperator podnosił się właśnie na nogi i spoglądał na biegnącego w jego

kierunku człowieka. Cztery sekundy. Tamten pochylił się błyskawicznie nad

radiostacją, sięgając do przełączników i kręcąc gałkami. Waterford zatrzymał

się dwadzieścia metrów od niego, przerzucił dźwigienkę na ogień automatyczny

i uniósł karabinek G11 Pozostałe czterdzieści cztery pociski wyskoczyły z lufy

krótką, hałaśliwą lawiną. Żołnierz i radiostacja zniknęli w chmurze śniegu,

człowiek poderwał się na nogi i próbował odskoczyć w bok, kiedy z nadajnika

została kupa złomu.

W dzwoniącej ciszy, jaka nastała po opróżnieniu magazynka, Waterford za-

klął głośno. Dwadzieścia metrów dalej i człowiek żyłby nadal. Włączał już

radiostację, żeby poinformować Moskwę.

‒ Cholera.

Potrzebny im był jeden żywy Rosjanin.

Umilkła też broń Brooke'a. Dawson powinien już sprowadzać resztę oddzia-

łu SBS biegiem w dół zbocza. Waterford wsunął się za pień drzewa i czekał.

Potrzebny im był jeden żywy Rosjanin, ale tylko jeden.

‒ Zaczęło się ‒ oświadczył Aubrey ponurym głosem, ściągając hełmofon i

odwracając się do Ganta i Curtina. ‒ Waterford melduje o czterech wziętych do

niewoli, reszta zginęła. Strzelanina już się zaczęła.

‒ Zaczęła się już kilka dni temu! ‒ rzucił Gant. Wciąż ubrany w kombine-

zon ciśnieniowy siedział na jednym z łóżek polowych. Thorne leżał na sąsied-

nim łóżku z nosem utkwionym w jakiejś powieści, czytał. Zdawał się nie zwra-

cać uwagi na deklamacje Aubreya, ani na wzbierającą falami wymianę wrażeń

między Aubreyem i Gantem. ‒ Kilka dni temu ‒ powtórzył Gant. ‒ Zabili nawet

Annę.

Aubrey rzucił ku niemu aż przesadnie gromiące spojrzenie. ‒ Zdążyłeś już w

dość elokwentny sposób przedstawić swój punkt widzenia dotyczący Anny ‒

stwierdził kwaśno.

‒ Do diabła z tobą, Aubrey! Niech cię cholera! Śmierć Anny była tak samo

bezsensowna, jak śmierć tych głupich łajdaków, którzy szpiegowali twoich

350

ludzi nad jeziorem. Po prostu śmierć. Nic więcej. ‒ Strzelił palcami. ‒ Nic wię-

cej. I po co? Dlaczego nie powiedziałeś tym patałachom, że rezygnujesz ze

swojego planu, zanim zostali zabici? Przynajmniej wiedzieliby, za co umierają!

‒ Zamknij się, Gant...!

‒ Nie zamknę się, do diabła! ‒ Gant zerwał się na nogi, jakby chciał ude-

rzyć Aubreya. Curtin, siedzący w drugim końcu pokoju, w pobliżu pulpitu ra-

diooperatora, obrzucił go uważnym, analitycznym spojrzeniem.

‒ Nic przecież nie mogę zrobić!

‒ Więc trzeba było w ogóle się w to nie pakować.

‒ Ja... nie mogę dopuścić...

‒ Bo nie mógłbyś z tym żyć.

‒ Cholera, przecież próbowałem... próbowałem... ‒ Aubrey odwrócił się

plecami i podszedł do okna. Widać było podnóże gór Skogeraya. Wiatr targał

mewami niczym skrawkami papieru nad szarymi wodami fiordu. Kirkenes

przyczaiło się na wysokim brzegu. To tylko chwilowa poprawa widoczności, a

nie rozpogodzenie, które wciąż zapowiadały prognozy na późne popołudnie.

Tak, zapowiadały, o tym samym czasie. Ostatnie doniesienia twierdziły, że

przerwa w zamieci może potrwać nawet godzinę. Samolot zdążyłby dolecieć. ‒

Bez sensu ‒ oznajmił w stronę pokoju, nie odwracając się od okna. Nagle, jak

gdyby został zobowiązany do udzielenia wyjaśnień, stanął twarzą w twarz z

Gantem. Rozdzielał ich tylko stół zawalony meldunkami, mapami i tabelami.

‒ Ja... Te wypadki wymknęły się spod kontroli, Mitchell. ‒ Gant parsknął

na dźwięk swego imienia. ‒ Pierwotna operacja przebiegła zgodnie z planem,

tak, włączając nawet nieszczęśliwą śmierć kilku ludzi. Nikogo nie zmuszano do

czegokolwiek... Ale te wydarzenia, w ostatnich dniach, rozgrywają się poza

sadzawką. Rozumiesz? Wszystkie działania wywiadu mają miejsce w obrzeżo-

nej kamieniami sadzawce. W tym przypadku komandosi zostali nagłym podmu-

chem zamieci wyrzuceni z tego ograniczonego światka. Nie mogę już nic zro-

bić. Jest mi naprawdę przykro z powodu śmierci tej kobiety, ale nie ja ją spo-

wodowałem. Owszem, była zmuszona szantażem do udzielenia ci pomocy,

miała jednak, zgodnie z moimi obietnicami, zostać uwolniona od naszych dal-

szych żądań i zabezpieczona przed swoimi. Przekonałem Buckholza, by dali jej

spokój. Mogłaby wrócić do swojego kochanka, tego głupiego, tragicznego mło-

dego człowieka, który stał się rzeczywistą przyczyną jej śmierci!

351

Urwał, jakby porażony błagalnym tonem własnego głosu. Nienawidził tego

typu spowiedzi, ale został do tego zmuszony nie tyle oskarżeniami Ganta, ile

powracającym własnym poczuciem winy. Odzywało się chłodem w jego piersi i

przepełniało myśli. W granicach obrzeżonej kamieniami sadzawki istniało tylko

jedno usprawiedliwienie ‒ sukces. Ale wypadki wymknęły mu się spod kontroli,

nie potrafił skroić ich do wymiarów działań wywiadu. Żołnierze, sprzęt, harmo-

nogramy, warunki atmosferyczne, naprawy, sama lokalizacja Firefoxa ‒

wszystko sprzymierzyło się, by rwącym strumieniem wtargnąć do cichej sa-

dzawki i porwać ich w nieznane. Teraz mógł co najwyżej przyznać się do po-

rażki, spakować i wyjechać.

‒ Niepotrzebne mi są pańskie lekcje poczucia winy, majorze ‒ rzekł, ku

własnemu zaskoczeniu, spokojnym głosem.

‒ Jestem zdumiony.

‒ Nic więcej nie możemy uczynić. Zgadzam się z sugestiami Waterforda. ‒

Sięgnął do stosu papierów na stole i zaczął je przerzucać. ‒ Curtin, jeśli możesz

‒ mruknął, gdy zaś oficer amerykańskiej marynarki zbliżył się do niego, mówił

dalej: ‒ Zatem wszystko wskazuje na to, że zbyt krótka przerwa w śnieżycy

uniemożliwi wykonanie przelotu Chinookiem z Bardufoss, tam i z powrotem.

Musimy więc wykorzystać dwa helikoptery Lynx. Trzeba przekazać

Moresby'emu, żeby ratował, co się da; niech sporządzi według własnego roze-

znania listę części i wymontowywanych systemów pokładowych. Wszystko

trzeba załadować na śmigłowce i wywieźć stamtąd, kiedy tylko poprawi się

pogoda. Będą mieli chyba nawet mniej niż pół godziny do przybycia pierw-

szych oddziałów Rosjan, prawdopodobnie w dużej sile... ‒ Jego dłoń przesunęła

się i spoczęła na mapie. Było to pospieszne, zdecydowane i fałszywe, zdawał

sobie z tego sprawę. Pozorowane działanie. Odwrót. ‒ Nasi ludzie, ci, którzy nie

zmieszczą się na pokładach dwóch helikopterów, muszą wycofywać się w kie-

runku najbliższego odcinka granicy norweskiej; tutaj, na północny zachód.

Można powierzyć Waterfordowi organizację tego przemarszu...

Uniósł wzrok. Cień Ganta padał na mapę. Knykcie jego zaciśniętych pięści

były pobielałe, kiedy oparł się na nich. Wykrzywiona posępnie twarz wyrażała

złość, niesprecyzowaną wściekłość, której Aubrey nie był w stanie załagodzić.

‒ Tak? ‒ zapytał Aubrey nieco drżącym głosem.

‒ Wyślij mnie tam ‒ rzekł Gant. Nie spuszczał z niego wzroku, nie mru-

gnął nawet. Z jego policzków odpłynęła krew.

352

Aubrey pokręcił głową, siląc się na miły uśmiech, mający na celu zarówno

wyrażenie sprzeciwu, jak i uspokojenie Amerykanina. ‒ Nie... ‒ zaczął.

‒ Wyślij mnie tam.

‒ To niemożliwe, Mitchell. Absolutnie niemożliwe... ‒ Próbował się

uśmiechać, ale bez widocznego rezultatu. Thorne odłożył książkę i usiadł, opie-

rając się o poduszkę, niczym inwalida. Aubrey wyczuł, że stojący obok niego

Curtin wahał się z zajęciem stanowiska.

‒ Wyślij mnie tam.

‒ Nie mogę ryzykować...

‒ To znaczy, że jestem ci tu potrzebny?

‒ Tak jak zawsze.

‒ Wątpię. Pozwól mi lecieć Harrierem. Thorne może pilotować. Albo po-

lecę sam, jeśli boisz się niepotrzebnie stracić człowieka... Jeśli nie dam rady

wystartować tym przeklętym samolotem, zanim pojawią się Rosjanie, wtedy

wrócę Harrierem... Posłuchaj, Aubrey. Mogę powiedzieć im, które układy nale-

ży wymontować, które systemy są najcenniejsze. Tylko ja mogę to zrobić!

‒ Starszy oficer techniczny jest również zdolny ocenić...

‒ Niech cię piekło pochłonie, Aubrey! ‒ Gwałtownie uderzył pięścią w

stół. Przycisk do papieru, spoczywający na stosiku meldunków, podskoczył i

zsunął się na bok. Gant spojrzał na zegarek. ‒ Masz niecałe dwie godziny na

podjęcie decyzji. Mogę być na miejscu po pięciu czy sześciu minutach lotu. To

daje mi dwadzieścia minut, może nawet nieco więcej, zanim Rosjanie będą

mogli wzbić się w powietrze. Powiedz im, żeby przyszykowali samolot albo

przynajmniej spróbowali tego dokonać. Powiedz im, że przylecę.

‒ Jeśli będą czekali, nie zdążą wymontować...

‒ Czy tylko tego pragniesz? Szczątków i okruchów? Czy o to chodzi two-

im przełożonym? Z Waszyngtonu? Z Londynu? Oni chcą mieć samolot. Chcą

mieć wszystko, łącznie z jajami. Nie chcą szczątków i okruchów, pragną mieć

ten przeklęty samolot w całości!

‒ Nie mogę ryzykować...

‒ Tylko spróbuj. To będzie łatwiejsze, niż przypuszczasz. Nie wkładasz

głowy w stryczek. Spytaj się ich, czy dadzą radę przygotować samolot. Po-

wiedz, że przylecę.

‒ Mitchell, to jest tylko maszyna.

‒ Zawsze była, a teraz jest już za późno, by sobie o tym przypominać. ‒ Utkwił

wzrok w oczach Aubrey a i ściszył głos. ‒ Baranowicz, Fenton, Siemiełowski,

353

Kreszyn, Paweł... i Anna ‒ szepnął.

Aubrey pobladł. Kątem oka dostrzegł szybki gest Curtina, pragnącego uci-

szyć Ganta. Ale twarz Amerykanina pozostała bez wyrazu.

‒ Jak śmiesz... ‒ syknął Aubrey.

‒ Zrób to, Aubrey. Wystarczy jedno słowo. Sam powiedziałeś, że jesteśmy

poza twoją drogocenną sadzawką obrzeżoną kamieniami. Wystarczy jedno

słowo. Niech przygotują dla mnie samolot do lotu.

Przez dłuższy czas Aubrey wpatrywał się w oczy Ganta. W końcu energicz-

nie obrócił się na pięcie i rzucił do radiooperatora: ‒ Połącz mnie z „Rybakiem”.

Chcę mieć aktualny meldunek o stanie samolotu. Natychmiast!

‒ Obawiam się, towarzyszu przewodniczący, że musimy założyć, iż wasza

grupa zwiadowcza została zaskoczona i pokonana. Krótko mówiąc, oznacza to,

iż oni wiedzą, że my wiemy. Jesteśmy nawzajem świadomi własnych pozycji. ‒

Władimirow zapiął palto i ruszył w dół po schodach Pałacu Zjazdów. Andro-

pow, w znakomicie skrojonym wełnianym palcie produkcji włoskiej, szedł obok

niego. ‒ Trudno przewidzieć, jaka pogoda panuje tam obecnie ‒ dodał Władimi-

row, zmieniając temat rozmowy.

‒ Co? ‒ mruknął Andropow, wpatrując się w czubki swoich kosztownych

butów, osłoniętych gumowymi półkaloszami. Zmarznięty śnieg skrzypiał pod

stopami Władimirowa. Andropow uniósł w końcu wzrok na generała. ‒ Co

powiedzieliście?

‒ O pogodzie w Laponii ‒ odparł Władimirow ze zniecierpliwieniem. Był

zły na Andropowa, choć od kilku minut odczuwał wyraźną ulgę z powodu

opuszczenia klaustrofobicznego, oszklonego, podziemnego pomieszczenia kon-

trolnego.

‒ Ach tak.

Myśli Andropowa błądziły w politycznych układach przyszłości; tamten

rozważał konsekwencje porażki, podczas gdy on smakował swój drobny, zawo-

dowy sukces. Schwytanie czy też wybicie oddziału zwiadowczego miało teraz

niewielkie znaczenie. Wszystko zależało od warunków atmosferycznych panu-

jących nad jeziorem i wzdłuż granicy; pogoda dyktowała harmonogram i kolej-

ność działań.

Strategia i taktyka nie satysfakcjonowały, nawet nie interesowały Andropo-

wa. Pogrążał się w rozważaniach nad sposobem, w jaki dowolne zakończenie

akcji, nie będące na pewno całkowitym sukcesem, może zostać wykorzystane

354

przeciwko niemu, użyte do pokrzyżowania jego planów związanych nie tylko z

samym Politbiurem. Dla Andropowa obecna pogoda nie była ograniczeniem,

lecz więzieniem, wizją porażki.

‒ Krótkie przejaśnienie, którego spodziewamy się... ‒ Władimirow odsunął

rękaw i spojrzał na złoty zegarek ‒ ...za niecałe dwie godziny, dotrze do wysu-

niętych jednostek Niezależnych Sił Lotnictwa mniej więcej w trzydzieści dwie

minuty po tym, jak rozpogodzi się nad jeziorem. Przy odrobinie szczęścia heli-

koptery będą mogły wystartować w dwadzieścia sześć, dwadzieścia siedem

minut po ucichnięciu zamieci w rejonie jeziora. Przy maksymalnej w tych wa-

runkach szybkości powinni znaleźć się na miejscu nie później niż po dwudziestu

minutach. ‒ Uniósł w górę osłoniętą rękawiczką dłoń, jakby chciał ocenić prze-

świecające, błękitne niebo, powoli wędrujące wysoko chmury, mroźne, lecz

czyste powietrze. Albo też masywne, zbite budowle Kremla, otaczające beto-

nową ścieżkę, po której szli. ‒ Oznacza to, że będą mieli niespełna czterdzieści

pięć minut lepszej pogody, zanim przybędą nasze oddziały...

‒ Czterdzieści pięć minut ‒ powtórzył zamyślony Andropow.

‒ Ganta tam nie ma, nie może tam być. Żadna maszyna nie mogłaby wy-

startować ani lądować. Prawdopodobnie znajduje się w Kirkenes. Natłok zaszy-

frowanych przekazów sugeruje, że jest tam Aubrey. Domyślam się, że założył

pewnego rodzaju tymczasowe centrum kontroli... Gantowi dotarcie nad jezioro

helikopterem czy samolotem może zająć piętnaście minut. Zostanie mu zatem

trzydzieści minut lub mniej... Mig-31 nie może być w pełni przygotowany do

lotu w chwili jego przybycia... Nie dadzą rady wykorzystać jeziora jako pasa

startowego bez uprzednich przygotowań. Nawet gdyby Mig był zatankowany,

uzbrojony i sprawdzony w chwili jego przylotu, i tak będzie musiał czekać. ‒

Zatrzymał się i odwrócił do Andropowa. Za przewodniczącym KGB na tle nie-

ba majaczyła kopuła Świętej Trójcy, zwieńczona gigantyczną czerwoną gwiaz-

dą. ‒ Czy rozumiecie? Mamy go. Mamy pilota i samolot w naszych rękach.

Andropow poprawił okulary. ‒ Mam wrażenie, że już zbyt często słyszałem

ten okrzyk ‒ odparł stanowczo. ‒ Sądzę, że macie jakiś plan rezerwowy, genera-

le?

‒ Rezerwowy?

‒ Na wypadek porażki. ‒ Wydłużoną, ściągniętą twarz Andropowa pokry-

wała bladość.

‒ Ach tak. ‒ Władimirow poczuł się zbesztany, niemal winny; jakby

355

podjął jakieś niezbyt dobrze zakonspirowane działania przeciwko przyjaciołom.

‒ Oczywiście ‒ odparł szorstko. ‒ Eskadry przygraniczne będą czekały w po-

wietrzu. Myśliwce przechwytujące „Wilczego Stada” z Półwyspu Kolskiego

wystartują, kiedy tylko rozpogodzenie pozwoli im na to. To jest rezerwowa linia

obrony.

‒ Czy nadal sądzicie, że uda się wam przejąć nie uszkodzonego Miga-31?

‒ Czemu nie? Nie podzielam zdania, że jego zniszczenie powinno być na-

szym naczelnym zadaniem.

‒ Finowie zrobią wszystko, by znaleźć się na miejscu, kiedy tylko minie

wyznaczony termin ‒ dodał ociężale Andropow.

‒ Jeśli dotrą na miejsce i znajdą samolot, będą musieli zwrócić go nam.

Dopóki znajduje się tarę, gdzie jest, pozostaje naszą własnością. To oczywiste.

‒ Dopóki znajduje się tam, gdzie jest.

‒ Będziemy musieli coś wymyślić, żeby tam pozostał ‒ odparł Władimi-

row. Brak snu, ciągła koncentracja i nieustające napięcie dawały o sobie znać.

Potarł czoło. Dotknięcie palcami krawędzi czapki przypomniało mu o jego na-

ramiennikach, palcie, przypiętych do piersi metalowych orderach. Te skojarze-

nia ożywiły go, wzmocniły poczucie własnej wyższości nad kroczącym u jego

boku ambitnym politykiem. ‒ Wykonaliśmy symulację komputerową czaso-

chłonności niezbędnych napraw, osuszania, wymiany części i przygotowania

samolotu... Wszystko wskazuje na to, że dysponując nielicznym sprzętem, mu-

sieliby skończyć na długo po upływie wyznaczonego limitu czasu. Oni nie mo-

gą wystartować Migiem-31, Andropow. Nie zdążą go przygotować.

‒ Taką macie nadzieję.

‒ Wierzę w to.

‒ Mhm. ‒ Andropow obrócił się, jakby omiatał kamerą mury, wieże i bu-

dynki Kremla. Ufortyfikowany obóz pośród dziczy ‒ pomyślał Władimirow.

Nie potrafił pozbyć się pogardy dla Andropowa i tego wszystkiego, co reprezen-

tował. Za osłoną murów, ogarnięty lękiem przed dzikimi plemionami za palisa-

dą ‒ kontynuował poprzednią myśl. Nie, oni nie należeli...

‒ Widziałem naszego znamienitego sekretarza generalnego, spoglądające-

go w tę stronę ‒ mruknął Andropow i uśmiechnął się krzywo na widok szybkie-

go obrotu głowy Władimirowa i lekkiego drżenia jego warg. Niechęć do wła-

snej słabości odmalowała się na twarzy generała. ‒ Widzicie, nie możecie zna-

leźć się ponad tym wszystkim ‒ dodał Andropow.

356

Władimirow miał wrażenie, że radziecki przywódca obserwował ich z okna

swego gabinetu i wybiegł szybko, jakby chciał przyłapać ich na konspiracji czy

też na zwykłym potknięciu. Wetknął niedbale na głowę filcowy kapelusz, a

palto z astrachańskim kołnierzem jedynie narzucił na ramiona; za nim pospiesz-

nie maszerowało dwóch goryli. Obaj ruszyli śmiało na spotkanie radzieckiego

przywódcy, przybierając odpowiedni wyraz twarzy i przygotowując odpowie-

dzi.

‒ Co się dzieje? ‒ zapytał ostro sekretarz generalny, spoglądając im kolej-

no w twarze. Strażnicy zwolnili kroku. ‒ Dzwonię do centrum dowodzenia tylko

po to, by powiedziano mi, że wyszliście na spacer!

‒ Podjęliśmy już decyzję, opracowaliśmy cały plan ‒ odparł spokojnie An-

dropow, wskazując palcem Władimirowa. Wyglądało na to, że sekretarz gene-

ralny zawarł błyskawiczny pakt z przewodniczącym KGB. Z groźnym wyrazem

twarzy zwrócił się do Władimirowa, gotów w każdej chwili wybuchnąć.

‒ A więc, generale?

‒ Towarzysz przewodniczący i ja podjęliśmy decyzję, towarzyszu sekreta-

rzu generalny. Zamierzaliśmy właśnie poinformować was osobiście.

W szkłach Andropowa odbił się promień słońca. Przypominał namiastkę

uśmiechu, drobny sygnał gratulacyjny. ‒ Tak ‒ potwierdził. ‒ Chociaż różnimy

się w ocenie niektórych szczegółów.

‒ Ja wam powiem, co się stanie ‒ oznajmił radziecki przywódca, ruszając

dalej chodnikiem. Stawiał nogi ostrożnie, czekając zarazem, by wyrównali z

nim krok i poszli po obu jego bokach. Władimirow przez chwilę stał z zaciśnię-

tymi pięściami, po czym dogonił tamtych. Andropow szedł krok w krok z sekre-

tarzem po jego lewej stronie.

‒ Oczywiście, wasza opinia będzie niezwykle cenna... ‒ zaczął Andropow.

‒ Wy będziecie słuchać moich rozkazów.

‒ Towarzyszu sekretarzu, muszę zauważyć, że nie jesteście...

Błyski w oczach sekretarza generalnego zamknęły usta Władimirowowi.

Oczekiwał, że teraz zaczną się sypać pogróżki.

‒ Rozkazów! Czyżbyście naprawdę chcieli, żebym zbierał ministrów, wi-

ceministrów, całą Radę Wojskową, Sztab Generalny, Dowództwo Układu War-

szawskiego, członków Politbiura, czyli połowę Komitetu Centralnego, wystar-

czającą, żeby utworzyć kworum...? ‒ Radziecki przywódca wymachiwał ręko-

ma w powietrzu, jak gdyby zaklinając swych popleczników. ‒ Wszyscy powie-

dzą wam, że mam rację, zanim jeszcze otworzę usta! Czy tego właśnie chcecie,

357

Władimirow? Jaki dowód jest wam potrzebny, byście uwierzyli, że wszystko to,

cała ta sprawa, przestanie istnieć pod moją kontrolą? Pozwoliłem wam prowa-

dzić. Teraz macie słuchać moich rozkazów. Czy rozumiecie?

Władimirow zapatrzył się na filcowy kapelusz, sunący na tle soboru Archa-

nioła oraz wielkiej dzwonnicy Iwana Groźnego. Starał się panować nad wyra-

zem swej twarzy, powstrzymać wargi przed ułożeniem się w grymas przeraże-

nia i pogardy, opanować krew uderzającą do policzków pod wpływem złości i

wstydu. W końcu, unikając wzroku radzieckiego przywódcy, sztywno skinął

głową. ‒ Rozumiem, towarzyszu sekretarzu generalny.

‒ To dobrze. ‒ Chmury przesuwały się powoli ponad filcowym kapelu-

szem, w tyle za dzwonnicą i kopułami soboru. Na chwilę znaleźli się w cieniu,

lecz zaraz ponownie wyjrzało nie dające ciepła słońce. ‒ To dobrze.

‒ Co życzycie sobie, byśmy zrobili? ‒ zapytał Władimirow. Dopiero teraz

zrozumiał, że sekretarz generalny musiał konsultować się z członkami Sztabu

Generalnego i Rady Wojskowej. Był pewny siebie, miał przygotowany plan.

Osiągnięto więc jakieś porozumienie.

‒ Macie jeszcze tylko jedną próbę... tylko jedną, by przechwycić Miga-31.

Jeśli się nie uda, samolot musi zostać zniszczony tam, gdzie się znajduje. Czy to

jasne?

Władimirow smutno skinął głową. Sekretarz generalny musiał znaleźć po-

parcie dla tej decyzji. Stracone biliony, stracone produkty najwyższej technolo-

gii, poświęcone istnienia ludzkie nie miały żadnego znaczenia. Przede wszyst-

kim bezpieczeństwo. Sztab Generalny i Rada musiały pogodzić się z polityką

zniszczenia. Lepiej nikt, niż Amerykanie. Oczywiście, wcześniej już zagwaran-

tował, że prace nad projektem będą kontynuowane, że nie zostaną obcięte fun-

dusze. W zamian Sztab Generalny musiał się zgodzić, że nikt nie ponosi odpo-

wiedzialności za kradzież Miga. Mieli zaczynać od początku, zapomniawszy o

incydencie.

Władimirow zaciął zastanawiać się, kto mógł trzymać jego stronę. Na pewno

minister obrony, Kutuzow. Kto jeszcze? Widocznie miał jeszcze jakichś wpły-

wowych sprzymierzeńców, w przeciwnym razie nie otrzymałby pozwolenia na

jeszcze jedną próbę odzyskania samolotu. Ktoś mógł przecież wydać rozkaz

zrzucenia jednej małej, ale silnej bomby, czy też odpalenia stacjonarnej rakie-

ty...

Nagle ujrzał pułapkę otwierającą mu się pod nogami. Jej wizja nadciągnęła

niczym ciemne chmury przesuwające się nad kopułami soboru. Spodziewano

się jego porażki. Miał zostać zdegradowany i przeniesiony. Sekretarz generalny

358

‒ a możliwe, że także Andropow ‒ chcieli zemścić się na niesubordynowanym

oficerze. Ostrzeżenie dla pozostałych. Spuścił oczy i napotkał spojrzenie ra-

dzieckiego przywódcy. Zrozumiał, że to ostatnie podejrzenie było prawdziwe.

Ten człowiek pragnął jego głowy.

Zbierając w sobie całą brawurę powiedział: ‒ Jedna szansa, towarzyszu se-

kretarzu generalny? Postaram się ją wykorzystać, rzecz jasna. Przejmiemy sa-

molot i naszego przyjaciela, Amerykanina!

Momat skrzypiał na zmarzniętym śniegu. Wielkie bele tworzywa rozwijano

wzdłuż oczyszczonego z drzew brzegu. Pnie i gałęzie pocięto, pniaki i korzenie

wykarczowano, uzyskując odkryty, płaski teren, sięgający aż do tego miejsca,

gdzie gruby lód na jeziorze był w stanie utrzymać ciężar Firefoxa. Przenośna

ścieżka zakrywała pożłobione koleinami błocko, doły po wyrębie, zmrożony

śnieg.

Buckholz stał na brzegu, zwrócony tyłem do pokrywającej się na po-

wierzchni lodem, gęstej niczym zupa wody, skąd wydobyli samolot. Słyszał

skrzypienie momatu i ten dźwięk rozstrajał go. Na tę odległość nie powinien go

słyszeć. Wiatr musiał osłabnąć. Zwrócił się twarzą ku niemu i niemal natych-

miast poczuł ukłucia na policzkach. A jednak słyszał skrzypienie momatu, sły-

szał wyraźniej terkot piły łańcuchowej, docierały nawet do niego głosy techni-

ków i inżynierów skupionych wokół samolotu. Nie powinno być niczego poza

zawodzeniem wiatru. Odsunął mankiet futrzanej kurtki i spojrzał na zegarek.

Zgodnie z ostatnimi prognozami mieli jeszcze godzinę.

Pas startowy ‒ pomyślał. Pas startowy. Powinien kazać Moresby'emu to

sprawdzić. Potrzebowali wstęgi odkrytego lodu o długości ponad tysiąca dwustu

metrów, a Bóg jeden raczył wiedzieć, jak wygląda powierzchnia jeziora. Miał

przed oczyma wizję Gunnara pełznącego, potykającego się i padającego wśród

niewysokich zasp naniesionego i zamarzniętego śniegu. Samolot nie będzie w

stanie uzyskać odpowiedniej prędkości, utrzymać kierunku czy nawet zachować

w całości podwozia, jeśli trafi po drodze na zbyt liczne i twarde nierówności...

Ruszył w stronę Firefoxa. Miał wrażenie, że wkracza do ogrzanego, znanego

mu pomieszczenia. Ładowano właśnie amunicję działka pokładowego w wiel-

kim bębnie, mocowanym w tyle kabiny. Dwa pociski AA-6 wisiały już pod

skrzydłami. Sama amunicja była produkcji NATO, dobrano jednak kaliber poci-

sków oraz sposób mocowania bębna do działka, w które wyposażono Miga-31.

Dwie rakiety stanowiły ich zdobycz ‒ stwierdził w duchu Buckholz. Ocalono

359

je z Miga, który rozbił się na Varanger-Halvoya, kiedy pilot, z ogniem na po-

kładzie wywołanym zwarciem, próbował wrócić do bazy na Półwyspie Kolskim

i poniósł śmierć na miejscu. Szczątki samolotu wraz z ciałem pilota zwrócono

Rosjanom, natomiast rakiety znalazły się w Eskadrze Wsparcia Taktycznego

RNAF w Bardufoss.

Pod Firefoxem leżała podpora z surowego pnia drzewa oraz czarny pływak

ze spuszczonym powietrzem. Wykorzystano je do uniesienia w górę samolotu i

sprawdzenia stanu podwozia. Z jednej strony stały dmuchawy termiczne, ocze-

kujące na ponowne wykorzystanie. Większą część kadłuba Miga przed rozpo-

częciem operacji okryto prowizorycznym pokrowcem, pod który wdmuchiwano

osuszające gorące powietrze. Teraz osłonięte były jeszcze tylko wloty powietrza

silników. Zaledwie kilka minut temu jeden z techników zakończył swą powol-

ną, monotonną wędrówkę dookoła samolotu z małą, przenośną dmuchawą,

której zadaniem było osuszenie każdego zawiasu, klapy i rygla w samolocie.

Osłony załatano w tych miejscach, gdzie widniały otwory po kulach. Na-

prawiono przewody paliwowe. Załadowano na pokład tlen. Z punktu widzenia

Buckholza samolot wyglądał jak bardzo kosztowny model. Jakimś sposobem

nie umiał wyobrazić sobie tej maszyny w powietrzu. Owszem, wyglądał zło-

wieszczo i groźnie, na swój sposób był piękny. Lecz on miał wrażenie, że to

tylko kopia, makieta. Nie potrafił uwierzyć, że układy awioniczne, hydraulika,

przyrządy pokładowe, same silniki, a nawet klapy czy stery będą działały. Po-

nad siedem godzin po zrzucie, po rozpoczęciu prac nad Firefoxem, Buckholz

wciąż nie mógł uwierzyć.

Pomachał ręką do Moresby'ego, który jakby z ociąganiem odrywał się od

rozmowy z dwoma inżynierami ze swojego zespołu. Anglik pospiesznie poko-

nał dzielącą ich odległość.

‒ O co chodzi, Buckholz? ‒ rzucił, oglądając się przez ramię na samolot. ‒

Chyba nie masz teraz ochoty na jakieś delikatne przepytywanie, co?

‒ Nie. ‒ Odwrócił się twarzą w stronę ośnieżonego jeziora. Spostrzegł, że

widzialność wzrasta. Dostrzegał połacie gołego lodu, garby śnieżne i zaspy,

ciągnące się w dal od brzegu. ‒ Pas startowy ‒ wyjaśnił.

‒ Ach, tak. Myślałem już o tym. ‒ Moresby raz jeszcze obejrzał się na sa-

molot i zawołał: ‒ Nie chcę, żebyście sprawdzali tego radia, dopóki cała reszta

nie będzie gotowa! ‒ Jeden z dwóch mężczyzn, z którymi uprzednio rozmawiał,

uniósł rękę w górę na znak zgody. ‒ Nie wiem, czy ci pieprzeni Rosjanie nie

prowadzą nasłuchu. Nawet jeśli wiedzą, gdzie jesteśmy, nie chcę, by wiedzieli

360

cokolwiek ponad to... Mogliby w ten sposób pomyśleć, że nie wierzymy w

sukces! ‒ Jego uśmiech przypominał grymas bólu. ‒ Chodźmy, rzucimy okiem

na ten pas startowy!

Weszli na lód, kuląc się od wiatru i niesionego śniegu.

‒ Tysiąc dwieście metrów... lepiej dać mu trochę więcej... ‒ mruknął Mo-

resby zapatrzony w kompas. Niemal odruchowo zmienił kierunek marszu. ‒

Tutaj zakręt... Aha, odsłonięty lód. Zaznaczymy kierunek farbą. ‒ Wyciągnął z

kieszeni kurtki pojemnik ciśnieniowy i czerwoną farbą w aerozolu wymalował

na lodzie łagodny łuk. ‒ Proszę, jak pięknie. ‒ Ruszył dalej miarowym krokiem,

oddalając się od Buckholza na północ, wzdłuż osi jeziora. Buckholz dogonił go

szybko i poszli razem, zasłaniając twarze od wiatru. Na oczy naciągnęli gogle.

‒ Jak leci? ‒ odezwał się po pewnym czasie Buckholz. Moresby liczył pod

nosem. Mniej więcej co sto kroków znaczył śnieg lub odkryty lód paskiem

czerwonej farby.

‒ Dziękuję, żona zdrowa. Wybieramy się w tym roku do Wenecji... cho-

ciaż niezbyt mnie to pociąga.

‒ Cholera! Pytałem o samolot.

‒ Ach, tak. I źle, i dobrze. I tak, i nie.

‒ Rozumiem.

‒ Nie będzie gotów do lotu za godzinę, a nawet za dwie godziny ‒ oświad-

czył Moresby. ‒ Chyba że stanie się cud.

‒ Do diabła! Co jest nie w porządku?

Moresby znów prysnął farbą na odsłonięty lód, a następnie pochylił się nad

zaspą śnieżną i zaczął w niej kopać. Miała nie więcej niż czterdzieści centyme-

trów wysokości. ‒ Mhm ‒ mruknął. ‒ Niektóre z tych garbów trzeba będzie

wyrównać. Gorące powietrze powinno załatwić sprawę. Resztę zdmuchniemy

zstępującym ciągiem.

‒ Zstępującym ciągiem?

‒ Mamy dwa helikoptery, staruszku. Jeśli przelecą tam i z powrotem

wzdłuż tego waszego pasa startowego, zdmuchną z powierzchni lodu większość

śniegu. Pozostałe, przymarznięte zaspy będziemy musieli roztopić! Chodźmy,

pójdziemy dalej.

‒ Co jest nie w porządku z samolotem?

‒ Och... Słuchaj, Buckholz, muszę ci zrelacjonować wszystko ze szczegó-

łami, od dziobu do ogona, tak jak to wygląda. Może wtedy zrozumiesz problem.

A ten problem jest teraz jeszcze większy, ponieważ Rosjanie wiedzą, gdzie

jesteśmy i czym się zajmujemy... Przede wszystkim nie sądzę, tak jak wy, że

wystarczy mały skok przy znikomej prędkości do Norwegii!

361

‒ Możliwe. Miałem po prostu nadzieję...

‒ Nieważne, stało się. Tatuś i cała reszta rodzinki będą nadal pracować.

Samolot musi być sprawny, musi osiągnąć swą maksymalną prędkość i pułap,

musi być zdolny do walki, dysponować siłą ognia. Tak samo jak wtedy, kiedy

wyszedł z fabryki. A do osiągnięcia tego stanu potrzebowalibyśmy znacznie

więcej czasu!

‒ Czy to możliwe?

‒ Nie, w każdym razie nie tutaj. Posłuchaj... ‒ Naznaczył farbą zaspę

śnieżną. ‒ To już dziewięćset metrów. Cały samolot został osuszony... sterowa-

ne powietrzem instrumenty i systemy wspomagania są sprawne... hydraulika i

przyrządy pokładowe w porządku... Nie chcemy nawet próbować zająć się sys-

temami antyradarowymi i sterowaniem myślowym, nie wiemy, jak działają.

Sprawdziliśmy styki, przełączniki, okablowanie, na wypadek zwarcia czy

uszkodzenia... ‒ Maszerowali cały czas pośród niesionego wiatrem śniegu. Wi-

dzialność okresowo poprawiała się do siedemdziesięciu czy nawet osiemdzie-

sięciu metrów, a następnie gwałtownie spadała. Moresby mówił dalej: ‒ Załata-

nie dziur po kulach było stosunkowo proste, podobnie jak usunięcie wody ze

zbiorników paliwa. Radar i pozostałe układy awioniczne w sekcji dziobowej...

no cóż, zrobiliśmy co w naszej mocy. Sprawdziliśmy wszystko, wymieniliśmy

niemal każde łącze wielostykowe, a także część przewodów, wyglądających

niezbyt pewnie... w zasadzie to wszystko, co mogliśmy zrobić w tych warun-

kach. Nie mając instrukcji serwisowej! ‒ Moresby uśmiechnął się, wymalował

kolejny czerwony pasek, zatrzymał się na chwilę i pogrzebał butem w niewyso-

kim garbie śnieżnym, przecinającym ich drogę, wreszcie ruszył dalej. ‒ Układy

ręcznego sterowania uzbrojeniem wydają się w porządku. Wasz pilot będzie

mógł strzelać. Jednak w części ogonowej zainstalowaliśmy ładunki inne od

tych, które stosowali Rosjanie, ale chyba będą skuteczne. O ile zmieszczą się

między listwami wyrzutnika, a zapłon je odpali, rzecz jasna, wtedy efekt może

być wystarczający, by oszukać pociski naprowadzane podczerwienią.

Umilkł na chwilę.

‒ Nadal jednak twierdzisz, że samolot nie będzie gotowy? ‒ wtrącił Buck-

holz.

Moresby po raz kolejny rozpylił farbę i oznajmił: ‒ Tysiąc dwieście metrów.

Gdzie jesteśmy? ‒ Zapatrzył się pod gnany wiatrem śnieg. ‒ Mhm, widzialność:

pięćdziesiąt metrów. Podejdźmy dalej i zobaczmy, ile dzieli nas od północnego

brzegu i linii drzew! ‒ Uszli kawałek drogi, zanim Moresby wreszcie odpowie-

dział na pytanie Buckholza: ‒ Nie, nie będzie przygotowany. Po pierwsze,

362

trzeba go jeszcze zatankować. Radio, układy elektryczne, silniki: to wszystko

trzeba przetestować. Nie sprawdziliśmy jeszcze połowy przyrządów pokłado-

wych. Nie dałbym tej maszynie atestu wcześniej niż jutro wieczorem. ‒ Zatrzy-

mał się. ‒ Ach, tu jesteśmy. Prawie tysiąc trzysta pięćdziesiąt metrów. Będzie

musiał mieć trochę szczęścia.

‒ Jak długo trwałoby wymontowanie najważniejszych urządzeń z samolo-

tu?

‒ Minimum dwie godziny.

‒ To znaczy...

‒ Jesteśmy zobowiązani, tak czy inaczej. Gdy tylko nastąpi rozpogodzenie,

wasz człowiek będzie musiał wystartować, w przeciwnym razie wysadzimy

wszystko w powietrze, nawet nie ratując systemów anty radarowych i sterowa-

nia myślowego. Sformułowałem to najłagodniej jak potrafiłem.

Buckholz popatrzył na drzewa pochylające się nad łukowato wygiętym

brzegiem jeziora. Były przez chwilę dobrze widoczne, lecz zaraz ponownie

zniknęły w śnieżnej mgle. Pogoda poprawiała się... Padał mniejszy śnieg, cho-

ciaż wiatr, jak się zdawało, nie stracił na sile.

‒ Czy możemy oczyścić ten pas startowy?

‒ Och tak, tak sądzę. Chyba nawet bez specjalnych kłopotów, jeśli wyko-

rzystamy nasze dwa helikoptery, oraz dmuchawy termiczne do stopienia tych

zwariowanych pagórków. Lód pod spodem jest w porządku. Jeśli to dobry pilot,

da sobie radę... ‒ Moresby zadarł głowę w niebo. Poprzez przerzedzającą się

śnieżycę widać było ciężkie, szare chmury. ‒ Teraz, kiedy już wiedzą, jakie

powitanie zgotują tam, v/ górze, o ile uda mu się wystartować? Nie dałbym tej

maszynie żadnych szans w spotkaniu ze Spitfire'em, a co mówić o Migu-25!

‒ Tak, Moresby, rozumiem. Tak, tak, podjąłem taką decyzję. Dziękuję.

Będę w kontakcie.

Aubrey odszedł od pulpitu w stronę Curtina, całkowicie ignorując Ganta,

który wyglądał przez okno na wyłaniający się znów widok gór i fiordów.

‒ Jakie wiadomości, sir? ‒ zapytał Curtin.

Aubrey machnął ręką, sygnalizując niepewność. ‒ Moresby uważa, że po-

winniśmy demontować, a nie próbować przelotu ‒ rzekł. ‒ Co nowego od Ea-

stoego i z Przylądka Północnego?

‒ Stacja z Przylądka Północnego obserwuje ruchy wojsk. Donoszą, że co

najmniej jeden z desantowych helikopterów transportowych rozbił się przy

lądowaniu. Brak szczegółów. To zdarzyło się w Niklu, który, jak wszystko

wskazuje, jest ich punktem zbornym.

363

‒ Mhm. Jak oceniają aktualne siły?

Curtin wzruszył ramionami. ‒ Tutaj możemy już tylko zgadywać. Chyba

nieco ponad stu komandosów... tak wynika z kalkulacji czasu od chwili wykry-

cia nas, dotychczasowych warunków atmosferycznych oraz rozmieszczenia

jednostek Niezależnych Sił Lotnictwa... chyba wymieniłem wszystko. Ale to

tylko ostrożna ocena, sir.

‒ Stu komandosów. Rozumiem.

‒ Do tego broń pokładowa. Nasi ludzie nie dysponują Blowpipe'em ani

podobną wyrzutnią. Będą stanowili odkryty cel dla broni pokładowej. Podobnie

jak Firefox.

‒ Wiem o tym...! ‒ ryknął Aubrey, lecz szybko dodał: ‒ Przepraszam.

Mów dalej.

‒ Eastoe cały czas melduje o ruchach wojsk. Jest im bardzo trudno... dlate-

go rozbili się helikopterem. To ich nauczy nieco ostrożności, sir, jeśli nie wię-

cej. Przerzucają także oddziały samochodami. Trudno tu o jakieś szacunki.

Można chyba jednak bezpiecznie założyć, że...

‒ Lecz, jak do tej pory, niczego nie przerzucili przez granicę? Niczego?

Curtin pokręcił głową. ‒ Nie zauważono...

‒ Ale nikt nie jest pewien?

‒ Nie.

‒ Co zatem?

‒ Wygląda na to, jakby szykowali się do jednego dużego przerzutu. Setka

albo więcej ludzi, może dwa lub trzy silnie uzbrojone śmigłowce, nie licząc

helikopterów transportowych...

‒ Aktywność w bazach na Półwyspie Kolskim?

‒ Silna. Żadnych lotów, pogoda nie pozwala na to, przynajmniej na razie.

Do najbardziej wysuniętej bazy w Pieczendze rozpogodzenie dotrze niedługo po

tym, jak ogarnie nas. Chyba wiadomo, co się wówczas stanie. ‒ Curtin nagle

oderwał się od szczegółów i powiedział: ‒ Oni wiedzą wszystko, Mr Aubrey.

Muszą także wiedzieć o nim ‒ dodał, wskazując głową w stronę Ganta. ‒ Wie-

dzą również, co zamierzamy uczynić z Nessie nad jeziorem... To jest wyścig,

sir. A my nie możemy go wygrać. Jeżeli mają jedynie zamiar zniszczyć

Firefoxa, będą mieli na to mnóstwo czasu.

‒ Jeśli mają tylko taki zamiar ‒ powtórzył Aubrey, jednak po jego minie

widać było wyraźnie, że w głębi duszy zgadza się z argumentami Curtina. Spoj-

rzał na plecy Ganta, po czym znów przeniósł wzrok na Curtina. Pokręcił głową,

bardziej chcąc wyrazić swe wątpliwości, niż czemukolwiek zaprzeczyć. ‒

Wkrótce ma się rozpogodzić, Curtin. Na podjęcie decyzji mam dziesięć minut,

364

może nieco więcej. To... trudna decyzja... ‒ Ścisnął dolną wargę między kciu-

kiem i palcem wskazującym, drugą dłonią obejmując łokieć zgiętej ręki. ‒ Bar-

dzo trudna ‒ mruknął. ‒ Powinniśmy mieć godzinę, może nieco mniej, stosun-

kowo dobrej pogody... później w żaden sposób nie będzie można wystartować.

Przez połowę tego czasu nic nam nie grozi, ponieważ Rosjanie nie będą jeszcze

mogli wzbić się w powietrze. Potem jakieś dziesięć czy piętnaście minut do

przybycia ich pierwszych oddziałów. Trzy kwadranse. A Moresby przysięga, że

samolot nie będzie gotowy... ‒ Uniósł wzrok. ‒ Choć w pewnym sensie już jest

gotowy, zdolny do przelotu na niskim pułapie, z prędkością poddźwiękową,

trzystudwudziestokilometrowej trasy do Bardufoss. Moresby nie gwarantuje

niczego ponad to... Co gorsza, nie jest pewien, czy system antyradarowy będzie

działał, a jeśli tak, to czy nie zawiedzie podczas lotu.

Curtin potakująco skinął głową. Po chwili rzekł cicho: ‒ Możliwe, że wy-

słałby go pan na przelot samolotem, zdolnym w każdej chwili do odmówienia

posłuszeństwa, nie reagującym na działania pilota, nie dysponującym szybko-

ścią do ucieczki... i do tego widocznym na ekranie każdego radaru, czy to na-

ziemnego, czy na pokładzie samolotu; widocznym z odległości setek kilome-

trów. To ryzykowne, Mr Aubrey. To bardzo ryzykowne!

‒ Sądzisz, że wysłałbym go na śmierć?

‒ Chyba tak.

‒ To znaczy, że nie mogę go o to prosić, prawda?

‒ Nie. Myślę, że nie może pan.

Drzwi chaty otworzyły się. Do środka wpadło zawodzenie wiatru, który jak-

by wepchnął Thorne'a do pokoju. Kiedy tylko zamknął drzwi, powiedział: ‒ Już

teraz można startować. Za dwie minuty będzie jeszcze lepiej. Jaka decyzja, sir?

Powietrze było ciężkie od zapachu parafiny. Niebieskawy dym kłębił się pod

niskim sufitem. Gant odwrócił się od okna. Podszedł do najbliższego łóżka

polowego i sięgnął po swój hełmofon.

‒ Obawiam się... ‒ zaczął Aubrey.

‒ Ja także ‒ wtrącił Gant, stając na wprost niego. Jego postawa stanowiła

wyzwanie.

‒ Chciałem powiedzieć...

‒ Wiem, co chciałeś powiedzieć. To już nie ma znaczenia.

‒ Mitchell, posłuchaj mnie, proszę. Nie możemy cię zmusić, żebyś to

uczynił... W rzeczywistości zaczynam wierzyć, że nie powinieneś nawet próbo-

wać. Czas... nasz czas się już kończy. Nie masz szans przeżycia, nawet jeśli uda

ci się wystartować. Sam wiesz o tym.

365

‒ Możliwe. ‒ Twarz Ganta pozostała obojętna. ‒ Nie mogę pozwolić, by

wszystko poszło na marne, Aubrey. Nie obchodzi mnie, po co to robiliśmy ani

czy było to cokolwiek warte. Ale zginęli ludzie i przynajmniej im jestem to

winien. ‒ Energicznie wcisnął hełmofon pod pachę. ‒ Życz mi szczęścia.

Aubrey skinął głową, lecz nie odezwał się. ‒ Powodzenia, Mitchell ‒ rzekł

Curtin. ‒ Życzę ci wiele szczęścia.

‒ Dzięki.

Drzwi zamknęły się za Gantem. Aubrey milczał. Na ścianie chaty wisiał ze-

gar ‒ stary, pozbawiony szkła zegar elektryczny o dwóch grubych czarnych

wskazówkach i cienkim czerwonym sekundniku. Aubrey utkwił w nim wzrok.

Zegar zaczął odliczać czas ostatniej fazy operacji ‒ czas Ganta. Sekundnik mi-

nął dwunastkę, rozpoczęła się nowa minuta.

Tylko godzina ‒ pomyślał Aubrey. Za godzinę będzie po wszystkim. Po

wszystkim...

14.

Wir

Harrier pojawił się jako huczący punkcik, potem zmienił w mglisty, niewy-

raźny kształt na tle ciężkich chmur ‒ jak sokół szykujący się do nurkowania.

Waterford wyobrażał sobie, co dostrzega pilot. Bezkresna biel; nie zadrukowana

kartka. Ledwie widoczne, sterczące drzewa, ogradzające dokoła jezioro. Bez-

kształtny, wręcz bezpostaciowy krajobraz.

Samolot rósł w oczach, powoli zniżał lot. Znaki rozpoznawcze RAF, barwy

maskujące, szary, wydłużony jak u rekina brzuch. Dwie golenie podwozia,

umieszczone niemal pod czubkami skrzydeł, symbolizujące dziecięce pojęcie

stabilności, wysuwały się na spotkanie z lodem. Samolot zakołysał się. Sześć-

dziesiąt metrów, pięćdziesiąt...

Teraz Gant oraz pilot mogli już widzieć twarze ludzi; zaczynali rozróżniać

zaspy i nierówności tafli lodowej oraz niesiony wiatrem śnieg. A także namalo-

wane przez Moresby'ego czerwoną farbą pasy.

Waterford dostrzegł kołysanie skrzydłami ‒ nie ucichły jeszcze do końca

wiatr uniemożliwiał łagodne schodzenie. Kłęby śniegu przesuwały się nad taflą,

unosiły w coraz bardziej przejrzystym powietrzu. Piętnaście metrów. Pomyślał

przez chwilę, że pilot zaniecha próby lądowania i uniesie się w górę, jakby w

kominie powietrznym, aż z powrotem osiągnie bezpieczną wysokość. Lecz

Harrier opadał dalej. Niepewnie, jakby z ociąganiem...

Widok z dzieciństwa; nurkowanie sokoła, a następnie ciężkie, powolne

wznoszenie z wysokiej trawy; pod nim wierzgający dziko królik, mocno trzy-

many w szponach. Lewe koło Harriera zetknęło się z lodem chwilę wcześniej

niż prawe. Wreszcie z głośnym stuknięciem opadło przednie koło. Kilku, może

sześciu, mężczyzn zaczęło bić brawo. Inni pobiegli, by zabezpieczyć

367

samolot przed kolejnymi zrywami śnieżycy.

‒ Przyleciał ‒ odezwał się Buckholz do Waterforda, chcąc rozładować na-

pięcie.

‒ Kto? Superman? ‒ Waterford obejrzał się na Firefoxa i ponownie popa-

trzył na jezioro. Ludzie wspinali się już po drabince do kabiny. ‒ Tak ‒ dodał

ciszej. ‒ Biedny, pieprzony superman. Jak Aubreyowi udaje się ich ogłupiać?

‒ Nas także masz na myśli? ‒ spytał Buckholz, uśmiechając się. Nie czeka-

jąc na odpowiedź zszedł na lód i uniósł ręce w górę, by dać znać Gantowi, który

właśnie ściągał hełmofon.

‒ Nas także ‒ przyznał Waterford.

Buckholz powitał Ganta szeroko otwartymi ramionami.

‒ Buckholz!

‒ Mitchell! Jakże się cieszę, że cię widzę, chłopcze!

‒ Później. ‒ Gant spoglądał już nad ramieniem Buckholza w stronę

Firefoxa. Na jego kombinezonie ciśnieniowym topniały płatki śniegu. Wiatr

zawodził cienkim, piskliwym głosikiem. ‒ Czy jest gotowy? ‒ zapytał.

‒ Nie...

‒ A więc szykujmy go, Buckholz! ‒ rzucił Gant.

‒ Zaczekaj chwilę, Gant...

‒ Później. ‒ Szybko minął Buckholza oraz Waterforda i podszedł do samo-

lotu. Przed nim, jakby chciał mu stanąć na drodze, wyrósł Moresby. Inżyniero-

wie i technicy z jego grupy wciąż kręcili się dokoła kadłuba i skrzydeł, kucali

pod brzuchem. Terkotał przenośny generator, którego używali do kontrolowania

układów elektronicznych samolotu. Gant stanął przed Moresbym, jak gdyby

chciał oddać tamtemu należny respekt i szacunek. ‒ Moresby? ‒ zapytał.

‒ Tak, chłopcze. A teraz chodź szybko do kabiny, powiesz mi jak to wy-

gląda. Czeka cię mnóstwo roboty w ciągu najbliższej półgodziny. ‒ Zostało to

powiedziane swobodnym tonem, lecz Gant zauważył malujące się na twarzy

Moresby'ego zasępienie i niepewność.

‒ Buckholz stwierdził, że samolot nie jest jeszcze gotowy ‒ rzekł.

‒ Niestety, proszę pana, dziś przez naszą stację przeszło wiele samocho-

dów.

‒ Ile jeszcze jest do zrobienia?

‒ Musisz posprawdzać wszystko do końca. Czeka nas jeszcze tankowa-

nie... chociaż nie potrwa długo. Nie polecisz przecież daleko.

‒ Czym dysponujecie?

‒ Pompą wózkową, trochę powolną, jak sądzę.

368

‒ Napełniajcie zbiorniki.

‒ Potrzebujesz tylko tyle paliwa, by wykonać krótki przelot...

Gant stawiał już stopę na drabince wiodącej do kabiny, odwrócił się i kciu-

kiem wskazał chmury, ‒ Wiesz dobrze, że będą tam na mnie czekali. Napełniaj-

cie zbiorniki.

‒ Masz rację, Gant, a zarazem mylisz się. Nie daję żadnych gwarancji tej

maszynie... ‒ Urwał i zbliżył twarz w stronę Ganta, jakby chciał przekazać mu

jakiś sekret. Po chwili dodał: ‒ Nie mogę nawet dać gwarancji, że pokona te

kilkaset kilometrów do Bardufoss.

Wszystko może się zdarzyć... ‒ Uniósł dłoń, dostrzegłszy, że Gant chce mu

przerwać. ‒ Posłuchaj mnie, Gant. Proszę, posłuchaj uważnie. Kiedy samolot

znajdował się pod wodą, mogło nastąpić dowolne uszkodzenie jednej lub wielu

jego części. Na oko wszystko jest w porządku, sprawdzamy go. Ale w trudnych

warunkach, w warunkach bojowych... ‒ Urwał ponownie, chcąc zwiększyć

efekt swojej wypowiedzi. ‒ Ty możesz nie pęknąć w warunkach bojowych,

Gant, aie nie mam odwagi stwierdzić, że to samo i w takim samym stopniu

odnosi się do Firefoxa. Czy rozumiesz mnie?

Gant spoglądał na niego, wreszcie odwrócił się i wspiął po drabince. Prze-

rzucił nogi przez burtę kabiny i usiadł w fotelu pilota. Po chwili, kiedy spojrzał

w dół na Moresby'ego, jego twarz była skupiona i blada.

‒ Rozumiem, Moresby ‒ rzekł. ‒ Rozumiem wszystko. Może się rozwalić,

rozsypać na kawałki w każdej chwili. Oczywiście, nie jesteś niczego pewien,

nie możesz powiedzieć... ‒ Urwał i wbił wzrok w znajdującą się przed nim

tablicę przyrządów. Sięgnął dłońmi do drążka sterowniczego. ‒ Ile czasu zajmie

wam napełnianie zbiorników paliwa? ‒ zapytał w końcu oschłym, profesjonal-

nym tonem.

‒ Trzydzieści do czterdziestu minut.

‒ Chcę zatem, żebyście wyciągnęli go na lód. Teraz.

‒ Co...?

Gant parsknął. ‒ Jeżeli nie będzie stał na końcu pasa startowego kiedy tamci

przybędą, na pewno stracimy jakiekolwiek szanse. Przeholujcie go na lód.

‒ Jasne ‒ odparł nie zrażony Moresby. ‒ W porządku. Trzymaj się. ‒ Od-

szedł, podniesionym głosem wydając polecenia inżynierom i technikom ze swej

grupy.

Gant siedział w fotelu pilota. Drżenie dłoni ustępowało. Nie miał się czego

bać. Wyczekiwanie. Ostrzeżenia Moresby'ego nie wywarły na nim żadnego

wrażenia, poza chwilowym rozdrażnieniem. Teraz odczuwał niecierpliwe pra-

gnienie wyruszenia w drogę. Rodziła się w nim buta drapieżnego ptaka.

369

Krzątanina dokoła znaczyła tylko tyle, że samolot znów zostanie oddany pod

jego kontrolę. Obraz Anny oddalał się, znikał w długiej, zwężającej się perspek-

tywie. Towarzyszyły jej inne twarze ‒ zarówno martwych jak i żywych osób.

Usłyszał, jak ożywa silnik ciągnika gąsienicowego. Jaskrawożółty pojazd

sapiąc zaczął toczyć się wzdłuż brzegu ku niemu, mnąc gąsienicami poskrzypu-

jący momat. Pełen respektu podkradł się do samolotu, a sztywny hol przymo-

cowano do goleni podwozia pod dziobem Firefoxa. Gant pokazał wystawiony w

górę kciuk, kierowca ciągnika odpowiedział takim samym gestem, z komina

holownika wyleciał kłąb dymu i Amerykanin poczuł, że cały kadłub przebiega

drżenie. Z początku powoli, Firefox zaczął toczyć się do tyłu. Gant zapatrzył się

w lusterko wsteczne, jakby ustawiał samochód tyłem na parkingu. Z głośnym,

skrzypiącym protestem samolot kołował po momatowej ścieżce.

Buckholz stał, obserwując drogę Firefoxa. Inni ludzie także oderwali się od

swoich zajęć. W nienaturalny sposób samolot kołował do tyłu. W pewnym mo-

mencie chciał zaprotestować przeciwko wytaczaniu maszyny, jednak szybko

zrozumiał, że kamuflaż nie jest już potrzebny, że drzewa nie osłonią go przed

granatami i rakietami. Gantowi potrzebna była każda sekunda, a nawet ułamek

sekundy przewagi.

Samolot powoli wtoczył się na lód, zjeżdżając po pochyłości skarpy, z ocią-

ganiem stając na poziomej tafli, okrytej ostatnimi metrami przenośnej ścieżki.

Ciągnik spychał go dalej, aż Firefox zjechał z momatu, wreszcie szerokim pół-

kolem obrócił go dziobem w kierunku północnym, wzdłuż osi jeziora. Śnieg

niemal przestał juz padać i Buckholz mógł widzieć na odległość kilkuset me-

trów, gdzie szarawe, mroźne powietrze tworzyło sfałdowaną firankę przesłania-

jącą dalszy krajobraz. Domyślał się, że ze swojej kabiny Gant może ogarnąć

wzrokiem nie więcej, jak trzecią część długiego, niezbędnego mu, lodowego

pasa startowego.

Podszedł szybko do Firefoxa. Ludzie wrócili do pracy, komandosi zajęli swe

pozycje po bokach samolotu. Przyszło mu na myśl, że stanowili bardziej gwar-

dię honorową niż poważne siły obronne.

Ludzie pod nadzorem kapitana Królewskiej Inżynierii zaczęli usuwać zaspy

i zmarznięte garby śniegu wokół samolotu. Jak gromadka dzieci oczyszczająca

dojście do domu albo odśnieżająca dla ojca podjazd prowadzący od garażu do

głównej ulicy.

Gant przyglądał się im z góry.

‒ Chcesz, żebyśmy oczyścili już pas startowy?

‒ Im wcześniej, tym lepiej.

370

‒ Zajmę się tym. ‒ Buckholz odwrócił się, po czym jeszcze raz obejrzał na

Ganta. ‒ Nie musisz tego robić, wiesz o tym. To dość poważne ryzyko. ‒ Gant

nie odpowiedział. Buckholz cofnął się i oparł dłoń o bok kadłuba poniżej kabi-

ny. ‒ Moresby musiał powiedzieć ci o ryzyku wiążącym się z lotem. Chcę ci

tylko przypomnieć, Mitchell, że nie musisz się w to pakować.

Gant popatrzył na niego z góry. W jego minie było coś niepokojąco obcego,

aroganckiego. ‒ Odwal się z tą gadką, Buckholz, dobra? ‒ rzucił, a po chwili

dodał cieplejszym, spokojniejszym tonem: ‒ I... dziękuję.

‒ W porządku. Nie chciałbym tylko, żebyś klął na mnie, kiedy to draństwo

spadnie z nieba jak czarny kamień.

‒ Obiecuję.

Buckholz machnął ręką, po czym odpiął krótkofalówkę od klapy kurtki.

‒ Halo, Gunnar! Gunnar?

‒ Słyszę pana, Mr Buckholz. ‒ W mroźnym powietrzu głos Gunnara wy-

dawał się skrzekliwy. ‒ Proszę mówić.

‒ Bierzcie się za odśnieżanie. Ktoś tu chciałby, żeby wszystko było gotowe

na czas ‒ rzekł uśmiechnięty lekko Buckholz. Odwrócił się i popatrzył na odle-

gły brzeg jeziora ‒ mglistą, niewyraźną linię. Drzewa wyłaniały się z gęstego

powietrza niczym filary zrujnowanego nabrzeża. Dość wyraźnie usłyszał, jak

zaczynają się obracać wirniki dwóch helikopterów ‒ czekał, aż wyłonią się z

szarawej, brudnej mgiełki.

Gant patrzył, jak technicy Moresby'ego staczają po pochyłości brzegu wóz-

kową pompę. Dwa pojemniki paliwa przetaczano z trudem po lodzie w kierunku

samolotu. Jeden z nich połączono wężem z końcówką wlewu paliwa samolotu.

Gant czekał, niemal drżąc z niecierpliwości w swoim fotelu, aż wreszcie roz-

brzmiał uspokajający terkot pracującej pompy. Moresby przyglądał się całej

operacji z nieodmiennie posępnym wyrazem twarzy. Paliwo zaczęło płynąć do

lewego zbiornika.

Moresby pospiesznie podszedł po lodzie do samolotu, wspiął się na drabin-

kę, wystawiając głowę ponad burtę kabiny i popatrzył w dół na Ganta. Ten

uruchomił stoper na głównej tablicy przyrządów. Sekundnik ruszył zrywami.

Moresby spojrzał na swój stoper, zawieszony na szyi.

‒ W porządku ‒ powiedział. ‒ Zginamy nasze karki od prawie ośmiu go-

dzin, chłopcze. Zobaczymy teraz, jak szybko ty sobie poradzisz, dobra?

371

Gant spojrzał prosto w oczy starszego oficera technicznego i skinął głową. ‒

Dobra, Moresby. Zaczynajmy.

‒ Tylko nie włączaj zapłonu, dopóki pompujemy paliwo, jasne?

‒ Pewnie. A gdybym chciał tankować na gorąco...?

Moresby jęknął. ‒ Nie rób tego, chyba że będziesz musiał. ‒ Uniósł oczy w

górę, po czym dodał: ‒ Minęło szesnaście minut i dwanaście, trzynaście sekund

od twojego startu z Kirkenes. Zabierzmy się lepiej do roboty, staruszku. Dobra?

Sprawdzaliśmy wszystko, co można... Rozpoznasz, czy odczyty są prawidłowe.

‒ Moresby spojrzał w dół, wzdłuż drabinki pilota, i nie odzywał się, dopóki nie

został podtoczony do boku samolotu i podłączony do sieci elektrycznej Firefoxa

przenośny zasilacz. Wreszcie powiedział: ‒ W porządku. Wykonaj całą przed-

startową procedurę, kontrolę kołowania i startu, co tylko dasz radę. Ja będę

notował.

Gant zawahał się, jakby smakując tę chwilę. Nagle jego dłonie wpadły w

rytm. Włączył zasilanie układów elektronicznych, natychmiast rozległo się

głośne brzęczenie, przechodzące stopniowo w wysoki pisk.

‒ Dobrze. Instrumenty żyroskopowe poszły w ruch ‒ mruknął Moresby. ‒

Ciśnienie układów awaryjnych w normie. Sprawdź... wskaźniki kontroli lotu. W

stanie spoczynkowym i w ruchu...

Kciuk Ganta ześliznął się z dźwigni sterowania silnikami, pchnął drążek w

dół. ‒ Sześćdziesiąt stopni, i tyle pokazuje ‒ oświadczył, kiedy klapy opadły.

Podniósł klapy z powrotem i wierzchem nadgarstka lewej dłoni trącił inną

dźwignię. Hamulce aerodynamiczne wysunęły się z cichym zgrzytem, a cały

kadłub przebiegło lekkie drżenie. Czekał. Moresby wyczuwał jego niepokój i

zniecierpliwienie. Spojrzał ponad głową Ganta na dwa Lynxy, które wzniosły

się ponad drzewa na przeciwległym brzegu i zaczęły sunąć nad lodem w ich

kierunku na wysokości mniej więcej pięćdziesięciu metrów. Gant także odwró-

cił głowę.

Pochyliły się na boki, zahuśtały, zawisły niedaleko Firefoxa, po czym zaczę-

ły powoli opadać niczym grube czarne pająki zawieszone na niewidocznych

niciach. Śmigłowiec Gunnara jako pierwszy ruszył do lotu wzdłuż jeziora. Wo-

kół nich zstępujący ciąg powietrza wyrzucał w górę i unosił na boki śnieg, jak

chmury pyłu porwane koszącym, pędzącym nad ziemią wiatrem. Kiedy zadym-

ka rozwiała się, na odsłoniętych połaciach gładkiego lodu pozostały jedynie

pryzmy zmarzniętego śniegu.

‒ To nawet działa ‒ oznajmił Moresby.

‒ Sprawdzam sygnalizację optyczną i lampki awaryjne ‒ powiedział Gant.

372

Włączył przełączniki na pulpicie. Terkot helikopterów niósł się głośnym

echem po całym jeziorze. Żołnierze z Królewskiej Inżynierii rozbijali już i sta-

piali za pomocą łopat i dmuchaw termicznych niskie, ostro zakończone pryzmy

zamarzniętego śniegu. Zauważył, że większość z nich była zaznaczona czymś,

co wyglądało na czerwoną farbę.

Światełka kontrolne na pulpicie zamigotały we właściwej sekwencji. Po

chwili Gant rzekł: ‒ Kontrola antyprzeciążeniowa włączona... i sprawdzona.

‒ Zajmij się radiostacją ‒ podpowiedział Moresby. ‒ Wybierz sowiecki ka-

nał taktyczny. Posłuchamy, co porabiają nasi przyjaciele. Tylko nie uruchamiaj

nadajnika.

‒ Jasne. Jaki mamy dziś dzień?

‒ Czwartek.

Gant wyciągnął niewielką kartę z uchwytu na skrzynce radiostacji. Musiał

zaprogramować odpowiedni kod sekwencyjny, by ustawić radio na tajny so-

wiecki kanał taktyczny, jako że sposób przerzucania częstotliwości zmieniany

był każdego dnia.

‒ Gotowe ‒ rzekł.

Włączył radio, a następnie wciągnął rosyjski hełmofon na głowę. Wsunął

wtyczki przewodów łączności i sterowania myślowego w odpowiednie gniazdka

z boku fotela. Wreszcie włączył selektor fali, zaprogramował kod sekwencyjny i

niemal natychmiast zapłonęły dwa czerwone oczka, migocząc w trakcie poszu-

kiwania zmieniających się częstotliwości. Moresby patrzył uważnie na niego.

Skupił się na rozbrzmiewających w słuchawkach, skrzekliwych głosach. Wrzało

jak w ulu... czekał, prawie wstrzymawszy oddech. Stoper wskazywał, że minęło

już osiemnaście minut. W powietrzu panował jeszcze spokój. Jednakże wszyst-

ko stało w pełnej gotowości, zatankowane, czekając jedynie na rozkaz startu.

Powtarzane współrzędne lokalizacji jeziora, wskazówki taktyczne, kolejność

startów, pułapy i rejony działania poszczególnych eskadr...

Wyłączył radio. ‒ W porządku ‒ oświadczył. Ale to nie była prawda. Poczuł

nagle przypływ odrętwienia, niechęć do dalszego działania. Będą na niego cze-

kać. Dziesięciu albo piętnastu pilotów, przygotowanych na to, że dostrzegą go

jedynie na ekranach podczerwieni; czekających wzdłuż określonych, wytyczo-

nych tras, jak gdyby rozpinających między sobą sieć i gotowych pochwycić go,

kiedy tylko szperacze wyłowią gorącą smugę spalin podczas jego startu z po-

wierzchni jeziora.

373

Kłęby śniegu rozwiewały się. Roztapiano i niwelowano garby śnieżne i za-

spy. Dwa helikoptery Lynx zmieniły się w dalekie, nierzeczywiste, czarne

punkciki przy odległym brzegu jeziora.

Nie miał żadnych szans.

Ale nie było też innego wyjścia. Przełknął ślinę i odezwał się zachrypniętym

głosem: ‒ Co mówiłeś?

‒ Pytałem cię o antyradar i sterowanie myślowe. Nie wiemy, jak to działa,

dlatego nie mogliśmy sprawdzić, czy wszystko funkcjonuje normalnie. Czy jest

na pulpicie jakaś kontrola systemu antyradarowego?

Gant pokręcił głową. ‒ Nic elektrycznego czy mechanicznego, nic do

sprawdzania. ‒ Spojrzał na Moresby'ego. ‒ Nie wiem...

Dwa śmigłowce ponownie zanurzyły się w zadymce, wędrującej powoli nad

taflą tym razem w ich stronę.

‒ Cholera ‒ mruknął Moresby. Nagle klasnął energicznie osłoniętymi rę-

kawicami dłońmi. ‒ Mam! ‒ Pochylił głowę, zbliżając usta do mikrofonu krót-

kofalówki. ‒ Thorne! Thorne? ‒ zawołał natarczywym, zrzędzącym głosem.

Gant spojrzał w kierunku Harriera. Dojrzał, jak Thorne macha ręką w odpowie-

dzi.

‒ Słucham, sir ‒ odezwał się formalnym tonem.

‒ Bądź dobrym kolegą i spójrz, czy możesz nas dostrzec, dobra? ‒ odezwał

się Moresby z wyszukaną grzecznością. ‒ Na ekranie radaru, oczywiście.

‒ Ale...

‒ Bez żadnych ale. Zrób to, mój chłopcze.

‒ Tak jest, sir.

‒ W tym czasie możesz sprawdzić hermetyzację i klimatyzację ‒ Moresby

zwrócił się do Ganta.

‒ Dobra. ‒ Moresby zszedł z drabinki i Gant opuścił osłonę kabiny. Usły-

szał, że Moresby wsuwa łącze do zewnętrznego gniazdka łączności, by mogli

się porozumiewać. Zamknął osłonę. Był odizolowany we wnętrzu Firefoxa.

Podłączył maskę do wylotu tlenu. Połączenie było szczelne, ciśnienie zadowala-

jące. Pozostało mu sprawdzić jedynie system alarmowy dekompresji, ponieważ

hermetyczność kabiny można było skontrolować tylko na odpowiedniej wyso-

kości. Wszystkie lampki zabłysły zgodnie, kiedy włączył układ. Nie mógł

sprawdzić ogrzewania i odmgławiania, dopóki nie uruchomi silników. Znowu

skontrolował jedynie lampki kontrolne. Wszystkie paliły się. ‒ Sprawdzone ‒

powiedział.

‒ Świetnie. Poczekaj teraz minutkę, aż zdejmiemy rakiety, będziesz mógł

374

wtedy sprawdzić system myślowego sterowania. Mogę jednak dać słowo... ‒

Gant poczuł dwa wstrząsy, kiedy pociski AA-6 zostały zdjęte z uchwytów pod

skrzydłami. Za osłoną kabiny pojawiła się nagle twarz Moresby'ego, przed którą

wyrósł uniesiony w górę kciuk. Gant skupił się i w myślach wydał po rosyjsku

komendę odpalenia rakiety po lewej. Szereg światełek zapłonął na pulpicie.

Policzył je, przypomniał sobie instrukcję. Wyglądało na to, że wszystko działa.

Otworzył osłonę kabiny. ‒ W porządku ‒ rzekł, ściągając hełmofon.

‒ Dobra. Podwieście z powrotem pociski w uchwytach! ‒ zawołał na dół

do techników. ‒ Jak układy podtrzymywania życia?

‒ W porządku.

‒ Mówi Thorne, sir ‒ rozległ się głos z krótkofalówki Moresby'ego.

Gant zacisnął dłoń na krawędzi burty.

‒ I co? ‒ spytał Moresby.

‒ Trudno powiedzieć, sir. Odbijający obiekt na odbijającej tafli lodu po-

śród zakłóceń powierzchniowych...

‒ No więc? ‒ wtrącił Moresby posępnym tonem.

‒ Nie powinienem czegokolwiek wyłapywać, prawda, sir?

‒ Nie ‒ rzucił ociężale Gant.

‒ Jednak... Mam obraz na ekranie, sir. Odbicie... Firefoxa. Podejrzewam,

że w górze, na radiolokatorze celów ruchomych miałbym bardzo wyraźny sy-

gnał... Przykro mi, sir.

Moresby spojrzał na Ganta. ‒ A więc jednak... ‒ Gant poczuł dreszcz prze-

nikający jego ciało. ‒ Wszystko do dupy! ‒ wrzasnął Moresby. ‒ Antyradar jest

uszkodzony, nie działa! Będziesz jak kaczka pośród stada myśliwych, kiedy

tylko wystartujesz!

‒ Ale...

‒ Żadnych ale! Nie mogę tego naprawić, nie wiem, jak działa!

Aubrey odwrócił się od pulpitu łączności. Eastoe, nadsyłający meldunki o

wszelkiego rodzaju ruchach wojsk wzdłuż granicy, zwłaszcza w okolicach Ni-

klu i najbliższych bazach myśliwców na Półwyspie Kolskim, przekazał także

Aubreyowi wiadomość o odkryciu przez Moresby'ego defektu systemu antyra-

darowego.

Curtin stwierdził, że twarz Aubreya przybrała kolor popielaty. Nie wiedział,

co ma powiedzieć Anglikowi. Odetchnął z ulgą, kiedy Aubrey pomaszerował w

stronę najdalszego kąta pokoju. Jak gdyby chciał się schować. Ale widocznie

375

tamten róg nie przyjął go, gdyż po chwili cofnął się. Kiedy spojrzał mu w twarz,

na jego obliczu widniał wyraz determinacji.

‒ Thorne musi go stamtąd zabrać! ‒ rzekł, zbliżając się z powrotem do

pulpitu. Popatrzył na zegar. Dwadzieścia trzy minuty od czasu, kiedy zaczęło

się przejaśniać. Okienko w zamieci musiało być już blisko oddziałów rosyj-

skich, zgromadzonych w Niklu.

Rozpogodzenie dotrze do baz myśliwców przechwytujących na Półwyspie

Kolskim nieco później niż do Niklu, mimo wszystko w ciągu najbliższych mi-

nut pierwsze helikoptery wzniosą się w powietrze z doborowymi oddziałami

komandosów na pokładzie. W niecałe dwadzieścia minut przy maksymalnej

prędkości powinni dotrzeć do jeziora. W sumie mniej niż pół godziny ‒ później

nie będzie już żadnych szans ratunku dla Ganta. Co mogli uratować z przyrzą-

dów pokładowych w tak krótkim czasie, zanim samolot nie zostanie doszczętnie

zniszczony...?

Musieli też wycofać ludzi.

Waterford powinien zająć się organizacją przemarszu do jakiegoś wyzna-

czonego punktu, skąd będzie można ich zabrać, jak tylko poprawi się pogoda.

Najważniejsi ludzie i sprzęt powinni odlecieć dwoma śmigłowcami Lynx...

‒ Musi go stamtąd natychmiast zabrać ‒ powtórzył, krzywiąc się. ‒ Połącz

mnie zaraz z „Rybakiem”.

Radiooperator obrócił się na stołku w stronę mniejszej radiostacji, którą wy-

korzystywali do utrzymania łączności z grupą nad jeziorem. Powtórzył sygnał

wywoławczy Buckholza i otrzymał odpowiedź. Aubrey mruczał coś i łaził nie-

cierpliwie w czasie gdy wzywano Buckholza do stanowiska łączności. Kiedy

tylko rozbrzmiał głos Amerykanina, Aubrey trzęsącą się dłonią chwycił mikro-

fon.

‒ „Rybak”! ‒ rzekł, po chwili jednak, zrozumiawszy bezsensowność pseu-

donimów, poprawił się: ‒ Charles! Zabierajcie stamtąd Ganta, natychmiast.

Thorne ma go jak najszybciej dostarczyć tutaj.

‒ Chodzi ci o antyradar? ‒ zapytał Buckholz. ‒ Posłuchaj, Kenneth. Zosta-

ło nam jeszcze jakieś dwadzieścia minut... I tak nie mamy innego wyjścia. On

musi wystartować tym samolotem...!

‒ Z niesprawnym systemem antyradarowym nie ma najmniejszych szans...

Zbłąkany promień słońca wpadł nagle do pokoju, oświetlając tańczące dro-

biny kurzu, jakby odzwierciedlające wzburzenie Aubreya. Zniknął równie nie-

spodzianie.

376

‒ Co z oddziałami w helikopterach? ‒ zapytał Buckholz.

‒ Nie ruszyli jeszcze. Charles, rozkaż mu, by uciekał stamtąd. Ratujcie, co

się da. Niech Waterford zorganizuje załadunek obu Lynxów... i odwrót. Charles,

czy mnie słyszysz?

Zamiast głosu Buckholza Aubrey usłyszał Ganta. Jego słowa dobiegały jak-

by z oddali.

‒ Nic z tego, Aubrey. Nic z tego.

‒ Mitchell, proszę, posłuchaj mnie...

‒ Słyszę. Antyradar nie robi już żadnej różnicy.

‒ Nie macie czasu...!

Gant rozmawiał przez chwilę z kimś innym, prawdopodobnie z Moresbym.

Aubrey nastawił ucha, by wyłowić słowa. ‒ Tankujcie na gorąco... do diabła,

musi być! Tankujcie na gorąco...

‒ Jezu! ‒ jęknął Curtin. Nawet radiooperator wyglądał na stropionego.

‒ Co...? ‒ zaczął Aubrey.

‒ Tankowanie przy włączonych silnikach. Ma zamiar uruchomić silniki,

gdy oni nie skończyli jeszcze pompować paliwa. Jeden błąd i...

‒ Charles! Powstrzymaj go! ‒ rzucił Aubrey.

‒ Dlaczego? ‒ rozległa się odpowiedź Ganta. ‒ Jakie to ma znaczenie, kto

wysadzi samolot w powietrze: ja, ty, Buckholz czy Rosjanie?

‒ Daj mi porozmawiać z Moresbym.

‒ Nie. Nie ma czasu. Jest bardzo zajęty.

Radiooperator zaczął szybko notować coś na kartce. Curtin przycisnął jedną

słuchawkę do ucha i kiwał głową, nasłuchując. Wreszcie powiedział: ‒ Trzy

ciężkie helikoptery transportowe wystartowały właśnie z Niklu. Przekroczyły

już granicę. Gantowi zostało niecałe dwadzieścia minut.

‒ Charles! Oni są już w drodze.

‒ Trzy mniejsze śmigłowce, prawdopodobnie silnie uzbrojone ‒ kontynu-

ował Curtin. ‒ Jeden z nich porusza się szybciej niż pozostałe. Chyba nieuzbro-

jony i bez desantu. Rozpoznanie.

‒ Charles, wydaj mu rozkaz. Powiedz, że przerywamy misję!

‒ Warunki atmosferyczne nad bazą lotniczą w Pieczendze będą wystarcza-

jąco dobre do startu samolotów za siedem lub osiem minut.

‒ Charles ‒ rzekł Aubrey bezbarwnym głosem. Jego twarz była biała, z za-

ciśniętych warg odpłynęła krew. ‒ Gantowi zostało niecałe dwadzieścia minut.

Pieczengę dzieli od was zaledwie sto pięćdziesiąt kilometrów. Foxbat jest w

377

stanie pokonać ten dystans w...? ‒ Spojrzał na Curtina.

‒ Jakieś siedem, osiem minut, przy niepełnym ciągu... ‒ Pomachał dłonią,

żeby zaznaczyć, że są to bardzo przybliżone dane.

‒ Od chwili, gdy rozpogodzenie dotrze nad którąś z tych pierwszolinio-

wych baz, Gantowi zostanie nie więcej niż siedem minut. Nawet gdyby mógł

wystartować za dziesięć minut, nie ma szans umknąć uwadze sowieckich my-

śliwców. Będą po prostu czekali na niego. Czy rozumiesz mnie? Over.

‒ Wszystko za późno, Kenneth. Nie mamy nawet czasu, by wyciągnąć ze

środka najbardziej wartościowe wyposażenie.

‒ Nie możemy stracić Ganta...

‒ Tylko w ten sposób mamy szansę...

‒ Nie mamy żadnych szans!

‒ Nie jestem upoważniony do tego, by wydać mu rozkaz zaprzestania ak-

cji, Kenneth.

‒ Czas kontaktu wysuniętego śmigłowca z jeziorem: trzynaście minut.

‒ Kiedy zobaczą samolot na lodzie ‒ Aubrey zwrócił się do Curtina ‒ i

oczyszczony ze śniegu pas startowy, co wtedy uczynią?

‒ Najpierw strzelać, potem pertraktować!

‒ Właśnie tak. Charles, proszę, wykonaj moje polecenie. Nalegam, by na-

tychmiast zabrać stamtąd Ganta Harrierem. Potem zniszczcie samolot!

‒ My także odbieramy meldunki Eastoego. Zwiadowczy Mi powinien zja-

wić się tutaj za dwanaście minut. Tyle czasu potrzebujemy...

‒ Nie!

‒ Tak, do cholery! Mamy zamiar pokazać im ten jeden jedyny numer. A te-

raz jestem zajęty, Kenneth. Wyłączam się.

Aubrey stał nadal z mikrofonem w dłoni. Popatrzył na niego z niedowierza-

niem, po czym odrzucił, jakby został porażony ładunkiem elektrycznym. Odma-

szerował od pulpitu w stronę okna.

Chmury ponownie zbierały się już za wierzchołkami gór, na północy i za-

chodzie. Zapadał zmierzch. Pojawiły się pojedyncze płatki śniegu. Za oknem

przeszedł norweski wartownik.

Aubrey wiedział, że przegrał. Jego ostatni desperacki rzut kostką kosztował

w efekcie życie Ganta. Stracił zarówno samolot, jak i pilota. Przyczynił się do

śmierci ludzi ‒ Gant był tylko jego ostatnią ofiarą. Nie mógł już nic zrobić, by

przeciwdziałać konsekwencjom własnych poczynań. Absolutnie nic.

378

‒ Czas przybycia wysuniętego śmigłowca: dziesięć minut ‒ recytował

Curtin ‒ głównych sił, jedenaście minut czterdzieści. Pogoda poprawia się nad

Pieczengą. Umożliwi start za jakieś cztery minuty, może nawet mniej. Eastoe

odbiera coraz silniejsze sygnały na ekranie podczerwonym. Według niego kołu-

ją na pas startowy.

Są w stanie stworzyć dach z samolotów nad całym jeziorem, by przechwycić

Firefoxa. Bez antyradaru nie ma żadnej możliwości ucieczki dla Ganta.

‒ Co? ‒ usłyszał okrzyk Curtina, jakby tamten nagle dostał zadyszki. ‒

Powtórz!

Aubrey odwrócił się od okna. ‒ Co się stało? ‒ spytał zmęczonym głosem.

Curtin uniósł dłoń w górę, po chwili odłożył hełmofon i spojrzał na Aubrey-

a. Jego zmarszczone czoło symbolizowało klęskę. ‒ Jeszcze jedna radosna wia-

domość ‒ rzekł. ‒ Z Bardufoss. Pogoda u nich zaczyna się załamywać. Przy-

puszczają, że za kilka minut rozszaleje się zamieć. Nawet jeśli wystartuje, nie

będzie miał gdzie wylądować.

‒ Czas przylotu prowadzącego śmigłowca: sześć minut... sił głównych:

osiem minut.

Radiooperator przekazywał odbierane informacje Gantowi przez krótkofa-

lówkę Moresby'ego, zawieszoną na krawędzi burty. Gant wzruszył ramionami,

czując w całym ciele nerwowe napięcie wywołane pośpiechem. Przerzucił

włączniki zapłonu i sięgnął do zaworów przepływu paliwa...

Z niedowierzaniem zapatrzył się na płonącą purpurą lampkę, po lewej stro-

nie głównego pulpitu, tuż pod uszczelką osłony kabiny.

‒ Na miłość boską! Myślałem, że ten samolot został sprawdzony! ‒ wy-

buchnął.

Przed dziobem widzialność zaczynała powoli spadać. Rozpogodzenie trwało

krócej, niż zapowiadano. Odległy brzeg jeziora był już ledwie widoczny, przed-

stawiał sobą bardziej nieregularność gęstego powietrza niż rzeczywisty krajo-

braz. Dwa śmigłowce Lynx zakończyły oczyszczanie pasa startowego. Czekały

teraz spokojnie, u boku Harriera, aż drużyny z łopatami i dmuchawami dokoń-

czą dzieła.

‒ Bo był ‒ odparł ponuro Moresby. Spojrzał w dół na techników otaczają-

cych Firefoxa. ‒ Pali się lampka rozdzielacza! ‒ zawołał. ‒ Wlot lewego silnika.

Sprawdźcie to zaraz! Ruszać się, kutasy! Zaklinowała się dźwignia ssania, albo

coś w tym rodzaju! Sprawdźcie to biegiem!

379

‒ Jak mogłem to przeoczyć? ‒ spytał Gant, wpatrując się w sygnalizator. ‒

Nie zauważyłem tej cholernej lampki!

‒ Podobnie jak ja, Gant. Też nie zauważyłem. ‒ Moresby odchylił się na

drabince, zaciskając dłoń na krawędzi burty, i przekrzywił głowę, żeby dostrzec,

co robią technicy. ‒ No i co?! ‒ zawołał. Przez krótkofalówkę Gant nasłuchiwał

dyspozycji, jakie Waterford wydawał komandosom. Brooke i jego oddział z

SBS zajęli stanowiska na południowo-wschodnim brzegu jeziora, natomiast

komandosi zrzuceni na spadochronach z Herculesa znajdowali się na przeciwle-

głym brzegu, tam, gdzie odkryli zwiad Rosjan.

‒ Nic nie ma, sir. Dźwignia jest w porządku.

‒ Więc dlaczego, do diabła, ten sygnalizator uaktywnił się dopiero po włą-

czeniu zapłonników? Nie mam pojęcia! ‒ Moresby parsknął z wyrzutem, wpa-

trując się w Ganta. Mróz zaczynał osiadać na jego wąsach na skutek przyspie-

szonego oddechu. Gant poczuł, jak serce przyspiesza rytm. W żołądku miał

bryłę lodu, na pozbawionych powietrza piersiach spoczywał ciężar ‒ czuł, jakby

w klatce piersiowej miał za mało miejsca na serce i płuca. ‒ Gdybyśmy spraw-

dzili ten pieprzony pomocniczy zespół napędowy wcześniej, skutek byłby taki

sam, a nie byłoby tej paniki. No już!

‒ Czas przybycia wysuniętego śmigłowca: trzy minuty, pięćdziesiąt.

‒ Cholera ‒ syknął Moresby.

‒ Sir, znaleźliśmy...

‒ Co takiego?

‒ ETA: trzy minuty.

‒ Kawałek blachy, jakby osmalonej... pofałdowanej jak tektura, sir. Klinuje

drzwiczki. Musimy to ostrożnie...

‒ Do diabła z ostrożnością! ‒ Spojrzał na Ganta. ‒ Jakiś szczątek któregoś

z twoich przeciwników, staruszku ‒ rzekł, niezbyt udanie siląc się na swobodę.

Gant tylko skinął głową.

‒ Dajcie mi aktualny komunikat o pogodzie w Bardufoss ‒ powiedział do

krótkofalówki.

‒ Tak jest, sir.

‒ Wierzę, na Boga, że nie będzie gorzej, niż jest ‒ mruknął Moresby. ‒

Gdybyś nie mógł tam wylądować, nie ręczę za ten pojazd na dłuższej trasie!

‒ Trzysta pięćdziesiąt kilometrów... Sądzisz, że będę już bezpieczny trzy-

sta pięćdziesiąt kilometrów dalej?

380

‒ To już Norwegia, staruszku...

‒ Co z tego?

Moresby przeciągnął palcem po wąsach. Z lewej strony, z tyłu, doleciały ich

zgrzyty i chroboty wyciąganego i zginanego metalu. Gant wzdrygnął się.

‒ Ostrożnie, do cholery! ‒ wrzasnął Moresby.

‒ Czas przybycia prowadzącego śmigłowca: dwie minuty czterdzieści ‒

oznajmił radiooperator.

‒ Gdzie ten komunikat o pogodzie?

‒ Już idzie, sir...

Gant słyszał przez krótkofalówkę głos Buckholza, organizującego rozmiesz-

czenie w dwóch śmigłowcach Lynx norweskiego personelu zaangażowanego do

tej operacji. Najpierw kobiety, dzieci i sprzymierzeńcy ‒ pomyślał z gorzką

ironią. Rozbrzmiewające nieustannie przez radio polecenia Waterforda przero-

dziły się w stłumione tło dźwiękowe, widocznie zapomniał wyłączyć swą krót-

kofalówkę. Trzy wielkie Mi, lecące za wysuniętym, nieuzbrojonym helikopte-

rem zwiadowczym i osłaniane przez dwa silnie uzbrojone śmigłowce, mogły

zabrać na pokład od czterdziestu do pięćdziesięciu ludzi każdy. Nieco mniej,

jeśli oddziały wyposażone były w ciężką broń lub lekkie pojazdy. Waterford nie

miał zamiaru uczynić pierwszego posunięcia, nawet w celu osłony Firefoxa.

Musiał zatem wystartować samolotem...! Gdyby udało mu się to, ludzie Water-

forda wtopiliby się w teren, unikając jakiegokolwiek kontaktu z oddziałami

rosyjskimi.

‒ Muszę zabrać stąd samolot ‒ powtórzył na głos.

‒ Komunikat o pogodzie, sir...

‒ Tak?

‒ Zamykają lotnisko w Bardufoss za pięć minut, sir. Twierdzą, że za dzie-

sięć minut nic nie da rady tam wylądować.

‒ W porządku ‒ odparł cicho Gant spiętym głosem. Na moment zacisnął

powieki. Kiedy je otworzył, ujrzał, że Moresby przygląda mu się.

‒ Zatem dokąd, chłopcze? Dokąd zabierzesz samolot, jeśli już uda ci się

wzbić w powietrze? ‒ W jego tonie nie było sarkazmu, a tylko tchnienie poraż-

ki.

‒ Jeśli będę musiał, pokonam całą drogę.

‒ Co?

‒ Słyszałeś. Całą pieprzoną drogę, człowieku! Do Anglii albo do piekła! ‒

Próbował zdobyć się na uśmiech.

‒ Odradzałbym ci to, Gant. Cokolwiek, albo wszystko może odmówić

381

posłuszeństwa. Spróbuj wylądować w Bardufoss, mówię zupełnie poważnie...

‒ ETA wysuniętego śmigłowca: jedna minuta.

‒ Na miłość boską, patałachy, pospieszcie się! ‒ ryknął Moresby.

‒ Staramy się usunąć to bardzo ostrożnie, żeby uniknąć dalszych znisz-

czeń, sir. Naprawdę zaklinowało się bardzo mocno.

‒ Więc potnijcie to cholerstwo na mniejsze kawałki!

‒ Będziecie mieli dwie minuty, może nawet mniej; przyhamują trochę, do-

póki śmigłowiec zwiadowczy nie wykona odpowiednich namiarów ‒ oświad-

czył Gant.

‒ Nie mów mi...

‒ Możliwe, że nadal mamy szanse na zdobycie mniej czy bardziej spraw-

nego samolotu...

‒ Tak myślisz?

‒ To zależy od jednej rzeczy ‒ odparł Gant. ‒ Kto obecnie dowodzi opera-

cją. Jeśli jest to nadal Władimirow, będzie sądził, że ma jakieś szanse. Jeśli zaś

któryś z polityków, to możemy się od razu pożegnać! Odstrzelą nam dupy przy

pierwszej sposobności!

‒ Już idzie, sir... w porządku, wyciągnęliśmy, sir!

‒ ETA, trzydzieści sekund...

‒ Tankujcie na gorąco ‒ rzucił Gant Moresby'emu, włączając z powrotem

obwody elektryczne. Lampka zgasła. ‒ Dzięki Bogu ‒ westchnął.

‒ Tankować na gorąco?

‒ Nie ma innego wyjścia. Chcę być gotów do startu, kiedy wybiorę wła-

ściwy moment.

‒ Ile chcesz mieć paliwa w zbiornikach?

‒ Na razie jest sześćdziesiąt procent pojemności. ‒ Gant pokręcił głową. ‒

Po prostu tankujcie dalej.

Gant popatrzył w niebo, odchyliwszy się trochę w fotelu. Uniósł rękę do gó-

ry, jakby chciał osłonić oczy lub zakryć twarz. Słyszał już terkot wirników heli-

koptera.

Ludzie, poruszający się po tafli lodowej w stronę dwóch śmigłowców, przy-

stawali i zadzierali głowy do góry. Widzialność malała, powietrze było gęste jak

firanka. Odległy brzeg jeziora przesłaniała już mgiełka. Zaczynał sypać śnieg;

wielkie płatki wdzierały się do wnętrza kabiny, osiadały mu na ramionach. Po-

nownie naciągnął hełmofon, podłączył doprowadzenie tlenu, wtyczkę przewodu

sterowania myślowego wcisnął do gniazdka.

Nad przecinką pojawił się brzydki, przypominający przysadzistego żuka

382

Mi-24 ‒ prawdopodobnie nieuzbrojony w celu zwiększenia jego szybkości.

Gant przeklinał brak pocisków typu Blowpipe. Zresztą, nawet gdyby dyspono-

wali nimi, wątpił, żeby Waterford pierwszy otworzył ogień.

Mi przesunął się nad jeziorem, nad dwoma śmigłowcami Lynx i nieuzbrojo-

nym Harrierem. Gant dojrzał głowę Thorne'a w hełmofonie, unoszącą się w

górę, w jego stronę. Wreszcie helikopter przeleciał nad Firefoxem, jakby drwił

sobie z niego.

Moresby głośno instruował techników. ‒ Tankowanie na gorąco. Chyba pa-

miętacie ostatnie zajęcia? Macie okazję sprawdzić teorię w praktyce! Przytocz-

cie jeden z pojemników z paliwem w pobliże skrzydła, tę pompę także... Niech

wszyscy odsuną się sprzed wlotów powietrza i od dysz wylotowych. Ustawcie

łukiem ludzi z gaśnicami... ‒ Spojrzał na Ganta, ale nie odezwał się do niego. ‒

...po obu stronach samolotu. I zachowajcie czujność! ‒ Odwrócił się do Ganta. ‒

Będziemy w kontakcie przez łącze na zewnątrz samolotu. Postaram się trzymać

jak najdalej, dziękuję bardzo. Utrzymuj najmniejszą moc silników, tyle tylko,

byś podtrzymał działanie generatorów... ‒ Gant potwierdził skinieniem głowy. ‒

Dobrze.

Popatrzył, jak technicy podtaczają jeden z wielkich gumowych pojemników

paliwa w stronę samolotu, prostopadle do osi skrzydła. Słyszał, jak łączyli

zbiornik wężem z wlewem paliwa. Po chwili wycofali się szybko. Moresby,

stojący jakieś dwanaście metrów od samolotu, dał mu znać, że może urucha-

miać silniki. Terkot krążącego w górze Mi nasilał się, jakby przygniatał ich do

ziemi. Helikopter krążył nad jeziorem od dwudziestu sekund, może pół minuty.

Główne siły znajdowały się już tylko o minutę drogi od nich. Kiedy zobaczą

zapłon silników, po uprzednim dołączeniu drugiej pompy paliwowej, domyśla

się, że tankuje na gorąco, chcąc przyspieszyć przygotowania do startu. Czy

wciąż będą czekali po przekazaniu meldunku, czy też rozpoczną atak...?

Nie mógł liczyć na więcej czasu, bez względu na to, kto dowodził akcją. Fi-

refox stanowił nieruchomy cel, którego nie byli w stanie uratować. Włączył

główny kontakt zasilania, wdusił przycisk startera i odkręcił zawór wysokiego

ciśnienia.

Z tyłu, mniej więcej w połowie długości kadłuba, rozległa się podwójna eks-

plozja, jak równoczesny strzał z obu luf dubeltówki. W lusterku dostrzegł dwa

kłęby czarnego dymu unoszące się w powietrzu. Rozległ się narastający powoli

huk turbin. Włączył nadciśnieniową pompę paliwową i pchnął dźwignie stero-

wania do przodu. Strzałka obrotomierza powędrowała na dwadzieścia osiem

383

procent mocy. Ściągnął dźwignie z powrotem tak daleko, na ile starczyło mu

odwagi, i zablokował je. Oba gigantyczne silniki turboodrzutowe Tumańskiego

huczały miarowo. Uśmiechnął się z ulgą. Moresby ruchami dłoni nakazywał

swoim ludziom kontynuować tankowanie.

‒ Dzięki Bogu ‒ rozbrzmiał jego głos w słuchawkach.

W pewnej odległości od Firefoxa, u wylotu przecinki, pojawił się Waterford.

Skierował w górę swój deskowaty karabinek i wystrzelił kilka trójpociskowych

serii w kierunku zawieszonego, dryfującego powoli Mi. Śmigłowiec natych-

miast skoczył nad drzewa. Waterford odezwał się do mikrofonu Moresby'ego: ‒

Zasrani turyści! ‒ A po chwili dodał: ‒ W porządku, Gant. Oni tu wrócą całą

zgrają najdalej za kilka minut... Co zrobią, zależy w głównej mierze od tego, co

ty zrobisz. Powodzenia. ‒ Błyskawicznie odszedł, powtarzając dyspozycje dla

swoich komandosów.

Gant spojrzał na węże paliwowe. Kiedy powinien kazać im zatrzymać pom-

py? Kiedy ma przestać ryzykować tankowanie na gorąco? Jak duży zapas pali-

wa będzie mu potrzebny?

Zapomniał o rozgrywających się dookoła wydarzeniach. Przebiegł wzrokiem

wskaźniki i tablice przyrządów, sprawdził główny pulpit oraz konsolę z lewej

strony. Poruszył orczykiem i klapami. Sztywne, jakby bardziej oporne niż po-

przednio, ale powinny działać. Nagle usłyszał głos radiooperatora.

‒ Rozpogodzenie dotarło do Pieczengi. Dwie eskadry myśliwców prze-

chwytujących w powietrzu. ETA ‒ sześć minut.

Spojrzał w górę. Widzialność wynosiła siedemset, może siedemset pięćdzie-

siąt metrów. Miał nabierać szybkości w kierunku zgęstniałego powietrza, przy-

pominającego mgłę, tyle że wyraźnie szarawą i powoli opadającą. Śnieg gęst-

niał. Tylko wiatr przycichł. Jeden z Lynxów wzbił się w powietrze i niemal

natychmiast pochłonęła go chmura. Drugi Lynx dryfował w kierunku Firefoxa,

czekając, by zabrać na pokład techników Moresby'ego.

‒ W porządku. To już wszyscy z wyjątkiem twoich ludzi, Moresby ‒ usły-

szał wypowiedź Buckholza. Zauważył go niedaleko stanowiska łączności. Wir-

niki Lynxa obracały się coraz niżej. ‒ Możemy zostawić naszych czterech więź-

niów związanych tam, gdzie są. Ich kumple zjawią się tu niebawem. Ruszamy

więc...?

Moresby skinął głową. ‒ Dziękuję, Mr Buckholz. Ładujemy się za kilka

chwil. ‒ Po czym zwrócił się do Ganta: ‒ Rozdzielili się na dwie grupy, jedna na

południe od nas, druga na wschód, jak podpowiada Waterford. Ale śmigłowce

384

uzbrojone wciąż znajdują się w powietrzu. Widocznie czekają na rozkazy.

Gant sprawdził paliwomierze i pokręcił głową. ‒ Jeszcze nie ‒ powiedział. ‒

Powiem wam, kiedy skończyć. ‒ Na twarzy Moresby'ego malowało się zmęcze-

nie i złość, a nawet cień strachu.

‒ Te cholerne uzbrojone śmigłowce ‒ mruknął.

‒ Gant? ‒ Usłyszał głos w słuchawce. ‒ Gant, mówi Thorne. Mam pewien

pomysł...

‒ Jaki?

‒ Podwójny start. Pozwól, że wystartuję pierwszy... Może uda mi się ścią-

gnąć przynajmniej część na siebie.

‒ Co robią uzbrojone śmigłowce?

‒ Czekają. Zgadzasz się?

Gant włączył radar. Na ekranie, pośród burzy zakłóceń spowodowanych po-

garszającą się pogodą, dostrzegł dwa duże, jaskrawe zgęstki światła, położone

blisko siebie. Odległe od nich o cztery do pięciu kilometrów. Przy samej krawę-

dzi ekranu widniały znacznie bledsze, bardziej oddalone punkciki, ale nie zwró-

cił na nie uwagi. Dzieliło ich nadal co najmniej pięć minut lotu.

‒ Świetny pomysł, ale dziękuję, nie. Oni dobrze wiedzą, kto jest kim. Ru-

szaj teraz, zanim otrzymają swoje rozkazy. Powodzenia.

Pod Harrierem wykwitły drobne chmury śniegu, które po chwili zmieniły się

w zadymkę, kiedy samolot zaczął się wznosić na zstępującym ciągu silników.

Harrier zakołysał się, rozbłysły światła pod jego skrzydłami i kadłubem; ich

blask przypomniał o zapadającym zmierzchu. Samolot obrócił się w powietrzu

jak niezgrabny tancerz, a następnie ciąg silników został skierowany poziomo.

Harrier wsunął się pod zasłonę padającego śniegu i zniknął.

Gunnar, pilotujący drugiego Lynxa, spoglądał za znikającym Harrierem

chciwym wzrokiem. Teraz ponownie zwrócił uwagę na Firefoxa. Gant spo-

strzegł, jak odwraca głowę. Był już teraz jedynym Norwegiem ‒ czekał na

ostatnią grupę techników. Wokół jeziora znajdowało się czterdziestu pięciu

komandosów, dobrze ukrytych, z wyjątkiem ubranego na biało Waterforda,

stojącego obok rozpiętego brezentu, osłaniającego radiostację satelitarną i jej

operatora. Wiedział, że tamci czekają na start samolotu, by natychmiast zniknąć

w lesie i szybko pomaszerować małymi grupkami w stronę granicy norweskiej.

Jezioro wydało mu się nagle ciche i opustoszałe. Chciał w tej chwili prze-

rwać tankowanie, pozwolić odlecieć technikom, uwolnić Moresby'ego. Wystar-

tować...

385

Dwa jaskrawe punkty świetlne na radarze, blisko siebie; inne, bledsze krop-

ki, przybliżające się systematycznie, wysoko nad chmurami. Za kilka minut

znajdą się ponad nim, jak stado drapieżnych ptaków. Starcie było nieuniknione.

Popatrzył na paliwomierze. Przeniósł wzrok w dół, na Moresby'ego. Dwie

plamki na ekranie radaru nadal tkwiły nieruchomo.

‒ Wysunięte oddziały meldują o braku kontaktu, towarzyszu generale.

Władimirow nasłuchiwał z głową pochyloną delikatnie na jedno ramię. Za-

czynały napływać meldunki od grup desantowych, wysadzonych na południe i

wschód od jeziora. Oddziały brytyjskie musiały wycofywać się, widocznie

otrzymały rozkaz nienawiązywania walki. Teraz tylko szybki skok, zaskakujący

manewr okrążający wzdłuż całego, porośniętego lasem południowego krańca

jeziora, a wówczas może uda im się przechwycić nie uszkodzony samolot...

Dwa, silnie uzbrojone Mi-24 otrzymały rozkaz pozostać na pozycjach, mimo

iż z helikoptera rozpoznawczego nadeszła wiadomość, że Gant uruchomił silni-

ki Miga-31, natomiast Harrier oraz jeden ze śmigłowców Lynx odleciały. Jesz-

cze zaledwie kilka chwil. Teraz muszą ruszyć do przodu...!

Trzymał w dłoni mikrofon, przygotowany do przekazania rozkazów. Zaczął

już składać wargi, żeby wypowiedzieć pierwsze słowo, zbierał ślinę w wy-

schniętych ustach...

Zaskoczyła go dłoń sekretarza generalnego, która ciężko opadła na jego rę-

kę. Odwrócił się od pulpitu łączności. Radziecki przywódca stał na tle świetlnej

mapy. Ukazana na niej sytuacja wyglądała jak akt oskarżenia.

‒ Co macie zamiar zrobić, generale Władimirow?

‒ Ja... chciałem rozkazać naszym oddziałom, by jak najszybciej przedosta-

ły się nad jezioro... ‒ zaczął.

Na topornym obliczu sekretarza generalnego malowała się pogarda. ‒ Nie ‒

rzucił cicho, po czym dodał głośniej: ‒ Nie! Wasz czas się skończył, generale

Władimirow! Skończył! Nie ma już dla was czasu. Wy... jesteście odesłani!

W długiej galerii zapadła pełna napięcia, przytłaczająca cisza. Andropow

odwrócił się. Nikt nie patrzył w stronę Władimirowa, ten wiedział jednak, że

postawa całego personelu i absolutny bezruch oznaczają, iż wszyscy zamienili

się w słuch.

386

‒ Jak mam rozumieć...?

‒ Macie rozumieć, że jesteście odesłani, Władimirow. Macie się stąd wy-

nosić.

‒ Ale...

‒ Wynocha! Oddajcie mi mikrofon... ‒ Przez krótką chwilę siłowali się o

niego, jak dwoje dzieci wyrywających sobie zabawkę. W końcu Władimirow

niechętnie, jak skazaniec, rozluźnił uścisk. Sekretarz generalny odchrząknął i

powiedział po prostu: ‒ Dowódca śmigłowców, macie natychmiast rozpocząć

atak. Zniszczyć pas startowy, zniszczyć Miga! Czy rozumiecie mój rozkaz?

Zniszczyć!

Buckholz bez przerwy zerkał w bok na Moresby'ego. Na ziemi postawił spo-

rych rozmiarów teczkę. Wyglądał jak podróżny gotów do odjazdu.

‒ Mitchell! ‒ rzekł do mikrofonu Moresby'ego. ‒ Wynośmy się stąd, do

diabła! Wszyscy! ‒ Pomachał ręką, pokazując na wschód w niedwuznacznym

geście. Gant spojrzał na radar...

Zauważył, że dwa punkty świetlne, w zwartej formacji, ruszyły do przodu. Z

dużą szybkością.

Uniósł dłoń na znak zgody. Moresby natychmiast rzucił się w stronę pojem-

nika z paliwem i wyłączył pompę. Energicznym ruchem wyszarpnął z gniazdka

przewód łączności naziemnej. Kiedy umilkła pompa i dał się słyszeć odległy

terkot wirników nadlatujących śmigłowców, Gant opuścił osłonę kabiny, spraw-

dził pasy bezpieczeństwa, podłączył doprowadzenie tlenu, skontrolował urzą-

dzenie antyprzeciążeniowe swojego kombinezonu i wcisnął przycisk testowa-

nia. Spojrzał na paliwomierze. Na lodzie została tylko porzucona pompa i pusty

pojemnik po paliwie, przypominający gigantyczną oponę rozbitego samolotu.

Dojrzał wreszcie Buckholza, Moresby'ego i techników, biegnących po tafli

jeziora w stronę otwartych drzwi śmigłowca Gunnara. Wskakiwali w pośpiechu.

Sprawdził jeszcze wskaźniki temperatury i ciśnienia. Plamki na radarze pę-

dziły poprzez chaos zakłóceń powierzchniowych ku centrum ekranu, by go

dopaść. Pas startowy ‒ pomyślał. Najpierw zniszczą pas startowy, potem samo-

lot. Firefox rwał się do przodu, stojąc na hamulcach. Pchnął dźwignie sterowa-

nia silnikami jeszcze dalej, zaczekał chwilę, dostrzegł sylwetki dwóch helikop-

terów ‒ wznoszącego się i sunącego skosem w kierunku zachodniego brzegu

387

jeziora i śnieżnej mgiełki Lynxa, oraz pierwszego uzbrojonego Mi, jakieś sto

metrów za nim, ponad linią drzew. Wyzwanie.

Zwolnił hamulce. Firefox skoczył do przodu niczym pies zbyt długo przy-

trzymywany na smyczy. Popędził wzdłuż gładkiego, lodowego pasa startowego.

Widzialność: mniej więcej sześćset metrów ‒ wiatr znów zaczynał gnać po

jeziorze tumany śniegu. Włączył wycieraczki. Popchnął dźwignie do końca i

poczuł, jak moc silników Tumańskiego wbija go w oparcie fotela. Dziób samo-

lotu coraz szybciej przesuwał się nad taflą. Spod szczątkowych skrzydeł Mi-24

bluznęły strugi ognia, wokół pędzącego Firefoxa śnieg i lód strzeliły fontanna-

mi.

Wycieraczki oczyściły przednią szybę. Dostrzegł w lusterku kruszący się

lód, czarne linie pęknięć wywołanych odpaloną rakietą pognały za nim, ale

straciły impet i zostały w tyle.

Nagłe podniecenie, wręcz zachwyt. Szybkościomierz pokazywał 220 kilo-

metrów na godzinę. Wciąż jeszcze nie dostrzegał przeciwległego krańca jeziora.

Samolot trząsł się, koła przeskakiwały przez zaspy i garby śnieżne. Boleśnie

szczękał zębami, zacisnął dygoczącą dłoń na drążku sterowym. Dwieście sześć-

dziesiąt kilometrów na godzinę. Trzęsło coraz mocniej, samolot podskakiwał na

każdej, najmniejszej nawet nierówności lodu. Wystarczy jedna przeoczona

zaspa ‒ pomyślał; starał się zapomnieć o tej wizji, lecz wracała uporczywie ‒ w

każdej chwili może się urwać goleń...

270, 275...

Zaczął ściągać drążek do siebie, powoli unosić dziób Firefoxa. W lusterku

ponownie dostrzegł sylwetkę Mi, ruszającego za nim w pogoń. Spod gondoli

tamtego wystrzeliły strumienie ognia; rakiety. Trafiły w lód za nim, po bokach,

w przodzie. Znalazł się w kłębowisku ognia, pomieszanego z kipiącym śnie-

giem i lodem. Coś zabębniło o kadłub. Olbrzymia wyrwa w tafli z prawej stro-

ny; pęknięcia sięgające ku niemu ze straszliwą szybkością ‒ zostawił je nagle za

sobą. W lusterku nie widział już zupełnie nic poza białą kipielą.

290 kilometrów na godzinę.

Nagle ujrzał drugiego Mi, na wprost przed nim, na tle skarpy brzegowej;

drzewa jak zaostrzone ołówki celujące w szarobiałe niebo. Mi nie poruszał się,

tkwił nieruchomo. Przed oczyma miał tylko brzeg jeziora i helikopter.

Wisiał prosto na jego kursie. Firefox był już w powietrzu, przekroczył szyb-

kość 300 kilometrów na godzinę. Mi zajmował pozycję ‒ przed chwilą

388

przesunął się delikatnie ‒ wprost na drodze jego wznoszenia. Rósł w oczach;

niezwykły, czarny żuk wiszący w powietrzu.

Pociągnął do siebie drążek. Oblewał się cały potem, przeciążenie ściągnęło

mu wargi do tyłu, zacisnął zęby. Dziób Firefoxa powędrował w górę, zaczynał

mierzyć w chmury.

Mi ruszył do przodu, chcąc przeciąć mu drogę, gotów popełnić samobój-

stwo. Pociski uzbrojone. Ściągał drążek aż do swojej piersi. Firefox zdawał się

stać pionowo na słupie spalin i chwiejnie wzbijać w powietrze, jakby startował z

bagniska, a nie z zamarzniętego jeziora. Olbrzymi Mi przesłaniał całą widocz-

ność. Gant wciągnął podwozie, gdyż helikopter pędził wprost na niego, jakby

miał za chwilę otworzyć paszczę rekina i ugryźć brzuch Firefoxa. Wpadł w

wiszące nisko chmury. Mi zniknął; została jedynie biała plamka na ekranie

radaru. Przez chwilę pędził za nim podczerwony warkocz rakiety, lecz szybko

został w tyle. Pocisk nie dysponował odpowiednią mocą, by wznosić się tak

szybko jak on; widocznie była to rakieta sterowana przewodowo, przeznaczona

do zwalczania celów naziemnych.

Był na pułapie 3000 metrów, wznosił się z szybkością 150 metrów na se-

kundę. Samolot trząsł się i dygotał, jak ciało przemarzniętego człowieka wysta-

wione na jeszcze większy chłód. Na zewnątrz szalała burza z piorunami. Jego

palce zaciśnięte na drążku przejmowało drżenie. Dźwignie znajdowały się w

skrajnym położeniu, poza zapadką, poza punktem przegrzewania. Wskazania

machometru zwiększały się szybko: 0,8 Ma, 0,9, 1,0, 1,2 Ma...

3350 metrów. Spojrzał na radar. Trzy jaskrawe punkty przesuwały się ku

centrum ekranu. Zażądał od komputera wyświetlenia czasu kontaktu i niemal

natychmiast zapłonęły cyferki. Dwadzieścia sekund. Czekali na pułapie 15000

metrów i mogli go widzieć na ekranach radarów...

Powinien wyskoczyć ponad warstwę chmur na pułapie 7500 metrów i zna-

leźć się na tle czystego, błękitnego nieba ‒ prosto pod czekającymi myśliwcami

przechwytującymi. Następne, nieco bledsze punkciki widniały przy krawędzi

ekranu. Dygotał jeszcze cały od napięcia. O włos uniknął kolizji. Gdyby próbo-

wał skierować Firefoxa pod brzuchem Mi, z pewnością zaryłby się w zalesiony

brzeg i eksplodował...

Starał odżegnać się od przeszłości.

Nie myśl o tym, nie myśl o tym ‒ powtarzał na okrągło w myślach. Nie myśl

o tym...

Ściągnął z powrotem dźwignie gazu i obrzucił wzrokiem tablice przyrządów.

389

Żadnych światełek awaryjnych. Przepływomierze, obrotomierze, radar, awioni-

ka, nawigator inercyjny, systemy uzbrojenia. Samolot funkcjonował. To znów

był samolot, a nie wrak.

Wysokość: 5500 metrów, ciągłe wznoszenie. Szare chmury kłębiły się i

przesuwały na zewnątrz kabiny. Jaskrawe białe plamki na ekranie były coraz

bliżej. Czas kontaktu: dziesięć sekund.

Antyradar nie działa, mogą cię widzieć ‒ przypomniał sobie w duchu.

Trzeba o tym pamiętać...

Migi były zbyt blisko, by można minąć je przy szybkim wznoszeniu. Rakie-

ty przygotowane, sterowane podczerwienią ‒ znajdą go, nawet jeśli macierzyste

myśliwce nie będą go mogły namierzyć. Sześć samolotów, coraz bliżej. Wszy-

scy widzieli go na radarach. Z pewnością zameldowali już o tym fakcie, musieli

domyślić się awarii systemu antyradarowego. Adrenalina przyspieszała krąże-

nie. Wiedzieli już. Mieli przed sobą łatwe zadanie, trzeba było tylko wykonać

egzekucję...

Uciekać.

Zakłócenia od powierzchni...

Nurkować.

Kurs na Bardufoss.

6500 metrów. Czas kontaktu: sześć sekund. Gorączkowo wprowadził współ-

rzędne do nawigatora inercyjnego i zaczął zmieniać kurs. Ukryć się ‒ zakłóce-

nia powierzchniowe. Oszukać ich radary. Pięć sekund, cztery i pół, trzy.

Dostrzegł rozbłyski na ekranie podczerwieni. Rakieta wyrwała z prędkością

3 Ma, za nią druga, trzecia. Pochylił samolot na bok i wprowadził w strome

nurkowanie, skręcił w beczkę, tak że wielka, ciężka, szara chmura znalazła się

ponad kabiną. Wyszedł z beczki; dziób Firefoxa prześlizgiwał się przez chmurę,

wskazania wysokościomierza gwałtownie malały. Gorące strumienie gazów

wylotowych rakiet wciąż pędziły ku niemu po ekranie. Białe plamki w tyle

także zmieniły kurs i leciały za nim w dół.

Raz jeszcze skręcił gwałtownie, czując, jak przeciążenie zgniata go boleśnie.

Kombinezon, który miał na sobie, nie dopasowany ani do jego wymiarów, ani

do możliwości samolotu, opornie reagował na zmiany. Pękała mu głowa, na

chwilę wzrok przesłoniła mgła. 3000 metrów. Rakiety poszły innym kursem,

opadały ku ziemi, straciwszy podczerwony trop jego silników. Efekty szaleń-

czych manewrów powoli zanikały w jego ciele. Wprowadził samolot w mniej

strome nurkowanie. Trzy znajdujące się najbliżej białe plamki wciąż go ścigały.

390

1500 metrów. Powoli, łagodnie zaczął wychodzić z lotu nurkowego. 1200

metrów. 1000 metrów ‒ Firefox wyrównywał lot. Siedemset pięćdziesiąt, sześć-

set, czterysta pięćdziesiąt. Przeszedł w lot poziomy. Włączył radar śledzący

ukształtowanie terenu, a następnie autopilota. Nawigator inercyjny natychmiast

skorygował kurs samolotu, kierując go w stronę Bardufoss. Odczyty wskazywa-

ły, że znajduje się już w przestrzeni powietrznej Norwegii. Gdzieś ponad Finn-

markiem, na wysokości Porsangerfjordu.

Rosjanie także znajdowali się w norweskiej przestrzeni powietrznej.

Firefox zakręcał, przechylał się ‒ leciał niczym dziryt pomiędzy niewidocz-

nymi wierzchołkami gór. Gant miał wrażenie, że spogląda na szary, wygaszony

ekran poprzez zasłonę śniegu, rozcinaną pędem samolotu. Nie widział nic. Wy-

czuwał jednak, że dookoła muszą się wyłaniać, sączyć niczym gaz góry Finn-

marku ‒ masywne, nieustępliwe zapory. Tworzyły labirynt, przez który prze-

prowadzały go TFR i autopilot. Był jak biegacz balansujący nad zdradliwym

gruntem ‒ jeszcze pędził przed siebie z rozrzuconymi ramionami, jeszcze trzy-

mał się prosto, niepewnie stawiając stopy. TFR i autopilot. Utrzymywały go

przy życiu. Czuł także nieustanne, nerwowe dreszcze przenikające cały kadłub

w miarę przedzierania się przez zamieć. Miał wrażenie, że odczuwa coraz bar-

dziej dotkliwy chłód, że to jego ciało ogarnia gwałtowne dygotanie.

Trzy rosyjskie myśliwce przechwytujące podążały jego śladem, lecz powoli

zostawały w tyle. Mogły to być Migi-25 albo nawet Migi-27. Na pewno nie

były to Firefoxy. Przeszkadzały im zakłócenia od powierzchni ‒ ścigali go,

lecąc ponad szczytami gór, zatem piloci musieli wykazać się wysokimi umiejęt-

nościami. Przy każdej zmianie kursu zwiększał swą przewagę nad nimi. Spoj-

rzał na mapę, którą trzymał na kolanach. Ponad górami wznoszącymi się na

wschód od Lyngenfjordu ‒ znajdował się chyba gdzieś w tej dolinie ‒ końcówki

skrzydła dygotały w miarę nie kończących się skrętów w niespokojnym powie-

trzu, w rytm zakrętów doliny...

Sto pięćdziesiąt kilometrów od Bardufoss.

Firefox pochylił się gwałtownie, niemal wszedł w beczkę, i zaraz zmienił

kurs, trzymając się doliny, następnie wystrzelił w górę, przeskakując nad niewi-

docznym grzbietem i znów zniżył lot w miarę obniżania się terenu. Skalne ścia-

ny wznoszące się po obu stronach wydłużonego, czarnego kadłuba. Nie mógł

odegnać z myśli wyimaginowanego krajobrazu czy powstrzymać się od śledze-

nia kursu na mapie. Zdawał sobie sprawę, że to normalna reakcja nerwowa;

odprężenie po stresie ‒ po Migach, które coraz bardziej zostawały w tyle, po

śmigłowcu Mi, przesłaniającym cały widok, po szybkim wznoszeniu, a nawet

391

po chwilach poprzedzających start.

Zbliżał się do Bardufoss. Jeśli pogoda znów uległa pogorszeniu, jeśli dął sil-

ny wiatr i widzialność spadła do zera, nie miał najmniejszych szans na lądowa-

nie pośród szalejącej zamieci.

Nieskładne myśli przelewały się podobnie do obrazów na ekranie TFR ‒

smug, plam i rozbłysków, za pomocą których radar ukształtowania terenu

przedstawiał góry, urwiska i doliny...

Ekran TFR zgasł nagle, zrobił się szary, pusty. Samolot był właśnie w trak-

cie ostrego skrętu ponad doliną...

Nie było czasu! Rząd lampek ostrzegawczych zamigotał na pulpicie autopi-

lota, po czym rozbłysnął czerwienią. Nie było czasu...

Firefox jakby zawisł. Szary ekran, szara przestrzeń na zewnątrz pleksigla-

sowej osłony kabiny. Pozbawiony instrukcji autopilota; drążek sterowy przestał

się poruszać, umilkły zmiany rytmu silników, nie zmieniał się kąt pochylenia w

skręcie. Silniki Tumańskiego pchały go w stronę terenu, którego nie mógł doj-

rzeć; wprost na...

Z całą mocą odczuwał szalejącą na zewnątrz zamieć. Kadłub zatrząsł się

mocniej, jakby w przewidywaniu zderzenia. W wyobraźni słyszał wycie wiatru,

czuł, że podczas zderzenia zostałby wyrzucony z kabiny i wtedy usłyszałby

świst wichury ‒ zanim...

Wahał się ciągle, jego palce zakrzywiały się jak szpony. Musiał wybrać, lecz

nie potrafił. Firefox nadal leciał po ostrym łuku, autopilot zainicjował zmianę

kursu zgodnie ze wskazaniami TFR. Dokąd...?

Dolina! W górę...

Wyrównał lot, pchnął dźwignie sterowania silnikami do przodu, wyłączył

autopilota wciskając przycisk w drążku sterowym, a następnie pociągnął go do

siebie. Szara ściana przed dziobem, nic, zupełnie nic...

Dziób uniósł się w górę, Firefox zaczynał wznoszenie. 1200 metrów. 1350,

1500...

Znajdował się już ponad górami. Pot ściekał mu po rękach. Maska zarosiała.

Na ekranie radaru Migi jakby wyrwały do przodu, przesunęły się od dolnej

krawędzi bliżej środka. Teraz widzieli go już wyraźnie jak cel na strzelnicy.

Ganta przeszył dreszcz; zaciskając kurczowo dłonie na drążku, wyrównał lot na

pułapie 1800 metrów. Zmusił się, by poszukać wzrokiem na mapie drobnych

cyferek opisujących wysokość szczytów. Pospiesznie znów pociągnął drążek do

siebie; musiał wznieść się na wysokość 2400 metrów najszybciej jak tylko

mógł. Wreszcie na pewno znalazł się nad górami, szczyty nie stanowiły już dla

niego zagrożenia.

392

Migi przybliżyły się. Zaprogramował wskazania komputera. Czas kontaktu:

czternaście sekund. Zwiększył ciąg silników, dopóki machometr nie pokazał

prędkości ponad 2 Ma. Leciał na ślepo.

Włączył odbiornik UHF. Za kilka minut powinien znaleźć się nad Bardu-

foss. Musiał wiedzieć.

‒ Kontrola w Bardufoss. Tu Firefox. Over. ‒ Wytężył słuch.

Sprawdził częstotliwość. Słuchał. Odbiornik UHF był włączony, powinien

działać. ‒ Kontrola w Bardufoss. Bardufoss, odezwij się. Tu Firefox. Over.

Migi jakby zatrzymały się, zostawały w tyle, były już niemal przy krawędzi

ekranu. Wiedział, że tamci także nasłuchują. Próbował nawiązać łączność na

kanale otwartym. Czekali. Wzdrygnął się. Rosjanie czekali, aż zacznie zniżać

lot, zwolni, obnaży się im bezbronny przy schodzeniu do lądowania.

Z odbiornika UHF płynęły trzaski. Przemówił do niego jakiś bardzo odległy

głos z silnym skandynawskim akcentem. Błyskawicznie chwycił drążek, jakby

usłyszał rosyjskie słowa. Rozpoznał jednak nazwę „Bardufoss”.

‒ Proszę powtórzyć, Bardufoss. Proszę powtórzyć. Czekam na instrukcje

lądowania. Over.

Czekał. Samolot pędził z prędkością 2 Mą. Cyfry na wyświetlaczu nawigato-

ra inercyjnego wskazywały, że od Bardufoss dzieli go sto kilometrów. Zwrócił

uwagę na turbulencję powietrza na zewnątrz samolotu, jakby było to ostrzeżenie

dla niego.

‒ ...jest zamknięte, powtarzam, zamknięte. ‒ Usłyszał. ‒ Pułap chmur:

piętnaście metrów. Silna śnieżyca. Widzialność na pasie: dwadzieścia metrów.

Boczny wiatr, pod kątem osiemdziesięciu stopni, z prędkością 23 metrów na

sekundę. ‒ A po chwili nieco cieplejszym tonem: ‒ Przykro mi, Firefox, ale

lądowanie w Bardufoss jest niemożliwe. Mamy silną zamieć...

Tamci również musieli to słyszeć.

‒ Dziękuję, Bardufoss.

‒ Powo... ‒ Wyłączył odbiornik, przechodząc od razu na sowiecki kanał

taktyczny. Natychmiast usłyszał krzyżujące się rosyjskie słowa, niemal radosne:

potwierdzenie, prośba o instrukcje, decyzja, wskazania taktyczne...

Migi znów ruszyły w kierunku środka ekranu. Jak oniemiały wpatrywał się

w pędzące za nim punkciki. Poruszały się z prędkością większą od 2 Ma, zbliża-

ły się szybko.

Został uwięziony przez zamieć. Kolejne sowieckie myśliwce przechwytują-

ce zaczęły pojawiać się przy dolnej krawędzi ekranu. Ale te trzy, szybko

393

doganiające go ‒ czas do odpalenia rakiet: siedem sekund ‒ wiedziały, że ma

odciętą drogę lądowania. Pędziły, by go zabić. Zwlekał jeszcze, spodziewając

się w każdej chwili jaskrawych rozbłysków na ekranie podczerwieni, oznacza-

jących start w jego kierunku pierwszych rakiet. Nie...

Przesunął powoli dłonie, jak gdyby pieścił drążek sterowy. Szukał, musiał

znaleźć, musiał...

Znalazł. Pragnienie. Konieczność ucieczki. Znalazł wyjście. Przełamał czar.

Jęknął na głos. Unosząc głowę, pociągnął jednocześnie drążek na siebie i

pchnął dźwignie do przodu. Firefox zadarł dziób, chwiejąc się lekko wśród

narastającej turbulencji. Zignorował to, przestała go obchodzić pogarszająca się

pogoda na zewnątrz ‒ nie chciał dopuścić do siebie, nie umiał pogodzić się z

tym, że lotnisko w Bardufoss mogło być zamknięte.

Machometr przekroczył cyfrę 2, przesuwał się szybko: 2,2, 2,3, 2,7... Wyso-

kościomierz powędrował powyżej 4500 metrów, potem 5000. Migi zmieniły

kurs, próbując go jeszcze dogonić. Firefox wystrzelił w górę.

Wyrwał się z objęć burzy, z ciężkich od śniegu chmur na wysokości niemal

8000 metrów. Ponad nim rozbłysło oślepiająco błękitne niebo. W lusterku ujrzał

skłębiony, nie kończący się dywan chmur. Słońce wisiało nisko na zachodzie.

Minął pułap 12000 metrów, potem 15000...

Pierwszy z sowieckich myśliwców wypadł z chmur ‒ połyskujący nisko w

dole punkcik; biała plamka nie opodal dolnej krawędzi ekranu. Po chwili do-

strzegł w lusterku drugi, dołączający do tamtego błyszczący punkcik; zaraz

pojawił się trzeci.

Gant wyrównał lot Firefoxa na wysokości 21000 metrów, lecz przyspieszał

dalej. Wskazania machometru przekroczyły 4,5. Połyskujące plamki zniknęły z

ekranu radaru. Nad Lofotami także wisiała nieprzerwana warstwa chmur. Minął

koło podbiegunowe. Leniwie wsłuchiwał się w zamierający szczebiot głosów na

paśmie UHF. Za kilka minut powinien przestawić radio na częstotliwość pod-

stawowego tajnego kanału NATO. Musiał skorzystać z kanału taktycznego, by

prawidłowo zidentyfikowano go w dowództwie RAF i zezwolono na lądowanie

w Scampton, które stanowiło cel jego lotu. Zmienił kurs, żeby zapewnić sobie

możliwość dostrzeżenia Szetlandów, leżących 800 kilometrów na południe ‒

osiem minut lotu. Uśmiechnął się. Był iskrą, meteorem, pędzącym o tysiąc pięć-

set kilometrów na godzinę, szybciej od jakiegokolwiek innego samolotu na

świecie. W ciągu siedmiu minut powinien znaleźć się nad przeciwnym brzegiem

394

Morza Północnego; powinien dostrzec Szetlandy. 5,1 Ma. Prawie 6200 kilome-

trów na godzinę.

Po wszystkim. Poczuł przypływ radości. Radio umilkło. Usłyszał jeszcze...

Co to było? Rostock? Cóż to mogło oznaczać...? To bez znaczenia. Ekran rada-

ru czysty. Pusto. Był zupełnie sam. Sowieckie głosy przycichły i zamilkły.

Anna...

Nie. Delikatnie odsunął od siebie tę wizję. Inne twarze stały się jeszcze

mniej wyraźnymi odbiciami. Nie powinny go już nawiedzać. Żył. Znajdował się

w Firefoksie. Uciekł...

Spojrzał w dół poprzez wyrwę w chmurach. Leciał wysoko ponad Morzem

Północnym, o wiele za wysoko, by dostrzec ognie platform wiertniczych. Coraz

częściej trafiały się dziury w powłoce chmur. Był zawieszony ponad płaską,

stąd sprawiającą wrażenie spokojnej powierzchnią morza. Sromotny; samotny.

Nie, samotny musiało oznaczać tylko to ‒ samotny. Nie: sromotny...

Powinien znaleźć się nad Szetlandami w ciągu niespełna trzech minut. Czas

przestawić radio na kanał taktyczny NATO ‒ tak niewiele brakowało, by ze-

strzelili go...

Rostock? Kto to był Rostock...?

Sprawdził paliwomierze. Wysokościomierz, radar, machometr...

Ekran radaru pusty...

Czuł się oszołomiony. Sięgnął ręką, żeby przestroić odbiornik UHF. Samot-

ny; sromotnie samotny. Pędził z szybkością 6200 kilometrów na godzinę.

Rostock...?

Pusty ekran radaru... Rozbłysk...?

Pochylił się do przodu. Zaczynał odczuwać zawroty głowy, szalone podnie-

cenie. Przetarł oczy, chcąc odzyskać jasność widzenia. Błyszczący punkcik na...

tablicy przyrządów...? W głowie mu wirowało. Dziób Firefoxa pochylił się,

samolot zaczął nurkować. Jeszcze mocniej oparł się na drążku sterowym, kur-

czowo przyciągnął go do piersi, nie był jednak świadom, jak silnie jego pochy-

lone ciało napiera na niego. Nie widział dobrze, przybliżał twarz do tablicy

przyrządów. Miał mgłę przed oczyma. Tulił drążek sterowy do siebie jak pijak

gwałtownie potrzebujący oparcia. Kiedy dziób Firefoxa pochylił się ku ziemi,

stromizna nurkowania kontrolowana była jedynie przez kurczowo ściągającą

drążek jedną dłoń oraz pasy mocujące, które ograniczały silniejsze wychylenie

ciała do przodu.

Rostock...?

395

Władimirow pytał go, co to znaczy. Bili go, ale nie czuł nic. Tylko odrę-

twienie. Kojące odrętwienie. Narkotyki... Przypomniał sobie sylwetkę ojca,

powłóczącego nogami w stronę budynku przy... przy... Prospekcie Mira? Tak,

przy Prospekcie Mira...

Słyszał głosy, rosyjskie słowa. Zmienić kanał. Nic nie rozumiał ‒ kto to był

Rostock?

Błyszczący punkcik na... tablicy przyrządów? Punkcik...?

Nic nie rozumiał. Firefox zaczynał spadać ku ziemi. Nie widział, jak w

okienku wysokościomierza cyfry przesuwają się coraz szybciej. Pochylał się ku

pulpitowi. Dźwignie były nadal ustawione niemal w krańcowym położeniu.

Dostrzegł punkty ‒ rozbłyski, a nie plamki świetlne. Po prawej i lewej stro-

nie ekranu. Otaczały go. Rostock...? Niemal dotykał już hełmofonem tablicy,

pochylał nisko twarz nad ekranem radaru. Białe rozbłyski, pędzące ku niemu.

9000 metrów, 7500, 6500... Wskazania wysokościomierza zmieniały się nie

zauważone.

Gant chwiejnie uniósł głowę, a następnie dłoń. Macał na ślepo po tablicy.

Firefox podskoczył, kiedy ścisnął mocniej drążek sterowy, by mieć lepszy punkt

podparcia. Dziób uniósł się nieco, ale drążek stawiał mu niezwykły opór. Trak-

tował go teraz jak stabilną, umocowaną na sztywno podporę, której mógł się

chwycić. Próbował przejrzeć na oczy. Radar zapełnił się sunącymi ku centrum

ekranu rozbłyskami, zlewającymi się w jaskrawą smugę światła. Rozbłyskujące

plamki...? Rostock, Rostock...? Co to mogło znaczyć? Rozbłyski...

Dotknął dłonią świecących plamek, usiłował je policzyć. Próbował sobie

przypomnieć. Coś ważnego, takiego jak Rostock. Musiał znaleźć odpowiedź na

to pytanie, był przecież doświadczonym...

Sięgnął do przełącznika i nacisnął go konwulsyjnym rzutem całego ciała.

Wreszcie wyprostował się ociężale, nadal kurczowo ściskając drążek, świadom

wreszcie przytwierdzających go do fotela pasów mocujących. Kiedy uniósł

głowę ponad krawędź burty, dostrzegł wysokie, spienione fale niespokojnego

morza. Pod samolotem i po obu stronach płonęły ognie, ostrzegawcze ognie...

Ujrzał sylwetkę wietnamskiej dziewczynki roztapiającą się w płomieniach.

Zobaczył twarz Anny z niebieskawą dziurką pośrodku czoła. Ręce przenikał

ból, jak gdyby wysiłek utrzymywania drążka sterowego miał spowodować wy-

rwanie ich ze stawów.

Dziewczynka, Anna on sam...

‒ Nie... ty bydlaku...!

Walczył z drążkiem, starając się ze wszystkich sił przyciągnąć go do siebie.

396

Przesunął dźwignie sterowania do tyłu i raz jeszcze uwiesił się na drążku. Teraz

poszło nieco łatwiej. Jego płuca wreszcie zaczerpnęły tlenu z zapasowych butli.

Wskazania wysokościomierza zmieniały się coraz wolniej, odczyty machometru

malały. Samolot zaczął wyrównywać lot. Nadal walczył z drążkiem, ciągnąc go

do siebie. Ujrzał rozkołysaną jeszcze linię horyzontu, fale przewalały się nie

dalej jak trzysta metrów pod brzuchem samolotu. Płomienie platform wiertni-

czych pędziły ku niemu. W słuchawkach hełmofonu rozbrzmiewały głosy, pa-

dały rosyjskie słowa...

Gorączkowo przestawił odbiornik UHF. Wreszcie usłyszał ich...

Rostock. Mówili po angielsku, z angielskim akcentem. Plątanina angielskich

słów.

Przeskoczył nad platformą wiertniczą, potem nad drugą, trzecią. Nad spie-

nionymi, sztormowymi falami kłębił się śnieg, ale w powłoce chmur widniały

jaśniejsze wyrwy. Strzępy obłoków sięgały, by go pochwycić, lecz Firefox bez

trudu rozcinał je...

Przejaśniało mu w głowie. Leciał z prędkością mniejszą niż sześćset pięć-

dziesiąt kilometrów na godzinę, na wysokości 360 metrów, ponad Morzem

Północnym, kierując się w stronę Szetlandów.

Nadal wciągał głęboko w płuca tlen z zapasowych butli. Samolot znowu

próbował go zabić. Zdradził go. Lampka ostrzegawcza zapaliła się zbyt późno,

żeby był w stanie rozpoznać sygnał. Brak tlenu spowodował zawroty głowy,

doprowadził do oszołomienia, zanim cokolwiek zauważył. Serce waliło mu jak

młotem, puls tętnił w uszach. W słuchawkach hełmofonu rozbrzmiewały angiel-

skie głosy, padały słowa gratulacji. Przełączył się ponownie na kanał sowiecki.

Rostock; wywoływali Rostock. Baza lotnictwa ‒ przypomniał sobie. Chyba

najbliżej położona pierwszoliniowa baza lotnicza na kursie myśliwców prze-

chwytujących. Wschodnie Niemcy. Kilka eskadr Migów-25 z doborowej Szes-

nastej Frontowej Armii Lotnictwa zostało wysłanych, by go zniszczyć. Ale

wcześniej przechwycił go RAF. Stanowił łatwy cel. Możliwe nawet, że już

znajdowali się gdzieś z tyłu, obserwowali jego nurkowanie ku powierzchni

morza. Firefox wykonał dla nich swoje zadanie.

Opadł na oparcie fotela. Łajdak. Po obu jego bokach pojawiły się samoloty.

Pomachały skrzydłami, nieśmiało prezentując swoje oznaczenia RAF. Jeden z

pilotów, ten po prawej stronie, uniósł w górę wyprostowany kciuk. Sukces,

gratulacje ‒ coś w tym rodzaju. Dalej za sylwetką myśliwca Tornado, Gant

dostrzegł wyłaniające się z morza, ciemne zarysy wybrzeża Szetlandów.

Z ociąganiem przestroił odbiornik UHF na tajny kanał taktyczny NATO.

397

Przez chwilę trwał jeszcze natłok angielskich głosów, po czym jeden z nich

uciszył pozostałe, chcąc nawiązać z nim kontakt. Spojrzał na prawo. Pilot my-

śliwca żywiołowo pokazywał mu coś dłonią. Domagali się, by odpowiedział, by

włączył radio...

Gant nie przejął się tym. Żył. Był bezpieczny. Miał jeszcze czas na nawiąza-

nie łączności. Serce uspokajało się, puls przycichał, ustępując miejsca świado-

mości. Łajdak. To samolot był łajdakiem.

Ale już dosyć.

‒ Proszę mówić, kapitanie ‒ odezwał się w końcu, przyjmując wygodniej-

szą pozycję w fotelu. ‒ Tu Firefox. Odbieram pana czysto i wyraźnie. Proszę

mówić. Over.

‒ Major Gant? Gratulacje, majorze. Co się wydarzyło, sir? Co się z panem

stało? Over.

‒ Przeżyłem ‒ odparł Gant. ‒ A teraz zabierzcie mnie do domu.

Na wysokości 365 metrów, z szybkością 620 kilometrów na godzinę, Mig-

31, któremu NATO nadało kodową nazwę „Firefox”, leciał w kierunku wybrze-

ży Szkocji, eskortowany przez sześć myśliwców Tornado z Lotnictwa Sztur-

mowego RAF. Były to jedyne samoloty, które widział na ekranie swego radaru.

Szare, wzburzone morze przesuwało się pod brzuchem samolotu. Zabłąkany

promień słońca wpadł do kabiny. Dopiero teraz Gant pozwolił sobie na uśmiech

sukcesu.

Spis treści

Część pierwsza ‒ Pilot

11

1. Lądowanie

13

2. Głębia

49

3. Ucieczka

75

4. Zwrot

95

5. Więzy

115

Część druga ‒ Agent

143

6. Echa w tunelu

145

7. Narodziny zbrodni

171

8. Nieznajomi

202

9. W drodze

231

10. „Nessie”

256

11. Przekroczenie granicy

283

Część trzecia ‒ Samolot

317

12. Przez okno

319

13. Na zewnątrz sadzawki

345

14. Wir

367